Bijlage 2 Factsheet Sociaal Domein

Factsheet sociaal domein 2021

Bijlage 2, Factsheet team Sociaal Domein Met deze factsheet wordt de gemeenteraad inzage gegeven in de ontwikkelingen binnen het sociaal domein van de gemeente Hellendoorn.

Bedra gen x € 1000,Resultaat 2023

Resultaat 2024

Begroot 2025

Realisatie t/m september

Jeugdzorg

8.392

10.961

11.534

6.397

11.037

497

Begeleiding en dagbesteding (incl PGB Wmo)

4.026

4.310

5.157

1.860

4.701

456

Huishoudelijke ondersteuning

3.727

4.288

4.525

2.878

4.475

50

Verstrekkingen en vervoersvoorzieningen

1.688

1.536

1.517

987

1.685

-168

Eigen bijdrage

-300

-328

-324

-228

-338

14

17.533

20.767

22.409

11.894

21.560

849

Prognose 2025

Verschil

Figuur 1: zorgbudgetten 2025 in verhouding tot realisatie 2024 Figuur 1 toont op hoofdlijnen de stand van zaken van de budgetten Jeugdhulp en Wmo. Voor jeugdzorg en WMO begeleiding en dagbesteding is in 2025 de nieuwe inkoop van start gegaan. In 2024 is hiervoor een regionale impactanalyse gemaakt. In werkelijkheid lijkt de impact van de nieuwe inkoop een stuk lager uit te vallen dan vooraf verwacht. We zien hierdoor flinke voordelen binnen het Sociaal Domein. Voor verstrekkingen en vervoersvoorziening zien we een nadeel. Er komen nog twee aanzienlijke woningaanpassingen in 2025 waardoor het budget ontoereikend is. Een uitgebreide toelichting op de afwijkingen is te lezen in de najaarsrapportage.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

Jeugd Onderstaande grafieken geven in hoofdlijnen inzicht in de ontwikkeling van het Sociaal Domein. Per 2025 is de nieuwe inkoop voor jeugdzorg van start gegaan. Dit betekent dat alle geleverde zorgproducten zijn herzien. Hierdoor zijn de cijfers van voorgaande jaren op detailniveau niet één op één te vergelijken met de huidige situatie. In deze factsheet presenteren we daarom op hoofdlijnen een beeld van de trends en ontwikkelingen binnen de jeugdzorg.

Figuur 2: totaal aantal jeugdigen in zorg

De grafiek toont het aantal unieke jeugdigen in de jeugdzorg per maand, van begin 2024 tot en met augustus 2025. In de loop van 2024 zien we een geleidelijke stijging, met een piek van 626 jeugdigen in oktober 2024. Daarna is sprake van een lichte daling. De laatste maanden schommelt het aantal rond de 600 jeugdigen. Opvallend is de scherpe daling in januari 2025 ten opzichte van december 2024. Deze afname houdt mogelijk verband met het aflopen van een groot aantal indicaties eind 2024, mede in het kader van de overgang naar de nieuwe inkoopstructuur.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering

Figuur 3: aantal jeugdigen met jeugdbescherming/jeugdreclassering

Deze grafiek toont het aantal unieke jeugdigen met een maatregel binnen jeugdbescherming of jeugdreclassering, per maand van januari 2024 tot en met augustus 2025. Bij jeugdreclassering zien we een stabiel beeld in aantallen (rond de 8 jongeren). Bij jeugdbescherming daalt het aantal jeugdigen met een indicatie. Dit is van 28 in 2024 naar 21 in augustus 2025 gegaan.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

Wonen & verblijf

Figuur 4: aantal jeugdigen in zorg (wonen & verblijf)

Vanaf begin 2024 stijgt het aantal cliënten, met een duidelijke piek van 46 in december. Deze stijging wordt grotendeels verklaard door een toename van unieke, intensieve (en kostbare) crisisplaatsingen in 2024. Eind 2024 lopen meerdere van deze trajecten af, wat de daling in januari en februari 2025 (naar respectievelijk 41 en 40 cliënten) verklaart. De daling blijft zich voortzetten in 2025. Momenteel zitten we qua aantallen weer op hetzelfde niveau als begin 2024. Het is belangrijk om te onderstrepen dat wonen & verblijf de meest kostbare vorm van jeugdhulp is. Veranderingen van slechts enkele cliënten hebben al een aanzienlijke financiële impact. Ter illustratie: in 2024 ontvingen 919 unieke jeugdigen een vorm van jeugdhulp. Daarvan maakten 50 cliënten gebruik van wonen & verblijf – dat is ongeveer 5% van het totaal. Toch was deze groep goed voor ruim 2 miljoen euro aan kosten op een totaal van iets meer dan 10 miljoen euro. Vanuit de Landelijke Hervormingsagenda willen we toe naar het voorkomen van residentiële jeugdhulp. Of indien elders dan thuis opgroeien toch nodig blijkt te zijn, dan zo thuis en kleinschalig mogelijk. In de regio merken we dat hierop wordt ingezet door alvorens een uithuisplaatsing van een kind wordt overwogen, er altijd (intensieve) ambulante hulpverlening in de thuissituatie wordt ingezet. We noemen dat een Ambulant Alternatief voor Verblijf.

We stellen daarmee dat we er alles aan doen om een kind thuis in de vertrouwde omgeving te laten opgroeien. Is opgroeien buiten je thuissituatie toch noodzakelijk, dan zo thuis als mogelijk is. In een kleinschalige voorziening waar de jeugdige zo lang als nodig is kan blijven wonen. Hiervoor is het Coördinatiepunt Wonen & Verblijf opgezet in Twente; hier wordt een jeugdige aangemeld en wordt in overleg met de jeugdige, het netwerk en de verwijzer gezocht naar de meest passende plek. De medewerkers van het Coördinatiepunt ontvangen op voorhand duidelijke informatie over de jeugdige doordat er een Verklarende Analyse is opgesteld door de professionals. De ontwikkelingen binnen het perceel Wonen en Verblijf wordt nauwlettend gevolgd, zowel inhoudelijk als financieel.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

Ambulante zorg – individueel

Figuur 5: aantal jeugdigen in zorg (ambulant – individueel) Ambulante jeugdhulp - individueel is de grootste kostenpost omtrent jeugdhulp voor de gemeente Hellendoorn. Meer dan de helft van de totale uitgaven zit in deze zorggroep. Het jaar 2025 geldt voor de ambulante jeugdhulp als een overgangsjaar. Omdat het grootste deel van de jeugdigen in heel Twente een ambulante vorm van jeugdhulpverlening ontvangt, is afgesproken dat gemeenten en aanbieders het hele jaar 2025 kunnen gebruiken als overgangsjaar. Binnen het overgangsjaar worden ambulante trajecten opnieuw bekeken en mogelijk omgezet van een ondersteuningsbehoefte uit het Twents Model, naar een ambulant product uit de nieuwe inkoop Jeugd vanaf 1 januari 2025.

Ambulante zorg – groep

Figuur 6: aantal jeugdigen in zorg (ambulant – groep)

De grafiek toont het aantal unieke jeugdigen dat gebruikmaakt van ambulante jeugdhulp – groep. In het begin van 2024 ligt het aantal cliënten op 72. Gedurende 2024 blijft het aantal schommelen tussen de 64 en 69 cliënten, zonder duidelijke pieken. Vanaf begin 2025 zet een dalende trend in, met een minimum van 58 cliënten in augustus 2025. Daarmee is sprake van een afname van circa 20% ten opzichte van januari 2024.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

Eerste 1.000 dagen Kansrijke start is een ketenaanpak die zich concentreert op het ondersteunen van kwetsbare zwangeren en ouders met jonge kinderen. Deze ketenaanpak wordt in Hellendoorn gevormd door de verloskundigen van de praktijken Wij Bevallen en Zwanger & Zo, JGZ-verpleegkundigen, maatschappelijker werker Avedan, gezinswerker/jeugdconsulent en WMO consulent (18-/18+). Vanuit MEE sluit ook regelmatig een maatschappelijk werker aan. Vanuit het team jeugd is er sinds februari 2025 een keten coördinator benoemd. Deze persoon is de schakel tussen de ondersteuning vanuit voorliggende ondersteuning naar mogelijk geïndiceerde zorg. Deze persoon is ook de vraagbaak voor iedere professional of vrijwilliger. Eind 2024 zijn we gestart met het programma Nu Niet Zwanger. Dit programma voeren we samen uit met de GGD Twente. Het doel is om met ouders het gesprek over hun kinderwens en anticonceptie te voeren en indien ouders een belemmering ervaren in het gebruik van anticonceptie daar ondersteuning in te bieden. In 2025 zijn stapsgewijs alle professionals uit de Hellendoornse Kansrijke Start keten zijn geschoold vanuit het programma en kunnen zij terug vallen op de extra expertise die beschikbaar is bij de GGD. Er is inmiddels 2 keer gebruik gemaakt van de mogelijkheid om vanuit dit programma extra ondersteuning te kunnen bieden.

In 2024 hebben we met de GGD ingezet op het implementeren van het PreNataal Huisbezoek. Een extra mogelijkheid voor ouders om met de JGZ verpleegkundige zich voor te bereiden op de komst van hun kindje. In 2025 is er bij ongeveer 4 % van de zwangeren een huisbezoek afgelegd door de JGZ. Dit vinden wij voor het eerste jaar een mooie opbrengst.

Wachtlijsten: Intern hebben we de route om tot jeugdhulp te komen beter gepositioneerd: aanvragen voor jeugdhulp gaan niet automatisch meer naar de wachtlijst van het team aan jeugdconsulenten, waar dit eerder wel het geval was. De medewerkers van onze loket Sociaal Domein vragen beter uit bij de aanvraag van jeugdhulp, waardoor veel jeugdigen binnen het voorliggende veld de benodigde hulp en/of ondersteuning hebben kunnen ontvangen en daarmee hun verzoek tot jeugdhulp is afgerond. De aanvragen voor jeugdhulp en de toenemende complexiteit in situaties nemen niet af met als resultaat dat de werkdruk bij team Jeugd onverminderd toeneemt. De wachtlijst voor aanvragen van jeugdhulp heeft continu onze aandacht.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

Wmo Onderstaande grafieken geven in hoofdlijnen inzicht in de ontwikkeling van het Sociaal Domein. Per 2025 is de nieuwe inkoop voor Begeleiding en dagbesteding van WMO van start gegaan. Dit betekent dat alle geleverde zorgproducten zijn herzien. Hierdoor zijn de cijfers van voorgaande jaren op detailniveau niet één op één te vergelijken met de huidige situatie. In deze factsheet presenteren we daarom op hoofdlijnen een beeld van de trends en ontwikkelingen binnen de WMO.

Figuur 7: totaal aantal inwoners in zorg WMO

De grafiek laat zien dat het aantal inwoners met een Wmo-voorziening licht stijgt van 1.521 in januari 2024 naar 1.560 in augustus 2025. Ondanks beperkte maandelijkse schommelingen is de trend duidelijk opwaarts. De toename verloopt wel gematigder dan in eerdere jaren en hangt waarschijnlijk samen met demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing.

Huishoudelijke ondersteuning

Figuur 8.: aantal inwoners met huishoudelijke ondersteuning

De grafiek toont het aantal unieke inwoners dat gebruikmaakt van huishoudelijke ondersteuning van januari 2024 tot en met augustus 2025. In deze periode is sprake van een gestage toename: van 1.119 cliënten in januari 2024 naar 1.153 in augustus 2025. De cijfers laten tussentijds lichte schommelingen zien, met een relatief stabiele fase tussen april en december 2024, waarna opnieuw een stijging zichtbaar is in het eerste kwartaal van 2025. Wat opvalt is de stijging in maart

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

2025. Dit komt door een inhaalslag begin dit jaar met het oppakken van meldingen voor Huishoudelijke Ondersteuning. Sindsdien blijven de aantallen redelijk stabiel. In de zomerperiodes is er de laatste jaren sprake van enige wachttijd tussen het ontvangen van de indicatie voor Huishoudelijke Ondersteuning en het daadwerkelijk starten van de hulp. Deze zomer is de wachttijd beduidend langer geworden dan voorgaande jaren. Er is daardoor ook een wachtlijst ontstaan. In verschillende Twentse gemeenten lijken de wachtlijsten voor Huishoudelijke Ondersteuning inmiddels structureel te worden. We houden de ontwikkeling van de wachttijd en wachtlijst in onze gemeente continu in de gaten en we werken samen met de zorgaanbieders lokaal en regionaal aan verzachtende maatregelen.

Begeleiding individueel

Figuur 9: aantal inwoners met WMO begeleiding

De grafiek toont het aantal unieke inwoners dat gebruikmaakt van begeleiding individueel via de Wmo, per maand van januari 2024 tot en met augustus 2025. We zien een redelijk stabiel beeld over de afgelopen anderhalf jaar. De aantallen schommelen tussen de 395 en 415. We zien in de leeftijdsgroep 40-64 een gestage groei. Dit houdt waarschijnlijk verband met de toegenomen psychische problematiek en de lange wachttijden in de GGZ.

Dagbesteding (ondersteuningsbehoefte groep)

Figuur 10: aantal inwoners met WMO dagbesteding

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

We zien een lichte daling in aantal cliënten bij de groepsbehandeling van WMO. Hoewel het aantal inwoners van 75 jaar en ouder toeneemt, zien we juist bij deze leeftijdsgroep een afname in cliënten. De geleidelijke daling in het aantal inwoners met een indicatie voor dagbesteding zien we overigens ook terug in de cijfers voor Twente. Hier lijkt sprake van een algemene tendens. Er kunnen verschillende redenen aan ten grondslag liggen: eerder verwijzen naar voorliggend veld of WLZ, meer overlijdens, veranderingen in behoeften en zelfredzaamheid.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

Participatie In onderstaande grafieken zijn het aantal uitkeringen voor zowel de participatiewet, IOAW/IOAZ en per leefvorm opgenomen.

Aantal uitkeringen Participatiewet en IOAW/Z 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 ultimo ultimo ultimo 202501 202502 202503 202504 202505 202506 202507 202508 2022 2023 2024 Participatiewet

IOAW/Z

Figuur 11: aantal uitkeringen participatie

Aantal personen met een uitkering Participatiewet vertoont een lichte stijging, vooral als gevolg van nieuwe instroom van statushouders. De regelingen IOAW en IOAZ kennen weinig mutaties, hier is sprake van weinig in- en uitstroom. Sinds 2024 is de uitvoering van de IOAZ belegd bij ROZ groep.

Aantal aanvragen levensonderhoud PW 120 100 80 60 40 20 0 2022 Toekenning

2023 Afwijzing

Buiten behandeling

2024 Intrekking

Figuur 12: Afhandelingen aanvragen Levensonderhoud participatiewet

De cijfers in de grafiek geven de indruk dat het merendeel van de aanvragen voor levensonderhoud via de Participatiewet wordt toegekend. In werkelijkheid wordt aan de voorkant al een zorgvuldige eerste beoordeling uitgevoerd. Hierdoor worden onvolledige of niet-relevante aanvragen vroegtijdig eruit gefilterd en niet in behandeling genomen. Dit voorkomt onnodige belasting van het systeem en zorgt ervoor dat alleen kansrijke

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

aanvragen in de formele afhandelingsprocedure terechtkomen. Het hoge toekenningspercentage is dus juist een positief signaal van een effectieve en efficiënte voorselectie. Loonkostensubsidie

Aantal 160 140 120 100

80 60 40 20 0 ultimo 2022

ultimo 2023

ultimo 2024

202501

202502

202503

202504

202505

202506

202507

202508

Aantal Figuur 13: Loonkostensubsidie

Het aantal loonkostensubsidies is in 2023 sterk toegenomen en lijkt sinds 2024 te stabiliseren rond de 130 tot 135 regelingen. In juni 2025 zagen we een piek in de loonkostensubsidie van 140 regelingen. De laatste maanden zien we weer een lichte daling. In werkelijkheid valt deze daling mee, aangezien er nog een aantal loonwaardemetingen zijn aangevraagd.

Aantal beschut werk

30

25

20

15

10

5

0 ultimo 2022

ultimo 2023

ultimo 2024

202501

202502

202503 aantal

202504

202505

202506

202507

202508

Figuur 14: Loonkostensubsidie Nieuw Beschut

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

De taakstelling van Beschut werk realiseren wij dit jaar als gemeente Hellendoorn. Dit is een positieve ontwikkeling. Op dit moment onderzoeken wij of het mogelijk is om nog meer medewerkers te plaatsen in plaats van het aanleggen van een wachtlijst. Inburgering

Inburgeringroutes 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2022 Z route

2023 Leerroute B1

2024

B1 route met onderdelen op A2

2025 Onderwijsroute Figuur 15: Inburgering

In bovenstaande grafiek zie je de inburgeraars die dat jaar gestart zijn met een leerroute. We zien een gestage groei bij de Z-route (zelfredzaamheidsroute) en Leerroute B1. Meedoen regeling

Meedoen regeling (tot 2024 Declaratiefonds) 700 600 500 400 300 200

100 0 2022 Meedoen volwassenen

2023 Meedoen 0-3

2024

2025

Meedoen 4 - 11

Meedoen 12 - 18 Figuur 16: Meedoen regeling

De grafiek laat de ontwikkeling zien van het aantal deelnemers aan de Meedoenregeling in de jaren 2022 tot en met 2025. Deze regeling ondersteunt inwoners met een laag inkomen bij deelname aan sport, cultuur en andere maatschappelijke activiteiten. Het aantal volwassen deelnemers vormt veruit de grootste groep. Na een lichte daling in 2023 is in 2024 een duidelijke stijging zichtbaar, die zich ook in 2025 voortzet. De groepen kinderen 4–11 jaar en 12–18 jaar laten een geleidelijke groei zien, wat wijst op een toename in gebruik onder gezinnen met kinderen. De groep 0–3 jaar blijft relatief klein, maar stabiel.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025

Aangezien 2025 nog drie maanden te gaan heeft, zullen de aantallen voor dat jaar naar verwachting nog iets toenemen. Daarmee lijkt de totale deelname in 2025 het niveau van 2024 te evenaren of licht te overtreffen.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van najaarsrapportage 2025