Bijlage 2. Factsheet Sociaal Domein

Factsheet sociaal domein 2021

Bijlage 2, Factsheet team Sociaal Domein Met deze factsheet wordt de gemeenteraad inzage gegeven in de ontwikkelingen binnen het sociaal domein van de gemeente Hellendoorn.

Bedra gen x € 1000,Bijgestelde Realisatie t/m maart begroting 2025 11.451 2.099

Resultaat 2023

Resultaat 2024

Jeugdzorg

8.518

10.921

Begeleiding en dagbesteding (incl PGB Wmo)

4.026

4.308

5.157

683

Huishoudelijke ondersteuning

3.727

4.288

4.510

703

Verstrekkingen en vervoersvoorzieningen

1.688

1.536

1.502

266

Eigen bijdrage

-300

-328

-324

-84

17.659

20.725

22.296

3.667

Figuur 1: zorgbudgetten 2025 in verhouding tot realisatie 2024

Figuur 1 toont op hoofdlijnen de stand van zaken van de budgetten Jeugdhulp en Wmo. In 2025 worden bijstellingen doorgevoerd binnen de domeinen Jeugdzorg en Wmo. Binnen de Wmo (huishoudelijke ondersteuning) zijn in 2024 alle cliënten opnieuw geïndiceerd, vanwege een vereenvoudiging van het productaanbod. Dit leidt tot een structurele aanpassing van het budget. Voor Jeugd heeft de nieuwe inkoop ook de nodige financiële gevolgen. Door de aanbesteding worden de prijzen van producten fors hoger. Daarnaast moet ook het tekort van 2024 structureel worden verwerkt in de bestuursrapportage. Een uitgebreidere toelichting op de financiële afwijkingen is te lezen in de bestuursrapportage.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Jeugd Onderstaande grafieken geven in hoofdlijnen inzicht in de ontwikkeling van het Sociaal Domein. Per 2025 is de nieuwe inkoop voor jeugdzorg van start gegaan. Dit betekent dat alle geleverde zorgproducten zijn herzien. Hierdoor zijn de cijfers van voorgaande jaren op detailniveau niet één op één te vergelijken met de huidige situatie. In deze factsheet presenteren we daarom op hoofdlijnen een beeld van de trends en ontwikkelingen binnen de jeugdzorg.

Figuur 2: totaal aantal jeugdigen in zorg

De grafiek toont het aantal unieke cliënten in de jeugdzorg per maand, van begin 2023 tot en met maart 2025. In de loop van 2023 zien we een geleidelijke stijging, met een piek van 626 cliënten in oktober 2024. Daarna is sprake van een lichte daling richting 587 cliënten in maart 2025. Opvallend is de scherpe daling in januari 2025 ten opzichte van december 2024. Deze afname houdt mogelijk verband met het aflopen van een groot aantal indicaties eind 2024, mede in het kader van de overgang naar de nieuwe inkoopstructuur. We blijven de komende maanden de cliëntenaantallen volgen om te beoordelen of deze daling structureel is, of vooral het gevolg van de nieuwe inkoop.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering

Figuur 3: aantal jeugdigen met jeugdbescherming/jeugdreclassering

Deze grafiek toont het aantal unieke jeugdigen met een maatregel binnen jeugdbescherming of jeugdreclassering, per maand van januari 2023 tot en met maart 2025. De cijfers schommelen in 2023 rond de 28 tot 31 cliënten, met een tijdelijke dip naar 26 cliënten in het najaar. Vanaf begin 2024 is een stijging zichtbaar, met een piek van 35 cliënten in juni. Daarna stabiliseert het aantal zich rond de 32 à 33, om begin 2025 licht af te nemen tot 28 cliënten in maart.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Wonen & verblijf

Figuur 4: aantal jeugdigen in zorg (wonen & verblijf)

Deze grafiek laat het aantal unieke jeugdigen zien dat gebruikmaakt van wonen & verblijf, per maand van januari 2023 tot en met maart 2025. In 2023 schommelt het aantal cliënten tussen de 37 en 42, met een piek van 42 in april en mei. In het najaar van 2023 is een lichte daling zichtbaar tot 33 cliënten in november. Vanaf begin 2024 stijgt het aantal cliënten weer, met een duidelijke piek van 46 in december. Deze stijging wordt grotendeels verklaard door een toename van unieke, intensieve (en kostbare) crisisplaatsingen in 2024. Eind 2024 lopen meerdere van deze trajecten af, wat de daling in januari en februari 2025 (naar respectievelijk 41 en 40 cliënten) verklaart. Het is belangrijk om te onderstrepen dat wonen & verblijf de meest kostbare vorm van jeugdhulp is. Veranderingen van slechts enkele cliënten hebben al een aanzienlijke financiële impact. Ter illustratie: in 2024 ontvingen 919 unieke jeugdigen een vorm van jeugdhulp. Daarvan maakten 50 cliënten gebruik van wonen & verblijf – dat is ongeveer 5% van het totaal. Toch was deze groep goed voor ruim 2 miljoen euro aan kosten op een totaal van iets meer dan 10 miljoen euro. De ontwikkelingen binnen deze zorgvorm worden dan ook nauwlettend gevolgd, zowel inhoudelijk als financieel.

Ambulante zorg – individueel

Figuur 5: aantal jeugdigen in zorg (ambulant – individueel) Ambulante jeugdhulp - individueel is de grootste kostenpost omtrent jeugdhulp voor de gemeente Hellendoorn. Meer dan de helft van de totale uitgaven zit in deze zorggroep. We zagen in 2024 een stijging van de ambulante aantallen met een piek in de zomer. Sinds de zomer van 2024 dalen het aantal jeugdigen licht tot de 536 in maart 2025.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Het jaar 2025 geldt voor de ambulante jeugdhulpverlening als een overgangsjaar. omdat het grootste deel van de jeugdigen in heel Twente een ambulante vorm van jeugdhulpverlening ontvangt, is afgesproken dat gemeenten en aanbieders het hele jaar 2025 kunnen gebruiken als overgangsjaar. Binnen het overgangsjaar worden ambulante hulpverleningstrajecten opnieuw bekeken en mogelijk omgezet van een ondersteuningsbehoefte uit het Twents Model, naar een ambulant product uit de nieuwe inkoop Jeugd vanaf 1 januari 2025

Ambulante zorg – groep

Figuur 6: aantal jeugdigen in zorg (ambulant – groep)

De grafiek toont het aantal unieke jeugdigen dat gebruikmaakt van ambulante jeugdhulpverlening - groepsaanbod, per maand van januari 2023 tot en met maart 2025. In 2023 lag het aantal redelijk stabiel, met een piek van 88 cliënten in juli. Vanaf de tweede helft van 2023 is een geleidelijke daling zichtbaar, die doorloopt in 2024 en begin 2025. In maart 2025 ligt het aantal cliënten op 58, wat neerkomt op een afname van circa 30% ten opzichte van begin 2023.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Wmo Onderstaande grafieken geven in hoofdlijnen inzicht in de ontwikkeling van het Sociaal Domein. Per 2025 is de nieuwe inkoop voor Begeleiding en dagbesteding van WMO van start gegaan. Dit betekent dat alle geleverde zorgproducten zijn herzien. Hierdoor zijn de cijfers van voorgaande jaren op detailniveau niet één op één te vergelijken met de huidige situatie. In deze factsheet presenteren we daarom op hoofdlijnen een beeld van de trends en ontwikkelingen binnen de WMO.

Figuur 7: totaal aantal inwoners in zorg WMO

De grafiek toont het aantal unieke inwoners dat gebruikmaakt van een Wmo-voorziening, per maand van januari 2023 tot en met maart 2025. In deze periode is een lichte, maar gestage stijging zichtbaar. Het aantal inwoners neemt toe van 1.467 in januari 2023 tot 1.546 in maart 2025. Hoewel de fluctuaties per maand beperkt zijn (variërend binnen een bandbreedte van circa 60 cliënten), wijst de trend op een structurele toename van de zorgvraag. Tussen januari 2024 en maart 2025 stijgt het aantal cliënten met ongeveer 25, ondanks een tijdelijke stabilisatie in de tweede helft van 2024. Deze stijging van afgelopen jaar is minder dan van de jaren ervoor. De stijging kan verklaard worden door demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing. Huishoudelijke ondersteuning

Figuur 8.: aantal inwoners met huishoudelijke ondersteuning

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

De grafiek toont het aantal unieke inwoners dat gebruikmaakt van huishoudelijke ondersteuning van januari 2023 tot en met maart 2025. In deze periode is sprake van een gestage toename: van 1.095 cliënten in januari 2023 naar 1.148 in maart 2025. De cijfers laten tussentijds lichte schommelingen zien, met een relatief stabiele fase tussen april en december 2024, waarna opnieuw een stijging zichtbaar is in het eerste kwartaal van 2025. Wat opvalt is de stijging in maart 2025. We verwachten dat dit een eenmalige piek was als gevolg van een inhaalslag in het oppakken van meldingen voor HO. Begeleiding individueel

Figuur 9: aantal inwoners met WMO begeleiding

De grafiek toont het aantal unieke inwoners dat gebruikmaakt van begeleiding individueel via de Wmo, per maand van januari 2023 tot en met maart 2025. In deze periode is een duidelijke stijging zichtbaar: van 378 cliënten in januari 2023 naar 428 in maart 2025 – een toename van ruim 13%. De leeftijdsgroep 40-64 jaar laat al jaren een gestage groei zien. Dit houdt waarschijnlijk verband met de toegenomen psychische problematiek en de lange wachttijden in de GGZ. Recent zien we ook een toename in de leeftijdsgroep 75+ ontstaan. De overige leeftijdsgroepen blijven over de jaren heen tamelijk stabiel in aantal.

Dagbesteding (ondersteuningsbehoefte groep)

Figuur 10: aantal inwoners met WMO dagbesteding

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Deze grafiek toont het aantal unieke inwoners dat gebruikmaakt van begeleiding groep. In 2023 blijft het aantal cliënten redelijk stabiel rond de 180, met een piek in mei (184 cliënten). In de tweede helft van 2023 volgt een lichte daling tot 170 cliënten in november. Gedurende 2024 blijven de aantallen schommelen tussen de 171 en 179 cliënten. Vanaf september 2024 is een meer geleidelijke daling zichtbaar, met 163 cliënten in februari 2025. In maart stijgt het aantal licht naar 165. Hoewel het aantal inwoners van 75 jaar en ouder toeneemt, zien we in de dagbesteding juist bij deze leeftijdsgroep een afname in het aantal cliënten. De geleidelijke daling in het aantal inwoners met een indicatie voor dagbesteding zien we overigens ook terug in de cijfers voor Twente en ook hier weer vooral bij de 75-plussers. Hier lijkt sprake van een algemene tendens. Er kunnen verschillende redenen aan ten grondslag liggen: eerder verwijzen naar voorliggend veld of Wlz, meer overlijdens, veranderingen in behoeften en zelfredzaamheid.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Participatie In onderstaande grafieken zijn het aantal uitkeringen voor zowel de participatiewet, IOAW/IOAZ en per leefvorm opgenomen.

Figuur 11: aantal uitkeringen participatie

Aantal personen met een uitkering Participatiewet vertoont een lichte stijging, vooral als gevolg van nieuwe instroom van statushouders.

Figuur 12: Afhandelingen aanvragen Levensonderhoud participatiewet

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

De cijfers in de grafiek geven de indruk dat het merendeel van de aanvragen voor levensonderhoud via de Participatiewet wordt toegekend. In werkelijkheid wordt aan de voorkant al een zorgvuldige eerste beoordeling uitgevoerd. Hierdoor worden onvolledige of niet-relevante aanvragen vroegtijdig eruit gefilterd en niet in behandeling genomen. Dit voorkomt onnodige belasting van het systeem en zorgt ervoor dat alleen kansrijke aanvragen in de formele afhandelingsprocedure terechtkomen. Het hoge toekenningspercentage is dus juist een positief signaal van een effectieve en efficiënte voorselectie. IOAW/IOAZ

Figuur 13: Aantal uitkeringen IOAW/IOAZ De regelingen IOAW en IOAZ kennen weinig mutaties, hier is sprake van weinig in- en uitstroom. Sinds 2024 is de uitvoering van de IOAZ belegd bij ROZ groep.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Loonkostensubsidie

Figuur 14: Loonkostensubsidie

Het aantal loonkostensubsidies is in 2023 sterk toegenomen en lijkt sinds 2024 te stabiliseren rond de 130 tot 135 regelingen. Hoewel de groei tijdelijk lijkt af te vlakken, is de verwachting dat het aantal in de loop van 2025 verder zal toenemen.

Figuur 15: Loonkostensubsidie Nieuw Beschut

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025

Op dit moment zijn er 25 mensen met een beschut indicatie aan het werk. Dit betekent dat we precies op 125% van onze taakstelling zitten – het maximaal toegestane overschrijdingspercentage. Hoewel dit een positieve ontwikkeling is, bekijken we of het mogelijk is om meer te mogen plaatsen of dat we een wachtlijst moeten maken. Inburgering

Figuur 16: Inburgering In bovenstaande grafiek zie je de inburgeraars die dat jaar gestart zijn met een leerroute. In 2024 begon veruit het grootste gedeelte met de leerroute B1.

Factsheet Sociaal Domein Hellendoorn als onderdeel van bestuursrapportage 2025