Bijlage 17 Stadsbank begroting 2024
Tekst van het document
Primitieve begroting 2024 Meerjarenraming 2025-2027
STADSBANK OOST NEDERLAND – PRIMITIEVE BEGROTING 2024
Inhoudsopgave VOORWOORD ...............................................................................................................................3 1. BELEIDSBEGROTING ..................................................................................................................4 1.1. VERSLAG ......................................................................................................................................................... 4 1.1.1. Doelstelling van de Stadsbank ............................................................................ 4 1.1.2. Ontwikkelingen en ambities 2024 ........................................................................ 4 1.2. PROGRAMMAPLAN 2024 ................................................................................................................................... 6 1.2.1. Programma Algemeen Bestuur........................................................................... 6 1.2.2. Programma Financieel-maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen.......................... 8 1.2.3. Maatschappelijke impact: effectiviteit schuldhulpverlening ...........................................13 1.3. VERPLICHTE PARAGRAFEN ................................................................................................................................. 14 1.3.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................14 1.3.2. Onderhoud kapitaalgoederen ...........................................................................16 1.3.3. Financiering ..............................................................................................16 1.3.4. Verbonden partijen ......................................................................................19 1.3.5. Bedrijfsvoering ...........................................................................................19
2. FINANCIËLE BEGROTING .......................................................................................................... 24 2.1. UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2024-2027 ........................................................................................................ 24 2.3. OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE BEGROTING 2024 .................................................................................... 27 2.3. TOELICHTING MEERJARENPERSPECTIEF 2024 - 2027............................................................................................. 29 2.4. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN DE BEGROTING ................................................................................................. 32
BIJLAGEN .................................................................................................................................... 33 BIJLAGE 1: CATEGORIALE BEGROTING EN MEERJARENRAMING......................................................................................... 34 BIJLAGE 2: STAAT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN ................................................................................................... 35 BIJLAGE 3: INVESTERINGEN 2024 – 2027 .................................................................................................................. 36 BIJLAGE 4: PRIMITIEVE BEGROTING 2024 PER GEMEENTE .............................................................................................. 37 BIJLAGE 5: MEERJARENRAMING PER GEMEENTE ........................................................................................................... 38
Voorwoord
Hierbij presenteer ik u de primitieve begroting 2024 inclusief de meerjarenraming 2025-2027 van de Stadsbank Oost Nederland. De dynamiek in het sociaal domein en in de schuldhulpverlening is groot. Zo hebben we te maken met hoge energieprijzen en een hoge inflatie. De rol van gemeenten verandert, integrale toegang en regie is of wordt ontwikkeld en er is meer aandacht van Rijk en gemeenten voor armoede, de menselijke maat en de impact van schulden. Deze nieuwe begroting is gebaseerd op de vernieuwde strategie; ‘Samen lossen we schulden op’, bekrachtigd door ons Algemeen Bestuur in november 2022. Het toekomstprofiel van de Stadsbank is een klant- en resultaatgerichte expertise organisatie in optimale verbinding met en faciliterend naar gemeenten en hun regie op het sociaal domein. Samen met gemeenten vergroten we daarmee de impact van de dienstverlening van de Stadsbank in het gemeentelijk sociaal domein. De vernieuwde strategie is vertaald in een meer klant- en resultaatgerichte dienstverlening (klantreis), die in 2023, met bijbehorende financiering, is ingezet. Met deze begroting wordt ook het aangepaste en toekomstbestendige bekostigingsmodel geïmplementeerd. Een model dat zoals voorheen is gebaseerd op solidariteit, gemeenschappelijkheid en flexibiliteit, maar met meer voorspelbaarheid, minder productdifferentiatie en meer ruimte voor ontwikkeling.
Als gevolg van de inflatie zijn de door te voeren loon- en prijscompensaties in 2023 fors en werkt dit door in deze begroting en de meerjarenraming 2025-2027. Hierbij volgen we de richtlijnen van de deelnemende gemeenten. Deze autonome ontwikkeling leidt in deze begroting tot een stijging van de lasten ten opzichte van de vorige begroting. We kijken als Stadsbank continu naar het efficiënt en effectief inzetten van onze dienstverlening en het optimaliseren van achterliggende processen om onze klant zo goed mogelijk van dienst te zijn. Actuele ontwikkelingen bij het samen oplossen van de schulden, zoals sneller schulden oplossen (met o.a. het halveren van de aflossingstermijn in het minnelijk schuldregelingstraject), de inzet van saneringskredieten en het door ontwikkelen van budgetbeheer in het bieden van financiële stabiliteit zijn daar voorbeelden van. Op deze manier blijven we zorgen voor een zo optimaal mogelijke inzet van onze beschikbare middelen.
Enschede, april 2023
Arjan Kampman Voorzitter Dagelijks Bestuur
3
1. Beleidsbegroting 1.1. Verslag 1.1.1. Doelstelling van de Stadsbank De Stadsbank is dé schuldhulpverlener in Twente en de Achterhoek. Wij werken in een publieke setting, als expertisepartner van 21 gemeenten, aan het creëren van directe financiële rust voor onze klanten en het bereiken van duurzame financiële stabiliteit en optimale redzaamheid. Als financieel specialist en deskundige en betrouwbare partner zijn wij een steun en toeverlaat voor mensen met financiële problemen. Schulden komen (bijna) nooit alleen. Onze dienstverlening is klant- en resultaatgericht en in optimale verbinding met en faciliterend naar gemeenten en hun regie op het sociaal domein. Dat is tweeledig: •
De dienstverlening van de Stadsbank draagt bij aan een goede gemeentelijke schuldhulp (beleidsverantwoordelijkheid bij gemeenten)
•
De dienstverlening van de Stadsbank, samen met de klant werken aan een nieuwe en financieel gezonde toekomst, sluit zoveel mogelijk aan bij de overige maatschappelijke ondersteuning van de klant.
We werken vanuit het perspectief van de menselijke maat met oog voor de mens achter de schuld, vanuit vertrouwen en stimuleren eigenaarschap bij de klant om duurzaam resultaat te halen. De dynamiek in schuldhulpverlening is groot. We werken continu aan de doorontwikkeling van onze dienstverlening.
1.1.2. Ontwikkelingen en ambities 2024 Klant voorop! Een klant- en resultaatgerichte dienstverlening Samen met gemeenten en geaccordeerd door ons Algemeen Bestuur is in 2023 een doorontwikkeling ingezet van proces- en productgericht werken naar klant- en resultaatgericht werken. We ontwikkelden Klantreis ’23: een gebundelde klantgerichte aanpak op maat voor klant en gemeente. Waarin we met de menselijke maat werken aan een nieuwe en financieel gezonde toekomt voor onze klanten. Dichtbij de klant, we werken veel meer op locatie in onze gemeenten. Om aan te sluiten bij de lokale variatie in uitvoering is de Klantreis ‘23 in drie pakketten gegoten: ontzorging, hybride en basis en hebben gemeenten hier een keuze in gemaakt. Hiermee zetten we het toekomstprofiel van de Stadsbank neer als een klant- en resultaatgerichte expertise organisatie in optimale verbinding met en faciliterend naar gemeenten en hun regie op het sociaal domein. Daarmee vergroten we de impact van de dienstverlening van de Stadsbank in het brede gemeentelijk sociaal domein. Want schulden komen (bijna) nooit alleen. Het oplossen van schulden en het brengen van financiële rust brengt hulp en perspectiefverbetering op andere terreinen, zoals wonen, werk en zorg dichterbij.
4
In 2024 blijven we hier volop op inzetten en willen we nog meer de verbinding maken met het lokale netwerk. Door bijvoorbeeld ook de samenwerking met vrijwilligersorganisaties nog meer op te zoeken en optimaal ieders rol in te zetten. In het verlagen van de drempel voor schuldhulp, die er helaas nog steeds is in Nederland, maar ook in het duurzaam schuldenvrij blijven. Vrijwilligers kunnen bijvoorbeeld nog wat langer meekijken en een steuntje in de rug zijn na een intensief schuldentraject. Waar wenselijk en nodig wordt onze (financiële) expertise ook ingezet in additionele, bijkomende dienstverlening. Vaak is dit naar aanleiding van vraagstukken waar gemeenten mee te maken krijgen. Zo heeft de Stadsbank voor een groot aantal Twentse gemeenten een rol in het financieel ontzorgen van inburgeraars, in de aanpak van schulden onder jongeren, mede vanuit de Twentse Belofte en verzorgt het ook (een deel van) de uitvoering van noodfondsen van gemeenten.
Sneller schulden regelen; wijzigingen in het minnelijke traject Hoe sneller schulden kunnen worden geregeld, hoe eerder rust voor de klant ontstaat. Met dit perspectief is ook het Rijk druk aan de slag en stelt het voor de aflostermijn van een minnelijke schuldregeling te halveren, in lijn met de verkorting van de Wettelijke schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp). De Stadsbank verzorgt voor haar klanten deze minnelijke regelingen, waarin met schuldeisers tot een akkoord over het afhandelen van de schuld wordt gekomen. Op het moment van het verschijnen van deze begroting is dit nog volop in ontwikkeling en wordt gekeken per wanneer en hoe dit het beste geregeld kan worden. Daarbij is het belangrijk om oog te hebben voor begeleiding tijdens en nazorg na het schuldhulptraject. Verkorting van een schuldregeling levert alleen wat op als het lukt om terugkeer in de problematische schulden in de toekomst te voorkomen.
De dienstverlening van de Stadsbank kan in de aanloop naar 2024 worden beïnvloed. In de voortgangsrapportages (Voorjaarsnota, Najaarsnota, Jaarverslag 2023) wordt over de voortgang hiervan verslag gedaan. Een eventuele impact hiervan zal worden meegenomen vanaf de Primaire begroting 2024, die in het najaar van 2023 wordt opgesteld.
“We willen mensen zo snel mogelijk rust geven en perspectief bieden. Vroeger kreeg je bij binnenkomst net aan een kop koffie, maar kreeg je ook een stapel papier als huiswerk. Nu nemen we de tijd.” Directeur Eddy Klement Foto: Twentsche Courant Tubantia
5
1.2. Programmaplan 2024 1.2.1. Programma Algemeen Bestuur Het programma Algemeen Bestuur gaat over de bestuursorganen en bestuursondersteuning. Ook de niet dienstverlening specifieke activiteiten en voorzieningen gericht op een effectieve en efficiënte uitvoeringsorganisatie vallen onder dit programma. Activiteiten Bestuursorganen • Vertalen van bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen. • Een maatschappelijk en bestuurlijk verantwoorde positionering van de Stadsbank. • Sturing geven aan organisatieontwikkelingen gericht op een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering. • Het afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid en de verzorgde dienstverlening. Bestuursondersteuning • De voorbereiding van beleidsontwikkeling door het Bestuur. • De voorbereiding van de verantwoording door het Bestuur. Algemene interne ondersteuning • In stand houden van de fysieke infrastructuur. • In stand houden en optimaliseren van de ICT . • Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering Ambtelijk platform Het Platform is een adviescommissie voor het bestuur en directie van de Stadsbank. Alle bij de gemeenschappelijke regeling aangesloten gemeenten kunnen ambtelijk deelnemen in het Platform. Het Platform adviseert zowel op verzoek als uit eigen beweging het Bestuur en de directie over beleidsontwikkeling.
Informatievoorziening gemeenten Om de deelnemende gemeenten tijdig te informeren wordt het Algemeen Bestuur in de Voorjaarsnota en de Najaarsnota geïnformeerd over inhoudelijke en financiële ontwikkelingen. De Voorjaarsnota heeft betrekking op de periode januari tot en met april en de Najaarsnota op de periode tot en met augustus. Als dit aan de orde is, wordt ook een voorstel tot wijziging van de begroting in deze periodieke rapportages opgenomen. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het verslagjaar 2023 wordt het Dagelijks Bestuur verantwoordelijk voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. De accountant geeft vanaf dat moment alleen nog een controleverklaring af met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening (inbegrepen de rechtmatigheidsverantwoording). 6
Kosten In de bestaanskosten zijn de principes van solidariteit en gemeenschappelijkheid terug te vinden. De bestaanskosten scheppen de voorwaarden voor de instandhouding van de Stadsbank en zijn vaste kosten die niet direct gerelateerd zijn aan de omvang van de dienstverlening. Het gaat hierbij om materiële kosten en kosten van indirect personeel (sturing en ondersteuning). De bestaanskosten worden via een vaste verdeelsleutel over de deelnemende gemeenten verdeeld (25% huishoudens, 75% omvang standaard dienstverlening). Programma 1: Budgettaire lasten Algemeen Bestuur 2022 (Bedragen in €) Lasten Baten Saldo
Realisatie 4.332.500 4.332.500 -
2023 Primaire Begroting 4.736.800 4.736.800 -
2024 Primitieve Begroting 5.388.300 5.388.300 -
De Stadsbank heeft autonome inkomsten (anders dan gemeentelijke bijdragen), zoals inkomsten uit bewind. Deze inkomsten worden in mindering gebracht op de bestaanskosten. Nieuw is dat deze inkomsten taakstellend worden opgenomen voor een bijdrage aan de bestaanskosten. Hierdoor kan de gemeentelijke bijdrage in de bestaanskosten op voorcalculatiebasis worden vastgesteld en worden grote schommelingen in deze gemeentelijke bijdrage voorkomen.
7
1.2.2. Programma Financieel-maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen Het programma Financieel-maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen heeft betrekking op alle dienstverlening van de Stadsbank. Het dienstenaanbod van de bank wordt verzorgd vanuit verschillende locaties (op diverse gemeentelijke locaties en op ons kantoor in Enschede). Onze dienstverlening is klant- en resultaatgericht en in optimale verbinding met en faciliterend naar gemeenten en hun regie op het sociaal domein. We werken vanuit het perspectief van de menselijke maat met oog voor de mens achter de schuld, vanuit vertrouwen en stimuleren eigenaarschap bij de klant om duurzaam resultaat te halen. Onze dienstverlening in één oogopslag:
8
De dienstverlening van de Stadsbank draagt bij aan: • •
• •
•
het voorkomen dat inwoners van de aangesloten gemeenten in financiële problemen komen of de weg naar financiële hulpverlening niet weten te vinden; een stabiele financiële huishouding door het bevorderen dat klanten hun inkomsten en uitgaven zodanig in balans krijgen en houden dat het ontstaan van betalingsachterstanden wordt voorkomen en dat bestaande betalingsachterstanden (kunnen) worden ingelopen; het oplossen van schulden door het realiseren van een minnelijke, onderhandse regeling van schulden tussen klanten in een (problematische) schuldsituatie en hun schuldeisers; het oplossen van schulden door het realiseren van een oplossing voor klanten met een problematische schuldsituatie waarbij de schuldeisers niet akkoord gaan met een minnelijke regeling van de schulden zoals een Dwangakkoord of het opmaken van een WSNP verklaring. het aanbieden van sociale leningen voor inwoners van de aangesloten gemeenten die niet bij de commerciële banken een lening kunnen krijgen.
Hiermee zijn we gericht op het creëren van financiële rust voor onze klanten en het bereiken van duurzame financiële stabiliteit en optimale redzaamheid. Door continu te werken aan de kwaliteit van de dienstverlening en het professionaliseren van de bedrijfsvoering wil de bank de dienstverlening op peil houden en waar mogelijk verbeteren. De Stadsbank is lid van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK), de belangenvereniging van gemeentelijke kredietbanken, publieke instellingen en bedrijven die mensen met schulden helpen. Daarnaast is de bank aangesloten bij Sociale Banken Nederland (SBN), een samenwerkingsverband van kredietbanken en bij de Stichting Bureau Krediet Registratie (BKR) te Tiel. Inzet dienstverlening Schuldpreventie Schuldpreventie is een mix van maatregelen, activiteiten en voorzieningen, die erop gericht zijn dat mensen financieel vaardig worden en hun financiën op orde kunnen houden, zodat financiële instabiliteit en schulden worden voorkomen.
“Bij gemeente Hof van Twente werk ik nauw samen met de medewerkers van de gemeente en Salut (maatschappelijk werk) die o.a. de vroegsignalering doen. Er was een meneer die door slechte ervaringen met instanties niet openstond voor een gesprek. Uiteindelijk is hij toch overstag gegaan, ook omdat iemand van de gemeente erbij zou zijn. In dit gesprek hebben we al zijn twijfels, zorgen en vragen besproken. Ook zijn we op huisbezoek geweest. Inmiddels verzorgen we zijn budgetbeheer en werken we aan een schuldregeling.” Klantregisseur Mehtap Ozer 9
Op weg naar jouw toekomst
Kennismaking en onderzoek (indicatiestelling) Om een optimale dienstverlening te kunnen leveren maken we kennis met de klant en gaan direct aan de slag met de meest dringende zaken. We analyseren de financiële situatie, geven advies en/of bekijken en bespreken welk traject het beste past bij de klant en zijn vraag. De gemeenten Rijssen-Holten, Oude IJsselstreek en Hengelo verzorgen deze dienstverlening zelf voor hun klanten. Het bieden van financiële stabiliteit De meeste financiële problemen van klanten zijn het gevolg van een structurele onbalans tussen inkomsten en uitgaven. Als rekeningen niet meer betaald kunnen worden, stapelen de problemen zich snel op, van aanmaning tot deurwaarder. Dit vraagt om overzicht en inzicht. Dat verzorgen wij door het inzetten van: •
Budgetbeheer ter borging van de stabiliteit in de betaling van primaire lasten van het huishouden en ter ondersteuning van het herstel van de financiële zelfredzaamheid, zodat (verdere) schulden kunnen worden voorkomen.
•
Meerderjarigenbewind aan personen die blijvend niet bij machte zijn zelfstandig de eigen financiën te beheren.
10
•
Budgetzorg (een intensievere vorm van budgetbeheer) voor klanten waarvoor budgetbeheer te licht is en beschermingsbewind te zwaar. Naast de financiën wordt de hele administratieve huishouding voor een langere periode samen met de klant gedaan.
Schulden oplossen Met het regelen van de schulden van de klant waarbij we bemiddelen tussen de klant en zijn schuldeisers proberen we de schuldensituatie van de klant op te lossen en zo maatschappelijke uitval te voorkomen. Vaak is de volledige betaling van de schuldenlast door bijvoorbeeld betalingsregelingen of herfinanciering niet mogelijk. We focussen ons bewust op het saneringskrediet als instrument omdat dit voor een snellere schuldenrust bij klanten zorgt en duidelijkheid voor de schuldeisers. Met de klant volgen we het traject en de (financiële) ontwikkeling en kijken we herhaaldelijk of dit passend is bij zijn situatie. Als een minnelijke oplossing niet haalbaar is ondersteunen we bij het opstellen van een verzoekschrift conform de Faillissementswet over de toelating tot de wettelijke schuldsanering en geven de gevraagde verklaring af. Opmaat tot uitstroom De Stadsbank werkt resultaatgericht en maakt samen met de klant afspraken over het verbeteren van zijn financiële situatie. Door te sturen op redzaamheid en uitstroom, past de Stadsbank de dienstverlening aan (op- en afschalen) op basis van het eigen vermogen en ontwikkeling van de klant. We bouwen het inkomensbeheer langzaam af en ondersteunen de klant bij het gefaseerd zelf uitvoeren van financiële taken.
Dit doen we, afhankelijk van de gemeentelijke afspraken en wensen met behulp van de gemeente of andere lokale hulpverlening. Als de dienstverlening kan worden afgerond, bespreken we met met de klant (en eventueel de gemeente) en eventuele (toekomstige) begeleiders de aandachtspunten voor duurzame financiële gezondheid, taken en verwachtingen. In dit uitstroomgesprek bespreken we mogelijke valkuilen, maar ook bij wie de klant bijtijds terecht kan. Nazorg Voor alle klanten waarvoor de Stadsbank financiële stabliteit en/of het regelen van schulden heeft verzorgd, biedt de Stadsbank nazorg aan. Het doel van deze nazorg is om recidive te voorkomen. Binnen een jaar na de beëindiging van de aangeboden dienstverlening nemen we contact op en bespreken we met de klant hoe het gaat en wat zijn financiële situatie is. Als er nog hulp nodig is bespreken we de (lokale) mogelijkheden hiervoor. Kredietverlening De kredietverlening is ten opzichte van commerciële banken aan de onderkant van de markt gepositioneerd. Als gemeentelijke kredietbank streven we niet naar een zo groot mogelijke kredietportefeuille, maar richten ons uit maatschappelijk oogpunt op een specifieke doelgroep. De bank hanteert maatschappelijk verantwoorde rentepercentages. Uitgangspunt voor de tarieven is om deze onder de tarieven van de commerciële banken te positioneren.
Additionele dienstverlening (maatwerk) Naast de standaard dienstverlening verzorgt Stadsbank Oost Nederland voor een aantal gemeenten de dienstverlening op maat, vaak op locatie en met name in de vorm van een inloopspreekuur door een budgetconsulent en werkzaamheden gericht op preventie. In samenwerking met de deelnemende 11
gemeenten, vrijwilligersorganisaties, scholen en overige ketenpartners wordt ingezet op het voorkomen en vroegtijdig signaleren van (dreigende) schuldsituaties. De bank brengt door gerichte voorlichtingsactiviteiten op scholen de risico’s en de gevolgen van schulden onder de aandacht. De Stadsbank fungeert op verzoek van gemeenten een (ondersteunende) rol in vroegsignalering. Inloopspreekuren vinden in de gemeenten Lochem, Montferland, Oldenzaal en Oude IJsselstreek plaats. In de gemeente Twenterand wordt op locatie schulddienstverlening op maat aangeboden. De samenwerking in het financieel ontzorgen van inburgeraars voor een aantal Twentse gemeenten valt ook onder deze additionele dienstverlening.
Overzicht dienstverlening Product Indicatiestelling Reguliere indicatiestelling Crisis-interventie Huisbezoek Multidisciplinair overleg Kredietverlening Kredietbeoordeling Verstrekte Sociale leningen Verstrekte Herfinancieringen Verstrekte Saneringskredieten Stabilisatie en Herstel Financiële Huishouding Opstart budgetbeheer Beëindiging budgetbeheer Actieve BBR per 31/12* waarvan Budgetzorg waarvan zelfbetalers Meerderjarigenbewind lopend* Meerderjarigenbewind nieuw Minnelijk schuldregelen Bemiddeling schuldregeling Beh. Standaard bet. Regeling*
Soort dienst
Realisatie
2023 Primaire begroting
2024 Primitieve begroting
Stand. Stand. Add. Add.
1.465 30 2 6
1.684 30 5
1.684 30 5
Stand. Stand. Stand. Stand.
1.668 604 26 403
1.531 527 43 403
1.531 527 43 403
Stand. Stand.
630 922 3.966 174 997 1.051 81
782 782 3.936 177 1.007 1.075 100
782 782 3.936 177 1.007 1.075 100
Stand. Stand. Stand. Stand. Stand.
698 13 202 746 160 24 3
922 10 250 585 274 28 1
922 10 250 585 274 28 1
Stand.
155
240
240
Add. Stand. Stand. Stand. Stand. Stand.
Gerealiseerde schuldbemiddeling Beh. Standaard schuldbemiddeling* Voorlopige voorziening art. 284 Verklaring & Verzoekschrift art. 285 Dwangakkoord art. 287 a Moratorium art. 287 b Nazorg Nazorg * 'Begroot' - gemideld over het jaar 'Realisatie' - actueel per 31-12
2022
12
Wat mag het kosten?
Programma 2: Budgettaire lasten: Financieel-maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen 2022 2023 2024 Primaire Primitieve Realisatie (Bedragen in €) Begroting Begroting Lasten 7.457.900 8.142.500 7.908.300 Baten 7.836.000 7.874.300 8.132.300 Saldo 378.100 -268.200 224.000
1.2.3. Maatschappelijke impact: effectiviteit schuldhulpverlening Met de inzet van de dienstverlening van de Stadsbank gaan we samen met gemeenten voor meer maatschappelijke impact. Met de klantreis beogen we meer klanten duurzaam financieel redzaam te maken. De inzet van de dienstverlening van de Stadsbank betekent rust en ruimte voor aanpalende hulpverlening door financiële rust bij de klant en draagt bij aan het structureel terugdringen van financiële problematiek en daarmee een reductie in maatschappelijke problematiek. Deze effecten zitten met name op andere leefdomeinen, die landen in het brede gemeentelijke domein. Met de nieuwe strategische koers zijn de bijbehorende prestatievelden benoemd en vastgesteld over de inzet van de Stadsbank: • Klanttevredenheid • Minder uitval tijdens de dienstverlening • Kortere trajecten o Snelle opstart o Snelle start schuldregeling o Duur schuldregeling o Duur inkomensbeheer • Het oplossen van schulden • Geslaagde uitstroom; duurzaam financieel redzaam en minder recidive Deze velden worden in de aanloop naar de primaire begroting 2024 geoperationaliseerd in samenwerking met gemeenten en vervangen de indicatorenset die tot nu toe werd gehanteerd in onze begroting en jaarrekening. Ook zal een normering en/of ambitie hieraan gehangen worden.
“Het gesprek gisteren heeft me aangegrepen, ik ken niemand uit mijn omgeving die zo met mij meedenkt om het aangenamer te maken in deze donkere tijd voor mij. Het heeft me kracht en energie gegeven om door te knokken. En ik heb daarna zelfs de verwarming aangezet .” Klantverhaal, februari 2023
13
1.3. Verplichte paragrafen 1.3.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit De bepaling van het benodigde weerstandsvermogen is gebaseerd op de integrale risicoanalyse1 die is opgenomen in de vastgestelde Strategische Agenda (uitwerkingsnotitie). Met het nieuwe bekostigingsmodel worden de reguliere posten ‘onvoorzien’ en ‘kosten voor kwaliteitsontwikkeling en kwaliteitsborging dienstverlening’ opgenomen, waardoor deze geen onderdeel meer uitmaken van het benodigde weerstandsvermogen. Aan de andere kant zijn posten voor risico’s voor ongedekte kosten voor dienstverlening en overhead opgenomen als gevolg van de nieuwe bekostigingssystematiek. Het benodigde weerstandsvermogen komt uit op €!1.034.600 (was €!875.000). De hoogte van het benodigde weerstandsvermogen is ook de ondergrens voor kwalificatie ‘voldoende’ (weerstandsratio tussen 1.0 - 1.4). De bovengrens van deze kwalificatie ligt op €!1.448.500. Voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen en de hoogte van de niveaus voor de weerstandsratio’s wordt uitgegaan van het begrotingstotaal van de Primitieve Begroting 2024 van afgerond €!13 miljoen. Dit was €!10,6 miljoen, conform de vastgestelde Beleidsnota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2020-2023.
Wanneer het gerealiseerde resultaat van 2022 ad €!365.900 wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve dan komt het weerstandsvermogen uit op €!1.065.900 bij een weerstandsratio van 1.03 (onderkant van het niveau ‘voldoende’). Het weerstandsvermogen kan vanaf 2024 verder worden opgebouwd door de gerealiseerde exploitatievoordelen (structurele besparing) als gevolg van procesoptimalisatie Budgetbeheer tot een bedrag van €!441.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve. Dit is volgens, in overeenstemming met het besluit van het Algemeen Bestuur op 7 juli 2022. Voor begrotingsjaar 2024 is het inverdieneffect begroot op € 187.600. Daarnaast wordt de uittredingsvergoeding van de gemeente Aalten in 2024 begroot op € 36.400. Door het toevoegen van beide bedragen aan de Algemene Reserve zal het weerstandsvermogen per ultimo 2024 € 1.289.900 bedragen, bij een weerstandsratio van 1.25.
Weerstandscapaciteit per 31 december 2024 (bedragen in €) Reserves Algemene reserve Totaal
Bedrag 1.289.900 1.289.900
Fraude en fraudepreventie De Stadsbank heeft een integriteitsbeleid, een klokkenluidersregeling en functiescheiding in het betalingsverkeer. In de bedrijfs- en gedragscode, waaraan elke medewerker bij de Stadsbank zich moet conformeren, is een passage opgenomen over integriteit en het omgaan met vertrouwelijke informatie. Op basis van de interne frauderisicoanalyse zijn frauderisico’s geïdentificeerd en interne controlemaatregelen gedefinieerd om deze frauderisico’s te mitigeren. Het gaat hierbij met name om 1
Er wordt periodiek een integrale risicoanalyse gemaakt, aan de hand waarvan wordt bepaald of het weerstandsvermogen voldoende wordt geacht om deze risico’s te kunnen afdekken. Daarbij wordt de methodiek van ‘NARIS’ toegepast, die beproefd en gangbaar is binnen het vakgebied risicomanagement.
14
frauderisicofactoren zoals o.a. de maatregelen van interne beheersing, corruptierisico’s, onrechtmatige betalingen en niet naleven Europese en interne aanbestedingsrichtlijnen. Ter voorkoming van de hierboven vermelde frauderisicofactoren zijn in de bedrijfsvoering diverse maatregelen genomen. Informatiebeveiliging en privacy Voor de beheersing van de informatiebeveiliging en privacy wordt structurele capaciteit ingezet voor de functies Chief Information Security Officer (CISO), de Security Officer (SO) en de Functionaris Gegevensbescherming (FG). De Stadsbank voldoet aan de relevante wet- en regelgeving op deze terreinen, waaronder de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en implementeert de BIO maatregelen vanaf de invoering. De maatregelen worden doorlopend gemonitord in een beheerstool (ISMS) en jaarlijks door de CISO verantwoord aan het Dagelijks Bestuur.
Actuele ontwikkelingen met risico’s Een aantal actuele ontwikkelingen in de organisatie brengen mogelijk kosten met zich mee die nu nog niet kwantificeerbaar zijn, omdat het onzeker is of en in welke mate deze kosten optreden: • Er is altijd enige onzekerheid in de aantallen af te nemen diensten door gemeenten, momenteel als gevolg van de energie- en inflatiecrisis. De verwachting is dat er een toename zal plaatsvinden, maar onduidelijk is nog in welke mate en in welk tempo. In deze Primitieve begroting 2024 is rekening gehouden met de met de gemeenten afgestemde omvang in de Primaire begroting 2023; • Er is momenteel sprake van arbeidsmarktkrapte. Ook de Stadsbank merkt dit. Medewerkers die een andere baan elders krijgen, kunnen al binnen een maand vertrekken maar het vervullen van de betreffende vacature plus een inwerkperiode duurt vaak langer. Om dit adequaat te kunnen opvangen heeft de Stadsbank sinds 2023 een zogenaamde Sponscapaciteit om dit risico tot op zekere hoogte op te kunnen vangen. Overige risico’s Er zouden financiële risico’s kunnen optreden, als de Stadsbank voor een deel van haar activiteiten vennootschapsbelasting moet afdragen op de hiermee behaalde ‘winst’. De Stadsbank is in de huidige situatie voor haar activiteiten vrijgesteld van vennootschapsbelasting.
Bestemmingsreserves Het Algemeen Bestuur heeft op 7 juli 2022 besloten om een ‘Bestemmingsreserve Procesoptimalisatie Budgetbeheer’ in te stellen voor een totaalbedrag van € 441.000 en deze reserve te voeden door een eenmalige bijdrage uit de Algemene reserve. Vanaf het begrotingsjaar 2024 zullen de terugverdieneffecten weer terugvloeien naar de Algemene Reserve tot aan het beschikbaar gestelde bedrag (zie bijlage ontwikkeling reserves).
15
Financiële kengetallen2
K engetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio
Begroting 2023
2022
2024
0%
4%
2%
34%
36%
32%
8%
6%
18%
NETTO SCHULDQUOTE De netto schuldquote geeft de verhouding tussen het niveau van de schuldenlast en de eigen middelen. Dit kengetal geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden geeft inzicht in wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. De netto schuldquote van de bank bevindt zich ver onder de kritische grens van 130% die de VNG voorschrijft. SOLVABILITEITSRATIO De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De bank heeft over een langere periode een stabiele solvabiliteitsratio.
1.3.2. Onderhoud kapitaalgoederen Eén van de basiselementen voor de financiële positie van de bank zijn de kapitaalgoederen en de onderhoudsstaat. Tot de kapitaalgoederen worden gerekend de gebouwen en de terreinen die in eigendom van de Stadsbank zijn. Het Onderhoudsplan wordt jaarlijks geactualiseerd. De kosten kunnen worden gedekt uit de Voorziening Onderhoud gebouwen en installaties. Ook zijn voor de komende jaren een aantal vervangingsinvesteringen in beeld gebracht. Deze worden jaarlijks opgenomen in de Meerjarenbegroting.
1.3.3. Financiering Voor de uitvoering van de programma’s zijn financiële middelen nodig. Hierin wordt o.a. via de treasuryfunctie en de declaraties voor verleende diensten voorzien. Het Treasurystatuut van de bank geeft de beleidsmatige infrastructuur weer voor het uitvoeren van de treasuryfunctie.
2
De overige kengetallen van het BBV (grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit) zijn niet van toepassing voor de Stadsbank, als gemeenschappelijke regeling voor schuldhulpverlening. De berekening van de kengetallen is conform de ministeriële richtlijnen voor de wijze waarop kengetallen worden vastgesteld en opgenomen in de begroting en het jaarverslag van provincies en gemeenten (Stcrt. 2015, 20619).
16
Uitvoering treasury In het door de bank vastgestelde Treasurystatuut is aangegeven dat een verantwoord en adequaat beheer van de financiële middelen wordt onderkend. Vanaf het begrotingsjaar 2024 gaan de binnenkomende gelden en de girale betalingen afnemen doordat het betalingsverkeer voor de klanten grotendeels via de bankrekeningen van de klanten zelf – en dus niet via de bankrekening van de Stadsbank – plaats gaat vinden. Hierdoor zal het balanstotaal vanaf 2024 substantieel gaan dalen (zie geprognosticeerde balans op pagina 31). Ontwikkeling leningen Het uitstaande saldo op de uitstaande leningen is bij het samenstellen van de begroting ongeveer €!4,2 miljoen. Ter dekking van de risico’s beschikt de bank over een Voorziening Risico Leningen (afwaardering leningen zonder borg in 2022 was € 103 duizend). Bij het samenstellen van de begroting zijn er 4 langlopende leningen met betrekking tot de huisvesting met een uitstaand saldo van circa € 860.000. De verwachting is dat vreemd vermogen moet worden aangetrokken om kredieten te kunnen blijven verstrekken, nu derdengelden zullen afnemen door het project Procesoptimalisatie. De voorbereidingen zijn al in gang gezet bij de BNG bank voor op dit moment een bedrag van € 3 miljoen. Hiermee is in deze meerjarenbegroting rekening gehouden.
Ontwikkeling kortlopende verplichtingen Door de bank wordt circa € 8,7 miljoen aan banktegoeden van klanten beheerd voor activiteiten op de korte termijn. Naast deze gelden is voor bancaire activiteiten een bedrag van ongeveer € 1,4 miljoen aan inleggelden van de deelnemende gemeenten beschikbaar. De beschikbare liquide middelen bedragen ongeveer € 8,8 miljoen. Van de liquide middelen valt een bedrag van circa € 100 duizend onder bankmiddelen. De overtollige middelen van de Stadsbank kunnen uitsluitend aangehouden worden in de schatkist. Bij het samenstellen van de begroting is dat circa € 450 duizend. De overige liquide middelen zijn derdengelden en vallen niet onder het verplichte schatkistbankieren. Toezicht Provincie De provincie heeft beleidskaders vastgesteld voor het houden van toezicht op de financiën van de gemeenschappelijke regelingen. Er is een wettelijke inzendplicht voor de begroting en jaarstukken. Daarnaast wordt aan het eind van elk kwartaal de staat van kasgeldlimiet opgemaakt, die betrekking heeft op de netto vlottende schulden. Bij een overschrijding van de kasgeldlimiet wordt de provincie op de hoogte gesteld. Kasgeldlimiet Het risico op kortlopende financiering wordt beperkt met een zogenoemde kasgeldlimiet op basis van de wet Financiering decentrale overheden (Fido).
Dit houdt in dat de totale omvang van de vlottende schuld maximaal 8,2% van de batenkant van de begroting mag zijn. Het begrotingstotaal voor 2024 komt uit op €!13,4 miljoen. De kasgeldlimiet voor 2024 komt uit op circa € 1 miljoen. Bij het samenstellen van de begroting is er sprake van een overschot aan vlottende middelen, waardoor de ruimte dus groter is dan de genoemde limiet. De verwachting is dat hierin in het begrotingsjaar 2024 geen verandering komt. Renterisiconorm De Wet Fido stelt voor gemeenten ook de renterisiconorm vast. Elk jaar mag maximaal 20% van de omvang van de vaste schuld geherfinancierd worden. Doelstelling van de renterisiconorm is dat gemeenten hun leningenportefeuille zo moeten spreiden, dat de te lopen renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden 17
gespreid. Er zijn met betrekking tot de langlopende schulden geen problemen te verwachten in het kader van de wet Fido. Renteschema
Renteschema 2024 (bedragen in €) a. b.
de externe rentelasten over de korte en lange financiering de externe rentebaten over de korte en lange financiering Saldo rentelasten en rentebaten
120.400
120.400
c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden doorberekend c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
n.v.t.
d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
n.v.t. n.v.t.
e. f.
De aan taakvelden toe te rekenen rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld treasury
n.v.t. 120.400 120.400
-
Ontwikkeling EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven op transactiebasis in een bepaalde periode. Hieronder wordt de ontwikkeling hiervan weergegeven in de meerjarenbegroting:
18
Berekening EMU-saldo 1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
2023
2024
2025
2026
2027
-
-
-
-
-
2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
330.400
358.400
365.000
356.400
379.700
3 Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie
74.000
74.000
74.000
74.000
74.000
4 Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
-114.100
-443.200
-538.200
-315.600
-328.300
5 Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4
-
-
-
-
-
6 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord
-
-
-
-
-
7 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan)
-
-
-
-
-
8 Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord
-
-
-
-
-
9 Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen
-
-
-
-
-
10 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten
-
-
-
-
-
11 Verkoop van effecten: a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) bZo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?
-
-
-
-
-
290.300
-10.800
-99.200
114.800
125.400
Berekend EMU-saldo
1.3.4. Verbonden partijen De Stadsbank Oost Nederland heeft geen verbonden partijen maar is wel verbonden partij van de aangesloten gemeenten.
1.3.5. Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens rond de bedrijfsvoering van de Stadsbank. Dit betreffen zowel de beleidsmatige (primaire) processen als de ondersteunende (secundaire) processen en de sturing en beheersing ervan. De bedrijfsvoering vindt plaats onder eindverantwoordelijkheid van de directeur, die wordt bijgestaan door een managementteam. De focus ligt op het ‘werken in het zicht van de deelnemende gemeenten’ en de deelname aan de lokale netwerkstructuren binnen een gemeente, die bijdragen aan de nieuwe antwoorden die gemeenten 19
formuleren voor de opgaven in het sociale domein en de schuldhulpverlening. Uitgangspunt bij alle werkzaamheden is #klantvoorop. De primaire werkprocessen zijn gericht op klantvriendelijkheid, snelle doorlooptijden, één aanspreekpunt voor de klant en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening op basis van maatwerk, zoveel mogelijk op locatie en dicht bij de klant. De ondersteunende werkprocessen zijn o.a. gericht op het investeren en bewaken van een goede ICT (bijvoorbeeld het permanent bewaken van een veilige ICT-omgeving), het creëren en borgen van een prettige en plezierige werkomgeving en de uitvoering van adequaat Planning en Control en HRbeleid.
“Als klantregisseur heb ik het eerste klantcontact. Ik bekijk de situatie en geef een eerste advies. Ik wil echt mensen helpen. In alles wat ik doe, staat de klant dan ook voorop. Ik behandel mensen daarbij graag zoals ik zelf behandeld zou willen worden.” Klantregisseur Kirsten Schepers
Personeelsbeleid Algemeen Het werkgeverschap van de Stadsbank is vormgegeven rondom de leidende principes richting, relatie, resultaat, ruimte en rugdekking. Formatie Voor de begroting 2024 is gerekend met een formatie van 138,7 fte (160 medewerkers) Ziekteverzuim medewerkers met een vaste aanstelling De stadsbank rekent in de begrote capaciteitsplanning met een verzuimpercentage van 5%. Het werkelijke ziekteverzuim is de laatste jaren hoger uitgevallen vanwege een aantal langdurige ziektegevallen. Mede met een verbeterde aanpak door de inzet van een nieuwe arbodienstverlener is het gelukt om een aantal collega’s terug te laten keren vanuit een langdurige ziekteperiode. Er wordt vooralsnog voor de begroting 2024 niet uit gegaan van een verzuimpercentage hoger dan 5 %.
Rechtmatigheidverantwoording en doelmatigheid Vanaf het verslagjaar 2023 wordt het Dagelijks Bestuur zelf verantwoordelijk voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. De inrichting van de interne controle en de 20
verbijzonderde interne controle (VIC) wordt daardoor nog belangrijker. Het Dagelijks Bestuur moet immers optimaal op deze controles kunnen steunen om zelf een goede rechtmatigheidsverantwoording te kunnen doen. Vanuit een Interne Controleplan worden gedurende het jaar steekproefsgewijs controles verricht door het team Interne Controle van de afdeling Bedrijfsvoering. Alle bedrijfsprocessen worden zo efficiënt mogelijk en volgens de voorschriften uitgevoerd. De medewerkers van de bank maken hierbij gebruik van diverse instructies en handleidingen. De kwaliteitscontrole vindt op verschillende inputgegevens en sturingsindicatoren plaats. Afwijkingen van de norm worden geregistreerd en hierover wordt gerapporteerd naar de betrokkenen. Naar aanleiding hiervan kunnen herstelacties plaatsvinden. Indien van toepassing worden de (werk)processen hierop aangepast. Om de doelmatigheid en de rechtmatigheid te borgen zijn door de organisatie de volgende maatregelen getroffen: Doelmatig aanwenden financiële middelen Afsluiten van kortlopende inkoopcontracten en verdergaande digitalisering en automatisering van processen. Bij het afsluiten van flexibele arbeidscontracten rekening houden met de autonome ontwikkelingen van de dienstenafname. Inzicht in de doelmatigheid Koppeling van het dienstenaanbod aan formatie en exploitatie.
Door middel van een dashboard op medewerkersniveau inzicht geven in de ontwikkelingen van de sturingsindicatoren van de primaire processen. Tweemaandelijks op managementniveau rapporteren over de formatieve en financiële situatie en ontwikkeling van de Stadsbank. Doelmatige verkrijging van middelen Er is momenteel geen sprake meer van overtollige liquide middelen. De deposito’s die in het verleden bij de ABN- AMRO werden aangehouden zijn zoveel mogelijk ingezet voor het borgen van een solide liquiditeitspositie. Inzicht in de rechtmatigheid Het interne controleplan is uitgewerkt, volgens, in overeenstemming met het door het Algemeen Bestuur vastgestelde Controleprotocol van de bank. Op basis hiervan verricht de accountant een interim-controle in het najaar en rapporteert hierover in de Managementletter aan het management en het Dagelijks Bestuur. Daarnaast maakt de accountant een Verslag van Bevindingen, naar aanleiding van de controle van de jaarrekening.
21
Overige Bedrijfsvoering aspecten a. Organisatiestructuur
De organisatie van de Stadsbank is integraal rondom de klant georganiseerd. Er zijn integrale klantteams met klantmanagers gevormd, waarin de verschillende disciplines van de dienstverlening zijn gebundeld. Meerdere klantteams vormen samen een gebiedsteam, die per regio zijn ingedeeld. Deze gebiedsteams worden aangestuurd door twee managers. Daarnaast is er een afdeling beschermingsbewind. De gebiedsteams en afdeling beschermingsbewind worden gefaciliteerd en ondersteund door een afdeling Bedrijfsvoering. b. Administratieve organisatie en interne controle De (werk)processen zijn ingericht op basis van het actuele dienstverleningsmodel en het actuele handboek Administratieve Organisatie. De interne controle is geïntensiveerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden van automatisering van zowel processen als controles. c. Informatie en automatisering Het technisch beheer en de infrastructuur zijn voor het grootste gedeelte bij externe partners ondergebracht. Het Applicatiebeheer vindt plaats in eigen beheer. Er zijn in de overeenkomsten met partners afspraken gemaakt over het beschermen van data en gegevens tegen cybercriminaliteit en datalekken. Daarbij zijn ook de alle dragers van persoons- en bedrijfsgegevens beschermd tegen datalekken (denk aan mobiele telefoons en laptops). d.
Wet Open Overheid (Woo) De Wet Open Overheid is de opvolger van de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). De Wet Open Overheid (Woo) een aantal verplichtingen op. Eén van deze verplichtingen betreft het geven van een impuls aan openbaarheid door in de begroting en in de jaarstukken aan te geven hoe rekening wordt gehouden met de bepalingen uit de Woo. De Wet Open Overheid kent, samengevat, een viertal belangrijke aspecten:
22
•
de verplichting voor ieder bestuursorgaan om een Woo contactfunctionaris aan te wijzen; Primair zijn de juridische medewerkers binnen de afdeling Bedrijfsvoering aanspreekpunt in het kader van Woo.
•
de verplichtingen gericht op passieve openbaarmaking; in de werkwijze en doorlooptijd van verzoeken tot (passieve) openbaarmaking van informatie onder de Wet open overheid zijn transparantie en snelheid uitgangspunten.
•
de verplichtingen gericht op actieve openbaarmaking; dit betreft voor de Stadsbank met name de vergaderstukken van het bestuur en de jaarstukken. Deze worden op de website gepubliceerd.
•
het op orde brengen van de (digitale) informatiehuishouding; de Woo verplicht dat de digitale informatiehuishouding binnen acht jaar op orde wordt gebracht. Dit betekent dat er op basis van een op te stellen meerjarenplan maatregelen moeten worden genomen om informatiebestanden duurzaam toegankelijk te maken en te houden. In 2023 zullen we daarom doorgaan met het uitvoeren van de maatregelen.
e. (Management)informatievoorziening Er worden tweemaandelijkse managementrapportages opgesteld, waarbij in één oogopslag de ontwikkeling van de belangrijkste stuurindicatoren is weergegeven, met daarachter toelichtende overzichten. Daarnaast vindt een verdere digitalisering van de informatievoorziening plaats (doorontwikkeling dashboards). f. Informatiebeveiligingsbeleid en privacy De Stadsbank moet voldoen aan relevante landelijke en Europese wet- en regelgeving op deze terreinen. Hierbij wordt aangesloten bij de modellen die in het kader van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) zijn opgesteld. Een digitale tool wordt ingezet om de maatregelen in de informatiebeveiliging en privacy te beheersen, monitoren, evalueren en aan te passen/actualiseren. De Stadsbank past de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) toe. In het verwerkingsregister worden de overeenkomsten geregistreerd met afspraken over de verwerking van persoonsgegevens door leveranciers/partners (verwerkingsovereenkomsten). Ook wordt een procedure gehanteerd voor het melden van incidenten en datalekken. Voor de beheersing van de informatiebeveiliging en privacy wordt structurele capaciteit ingezet voor de functies van Chief Information Security Officer (CISO), Security Officer (SO) en Functionaris Gegevensbescherming (FG).
23
2. Financiële begroting 2.1. Uitgangspunten begroting 2024-2027 I. Algemeen De primaire begroting 2023, de jaarrekening 2022 en de richtlijnen en voorwaarden van de Twentse en Achterhoekse gemeenten vormen gezamenlijk de leidraad voor de begroting 2024-2027. Hierin is het meest recente beleid opgenomen (bestaand beleid). De volgende uitgangspunten worden in de deze begroting 2024-2027; •
Prijsmutaties; Voor de prijsontwikkeling nemen we de prijsontwikkeling zoals het CBP deze per september 2022 bij de macro-economische verkenning (MEV 2023) publiceert als uitgangspunt. De prijspeiltoename in 2024 van 2,4% wordt gecorrigeerd met een toename van 0,1% uit 2021, een toename van 5,9% uit 2022 en een toename van 4,3% uit 2023 en komt daarmee voor 2024 op 12,7%. Voor de meerjarenraming nemen we de cijfers over uit het Centraal Economisch Plan (CEP) 2022 van het CPB. Voor het jaar 2025 geldt een index van eveneens 2,4%, voor 2026 en 2027 wordt jaarlijks een index van 1,9% geraamd.
•
Loonmutaties; Op basis van de meest recente CAO voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen geldt, uitgaande van de werkelijke loonkosten per 1-1-2023, voor 2023 een stijging van 8% en voor 2024 een stijging van 2%. Daarmee stijgen de loonkosten 2024 ten opzichte van 1-1-2023 in totaal met (1*1,08*1,02=) afgerond 10%. Voor de meerjarenraming worden de indices 4,1% (2025), 3,9% (2026) en 3,9% (2027) uit het CEP 2022 gehanteerd.
•
Toekenning van periodieken mag meegenomen worden als ze zeker zijn. Voor de vacatures wordt er van de salariskosten van de functieschaal op het maximum minus twee periodieken uitgegaan. Formatieontwikkelingen worden afzonderlijk zichtbaar gemaakt.
•
Indexering tarieven en bestaanskosten op basis van de loon- en prijsmutaties; De tarieven zijn berekend volgens het vastgestelde bekostigingsmodel op basis van de beschrijving van de standaard dienstverlening en bijbehorende werkprocessen. De kosten van de standaard diensten en de Klantreis bestaan volledig uit een personeelscomponent die vervolgens geïndexeerd wordt volgens, in overeenstemming met de ontwikkelingen in de loonmutaties. De bestaanskosten betreffen zowel een loon- als een materiële component. De indexering voor het jaar 2024 en voor de periode 2025-2027 wordt in de onderstaande tabel weergegeven.
Indexering Bestaanskosten A. Loonmutaties B. Prijsindexering Totaal indexering •
aandeel
2024
2025
2026
2027
45% 55%
10,0% 12,7%
4,1% 2,4%
3,9% 1,9%
3,9% 1,9%
11,5%
3,2%
2,8%
2,8%
Het volumeaantal in de Primaire begroting 2023 wordt doorgetrokken in de Primitieve begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027. 24
•
De Klantreis wordt door middel van de gemaakte afspraken over de beschikbaarheid in dagdelen op locatie berekend.
•
Additionele afspraken worden opgenomen in de begroting 2024-2027 als er nu al afspraken zijn gemaakt voor deze periode.
•
De primaire diensten betreffen directe kosten die worden doorberekend als kostprijs per dienst. De materiele kosten en ondersteunde diensten worden als indirecte kosten via de jaarlijkse bestaansbijdrage (bestaanskosten) voldaan.
II. Aangepast bekostigingsmodel Deze begroting is opgesteld op basis van het aangepaste bekostigingsmodel, zoals door het Algemeen Bestuur in november 2022 is besloten. In schema ziet het model er als volgt uit:
Vaste en variabele kosten Het model blijft bestaan uit een deel vaste en een deel variabele kosten. In de bestaanskosten (vaste kosten) zijn de principes van solidariteit en gemeenschappelijkheid terug te vinden. Het gaat hierbij om materiële kosten en kosten van indirect personeel (sturing en ondersteuning). De bestaanskosten worden via een vaste verdeelsleutel over de deelnemende gemeenten verdeeld (25% huishoudens, 75% omvang standaard dienstverlening). De variabele kosten zijn de kosten van de standaard en additionele dienstverlening. Dit betreft personeelskosten van de medewerkers die direct in het primaire proces voor onze klanten werkzaam zijn. De doorberekening van de variabele kosten voor de standaard dienstverlening vindt plaats op basis van de kostprijs en de aantallen per product (P x Q). Het gaat hierbij om de dienstverlening Intake, Budgetbeheer 25
en Schuldregelen. Voor Beschermingsbewind gelden landelijk vastgestelde LOVCK-tarieven en voor de Klantreis worden de kosten doorberekend op basis van beschikbaarheid. Meer voorspelbaarheid en minder variabiliteit Om de voorspelbaarheid te vergroten en de variabiliteit te verminderen is het nieuwe model op de volgende punten aangepast: • De vaste en variabele kosten worden op voorcalculatiebasis gefactureerd. Bij de variabele kosten voor de standaarddienstverlening geldt een bandbreedte van 10% in de aantallen op jaarbasis. Een bandbreedte is van belang om te voorkomen dat iedere afwijking ten opzichte van de begroting tot een wijziging in de bijdrage leidt en om als Stadsbank te kunnen anticiperen op veranderingen in de vraag, gezien het open einde karakter van onze dienstverlening. Hiermee is een balans gecreëerd in het vergroten van de voorspelbaarheid en verkleinen van de variabiliteit enerzijds en anderzijds het kunnen meebewegen van de gemeentelijke bijdrage in de standaarddienstverlening met wijzigingen in de omvang van de dienstverlening buiten de bandbreedte. • Vanuit de autonome inkomsten van de Stadsbank wordt een taakstellende bijdrage in mindering gebracht op de bestaanskosten. Hierdoor kan de gemeentelijke bijdrage in de bestaanskosten op voorcalculatiebasis worden vastgesteld en worden grote schommelingen in deze gemeentelijke bijdrage voorkomen.
• Onvoorzien Als onderdeel van het bekostigingsmodel is in deze begroting een structurele post onvoorzien ingevuld van 1% van de totale begrote lasten. Het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor om een post onvoorzien te begroten. Ruimte voor kwaliteitsontwikkeling: dienstverlening up to date en borgen van kwaliteit De ontwikkelingen in het schuldendomein gaan snel en het belang van goede en snelle schuldhulpverlening voor onze inwoners is onverminderd groot. Voor de toekomstbestendigheid van de Stadsbank en vanuit de regionale expertiserol is het belangrijk om nieuwe (digitale) ontwikkelingen in de schuldhulpverlening op te pakken. Dit vraagt continue om aanpassingen in onze dienstverlening en onderliggende systemen om deze up to date te houden en te optimaliseren. Denk aan initiatieven en methoden om het proces van schuldregelen te versnellen. Deze kosten voor kwaliteitsborging en actuele dienstverlening worden opgenomen in deze begroting voor een bedrag van €!88.200. Minder productdifferentiatie Een bundeling van de standaard dienstverlening van 16 naar 3 producten (Intake, Budgetbeheer en Schuldregelen) geeft ruimte om binnen een product meer maatwerk voor de klant te leveren, zonder meteen van product en prijs te veranderen.
Daardoor vinden minder variaties plaats in de gemeentelijke bijdrage per product, waardoor de voorspelbaarheid hiervan wordt vergroot. De administratieve lasten voor zowel gemeenten als Stadsbank worden verminderd.
III. Herijking bestaanskosten en demping De bestaanskosten van de Stadsbank worden via een vaste verdeelsleutel over de deelnemende gemeenten verdeeld (25% huishoudens, 75% omvang standaard dienstverlening). Deze verdeling is vanaf de start in 2016 ‘bevroren’ en zou na 5 jaar worden herijkt op basis van de dan geldende verhouding van gemeenten in de standaarddienstverlening. In 2021 is besloten om die herijking mee te nemen bij het aanpassen van het bekostigingsmodel. Deze herijking wordt nu doorgevoerd en geeft herverdeeleffecten tussen gemeenten. Zoals bestuurlijk in november 2022 is afgesproken worden de effecten van de herijking met een gedempte invoering van 40% in 2024 en 100% in 2025 in deze begroting verwerkt (zie tabellen op pagina 37 en 38). Daarbij wordt in een periode van 2 jaar naar de nieuwe verhouding toegegroeid zodat de gemeenten de mogelijkheid hebben om in hun begroting op deze wijzigingen te anticiperen. 26
2.3. Overzicht van Baten en Lasten in de begroting 2024 Programmarekening
Jaarrekening 2022
Primair 2023
Primitief 2024
Programma 1: Financieel-maatschappelijke dienstverlening/voorzieningen Subtotaal
6.875.600
7.801.000
7.446.100
6.875.600
7.801.000
7.446.100
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
4.914.800
5.078.500
5.720.900
Heffing VPB
-
-
-
Bedrag onvoorzien
-
-
129.600
11.790.400
12.879.500
13.296.600
Programma 1: Financieel-maatschappelijke dienstverlening/voorzieningen Subtotaal
12.168.500
12.611.300
13.520.600
12.168.500
12.611.300
13.520.600
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
Overhead
-
-
-
Heffing VPB
-
-
-
Bedrag onvoorzien
-
-
-
TOTAAL BATEN
12.168.500
12.611.300
13.520.600
TOTAAL LASTEN TOTAAL BATEN
11.790.400 12.168.500
12.879.500 12.611.300
13.296.600 13.520.600
GEPROGNOSTICEERD SALDO VAN BATEN EN LASTEN
378.100
-268.200
224.000
Toevoeging/onttrekking aan reserves
-12.200
268.200
-224.000
TE REALISEREN RESULTAAT
365.900
-
-
LASTEN (bedragen in €)
Overhead
TOTAAL LASTEN
BATEN (bedragen in €)
27
Taakvelden Jaarrekening 2022
Primair 2023
Primitief 2024
0.4 Overhead
4.914.800
5.078.500
5.720.900
0.5 Treasury
-
-
-
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+, onderdeel Schuldhulpverlening
6.875.600
7.801.000
7.575.700
TOTAAL LASTEN
11.790.400
12.879.500
13.296.600
-
-
-
12.168.500
12.611.300
13.520.600
12.168.500
12.611.300
13.520.600
11.790.400 12.168.500
12.879.500 12.611.300
13.296.600 13.520.600
GEPROGNOSTICEERD SALDO VAN BATEN EN LASTEN
378.100
-268.200
224.000
Toevoeging/onttrekking aan reserves
-12.200
268.200
-224.000
TE REALISEREN RESULTAAT
365.900
-
-
LASTEN (bedragen in €)
BATEN (bedragen in €) 0.4 Overhead 0.5 Treasury 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+, onderdeel Schuldhulpverlening TOTAAL BATEN TOTAAL LASTEN TOTAAL BATEN
Reservepositie De verwachte reservepositie van de bank ziet er per 31 december 2024 als volgt uit: Weerstandscapaciteit per 31 december 2024 (bedragen in €) Reserves Algemene reserve Totaal
Bedrag 1.289.900 1.289.900
De volledige staat van reserves en voorzieningen is als bijlage in deze begroting opgenomen. 28
2.3. Toelichting Meerjarenperspectief 2024 - 2027 1. Programmarekening LASTEN (bedragen in €)
Primitief 2024
Primitief 2025
Primitief 2026
Primitief 2027
Programma 1: Financieel-maatschappelijke dienstverlening/voorzieningen Subtotaal
7.446.100
7.742.300
8.002.400
8.302.100
7.446.100
7.742.300
8.002.400
8.302.100
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
5.720.900
5.894.600
6.067.300
6.256.900
-
-
-
-
Bedrag onvoorzien
129.600
132.700
135.200
137.800
TOTAAL LASTEN
13.296.600
13.769.600
14.204.900
14.696.800
Programma 1: Financieel-maatschappelijke dienstverlening/voorzieningen Subtotaal
13.520.600
13.939.400
14.335.900
14.706.600
13.520.600
13.939.400
14.335.900
14.706.600
Algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
Overhead
-
-
-
-
Heffing VPB
-
-
-
-
Bedrag onvoorzien
-
-
-
-
TOTAAL BATEN
13.520.600
13.939.400
14.335.900
14.706.600
TOTAAL LASTEN TOTAAL BATEN
13.296.600 13.520.600
13.769.600 13.939.400
14.204.900 14.335.900
14.696.800 14.706.600
GEPROGNOSTICEERD SALDO VAN BATEN EN LASTEN
224.000
169.800
131.000
9.800
Toevoeging/onttrekking aan reserves
-224.000
-169.800
-131.000
-9.800
-
-
-
-
Overhead Heffing VPB
BATEN (bedragen in €)
TE REALISEREN RESULTAAT
29
2. Taakvelden LASTEN (bedragen in €)