CConstaterende datHellendoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Gemeenterekening 2024

Gemeenteraad 8 juli 2025, gemeente HellendoornBij agendapunt: Vaststellen gemeenterekening 202467.934 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 8

3 alinea's met “handhaving”: 1560 1563 1688

Φϭϵϯ͕Ϭϴ Φϳϰ͕ϱϮ Φϭϰϯ͕ϱϮ ΦϴϮ͕ϱϲ Φϭϯϲ͕ϮϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;ΦͿ Φϭϯ͕ϰϰ Φϱ͕ϭϲ Φϵ͕ϵϲ Φϱ͕ϳϲ Φϵ͕ϰϴ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ ϳ͕ϱй ϳ͕ϰй ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй

In de laatste kolom van bovenstaande tabel ziet u dat niet alle tarieven precies evenveel zijn gestegen. Dit komt door afronding. Alle tarieven moeten deelbaar zijn door 12. Dit is omdat veel inwoners gebruik maken van een automatische incasso per maand. Begrafenisrechten De inkomsten uit begrafenisrechten gebruiken we om de kosten van de begraafplaatsen te betalen. Deze tarieven zijn in 2024

ĞŐƌĂĨĞŶŝƐƌĞĐŚƚĞŶ ĂŶŬŽŽƉĞŝŐĞŶŐƌĂĨ ĞŐƌĂǀĞŶǀŽůǁĂƐƐĞŶĞ

ϮϬϮϯ

ϮϬϮϰ

ΦϮ͘ϱϭϳ͕ϬϬ ΦϴϬϴ͕ϬϬ

ΦϮ͘ϳϬϲ͕ϬϬ Φϴϲϵ͕ϬϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;ΦͿ Φϭϴϵ͕ϬϬ Φϲϭ͕ϬϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй

Leges Particulieren en bedrijven betalen leges voor diensten van de gemeente. De meeste leges zijn in 2024 verhoogd met de bijvoorbeeld voor de kosten van reisdocumenten en rijbewijzen. Marktprecariobelasting betalen. Dit is een vorm van belasting die wij als gemeente mogen heffen voor het gebruik van gemeentegrond. De tarieven

Onroerende-zaakbelastingen (OZB)

70

71

ϮϬϮϯ

ϮϬϮϰ

ŝŐĞŶĚŽŵ tŽŶŝŶŐ EŝĞƚͲǁŽŶŝŶŐ

dĂƌŝĞĨͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ

Ϭ͕ϭϬϴϱй Ϭ͕Ϯϵϱϲй

Ϭ͕ϭϬϮϴй Ϭ͕ϯϬϲϬй

ͲϬ͕ϬϬϱϳй Ϭ͕ϬϭϬϰй

Ͳϱ͕ϯй ϯ͕ϱй

'ĞďƌƵŝŬ EŝĞƚͲǁŽŶŝŶŐ

Ϭ͕Ϯϰϭϭй

Ϭ͕Ϯϰϵϲй

Ϭ͕ϬϬϴϱй

ϯ͕ϱй

KŶƌŽĞƌĞŶĚĞͲnjĂĂŬďĞůĂƐƚŝŶŐĞŶ

Vermakelijkhedenretributie onze gemeente geldt deze belasting alleen voor Hellendoorn Attractiepark B.V., beter bekend als Avonturenpark Hellendoorn.

gemiddeld ook gebruikt voor de jaarlijkse verhoging van de toeristenbelasting, zoals afgesproken met de recreatieondernemers. Met het convenant draagt het Avonturenpark bij aan de kosten die de gemeente maakt voor het park. In plaats van administratieve lasten voor beide partijen.

Reclamebelasting

Wet waardering onroerende zaken

In juni 2024 heeft de gemeenteraad besloten om de reclamebelasting van pandeigenaren voor het Masterplan centrum

6MSSPIR[EXIV^SVKLIƾRK %ERWPEKLIƾRKKIGSQFMRIIVHIEERWPEK

ZŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐ sĂƐƚƌĞĐŚƚϬͲϱϬϬŵϯ sĂƐƚƌĞĐŚƚϱϬϭͲϭϬϬϬŵϯ sĂƐƚƌĞĐŚƚϭϬϬϭͲϭϱϬϬŵϯ KƉƐůĂŐǀŽŽƌĞůŬĞŚĞůĞŽĨŐĞŚĞůĞƐĐŚŝũĨǀĂŶϱϬϬŵϯďŽǀĞŶϭϱϬϬ ŵϯ

ΦϮϲϮ͕ϴϬ Φϯϲϯ͕ϰϴ Φϭ͘ϭϳϵ͕ϳϮ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;ΦͿ Φϭϴ͕ϯϲ ΦϮϱ͕ϯϮ ΦϴϮ͕ϮϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй

Φϰϱϴ͕ϳϲ

ΦϯϮ͕Ϭϰ

ϳ͕ϱй

ϮϬϮϯ

ϮϬϮϰ

ΦϮϰϰ͕ϰϰ Φϯϯϴ͕ϭϲ Φϭ͘Ϭϵϳ͕ϱϮ ΦϰϮϲ͕ϳϮ

Betaling verschuldigde bedrag in tien termijnen betalen.

Eenmalig rioolaansluitrecht

Kwijtschelding 2024 -

Als iemand de gemeentelijke belastingen niet (helemaal) kan betalen, kan diegene kwijtschelding krijgen. Dit geldt alleen voor

rigeerd. Als we de tarieven van 2024 vergelijken met die van 2023, zien we het volgende:

ĞŶŵĂůŝŐƌŝŽŽůĂĂŶƐůƵŝƚƌĞĐŚƚ ĂŶƐůƵŝƚŝŶŐŽƉĞĞŶŐĞŵĞŶŐĚƌŝŽŽů͕ƉĞƌƉĞƌĐĞĞů ĂŶƐůƵŝƚŝŶŐŽƉĞĞŶĂĨǀĂůǁĂƚĞƌƌŝŽŽů͕ƉĞƌƉĞƌĐĞĞů ĂŶƐůƵŝƚŝŶŐŽƉĞĞŶŚĞŵĞůǁĂƚĞƌƌŝŽŽů͕ƉĞƌƉĞƌĐĞĞů ŝũŐĞůŝũŬƚŝũĚŝŐĞĂĂŶůĞŐ͕ƉĞƌƉĞƌĐĞĞů

ϮϬϮϯ

ϮϬϮϰ

ΦϳϬϬ͕ϬϬ ΦϳϬϬ͕ϬϬ ΦϳϬϬ͕ϬϬ Φϭ͘ϰϬϬ͕ϬϬ

Φϳϱϯ͕ϬϬ Φϳϱϯ͕ϬϬ Φϳϱϯ͕ϬϬ Φϭ͘ϱϬϱ͕ϬϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;ΦͿ Φϱϯ͕ϬϬ Φϱϯ͕ϬϬ Φϱϯ͕ϬϬ ΦϭϬϱ͕ϬϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ ϳ͕ϲй ϳ͕ϲй ϳ͕ϲй ϳ͕ϱй

We volgen zoveel mogelijk de bestaande regels om inwoners te helpen. We rekenen de volledige bijstandsnorm als het bedrag dat iemand nodig heeft om van te leven. Voor mensen met AOW kijken we naar het netto AOW-bedrag. Ook houden wij rekening met de netto kosten van kinderopvang. schelding. Het Inlichtingenbureau krijgt een lijst van mensen die in 2023 volledige kwijtschelding hebben gekregen. Dit bureau ontvangen daarover een bericht.

Toeristenbelasting een belasting die we op aangifte innen. De recreatieondernemer doet zelf aangifte van het aantal overnachtingen. De hieronder

konden zij alsnog kwijtschelding aanvragen. Deze aanvragen zijn zorgvuldig beoordeeld.

genoemde tarieven zijn per persoon per nacht. hogere belastingtarieven en deels doordat meer mensen kwijtschelding hebben gekregen. dŽĞƌŝƐƚĞŶďĞůĂƐƚŝŶŐ ͘ĐĂŵƉŝŶŐ͕ŐƌŽĞƉƐĂĐĐŽŵŵŽĚĂƚŝĞ ͘ǁŽŶŝŶŐ͕ďĞĚΘďƌĞĂŬĨĂƐƚ ͘ŚŽƚĞů ͘ǀĂƐƚĞƐƚĂŶĚƉůĂĂƚƐ

ϮϬϮϯ

ϮϬϮϰ

ΦϬ͕ϴϬ Φϭ͕Ϯϰ Φϭ͕ϵϭ ΦϭϮϬ͕ϬϬ

ΦϬ͕ϴϮ Φϭ͕Ϯϳ Φϭ͕ϵϲ ΦϭϮϯ͕ϬϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;ΦͿ ΦϬ͕ϬϮ ΦϬ͕Ϭϯ ΦϬ͕Ϭϱ Φϯ͕ϬϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ Ϯ͕ϱй Ϯ͕ϰй Ϯ͕ϲй Ϯ͕ϱй

Oninbaar Als alle stappen voor het innen van een schuld zijn gezet en er geen manier meer is om het geld te krijgen, wordt de schuld als oninbaar verklaard. Dit betekent dat de gemeente de schuld niet meer kan innen. Dit is vastgelegd in de wet en wordt alleen gebruikt als laatste optie.

bestaan, maar er wordt geen tijd en moeite meer aan besteed.

72

73

Provinciaal beeld belastingdruk Sinds 2020 bestaat de benchmark gemeentelijke woonlasten. Deze benchmark vergelijkt de hoogte en ontwikkeling van krijgen. Als dat niet lukt, vervalt de schuld na vijf jaar door verjaring.

gemeentelijke woonlasten met het landelijke en provinciale gemiddelde. Hierdoor worden de verschillen tussen gemeenten

De post oninbaarheid ontstaat vaak door faillissementen of doordat mensen naar het buitenland vertrekken, zonder bekend

en publiceert de resultaten in de Atlas van de lokale lasten.

adres. Het gaat hierbij in principe om alle soorten gemeentelijke belastingen, maar de gecombineerde aanslagen en leges vormen de hoofdmoot. In 2024 hebben we in totaal € 11.100,-- aan openstaande gemeentelijke belastingen oninbaar verklaard (2023: € 22.100,--). In de jaarrekening hebben we op de balans een voorziening dubieuze debiteuren voor vorderingen ouder dan een jaar. Hoe

houdens ligt de gemeente iets hoger, maar nog steeds in de middenmoot.

ouder de vordering is, hoe hoger het voorziene bedrag. Op 31 december 2024 bedraagt deze voorziening € 243.801,--. Hieronder hebben we de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden uitgesplitst naar eigenaar/bewoner en huurder. Hoe ziet de belastingdruk eruit? De ontwikkeling van de woonlasten krijgt elk jaar veel aandacht in politiek en media. Dit komt omdat gemeenten zelf keuzes maken over hun belastingen, waardoor de stijging per gemeente kan verschillen. Toch is het goed om te beseffen dat maar

dat de gemeentelijke lasten relatief laag zijn vergeleken met de totale belastingdruk.

74

,ƵƵƌǁŽŶŝŶŐǁŽŽŶůĂƐƚĞŶ ĠĠŶƉĞƌƐŽŽŶƐŚƵŝƐŚŽƵĚĞŶ ϭ ZŝũƐƐĞŶͲ,ŽůƚĞŶ Ϯ <ĂŵƉĞŶ ϯ ǁŽůůĞ ϰ ĂůĨƐĞŶ ϱ ŽƌŶĞ ϲ ^ƚĞĞŶǁŝũŬĞƌůĂŶĚ ϳ dǁĞŶƚĞƌĂŶĚ ϴ ZĂĂůƚĞ ϵ KŵŵĞŶ ϭϬ ĞǀĞŶƚĞƌ ϭϭ ^ƚĂƉŚŽƌƐƚ ϭϮ ŝŶŬĞůůĂŶĚ ϭϯ KůĚĞŶnjĂĂů ϭϰ KůƐƚͲtŝũŚĞ ϭϱ ǁĂƌƚĞǁĂƚĞƌůĂŶĚ ϭϲ dƵďďĞƌŐĞŶ ϭϳ ,ĞŶŐĞůŽ ϭϴ ,ĂƌĚĞŶďĞƌŐ ϭϵ ,ĞůůĞŶĚŽŽƌŶ ϮϬ tŝĞƌĚĞŶ Ϯϭ ,ŽĨǀĂŶdǁĞŶƚĞ ϮϮ ŶƐĐŚĞĚĞ Ϯϯ ůŵĞůŽ Ϯϰ >ŽƐƐĞƌ Ϯϱ ,ĂĂŬƐďĞƌŐĞŶ KǀĞƌŝũƐƐĞů >ĂŶĚĞůŝũŬ

ΦϮϵϵ ΦϯϰϬ ΦϯϱϬ Φϯϳϯ ΦϰϬϵ Φϰϯϯ Φϰϯϱ Φϰϯϱ Φϰϯϲ Φϰϯϴ Φϰϯϵ ΦϰϰϬ Φϰϳϲ Φϰϳϵ ΦϰϴϬ Φϰϴϲ Φϰϵϵ ΦϱϬϬ ΦϱϯϬ Φϱϯϵ Φϱϱϵ ΦϱϳϮ Φϱϳϰ Φϱϵϴ ΦϲϬϵ Φϰϲϵ Φϰϯϳ

<ŽŽƉǁŽŶŝŶŐǁŽŽŶůĂƐƚĞŶ ĠĠŶƉĞƌƐŽŽŶƐŚƵŝƐŚŽƵĚĞŶ ϭ ZŝũƐƐĞŶͲ,ŽůƚĞŶ Φϲϰϱ Ϯ ^ƚĞĞŶǁŝũŬĞƌůĂŶĚ ΦϳϮϲ ϯ <ĂŵƉĞŶ Φϳϱϱ ϰ ǁŽůůĞ ΦϳϴϮ ϱ KŵŵĞŶ ΦϴϬϬ ϲ ǁĂƌƚĞǁĂƚĞƌůĂŶĚ ΦϴϬϰ ϳ ,ĂƌĚĞŶďĞƌŐ ΦϴϮϮ ϴ ZĂĂůƚĞ ΦϴϮϵ ϵ ĂůĨƐĞŶ Φϴϰϱ ϭϬ ^ƚĂƉŚŽƌƐƚ Φϴϱϱ ϭϭ ĞǀĞŶƚĞƌ Φϴϵϴ ϭϮ ŝŶŬĞůůĂŶĚ ΦϵϬϯ ϭϯ KůĚĞŶnjĂĂů ΦϵϬϴ ϭϰ dƵďďĞƌŐĞŶ ΦϵϮϵ ϭϱ ,ĞŶŐĞůŽ Φϵϯϱ ϭϲ dǁĞŶƚĞƌĂŶĚ Φϵϯϲ ϭϳ tŝĞƌĚĞŶ ΦϵϰϬ ϭϴ ŶƐĐŚĞĚĞ Φϵϴϲ ϭϵ ,ĞůůĞŶĚŽŽƌŶ Φϵϴϵ ϮϬ ůŵĞůŽ Φϵϵϲ Ϯϭ ŽƌŶĞ Φϭ͘ϬϮϭ ϮϮ ,ŽĨǀĂŶdǁĞŶƚĞ Φϭ͘ϬϮϰ Ϯϯ KůƐƚͲtŝũŚĞ Φϭ͘Ϭϰϴ Ϯϰ >ŽƐƐĞƌ Φϭ͘Ϭϴϯ Ϯϱ ,ĂĂŬƐďĞƌŐĞŶ Φϭ͘Ϭϵϱ KǀĞƌŝũƐƐĞů ΦϵϬϮ >ĂŶĚĞůŝũŬ ΦϵϮϯ

,ƵƵƌǁŽŶŝŶŐǁŽŽŶůĂƐƚĞŶ ŵĞĞƌƉĞƌƐŽŽŶƐŚƵŝƐŚŽƵĚĞŶ ϭ ZŝũƐƐĞŶͲ,ŽůƚĞŶ Ϯ <ĂŵƉĞŶ ϯ ĂůĨƐĞŶ ϰ ǁŽůůĞ ϱ ŽƌŶĞ ϲ ^ƚĂƉŚŽƌƐƚ ϳ ^ƚĞĞŶǁŝũŬĞƌůĂŶĚ ϴ KŵŵĞŶ ϵ ŝŶŬĞůůĂŶĚ ϭϬ dǁĞŶƚĞƌĂŶĚ ϭϭ ĞǀĞŶƚĞƌ ϭϮ ZĂĂůƚĞ ϭϯ KůƐƚͲtŝũŚĞ ϭϰ dƵďďĞƌŐĞŶ ϭϱ KůĚĞŶnjĂĂů ϭϲ ,ĞůůĞŶĚŽŽƌŶ ϭϳ ,ĞŶŐĞůŽ ϭϴ ,ĂƌĚĞŶďĞƌŐ ϭϵ ǁĂƌƚĞǁĂƚĞƌůĂŶĚ ϮϬ tŝĞƌĚĞŶ Ϯϭ ,ŽĨǀĂŶdǁĞŶƚĞ ϮϮ ŶƐĐŚĞĚĞ Ϯϯ ,ĂĂŬƐďĞƌŐĞŶ Ϯϰ ůŵĞůŽ Ϯϱ >ŽƐƐĞƌ KǀĞƌŝũƐƐĞů >ĂŶĚĞůŝũŬ

75

ΦϯϮϵ ΦϯϳϬ ΦϰϬϮ ΦϰϮϮ Φϰϯϴ Φϰϲϯ Φϰϲϱ Φϰϲϳ Φϰϲϴ Φϰϳϲ ΦϰϴϬ Φϰϴϭ ΦϱϬϮ Φϱϭϭ Φϱϭϯ ΦϱϯϬ Φϱϯϲ ΦϱϰϮ Φϱϱϵ Φϱϲϳ Φϱϵϭ Φϱϵϵ ΦϲϬϵ ΦϲϮϬ ΦϲϮϵ ΦϱϬϯ ΦϱϲϬ

<ŽŽƉǁŽŶŝŶŐǁŽŽŶůĂƐƚĞŶ ŵĞĞƌƉĞƌƐŽŽŶƐŚƵŝƐŚŽƵĚĞŶ ϭ ZŝũƐƐĞŶͲ,ŽůƚĞŶ Φϲϳϱ Ϯ ^ƚĞĞŶǁŝũŬĞƌůĂŶĚ Φϳϱϵ ϯ <ĂŵƉĞŶ Φϳϴϱ ϰ KŵŵĞŶ Φϴϯϭ ϱ ǁŽůůĞ Φϴϱϰ ϲ ,ĂƌĚĞŶďĞƌŐ Φϴϲϰ ϳ ĂůĨƐĞŶ Φϴϳϰ ϴ ZĂĂůƚĞ Φϴϳϰ ϵ ^ƚĂƉŚŽƌƐƚ Φϴϳϵ ϭϬ ǁĂƌƚĞǁĂƚĞƌůĂŶĚ Φϴϴϰ ϭϭ ŝŶŬĞůůĂŶĚ Φϵϯϭ ϭϮ ĞǀĞŶƚĞƌ ΦϵϰϬ ϭϯ KůĚĞŶnjĂĂů Φϵϰϱ ϭϰ dƵďďĞƌŐĞŶ Φϵϱϰ ϭϱ tŝĞƌĚĞŶ Φϵϲϴ ϭϲ ,ĞŶŐĞůŽ ΦϵϳϮ ϭϳ dǁĞŶƚĞƌĂŶĚ Φϵϳϳ ϭϴ ,ĞůůĞŶĚŽŽƌŶ Φϵϴϵ ϭϵ ŶƐĐŚĞĚĞ Φϭ͘Ϭϭϯ ϮϬ ůŵĞůŽ Φϭ͘Ϭϰϭ Ϯϭ ŽƌŶĞ Φϭ͘ϬϱϬ ϮϮ ,ŽĨǀĂŶdǁĞŶƚĞ Φϭ͘Ϭϱϱ Ϯϯ KůƐƚͲtŝũŚĞ Φϭ͘Ϭϳϭ Ϯϰ ,ĂĂŬƐďĞƌŐĞŶ Φϭ͘Ϭϵϱ Ϯϱ >ŽƐƐĞƌ Φϭ͘ϭϭϰ KǀĞƌŝũƐƐĞů Φϵϯϲ >ĂŶĚĞůŝũŬ Φϭ͘ϬϭϬ

Overzicht opbrengsten ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ

relatief meer dan het gemiddelde in Overijssel. ĐƚƵĞůĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ

sĞƌƐĐŚŝů

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϯ

ĞůĂƐƚŝŶŐĞŶ KŶƌŽĞƌĞŶĚĞͲnjĂĂŬďĞůĂƐƚŝŶŐĞŶŐĞďƌƵŝŬĞƌƐ KŶƌŽĞƌĞŶĚĞͲnjĂĂŬďĞůĂƐƚŝŶŐĞŶĞŝŐĞŶĂƌĞŶ dŽĞƌŝƐƚĞŶďĞůĂƐƚŝŶŐ ZĞĐůĂŵĞďĞůĂƐƚŝŶŐ ,ŽŶĚĞŶďĞůĂƐƚŝŶŐ DĂƌŬƚƉƌĞĐĂƌŝŽďĞůĂƐƚŝŶŐ dŽƚĂĂůĞůĂƐƚŝŶŐĞŶ

ϭ͘ϯϵϴ ϴ͘ϭϬϵ ϲϭϮ ϭϬϳ Ͳ Ϯϱ ϭϬ͘ϮϱϮ

ϭ͘ϯϴϯ ϴ͘ϭϱϮ ϲϭϮ Ͳ Ͳ Ϯϱ ϭϬ͘ϭϳϮ

ϭ͘ϰϰϱ ϴ͘Ϯϵϵ ϲϯϲ Ͳ ͲϬ Ϯϳ ϭϬ͘ϰϬϴ

ϲϮs ϭϰϴs Ϯϰs Ͳ ͲϬE Ϯs Ϯϯϲs

ϭ͘ϯϳϲ ϳ͘ϵϵϱ ϲϯϮ Ͳϴ ͲϬ Ϯϱ ϭϬ͘ϬϮϬ

,ĞĨĨŝŶŐĞŶ ZŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐ ĨǀĂůƐƚŽĨĨĞŶŚĞĨĨŝŶŐ dŽƚĂĂů,ĞĨĨŝŶŐĞŶ

ϰ͘ϳϬϭ ϰ͘ϯϲϯ ϵ͘Ϭϲϰ

ϰ͘ϲϴϬ ϰ͘ϯϰϱ ϵ͘ϬϮϱ

ϰ͘ϳϭϬ ϰ͘Ϯϴϳ ϴ͘ϵϵϲ

ϯϬs ͲϱϵE ͲϮϵE

ϰ͘ϰϬϮ ϯ͘ϵϳϬ ϴ͘ϯϳϮ

ZĞĐŚƚĞŶ ^ĞĐƌĞƚĂƌŝĞůĞŐĞƐďƵƌŐĞƌnjĂŬĞŶ ĞŐƌĂĨĞŶŝƐƌĞĐŚƚĞŶ KǀĞƌŝŐĞůĞŐĞƐĞŶƌĞĐŚƚĞŶ dŽƚĂĂůZĞĐŚƚĞŶ

ϲϵϱ ϰϴϮ ϵϰϵ Ϯ͘ϭϮϲ

ϲϵϱ ϰϴϮ ϵϰϯ Ϯ͘ϭϮϬ

ϳϯϳ ϱϲϰ ϭ͘Ϭϴϵ Ϯ͘ϯϴϵ

ϰϮs ϴϮs ϭϰϲs ϮϳϬs

ϰϬϮ ϰϯϯ ϭ͘ϯϭϯ Ϯ͘ϭϰϴ

dŽƚĂĂůůŽŬĂůĞŚĞĨĨŝŶŐĞŶ

Ϯϭ͘ϰϰϮ

Ϯϭ͘ϯϭϲ

Ϯϭ͘ϳϵϰ

ϰϳϳs

ϮϬ͘ϱϰϭ

>ŽŬĂůĞŚĞĨĨŝŶŐĞŶ

Ontwikkeling belastingdruk woningen

In het onderstaande overzicht ziet u een vergelijking van de tarieven en aanslagen van de gecombineerde aanslag van 2023 en 2024 en de daarmee samenhangende belastingdruk voor een gemiddeld huishouden in een gemiddelde woning (in eigendom). ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ϮϬϮϯ

ϮϬϮϰ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;ΦͿ

Φϯϴϴ͕Ϯϯ ΦϮϰϵ͕ϬϬ ΦϮϰϰ͕ϰϰ Φϴϴϭ͕ϲϳ

ΦϰϬϯ͕ϵϮ ΦϮϲϳ͕ϲϬ ΦϮϲϮ͕ϴϬ Φϵϯϰ͕ϯϮ

Φϭϱ͕ϲϵ Φϭϴ͕ϲϬ Φϭϴ͕ϯϲ ΦϱϮ͕ϲϱ

tŽŽŶůĂƐƚĞŶ ŝŐĞŶĂĂƌĞŶŐĞďƌƵŝŬĞƌ KĞŝŐĞŶĂĂƌΎϭͿ ĨǀĂůƐƚŽĨĨĞŶŚĞĨĨŝŶŐΎϮͿ ZŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐΎϯͿ tŽŽŶůĂƐƚĞŶĞŝŐĞŶĂĂƌĞŶŐĞďƌƵŝŬĞƌ

WƌŝŵŝƚŝĞǀĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ

'ĞďƌƵŝŬĞƌ ĨǀĂůƐƚŽĨĨĞŶŚĞĨĨŝŶŐΎϮͿ ΦϮϰϵ͕ϬϬ ΦϮϲϳ͕ϲϬ Φϭϴ͕ϲϬ ZŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐΎϯͿ ΦϮϰϰ͕ϰϰ ΦϮϲϮ͕ϴϬ Φϭϴ͕ϯϲ tŽŽŶůĂƐƚĞŶŐĞďƌƵŝŬĞƌ Φϰϵϯ͕ϰϰ ΦϱϯϬ͕ϰϬ Φϯϲ͕ϵϲ  ΎϭͿsŽŽƌŚĞƚĞŝŐĞŶĚŽŵǀĂŶĞĞŶŐĞŵŝĚĚĞůĚĞǁŽŶŝŶŐŵĞƚĞĞŶǁŽŶŝŶŐǁĂĂƌĚĞǀĂŶΦϯϱϳ͘ϴϭϰ͕ͲͲŝŶϮϬϮϯĞŶΦϯϵϮ͘ϴϴϬ͕ͲͲŝŶϮϬϮϰ͘ ΎϮͿ^ƚĂŶĚĂĂƌĚĐŽŵďŝŶĂƚŝĞ͗ďĂƐŝƐŚĞĨĨŝŶŐŵĞƚĞĞŶϭϰϬůŝƚĞƌ'&dͲĐŽŶƚĂŝŶĞƌ ΎϯͿhŝƚŐĂĂŶĚĞǀĂŶϬͲϱϬϬŵϯǁĂƚĞƌǀĞƌďƌƵŝŬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ ϰ͕Ϭй ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй ϲ͕Ϭй

ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй ϳ͕ϱй

Kostenonderbouwing

Ontwikkeling belastingdruk bedrijven berekend. Het is belangrijk om te laten zien dat de geschatte inkomsten niet hoger zijn dan de verwachte kosten. Dit geldt gebruikt bij het bepalen van de tarieven. hebben we deze waarde verhoogd of verlaagd met de jaarlijkse gemiddelde marktontwikkeling voor niet-woningen. Daarnaast

Voor het berekenen van de kostendekkendheid werken we samen met externe experts. We maken hiervoor gebruik van het bedrijf Kostendekkendheid.nl, dat samenwerkt met 125 gemeenten.

ĞůĂƐƚŝŶŐĚƌƵŬďĞĚƌŝũǀĞŶ tKͲǁĂĂƌĚĞ;ĨŝĐƚŝĞĨďĞĚƌŝũĨŵĞƚĞĞŶtKͲǁĂĂƌĚĞǀĂŶ Φϭ͘ϬϬϬ͘ϬϬϬ͕ͲͲŝŶϮϬϭϬͿ ĞůĂƐƚŝŶŐƐŽŽƌƚ KͲĞŝŐĞŶĚŽŵ KͲŐĞďƌƵŝŬ ZŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐďŝũϭ͘ϬϬϬŵϯ ĞůĂƐƚŝŶŐĚƌƵŬ

ϮϬϮϯ

ϮϬϮϰ

Φϵϭϵ͘ϱϳϱ͕ϬϬ

ΦϵϮϰ͘ϭϳϯ͕ϬϬ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;ΦͿ

>ĂƐƚĞŶͲ ƐƚŝũŐŝŶŐ;йͿ

Leges De legesverordening bestaat uit drie delen (hoofstukken), die verder zijn onderverdeeld in titels. Volgens de nieuwe regels in het BBV moet per paragraaf worden aangegeven in hoeverre de kosten worden gedekt. In de onderstaande tabellen staat kendheid is een voortdurend proces.

ΦϮ͘ϳϭϴ͕Ϯϲ ΦϮ͘Ϯϭϳ͕ϭϬ Φϯϯϴ͕ϭϲ Φϱ͘Ϯϳϯ͕ϱϮ

ΦϮ͘ϴϮϳ͕ϵϳ ΦϮ͘ϯϬϲ͕ϳϰ Φϯϲϯ͕ϰϴ Φϱ͘ϰϵϴ͕ϭϵ

ΦϭϬϵ͕ϳϭ Φϴϵ͕ϲϰ ΦϮϱ͕ϯϮ ΦϮϮϰ͕ϲϳ

ϰ͕Ϭй ϰ͕Ϭй ϳ͕ϱй ϰ͕ϯй

bereiken. Bij de leges is kruissubsidiëring toegestaan. Dit betekent dat de legesverordening als geheel kostendekkend moet zijn, maar dat sommige tarieven hoger mogen zijn dan de werkelijke kosten. Dit wordt gecompenseerd doordat andere begroting. Als achteraf blijkt dat sommige tarieven hoger waren dan de kosten, heeft dit geen juridische gevolgen, zolang dit niet structureel gebeurt.

76

77

Hoofdstuk 1 – Algemene dienstverlening

Hoofdstuk 3 – Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn Hoofdstuk 3 beslaat een klein deel van onze legesinkomsten. Het gaat hier voornamelijk over drank- en horecavergunningen en vergunningen op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). De kosten voor deze dienstverlening zijn veel ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ >ĂƐƚĞŶ KǀĞƌŚĞĂĚ ƚĂĂŬǀĞůĚ

<ŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚůĞŐĞƐǀĞƌŽƌĚĞŶŝŶŐƉĞƌŚŽŽĨĚƐƚƵŬͲ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϭ ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϭͲůŐĞŵĞŶĞĚŝĞŶƐƚǀĞƌůĞŶŝŶŐ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϭ͘ϭ ƵƌŐĞƌůŝũŬĞƐƚĂŶĚ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϭ͘Ϯ ZĞŝƐĚŽĐƵŵĞŶƚĞŶ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϭ͘ϯ ZŝũďĞǁŝũnjĞŶ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϭ͘ϰ sĞƌƐƚƌĞŬŬŝŶŐĞŶƵŝƚĚĞĂƐŝƐƌĞŐŝƐƚƌĂƚŝĞ WĞƌƐŽŶĞŶ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϭ͘ϳ KǀĞƌŝŐĞƉƵďůŝĞŬƐnjĂŬĞŶ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϭ͘ϵ ŝũnjŽŶĚĞƌĞǁĞƚƚĞŶ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϭ͘ϭϬ ŝǀĞƌƐĞŶ <ŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϭͲůŐĞŵĞŶĞĚŝĞŶƐƚǀĞƌůĞŶŝŶŐ

dŽƚĂĂů KƉďƌĞŶŐƐƚ ůĂƐƚĞŶ ĞŶ

<ŽƐƚĞŶͲ ĚĞŬŬŝŶŐ

ϯϭ͕Ϯ ϰϲϲ͕ϱ ϭϯϭ͕Ϭ ϭϱ͕ϯ

ϭϲ͕ϭ ϭϬϰ͕ϵ ϰϮ͕ϭ ϲ͕ϴ

ϰϳ͕ϯ ϱϳϭ͕ϰ ϭϳϯ͕ϭ ϮϮ͕Ϭ

ϯϰ͕ϳ ϱϬϭ͕ϱ ϭϰϴ͕ϱ ϭϮ͕ϱ

ϳϯ͕ϯй ϴϳ͕ϴй ϴϱ͕ϴй ϱϲ͕ϴй

ϲ͕ϴ ϱϲ͕ϯ Ϯϲ͕Ϯ ϳϯϯ͕ϰ

ϭ͕ϯ Ϯϯ͕ϴ ϵ͕ϵ ϮϬϰ͕ϴ

ϴ͕ϭ ϴϬ͕Ϯ ϯϲ͕ϭ ϵϯϴ͕Ϯ

ϱ͕ϭ ϱϳ͕ϵ Ϯϵ͕ϰ ϳϴϵ͕ϲ

ϲϮ͕ϳй ϳϮ͕ϯй ϴϭ͕ϱй ϴϰ͕Ϯй

hoger dan de leges die we ontvangen. ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ >ĂƐƚĞŶ KǀĞƌŚĞĂĚ ƚĂĂŬǀĞůĚ

<ŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚůĞŐĞƐǀĞƌŽƌĚĞŶŝŶŐƉĞƌŚŽŽĨĚƐƚƵŬͲ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϯ ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϯͲƵƌŽƉĞƐĞĚŝĞŶƐƚĞŶƌŝĐŚƚůŝũŶ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϯ͘ϭ ,ŽƌĞĐĂ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϯ͘ϰ KƌŐĂŶŝƐĞƌĞŶĞǀĞŶĞŵĞŶƚĞŶŽĨŵĂƌŬƚĞŶ WĂƌĂŐƌĂĂĨ ϯ͘ϱ ^ƚĂŶĚƉůĂĂƚƐĞŶ <ŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϯͲƵƌŽƉĞƐĞĚŝĞŶƐƚĞŶƌŝĐŚƚůŝũŶ

ϴ͕Ϯ Ϯϰ͕ϳ ϰ͕ϰ ϯϳ͕ϯ

ϱ͕ϭ ϭϱ͕ϲ Ϯ͕ϴ Ϯϯ͕ϱ

dŽƚĂĂů KƉďƌĞŶŐƐƚ ůĂƐƚĞŶ ĞŶ ϭϯ͕ϯ ϰϬ͕ϯ ϳ͕ϭ ϲϬ͕ϴ

ϭϮ͕ϰ ϮϬ͕ϭ ϯ͕Ϭ ϯϱ͕ϱ

<ŽƐƚĞŶͲ ĚĞŬŬŝŶŐ ϵϯ͕Ϭй ϰϵ͕ϴй ϰϮ͕Ϯй ϱϴ͕ϰй

%JZEPWXSJJIRLIƾRK

Hoofdstuk 2 – Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Het grootste deel van de kosten en opbrengsten binnen hoofdstuk 2 heeft te maken met de kosten en opbrengsten van de omgevingsvergunning. In principe mogen leges niet meer dan kostendekkend zijn. Dit wordt bepaald op basis van de begroting. In deze jaarrekening blijkt dat voor de Omgevingsvergunning (vergunningplichtige bouwactiviteiten) een kostendek-

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ >ĂƐƚĞŶ KǀĞƌŚĞĂĚ ƚĂĂŬǀĞůĚ

<ŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚůĞŐĞƐǀĞƌŽƌĚĞŶŝŶŐƉĞƌŚŽŽĨĚƐƚƵŬͲdŝƚĞůϮ ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϮͲ&LJƐŝĞŬĞůĞĞĨŽŵŐĞǀŝŶŐͬŽŵŐĞǀŝŶŐƐǀĞƌŐƵŶŶŝŶŐ WĂƌĂŐƌĂĂĨ Ϯ͘Ϯ sŽŽƌĨĂƐĞ WĂƌĂŐƌĂĂĨ Ϯ͘ϯ ĐƚŝǀŝƚĞŝƚĞŶŵĞƚďĞƚƌĞŬŬŝŶŐƚŽƚďŽƵǁǁĞƌŬĞŶ

dŽƚĂĂů KƉďƌĞŶŐƐƚ ůĂƐƚĞŶ ĞŶ

<ŽƐƚĞŶͲ ĚĞŬŬŝŶŐ

ϯϮ͕Ϯ ϰϴϰ͕ϵ

ϮϬ͕ϯ Ϯϭϰ͕ϰ

ϱϮ͕ϱ ϲϵϵ͕ϯ

ϯϲ͕Ϯ ϴϱϴ͕ϯ

ϲϵ͕Ϭй ϭϮϮ͕ϳй

Ϭ͕Ϯ

Ϭ͕ϭ

Ϭ͕ϯ

Ϭ͕ϭ

Ϯϳ͕ϯй

ϳ͕ϭ ϳ͕ϭ ϭϬ͕ϵ ϴϬ͕ϱ Ͳ

ϰ͕ϱ ϰ͕ϱ ϲ͕ϵ ϭϰ͕ϯ Ͳ

ϭϭ͕ϲ ϭϭ͕ϲ ϭϳ͕ϳ ϵϰ͕ϴ Ͳ

ϭϬ͕ϭ ϲ͕ϯ ϱ͕ϱ ϰϵ͕ϭ Ͳϭ͕ϰ

ϴϲ͕ϴй ϱϰ͕Ϭй ϯϬ͕ϳй ϱϭ͕ϴй

<ŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚ,ŽŽĨĚƐƚƵŬϮͲ&LJƐŝĞŬĞůĞĞĨŽŵŐĞǀŝŶŐͬŽŵŐĞǀŝŶŐƐǀĞƌŐƵŶŶŝŶŐ ϲϮϯ͕Ϭ

Ϯϲϰ͕ϵ

ϴϴϳ͕ϵ

ϵϲϰ͕ϭ

ϭϬϴ͕ϲй

WĂƌĂŐƌĂĂĨ WĂƌĂŐƌĂĂĨ WĂƌĂŐƌĂĂĨ WĂƌĂŐƌĂĂĨ WĂƌĂŐƌĂĂĨ WĂƌĂŐƌĂĂĨ

Ϯ͘ϰ ĐƚŝǀŝƚĞŝƚĞŶŵĞƚďĞƚƌĞŬŬŝŶŐƚŽƚĐƵůƚƵƌĞĞůĞƌĨŐŽĞĚ ĞŶǁĞƌĞůĚĞƌĨŐŽĞĚ Ϯ͘ϱ DŝůŝĞƵďĞůĂƐƚĞŶĚĞĂĐƚŝǀŝƚĞŝƚĞŶ Ϯ͘ϳ ĂŶůĞŐĂĐƚŝǀŝƚĞŝƚĞŶ Ϯ͘ϴ KǀĞƌŝŐĞĂĐƚŝǀŝƚĞŝƚĞŶ Ϯ͘ϭϮ DŽĚĂůŝƚĞŝƚĞŶ Ϯ͘ϭϰ dĞƌƵŐŐĂĂĨ

78

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ WƌŝŵŝƚŝĞǀĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ

ϯ͘ϳϬϬ ϮϭϮ ͲϵϮϳ Ϯ͘ϵϴϱ

ϯ͘ϰϳϴ ϭϵϵ Ͳϳϴϯ Ϯ͘ϴϵϱ

ϳϮϰ ϱϯϵ ϭ͘Ϯϲϯ

ϳϮϰ ϰϴϱ ϭ͘ϮϬϵ

dŽƚĂůĞŬŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ

ϰ͘Ϯϰϴ

ϰ͘ϭϬϰ

dŽƚĂůĞŽƉďƌĞŶŐƐƚĞŶŚĞĨĨŝŶŐ

ϰ͘ϯϳϭ

ϰ͘Ϯϴϴ

ĞŬŬŝŶŐƐƉĞƌĐĞŶƚĂŐĞĂĨǀĂůƐƚŽĨĨĞŶŚĞĨĨŝŶŐ ϭϬϮ͕ϵй  ΎϭͿĞdtnjŽĂůƐŽƉŐĞŶŽŵĞŶŝŶĚĞƚĂďĞůďĞƚƌĞĨƚ;ǀŝĂ&ĐŽŵƉĞŶƐĂďĞůĞͿdtŽǀĞƌŐĞŵĂĂŬƚĞŬŽƐƚĞŶ

ϭϬϰ͕ϱй

ĞƌĞŬĞŶŝŶŐŬŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚĂĨǀĂůƐƚŽĨĨĞŶŚĞĨĨŝŶŐ <ŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ EĞƚƚŽŬŽƐƚĞŶ <ŽƐƚĞŶ͕ŝŶĐů͘;ŽŵƐůĂŐͿƌĞŶƚĞ dĂĂŬǀĞůĚ^ƚƌĂĂƚƌĞŝŶŝŐŝŶŐͲϭͬϯĚĞĞůŶĂĂƌĨǀĂů /ŶŬŽŵƐƚĞŶ͕ĞdžĐů͘ŚĞĨĨŝŶŐĞŶ EĞƚƚŽŬŽƐƚĞŶ dŽĞƚĞƌĞŬĞŶĞŶŬŽƐƚĞŶ KǀĞƌŚĞĂĚ͕ŝŶĐů͘;ŽŵƐůĂŐͿƌĞŶƚĞ dtΎϭͿ dŽĞƚĞƌĞŬĞŶĞŶŬŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ

79

6MSSPIR[EXIV^SVKLIƾRK

Samenvatting kostendekkendheid ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ <ŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚŚĞĨĨŝŶŐĞŶ ZŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐ ĨǀĂůƐƚŽĨĨĞŶŚĞĨĨŝŶŐ ĞŐƌĂĨĞŶŝƐƌĞĐŚƚĞŶ >ĞŐĞƐŚŽŽĨĚƐƚƵŬϭ >ĞŐĞƐŚŽŽĨĚƐƚƵŬϮ >ĞŐĞƐŚŽŽĨĚƐƚƵŬϯ

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ WƌŝŵŝƚŝĞǀĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ

ϯ͘ϯϴϮ Ϯϲϱ Ͳϯϳ ϯ͘ϲϭϬ

ϯ͘ϮϲϬ Ϯϰϳ Ͳϱϵ ϯ͘ϰϰϴ

ϳϳϲ ϰϯϮ ϭ͘ϮϬϴ

ϳϳϲ ϰϱϵ ϭ͘Ϯϯϱ

dŽƚĂůĞŬŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ

ϰ͘ϴϭϴ

ϰ͘ϲϴϯ

dŽƚĂůĞŽƉďƌĞŶŐƐƚĞŶŚĞĨĨŝŶŐ

ϰ͘ϳϬϴ

ϰ͘ϳϭϭ

ĞŬŬŝŶŐƐƉĞƌĐĞŶƚĂŐĞƌŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐ ϵϳ͕ϳй  ΎϭͿĞdtnjŽĂůƐŽƉŐĞŶŽŵĞŶŝŶĚĞƚĂďĞůďĞƚƌĞĨƚ;ǀŝĂ&ĐŽŵƉĞŶƐĂďĞůĞͿdtŽǀĞƌŐĞŵĂĂŬƚĞŬŽƐƚĞŶ

ϭϬϬ͕ϲй

ĞƌĞŬĞŶŝŶŐŬŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚƌŝŽŽůͲĞŶǁĂƚĞƌnjŽƌŐŚĞĨĨŝŶŐ <ŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ EĞƚƚŽŬŽƐƚĞŶ <ŽƐƚĞŶ͕ŝŶĐů͘;ŽŵƐůĂŐͿƌĞŶƚĞ dĂĂŬǀĞůĚƐƚƌĂĂƚƌĞŝŶŝŐŝŶŐͲϭͬϯĚĞĞůŶĂĂƌZŝŽůĞƌŝŶŐĞŶ /ŶŬŽŵƐƚĞŶ͕ĞdžĐů͘ŚĞĨĨŝŶŐĞŶ EĞƚƚŽŬŽƐƚĞŶ dŽĞƚĞƌĞŬĞŶĞŶŬŽƐƚĞŶ KǀĞƌŚĞĂĚ͕ŝŶĐů͘;ŽŵƐůĂŐͿƌĞŶƚĞ dtΎϭͿ dŽĞƚĞƌĞŬĞŶĞŶŬŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ

>ĂƐƚĞŶ ƚĂĂŬǀĞůĚ

KǀĞƌŚĞĂĚ

ϯ͘ϱϬϳ ϯ͘ϲϳϳ ϰϰϰ ϳϯϯ ϲϮϯ ϯϳ ϵ͘ϬϮϮ

ϳϳϲ ϳϮϰ ϭϱϴ ϮϬϱ Ϯϲϱ Ϯϯ Ϯ͘ϭϱϭ

Begrafenisrechten -

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ WƌŝŵŝƚŝĞǀĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ

ϰϭϭ ϰϭϭ

ϰϰϰ Ͳϭ ϰϰϯ

ϭϲϮ ϭϱ ϭϳϳ

ϭϱϴ Ͳ ϭϱϴ

dŽƚĂůĞŬŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ

ϱϴϴ

ϲϬϮ

dŽƚĂůĞŽƉďƌĞŶŐƐƚĞŶŚĞĨĨŝŶŐ

ϰϴϮ

ϱϲϰ

ĞŬŬŝŶŐƐƉĞƌĐĞŶƚĂŐĞďĞŐƌĂĨĞŶŝƐƌĞĐŚƚĞŶ ϴϮ͕Ϭй  ΎϭͿĞdtnjŽĂůƐŽƉŐĞŶŽŵĞŶŝŶĚĞƚĂďĞůďĞƚƌĞĨƚ;ǀŝĂ&ĐŽŵƉĞŶƐĂďĞůĞͿdtŽǀĞƌŐĞŵĂĂŬƚĞŬŽƐƚĞŶ

ϵϯ͕ϳй

ĞƌĞŬĞŶŝŶŐŬŽƐƚĞŶĚĞŬŬĞŶĚŚĞŝĚďĞŐƌĂĨĞŶŝƐƌĞĐŚƚĞŶ <ŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ EĞƚƚŽŬŽƐƚĞŶ <ŽƐƚĞŶ͕ŝŶĐů͘;ŽŵƐůĂŐͿƌĞŶƚĞ /ŶŬŽŵƐƚĞŶ͕ĞdžĐů͘ŚĞĨĨŝŶŐĞŶ EĞƚƚŽŬŽƐƚĞŶ dŽĞƚĞƌĞŬĞŶĞŶŬŽƐƚĞŶ KǀĞƌŚĞĂĚ͕ŝŶĐů͘;ŽŵƐůĂŐͿƌĞŶƚĞ dtΎϭͿ dŽĞƚĞƌĞŬĞŶĞŶŬŽƐƚĞŶƚĂĂŬǀĞůĚ

80

81

& ͬdt

dŽƚĂĂů ůĂƐƚĞŶ

>ĞŐĞƐ

ϰϱϵ ϰϴϱ Ͳ

ϰ͘ϳϰϮ ϰ͘ϴϴϳ ϲϬϯ ϵϯϴ ϴϴϴ ϲϭ ϭϮ͘ϭϭϴ

ϰ͘ϳϭϭ ϰ͘Ϯϴϴ ϱϲϰ ϳϵϬ ϵϲϰ ϯϱ ϭϭ͘ϯϱϮ

ϵϰϱ

ŶĚĞƌĞ ŝŶŬŽŵƐƚĞŶ

ĞŬŬŝŶŐƐ й

ϱϵ ϳϴϯ ϭ

ϭϬϬ͕ϲй ϭϬϰ͕ϱй ϵϯ͕ϳй ϴϰ͕Ϯй ϭϬϴ͕ϲй ϱϴ͕ϰй ϭϬϬ͕ϳй

ϴϰϯ

Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding Risicomanagement is een continu en systematisch proces waarbij de organisatie risico’s in kaart brengt. Het doel is om de gevolgen van risico’s te voorkomen of te beperken en eventuele positieve effecten te benutten of te versterken. Met andere woorden: risicomanagement helpt om risico’s te voorkomen, te vermijden of te verkleinen. De twee meest gebruikte toepassingen van risicomanagement zijn sturen op risico’s en beheersen van risico’s. In deze paragraaf brengen wij de risico’s in beeld die van invloed zijn op onze bedrijfsvoering (organisatiebreed) en leggen we uit welke maatregelen we nemen om deze risico’s beheersbaar te maken. Door inzicht in risico’s kunnen we verantwoorde besluiten nemen. Dit geldt zowel voor huidige risico’s als voor risico’s die samenhangen met toekomstige uitgaven en investeringen. Deze risico’s moeten in verhouding staan tot onze vermogenspositie, ook wel het weerstandsvermogen genoemd. Dit bepalen we in vier stappen: 2. Het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit. 3. Het vaststellen van de beschikbare weerstandscapaciteit. 4. Het vergelijken van benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit.

ǼɌɃW«Þ«ŽË×ÚËĈ˜½Ƀ doorlopen en waar nodig opnieuw beoordeeld. Momenteel zijn in totaal 89 risico’s in het systeem ingebracht. In onderstaand overzicht presenteren we de 10 belangrijkste risico’s. Risico’s met de hoogste impact op de benodigde weerstandscapaciteit. De impact van de overige risico’s nemen we mee in het totaal van de benodigde weerstandscapaciteit.

82

83

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ Eƌ͘

ZŝƐŝĐŽŐĞďĞƵƌƚĞŶŝƐ

ZŝƐŝĐŽŐĞǀŽůŐ

DĂĂƚƌĞŐĞůĞŶ

Zϲϳ

LJďĞƌĂĂŶǀĂůŵĞƚƵŝƚǀĂůǀĂŶ/dƚŽƚ ŐĞǀŽůŐ

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲ/důŝŐƚƉůĂƚǁĂĂƌĚŽŽƌŝŶĨŽƌŵĂƚŝĞŶŝĞƚ ŽŶƚƐůŽƚĞŶŝƐ͘^LJƐƚĞŵĞŶǁĞƌŬĞŶŵŽŐĞůŝũŬŶŝĞƚ ǁĂĂƌĚŽŽƌďĞƚĂůŝŶŐĞŶĞŶĚŝĞŶƐƚǀĞƌůĞŶŝŶŐƐƚŝůŬƵŶŶĞŶ ŬŽŵĞŶƚĞůŝŐŐĞŶ͘

ĐƚŝĞĨͲ&ŝƌĞǁĂůůƐ͕ǀŝƌƵƐƐĐĂŶŶĞƌƐ͕ďĞŚĞĞƌƐĞƌǀĞƌƐ͕ƉĞŶͲ ƚĞƐƚĞŶĞŶŽĨĨůŝŶĞďĂĐŬͲƵƉ͘

EĞƚƚŽ ĨŝŶĂŶĐŝĞĞů ŵĂdžŝŵƵŵ ϯ͘ϱϬϬ

EĞƚƚŽ <ĂŶƐ

/ŶǀůŽĞĚ ;йͿ

ϱϬй

ϭϵ͕Ϭй

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ Eƌ͘

ZŝƐŝĐŽŐĞďĞƵƌƚĞŶŝƐ

ZϭϬϭ LJďĞƌĂĂŶǀĂůŵĞƚƵŝƚǀĂůǀĂŶ/dƚŽƚ Zϲϳ &ĂŝůůŝƐƐĞŵĞŶƚ;ŐƌŽƚĞͿ ũĞƵŐĚnjŽƌŐĂĂŶďŝĞĚĞƌ͕ŽĨĂĂŶďŝĞĚĞƌ ŐĞǀŽůŐ ƐƚŽŽƚŽŶĚĞƌĚĞĞůĂĨ

/ŵĂŐŽͲ,ĞƚǀĞƌƚƌŽƵǁĞŶŝŶĚĞŽǀĞƌŚĞŝĚǁŽƌĚƚ ĂĂŶŐĞƚĂƐƚ͘ǀĞŶƚƵĞůĞŝĚĞŶƚŝƚĞŝƚƐĨƌĂƵĚĞďŝũŝŶǁŽŶĞƌƐ͘

ĂůŝŶŐƵŝƚŬĞƌŝŶŐŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐ

DĂĂƚƌĞŐĞůĞŶ

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲsĞƌǀĂŶŐĞŶĚĞǁŽŽŶƉůĞŬŬĞŶnjŽĞŬĞŶǀŽŽƌ ĐƚŝĞĨͲdĂƌŝĞǀĞŶŽŶĚĞƌnjŽĞŬǀŽŽƌĚĞŝŶŬŽŽƉǀĂŶtŵŽ &ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲ/důŝŐƚƉůĂƚǁĂĂƌĚŽŽƌŝŶĨŽƌŵĂƚŝĞŶŝĞƚ ĐƚŝĞĨͲ&ŝƌĞǁĂůůƐ͕ǀŝƌƵƐƐĐĂŶŶĞƌƐ͕ďĞŚĞĞƌƐĞƌǀĞƌƐ͕ƉĞŶͲ ŬŝŶĚĞƌĞŶŬŽƐƚĂůƚŝũĚĞdžƚƌĂŐĞůĚ͘ĨǁŝŬŬĞůŝŶŐǀĂŶ ĞŶ:ĞƵŐĚ͘ ŽŶƚƐůŽƚĞŶŝƐ͘^LJƐƚĞŵĞŶǁĞƌŬĞŶŵŽŐĞůŝũŬŶŝĞƚ ƚĞƐƚĞŶĞŶŽĨĨůŝŶĞďĂĐŬͲƵƉ͘ ĨĂŝůůŝƐƐĞŵĞŶƚĞŶďƌĞŶŐƚĞdžƚƌĂŬŽƐƚĞŶŵĞƚnjŝĐŚŵĞĞ͘ ǁĂĂƌĚŽŽƌďĞƚĂůŝŶŐĞŶĞŶĚŝĞŶƐƚǀĞƌůĞŶŝŶŐƐƚŝůŬƵŶŶĞŶ

EĞƚƚŽ ĨŝŶĂŶĐŝĞĞů ŵĂdžŝŵƵŵ ϭ͘ϬϬϬ ϯ͘ϱϬϬ

EĞƚƚŽ <ĂŶƐ

/ŶǀůŽĞĚ ;йͿ

ϯϬй ϱϬй

ϯ͕ϯй ϭϵ͕Ϭй

ϳϬй ϯϬй

ϳ͕ϱй ϯ͕Ϯй

ŬŽŵĞŶƚĞůŝŐŐĞŶ͘ /ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲ'ĞĞŶnjŽƌŐǀŽŽƌŬŝŶĚĞƌĞŶĚŝĞŚĞƚ ŶŽĚŝŐŚĞďďĞŶ͘sĞĞůĞdžƚƌĂǁĞƌŬŽƌŐĂŶŝƐĂƚŝĞĚŽŽƌ /ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲƌŬĂŶŶŝĞƚŐĞǁĞƌŬƚǁŽƌĚĞŶĞŶ ŽǀĞƌƐƚĂƉĐůŝģŶƚĞŶŶĂĂƌŶŝĞƵǁĞĂĂŶďŝĞĚĞƌ͕ǁĂƚƐŶĞů ǁĞŬƵŶŶĞŶĂŵƉĞƌƚŽƚŐĞĞŶĚŝĞŶƐƚǀĞƌůĞŶŝŶŐďŝĞĚĞŶ͘ ŐĞƌĞŐĞůĚŵŽĞƚǁŽƌĚĞŶ͘

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲƌŬĂŶŶŝĞƚŐĞǁĞƌŬƚǁŽƌĚĞŶĞŶ ǁĞŬƵŶŶĞŶĂŵƉĞƌƚŽƚŐĞĞŶĚŝĞŶƐƚǀĞƌůĞŶŝŶŐďŝĞĚĞŶ͘

Zϱϰ

ZŝƐŝĐŽŐĞǀŽůŐ

/ŵĂŐŽͲ,ĞƚǀĞƌƚƌŽƵǁĞŶŝŶĚĞŽǀĞƌŚĞŝĚǁŽƌĚƚ /ŵĂŐŽͲ/ŶĚĞŵĞĚŝĂŽŶƚƐƚĂĂƚŚĞƚďĞĞůĚĚĂƚĚĞ ĂĂŶŐĞƚĂƐƚ͘ǀĞŶƚƵĞůĞŝĚĞŶƚŝƚĞŝƚƐĨƌĂƵĚĞďŝũŝŶǁŽŶĞƌƐ͘ ŐĞŵĞĞŶƚĞƚĞǁĞŝŶŝŐďĞƚĂĂůƚǀŽŽƌĐŽŶƚƌĂĐƚĞŶ͘

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲĞƵŝƚŬĞƌŝŶŐǀĂŶŚĞƚŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐŬĂŶ ĐƚŝĞĨͲ,ĞƚŽƉŶĞŵĞŶǀĂŶĞĞŶǀŽŽƌnjŝĐŚƚŝŐŚĞŝĚŝŶĚĞ ŐĞĚƵƌĞŶĚĞŚĞƚďĞŐƌŽƚŝŶŐƐũĂĂƌǁŝũnjŝŐĞŶ͘ŝũĞĞŶĚĂůŝŶŐ ƌĂŵŝŶŐǀĂŶŚĞƚŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐ͘ ŚĞĞĨƚĚŝƚĞĨĨĞĐƚŽƉĚĞůŽƉĞŶĚĞďĞŐƌŽƚŝŶŐĞŶnjŝũŶĚŝƌĞĐƚ ^ƵŐŐĞƐƚŝĞͲKƉĚĞǀŽĞƚǀŽůŐĞŶǀĂŶĚĞŽŶƚǁŝŬŬĞůŝŶŐĞŶ͕ ŽŵďƵŝŐŝŶŐĞŶŶŽĚŝŐ͘ĂĂƌŶĂĂƐƚŚĞĞĨƚĞĞŶĚĂůŝŶŐ njŽĚĂƚũĞŵĂdžŝŵĂůĞƌĞĂĐƚŝĞƚŝũĚŚĞďƚŽŵnjĞůĨĚĞŐĞǀŽůŐĞŶ ŝŵƉĂĐƚŽƉĚĞǀŽůŐĞŶĚĞũĂƌĞŶ͘KŽŬĚĂŶnjŝũŶ ƚĞŬƵŶŶĞŶƐƚƵƌĞŶ͘ ďĞnjƵŝŶŝŐŝŶŐĞŶŶŽĚŝŐ͕ŵĂĂƌĚĂĂƌǀŽŽƌŚĞďďĞŶǁĞ ůĂŶŐĞƌĚĞƚŝũĚ͘ ^ƵŐŐĞƐƚŝĞͲ>ŽďďLJŝŶƐĂŵĞŶǁĞƌŬŝŶŐŵĞƚĂŶĚĞƌĞ EŽŽĚnjĂŬĞůŝũŬĞďĞnjƵŝŶŝŐŝŶŐĞŶďŝũŚĞƚZŝũŬŬƵŶŶĞŶ ŐĞŵĞĞŶƚĞŶĞŶsE'͘ ůĞŝĚĞŶƚŽƚŽŵďƵŝŐŝŶŐĞŶĚŝĞŽŽŬŐĞŵĞĞŶƚĞŶnjƵůůĞŶ ƌĂŬĞŶ͘

ϭ͘ϬϬϬ

ϳϬй

ϳ͕ϱй

ϱϬϬ

ϵϬй

ϳ͕ϯй

Zϱϰ Zϲϭ

ĂůŝŶŐƵŝƚŬĞƌŝŶŐŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐ ĂƚĂůĞŬͲ'ĞŐĞǀĞŶƐǀĂŶŝŶǁŽŶĞƌƐ ŬŽŵĞŶŽƉƐƚƌĂĂƚ

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲsŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐĞŶŶŝǀĞĂƵǁŽƌĚƚ ǀĞƌůĂĂŐĚ͘ ZϮϱϱ ĂŶƐůƵŝƚŝŶŐŽƉĞůĞŬƚƌŝĐŝƚĞŝƚƐŶĞƚǁĞƌŬ &ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲsĞƌůŝĞƐůĂƚĞŶĚĞŐƌŽŶĚĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞƐ͕ŵŝŶĚĞƌ /ŶǀŽŽƌďĞƌĞŝĚŝŶŐͲKǀĞƌůĞŐŵĞƚŶĞdžŝƐĞŶdĞŶŶĞƚ͘ ŶŝĞƚŵŽŐĞůŝũŬ ŽƉďƌĞŶŐƐƚĞŶĚŽŽƌŶŝĞƚŬƵŶŶĞŶƵŝƚŐĞǀĞŶǀĂŶŬĂǀĞůƐ͕ /ŶǀŽŽƌďĞƌĞŝĚŝŶŐͲ,ĞƚĐƌĞģƌĞŶǀĂŶĚĞĐĞŶƚƌĂůĞ ŵŝƐůŽƉĞŶǀĂŶƐƵďƐŝĚŝĞƐǀŽŽƌǀĞƌĚƵƵƌnjĂŵŝŶŐ͘ĞŶ ĞŶĞƌŐŝĞŚƵďƐ͕ĚŝƚŝƐĞĐŚƚĞƌĞĞŶŽƉůŽƐƐŝŶŐǀŽŽƌĞĞŶ ĂĐŚƚĞƌůŝŐŐĞŶĚƌŝƐŝĐŽŝƐŚĞƚĞĨĨĞĐƚŽƉĚĞĞĐŽŶŽŵŝĞĞŶ ďĞƉĞƌŬƚĂĂŶƚĂůƐŝƚƵĂƚŝĞƐ͘ ĚĂĂƌĚŽŽƌůĂŐĞƌĞŝŶŬŽŵƐƚĞŶǀŽŽƌĚĞŐĞŵĞĞŶƚĞ͘

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲĞƵŝƚŬĞƌŝŶŐǀĂŶŚĞƚŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐŬĂŶ ĐƚŝĞĨͲ,ĞƚŽƉŶĞŵĞŶǀĂŶĞĞŶǀŽŽƌnjŝĐŚƚŝŐŚĞŝĚŝŶĚĞ &ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲĞŬĂŶƐďĞƐƚĂĂƚĚĂƚĞƌĞĞŶďŽĞƚĞǁŽƌĚƚ ŐĞĚƵƌĞŶĚĞŚĞƚďĞŐƌŽƚŝŶŐƐũĂĂƌǁŝũnjŝŐĞŶ͘ŝũĞĞŶĚĂůŝŶŐ ĐƚŝĞĨͲdžƚƌĂĐŚĞĐŬƐŝŶƐLJƐƚĞŵĞŶŝŶďŽƵǁĞŶ͘DĞŶƐĞŶ ƌĂŵŝŶŐǀĂŶŚĞƚŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐ͘ ŽƉŐĞůĞŐĚ;ƚŽƚŵĂdžŝŵĂĂůΦϴϮϬ͘ϬϬϬ͕ͲͲͿ͘ĂĂƌŶĂĂƐƚŬĂŶ ŚĞĞĨƚĚŝƚĞĨĨĞĐƚŽƉĚĞůŽƉĞŶĚĞďĞŐƌŽƚŝŶŐĞŶnjŝũŶĚŝƌĞĐƚ ĐŽŶƚƌŽůĞƐůĂƚĞŶƵŝƚǀŽĞƌĞŶ͘ ĚĞŐĞŵĞĞŶƚĞĚŽŽƌďƵƌŐĞƌƐĂĂŶƐƉƌĂŬĞůŝũŬǁŽƌĚĞŶ ĞŶ/dͲƐLJƐƚĞĞŵĚĂƚǀŽůĚŽĞƚĂĂŶĂůůĞ ^ƵŐŐĞƐƚŝĞͲKƉĚĞǀŽĞƚǀŽůŐĞŶǀĂŶĚĞŽŶƚǁŝŬŬĞůŝŶŐĞŶ͕ ŽŵďƵŝŐŝŶŐĞŶŶŽĚŝŐ͘ĂĂƌŶĂĂƐƚŚĞĞĨƚĞĞŶĚĂůŝŶŐ ŐĞƐƚĞůĚǀŽŽƌŐĞǀŽůŐƐĐŚĂĚĞ͘ ŝŶĨŽƌŵĂƚŝĞďĞǀĞŝůŝŐŝŶŐƐŵĂĂƚƌĞŐĞůĞŶ;/KͿ͘ njŽĚĂƚũĞŵĂdžŝŵĂůĞƌĞĂĐƚŝĞƚŝũĚŚĞďƚŽŵnjĞůĨĚĞŐĞǀŽůŐĞŶ ŝŵƉĂĐƚŽƉĚĞǀŽůŐĞŶĚĞũĂƌĞŶ͘KŽŬĚĂŶnjŝũŶ ƚĞŬƵŶŶĞŶƐƚƵƌĞŶ͘ ďĞnjƵŝŶŝŐŝŶŐĞŶŶŽĚŝŐ͕ŵĂĂƌĚĂĂƌǀŽŽƌŚĞďďĞŶǁĞ /ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲ'ĞǀŽůŐĞŶǀŽŽƌƉŽƐŝƚŝĞ ůĂŶŐĞƌĚĞƚŝũĚ͘ ďĞƐƚƵƵƌĚĞƌƐ͘ŝĞůĞŐŐĞŶƉƌŝŽƌŝƚĞŝƚďŝũĚĞŽƉůŽƐƐŝŶŐ͕ ^ƵŐŐĞƐƚŝĞͲ>ŽďďLJŝŶƐĂŵĞŶǁĞƌŬŝŶŐŵĞƚĂŶĚĞƌĞ EŽŽĚnjĂŬĞůŝũŬĞďĞnjƵŝŶŝŐŝŶŐĞŶďŝũŚĞƚZŝũŬŬƵŶŶĞŶ ǁĂĂƌĚŽŽƌƌĞŐƵůŝĞƌǁĞƌŬŵŝŶĚĞƌƉƌŝŽƌŝƚĞŝƚŚĞĞĨƚ͘ ŐĞŵĞĞŶƚĞŶĞŶsE'͘ ůĞŝĚĞŶƚŽƚŽŵďƵŝŐŝŶŐĞŶĚŝĞŽŽŬŐĞŵĞĞŶƚĞŶnjƵůůĞŶ ƌĂŬĞŶ͘ /ŵĂŐŽͲ/ŵĂŐŽƐĐŚĂĚĞǁĂĂƌďŝũŚĞƚďĞĞůĚŽŶƚƐƚĂĂƚǀĂŶ ĞĞŶŽŶnjŽƌŐǀƵůĚŝŐĞŽǀĞƌŚĞŝĚ͕ǁĞůŬĞůĂŬƐŽŵŐĂĂƚŵĞƚ /ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲsŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐĞŶŶŝǀĞĂƵǁŽƌĚƚ ƉƌŝǀĂĐLJŐĞǀŽĞůŝŐĞŝŶĨŽƌŵĂƚŝĞ͘ ǀĞƌůĂĂŐĚ͘

ZϮϱϱ ĂŶƐůƵŝƚŝŶŐŽƉĞůĞŬƚƌŝĐŝƚĞŝƚƐŶĞƚǁĞƌŬ &ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲsĞƌůŝĞƐůĂƚĞŶĚĞŐƌŽŶĚĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞƐ͕ŵŝŶĚĞƌ /ŶǀŽŽƌďĞƌĞŝĚŝŶŐͲKǀĞƌůĞŐŵĞƚŶĞdžŝƐĞŶdĞŶŶĞƚ͘ ŶŝĞƚŵŽŐĞůŝũŬ ŽƉďƌĞŶŐƐƚĞŶĚŽŽƌŶŝĞƚŬƵŶŶĞŶƵŝƚŐĞǀĞŶǀĂŶŬĂǀĞůƐ͕ /ŶǀŽŽƌďĞƌĞŝĚŝŶŐͲ,ĞƚĐƌĞģƌĞŶǀĂŶĚĞĐĞŶƚƌĂůĞ ŵŝƐůŽƉĞŶǀĂŶƐƵďƐŝĚŝĞƐǀŽŽƌǀĞƌĚƵƵƌnjĂŵŝŶŐ͘ĞŶ &ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲ&ŝŶĂŶĐŝģůĞƐĐŚĂĚĞǀĂŶǁĞŐĞŚĞƌƐƚĞůůĞŶ ĞŶĞƌŐŝĞŚƵďƐ͕ĚŝƚŝƐĞĐŚƚĞƌĞĞŶŽƉůŽƐƐŝŶŐǀŽŽƌĞĞŶ ĂĐŚƚĞƌůŝŐŐĞŶĚƌŝƐŝĐŽŝƐŚĞƚĞĨĨĞĐƚŽƉĚĞĞĐŽŶŽŵŝĞĞŶ ďĞƉĞƌŬƚĂĂŶƚĂůƐŝƚƵĂƚŝĞƐ͘ ƐLJƐƚĞŵĞŶĞŶƉƌŽĐĞƐƐĞŶ͘ ĚĂĂƌĚŽŽƌůĂŐĞƌĞŝŶŬŽŵƐƚĞŶǀŽŽƌĚĞŐĞŵĞĞŶƚĞ͘

ZϮϲϯ ƌĞŝŐŝŶŐĞŶǀŽŽƌĚĞ;ŶĂƚŝŽŶĂůĞͿ ǀĞŝůŝŐŚĞŝĚ

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲsĞƌƚƌĂŐŝŶŐŝŶƵŝƚǀŽĞƌŝŶŐǀĂŶ ƌƵŝŵƚĞůŝũŬĞƉůĂŶŶĞŶ;ǁĂĂƌŽŶĚĞƌǁŽŶŝŶŐĞŶ͕ ďĞĚƌŝũǀĞŶƚĞƌƌĞŝŶĞŶĞŶǀĞƌĚƵƵƌnjĂŵŝŶŐƐŽƉŐĂǀĞͿ͘

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲhŝƚǀĂůǀĂŶǀŝƚĂůĞƉƌŽĐĞƐƐĞŶ͕ /ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲsĞƌƚƌĂŐŝŶŐŝŶƵŝƚǀŽĞƌŝŶŐǀĂŶ njŽĂůƐůĂŶŐĚƵƌŝŐŐĞĞŶĞůĞŬƚƌŝĐŝƚĞŝƚ͕ŐĂƐŽĨŝŶƚĞƌŶĞƚ͘ ƌƵŝŵƚĞůŝũŬĞƉůĂŶŶĞŶ;ǁĂĂƌŽŶĚĞƌǁŽŶŝŶŐĞŶ͕ ĂƚĂǀĞƌůŝĞƐ͘ ďĞĚƌŝũǀĞŶƚĞƌƌĞŝŶĞŶĞŶǀĞƌĚƵƵƌnjĂŵŝŶŐƐŽƉŐĂǀĞͿ͘

/ŵĂŐŽͲsĞƌƚƌĂŐŝŶŐŝŶƉƌŽũĞĐƚĞŶǁĂĂƌŝŶǁŽŶĞƌƐůĂƐƚ ǀĂŶŬƵŶŶĞŶŬƌŝũŐĞŶ͘

/ŵĂŐŽͲZĞƉƵƚĂƚŝĞƐĐŚĂĚĞĞŶŝŶďƌĞƵŬŽƉĚĞƉƌŝǀĂĐLJ͘ /ŵĂŐŽͲsĞƌƚƌĂŐŝŶŐŝŶƉƌŽũĞĐƚĞŶǁĂĂƌŝŶǁŽŶĞƌƐůĂƐƚ ǀĂŶŬƵŶŶĞŶŬƌŝũŐĞŶ͘

 ZϮϱϬ ,ŽŐĞůŽŽŶͲĞŶƉƌŝũƐƐƚŝũŐŝŶŐĞŶǁŽƌĚĞŶ &ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲĞǀĞƌŐŽĞĚŝŶŐǀĂŶŝŶŬŽŵƐƚĞŶƵŝƚŚĞƚ ŶŝĞƚǀŽůĚŽĞŶĚĞŐĞĐŽŵƉĞŶƐĞĞƌĚǀŝĂ ŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐǀŽŽƌůŽŽŶͲĞŶƉƌŝũƐƐƚŝũŐŝŶŐĞŶnjŝũŶ ŚĞƚŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐ ŽŶƚŽĞƌĞŝŬĞŶĚŽŵĚĞǁĞƌŬĞůŝũŬĞƐƚŝũŐŝŶŐĞŶŽƉƚĞ ǀĂŶŐĞŶ͕ǁĂĂƌĚŽŽƌƚĞŬŽƌƚĞŶŝŶĚĞďĞŐƌŽƚŝŶŐŽŶƚƐƚĂĂŶ͘

ϭ͘ϬϬϬ

ϱϬй

ϲ͕ϯй

ZϮϱϬ ,ŽŐĞůŽŽŶͲĞŶƉƌŝũƐƐƚŝũŐŝŶŐĞŶǁŽƌĚĞŶ &ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲĞǀĞƌŐŽĞĚŝŶŐǀĂŶŝŶŬŽŵƐƚĞŶƵŝƚŚĞƚ ŶŝĞƚǀŽůĚŽĞŶĚĞŐĞĐŽŵƉĞŶƐĞĞƌĚǀŝĂ ŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐǀŽŽƌůŽŽŶͲĞŶƉƌŝũƐƐƚŝũŐŝŶŐĞŶnjŝũŶ



ϭ͘ϬϬϬ ϭ͘ϬϬϬ

ϱϬϬ

ϵϬй

ϳ͕ϯй

ϭ͘ϬϬϬ

ϯϬй

ϯ͕Ϯй

ϭ͘ϬϬϬ

ϱϬй

ϲ͕ϯй

ŚĞƚŐĞŵĞĞŶƚĞĨŽŶĚƐ De invloed van een risico zieŽŶƚŽĞƌĞŝŬĞŶĚŽŵĚĞǁĞƌŬĞůŝũŬĞƐƚŝũŐŝŶŐĞŶŽƉƚĞ je in het percentage in de laatste kolom. Dit percentage komt uit een risicosimulatie, die de ǀĂŶŐĞŶ͕ǁĂĂƌĚŽŽƌƚĞŬŽƌƚĞŶŝŶĚĞďĞŐƌŽƚŝŶŐŽŶƚƐƚĂĂŶ͘

kans en het bedrag van het risico samenvoegt tot een schatting van hoe het risico kan optreden.

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲEŝĞƚĂůůĞ;ďĞůĞŝĚƐͿƚĂŬĞŶŬƵŶŶĞŶ ŵĞĞƌŽƉŚĞƚǀĂƐƚŐĞƐƚĞůĚĞŶŝǀĞĂƵǁŽƌĚĞŶƵŝƚŐĞǀŽĞƌĚ͘

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲEŝĞƚĂůůĞ;ďĞůĞŝĚƐͿƚĂŬĞŶŬƵŶŶĞŶ ŵĞĞƌŽƉŚĞƚǀĂƐƚŐĞƐƚĞůĚĞŶŝǀĞĂƵǁŽƌĚĞŶƵŝƚŐĞǀŽĞƌĚ͘

Het maximale bedrag dat met deze tien grote risico’s gemoeid is, is € 10.600.000,--. ZϭϯϮ 'ƌŽƚĞƌďĞƌŽĞƉŽƉŽƉĞŶĞŝŶĚĞ ƌĞŐĞůŝŶŐĞŶ

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲ,ĞƚďĞƌŽĞƉĚĂƚĚĞďƵƌŐĞƌŬĂŶĚŽĞŶŽƉ /ŶǀŽŽƌďĞƌĞŝĚŝŶŐͲƌŬƵŶŶĞŶŬǁĂŶƚŝƚĂƚŝĞǀĞ ŽƉĞŶĞŝŶĚĞƌĞŐĞůŝŶŐĞŶnjŽĂůƐtŵŽͲǀĞƌƐƚƌĞŬŬŝŶŐĞŶ͕ ŵĂĂƚƌĞŐĞůĞŶŐĞŶŽŵĞŶǁŽƌĚĞŶǁĂĂƌĚŽŽƌĚĞĚŽĞůŐƌŽĞƉ ũĞƵŐĚŚƵůƉ͕ůĞĞƌůŝŶŐĞŶǀĞƌǀŽĞƌĞŶďŝũnjŽŶĚĞƌĞďŝũƐƚĂŶĚŝƐ ǀĂŶĚĞďĞƚƌĞĨĨĞŶĚĞƌĞŐĞůŝŶŐĞŶŬůĞŝŶĞƌǁŽƌĚƚ͘ĂĂƌŶĂĂƐƚ ŶŝĞƚŐĞůŝŵŝƚĞĞƌĚ͘ŝƚŬĂŶƌĞƐƵůƚĞƌĞŶŝŶƚĞŐĞŶǀĂůůĞƌƐ͘ ŝƐŚĞƚĞǀĞŶƚƵĞĞůŵŽŐĞůŝũŬŬǁĂůŝƚĂƚŝĞǀĞŵĂĂƚƌĞŐĞůĞŶƚĞ ŶĞŵĞŶĚŽŽƌĚĞŵĂdžŝŵĂůĞďĞĚƌĂŐĞŶǁĂĂƌďĞƌŽĞƉŽƉ ŐĞĚĂĂŶŬĂŶǁŽƌĚĞŶďŝũƚĞƐƚĞůůĞŶ͘

ϱϬϬ

ϳϬй

ϱ͕ϯй

ZϭϲϮ dŽĞŶĂŵĞǀĂŶũĞƵŐĚnjŽƌŐŝŶĂĂŶƚĂů ĐůŝģŶƚĞŶĚŽŽƌŽŶǀŽŽƌƐƉĞůďĂĂƌŚĞŝĚ ǀĂŶĚĞƵŝƚŐĂǀĞŶǀŝĂĞdžƚĞƌŶĞ ǀĞƌǁŝũnjĞƌƐ

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲŽŽƌƚŽĞŶĂŵĞǀĂŶŚĞƚŐĞďƌƵŝŬǀĂŶ ũĞƵŐĚŚƵůƉŽŶƚƐƚĂĂŶƚĞŬŽƌƚĞŶŽƉŚĞƚďƵĚŐĞƚ͘ĞŶ ŐƌŽŽƚŐĞĚĞĞůƚĞǀĂŶĚĞŝŶƐƚƌŽŽŵŬŽŵƚďƵŝƚĞŶĚĞ ŐĞŵĞĞŶƚĞůŝũŬĞŽƌŐĂŶŝƐĂƚŝĞǀĂŶĚĂĂŶ͘ϲϬйǀĂŶĚĞ ŝŶƐƚƌŽŽŵǁŽƌĚƚďĞƉĂĂůĚĚŽŽƌŚƵŝƐĂƌƚƐĞŶ͕ĂŶĚĞƌĞ ŵĞĚŝƐĐŚĞƐƉĞĐŝĂůŝƐƚĞŶŽĨƚƌĂũĞĐƚĞŶĚŝĞŽƉŐĞůĞŐĚ ǁŽƌĚĞŶǀĂŶƵŝƚũĞƵŐĚďĞƐĐŚĞƌŵŝŶŐͬũĞƵŐĚƌĞĐůĂƐƐĞƌŝŶŐ͘

ϱϬϬ

ϱϬй

ϯ͕ϲй

ĐƚŝĞĨͲŝũĚĞŝŶŬŽŽƉϮϬϮϱǁŽƌĚƚĞƌŵĞĚĞŐĞŬĞŬĞŶŚŽĞ ĞƌŵĞĞƌŐƌŝƉŽƉĚĞƵŝƚŐĂǀĞŶǀĂŶĚĞĞdžƚĞƌŶĞǀĞƌǁŝũnjĞƌƐ ŬĂŶŬŽŵĞŶ͘dĞǀĞŶƐŚĞďďĞŶǁĞƐŽĐŝĂĂůŵĂŬĞůĂĂƌƐĞŶ WK,͛ĞƌƐŝŶĚŝĞŶƐƚŽŵŵĞĞƌŐƌŝƉŽƉĚĞƵŝƚŐĂǀĞŶƚĞ ŬƌŝũŐĞŶ͘

Toelichting risico’s

tĂĐŚƚŐĞůĚǀĞƌƉůŝĐŚƚŝŶŐĞŶ ǁĞƚŚŽƵĚĞƌƐ

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲŝũŚĞƚĞŝŶĚŝŐĞŶǀĂŶŚĞƚĚŝĞŶƐƚǀĞƌďĂŶĚ ǀĂŶǁĞƚŚŽƵĚĞƌƐŽŶƚƐƚĂĂƚĞĞŶƌĞĐŚƚŽƉǁĂĐŚƚŐĞůĚ͘

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲ,ĞƚďĞƌŽĞƉĚĂƚĚĞďƵƌŐĞƌŬĂŶĚŽĞŶŽƉ /ŶǀŽŽƌďĞƌĞŝĚŝŶŐͲƌŬƵŶŶĞŶŬǁĂŶƚŝƚĂƚŝĞǀĞ ŽƉĞŶĞŝŶĚĞƌĞŐĞůŝŶŐĞŶnjŽĂůƐtŵŽͲǀĞƌƐƚƌĞŬŬŝŶŐĞŶ͕ ŵĂĂƚƌĞŐĞůĞŶŐĞŶŽŵĞŶǁŽƌĚĞŶǁĂĂƌĚŽŽƌĚĞĚŽĞůŐƌŽĞƉ ũĞƵŐĚŚƵůƉ͕ůĞĞƌůŝŶŐĞŶǀĞƌǀŽĞƌĞŶďŝũnjŽŶĚĞƌĞďŝũƐƚĂŶĚŝƐ ǀĂŶĚĞďĞƚƌĞĨĨĞŶĚĞƌĞŐĞůŝŶŐĞŶŬůĞŝŶĞƌǁŽƌĚƚ͘ĂĂƌŶĂĂƐƚ ŶŝĞƚŐĞůŝŵŝƚĞĞƌĚ͘ŝƚŬĂŶƌĞƐƵůƚĞƌĞŶŝŶƚĞŐĞŶǀĂůůĞƌƐ͘ ŝƐŚĞƚĞǀĞŶƚƵĞĞůŵŽŐĞůŝũŬŬǁĂůŝƚĂƚŝĞǀĞŵĂĂƚƌĞŐĞůĞŶƚĞ ŶĞŵĞŶĚŽŽƌĚĞŵĂdžŝŵĂůĞďĞĚƌĂŐĞŶǁĂĂƌďĞƌŽĞƉŽƉ ŐĞĚĂĂŶŬĂŶǁŽƌĚĞŶďŝũƚĞƐƚĞůůĞŶ͘

Hieronder worden de risico’s&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲŽŽƌƚŽĞŶĂŵĞǀĂŶŚĞƚŐĞďƌƵŝŬǀĂŶ in de top 10 toegelicht. ZϭϲϮ dŽĞŶĂŵĞǀĂŶũĞƵŐĚnjŽƌŐŝŶĂĂŶƚĂů ICT

ĐůŝģŶƚĞŶĚŽŽƌŽŶǀŽŽƌƐƉĞůďĂĂƌŚĞŝĚ ǀĂŶĚĞƵŝƚŐĂǀĞŶǀŝĂĞdžƚĞƌŶĞ ǀĞƌǁŝũnjĞƌƐ

Cyberaanval

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲŽŽƌĚĂƚŶŝĞƚƚĞƐƚƵƌĞŶŝƐŽƉ ǀŽůƵŵĞĞŶĚŽŽƌĚĂƚŵĞƚŶĂŵĞƚƌĂũĞĐƚĞŶŐĞƌŝĐŚƚŽƉϮϰͲ ƵƵƌƐǀĞƌďůŝũĨŬŽƐƚďĂĂƌnjŝũŶŬĂŶĚĞ;ĨŝŶĂŶĐŝģůĞͿŝŵƉĂĐƚ ŐƌŽŽƚnjŝũŶ͘ůƐŐĞǀŽůŐǀĂŶĐŽƌŽŶĂnjŝĞŶǁĞƚŽĞŶĞŵĞŶĚĞ ƉƌŽďůĞŵĂƚŝĞŬďŝũũĞƵŐĚ͕ŽŽŬŝŶůŽƉĞŶĚĞĐĂƐƵŢƐƚŝĞŬ͕ĞŶ ĚĂĂƌŵĞĞƚŽĞŶĞŵĞŶĚĞŬŽƐƚĞŶ͘

Zϲϱ

ZϭϯϮ 'ƌŽƚĞƌďĞƌŽĞƉŽƉŽƉĞŶĞŝŶĚĞ ƌĞŐĞůŝŶŐĞŶ

ũĞƵŐĚŚƵůƉŽŶƚƐƚĂĂŶƚĞŬŽƌƚĞŶŽƉŚĞƚďƵĚŐĞƚ͘ĞŶ ŐƌŽŽƚŐĞĚĞĞůƚĞǀĂŶĚĞŝŶƐƚƌŽŽŵŬŽŵƚďƵŝƚĞŶĚĞ ŐĞŵĞĞŶƚĞůŝũŬĞŽƌŐĂŶŝƐĂƚŝĞǀĂŶĚĂĂŶ͘ϲϬйǀĂŶĚĞ ŝŶƐƚƌŽŽŵǁŽƌĚƚďĞƉĂĂůĚĚŽŽƌŚƵŝƐĂƌƚƐĞŶ͕ĂŶĚĞƌĞ ŵĞĚŝƐĐŚĞƐƉĞĐŝĂůŝƐƚĞŶŽĨƚƌĂũĞĐƚĞŶĚŝĞŽƉŐĞůĞŐĚ ǁŽƌĚĞŶǀĂŶƵŝƚũĞƵŐĚďĞƐĐŚĞƌŵŝŶŐͬũĞƵŐĚƌĞĐůĂƐƐĞƌŝŶŐ͘

ĐƚŝĞĨͲŝũĚĞŝŶŬŽŽƉϮϬϮϱǁŽƌĚƚĞƌŵĞĚĞŐĞŬĞŬĞŶŚŽĞ ĞƌŵĞĞƌŐƌŝƉŽƉĚĞƵŝƚŐĂǀĞŶǀĂŶĚĞĞdžƚĞƌŶĞǀĞƌǁŝũnjĞƌƐ ŬĂŶŬŽŵĞŶ͘dĞǀĞŶƐŚĞďďĞŶǁĞƐŽĐŝĂĂůŵĂŬĞůĂĂƌƐĞŶ WK,͛ĞƌƐŝŶĚŝĞŶƐƚŽŵŵĞĞƌŐƌŝƉŽƉĚĞƵŝƚŐĂǀĞŶƚĞ ŬƌŝũŐĞŶ͘

ϱϬϬ

ϳϬй

ϱ͕ϯй

ϱϬϬ

ϱϬй

ϯ͕ϲй

/ŵƉĂĐƚŽŶƚŝŶƵŢƚĞŝƚͲŽŽƌĚĂƚŶŝĞƚƚĞƐƚƵƌĞŶŝƐŽƉ andere veroorzaakt door de groeiende digitalisering van onze gemeentelijke diensten en de daarmee gepaard gaande ǀŽůƵŵĞĞŶĚŽŽƌĚĂƚŵĞƚŶĂŵĞƚƌĂũĞĐƚĞŶŐĞƌŝĐŚƚŽƉϮϰͲ

ƵƵƌƐǀĞƌďůŝũĨŬŽƐƚďĂĂƌnjŝũŶŬĂŶĚĞ;ĨŝŶĂŶĐŝģůĞͿŝŵƉĂĐƚ afhankelijkheid van digitale systemen. Wij beheren grote hoeveelheden persoonsgegevens en wisselen deze regelmatig uit ŐƌŽŽƚnjŝũŶ͘ůƐŐĞǀŽůŐǀĂŶĐŽƌŽŶĂnjŝĞŶǁĞƚŽĞŶĞŵĞŶĚĞ

met externe partijen. Dit vergroot de kwetsbaarheid voor cyberaanvallen. ƉƌŽďůĞŵĂƚŝĞŬďŝũũĞƵŐĚ͕ŽŽŬŝŶůŽƉĞŶĚĞĐĂƐƵŢƐƚŝĞŬ͕ĞŶ ĚĂĂƌŵĞĞƚŽĞŶĞŵĞŶĚĞŬŽƐƚĞŶ͘

ĐƚŝĞĨͲsŽƌŵĞŶǀĂŶĞĞŶƌĞƐĞƌǀĞtĂĐŚƚŐĞůĚĞŶŚƵŝĚŝŐĞ ǁĞƚŚŽƵĚĞƌƐ͘

ϲϬϬ

ϱϬй

ϯ͕ϲй

Zϲϱ

tĂĐŚƚŐĞůĚǀĞƌƉůŝĐŚƚŝŶŐĞŶ

&ŝŶĂŶĐŝĞĞůͲŝũŚĞƚĞŝŶĚŝŐĞŶǀĂŶŚĞƚĚŝĞŶƐƚǀĞƌďĂŶĚ

ĐƚŝĞĨͲsŽƌŵĞŶǀĂŶĞĞŶƌĞƐĞƌǀĞtĂĐŚƚŐĞůĚĞŶŚƵŝĚŝŐĞ

ϲϬϬ

cyberaanval, hebben voor de onze systemen ǁĞƚŚŽƵĚĞƌƐ kan dit directe gevolgen ǀĂŶǁĞƚŚŽƵĚĞƌƐŽŶƚƐƚĂĂƚĞĞŶƌĞĐŚƚŽƉǁĂĐŚƚŐĞůĚ͘ ǁĞƚŚŽƵĚĞƌƐ͘en daarmee de privacy van inwoners.

ϱϬй

ϯ͕ϲй

Om de risico’s te beperken, is doorlopend aandacht nodig voor digitale weerbaarheid. Jaarlijkse voeren we diverse activiteiten uit om de risico’s zoveel mogelijk te beperken. We nemen technische maatregelen en testen deze maatregelen. Daarnaast richten we ons op bewustwording bij onze medewerkers en het versterken van samenwerkingen met externe partners en met andere gemeenten in de regio.

84

85

Datalek

Sociaal domein

De gemeente is in toenemende mate afhankelijk van digitale systemen en de verwerking van persoonsgegevens om haar taken

Risico’s binnen de Wmo

uit te voeren. Dit brengt een verhoogd risico met zich mee op onder andere datalekken, die de bescherming van persoonsge-

Het aantal cliënten voor begeleiding, dagbesteding en huishoudelijke ondersteuning neemt licht toe. Dit komt door vergrijzing

gevens in gevaar kunnen brengen.

en het overheidsbeleid om ouderen langer thuis te laten wonen. Strengere toelatingseisen voor verpleeghuizen en het verdwijnen van traditionele verzorgingshuizen versterken deze trend. Door de krapte op de woningmarkt is het voor ouderen moeilijker om door te stromen naar kleinere, geschikte woningen. Hierdoor neemt de vraag naar woningaanpassingen en hulpmiddelen toe. Ook is er een groeiende behoefte aan vervoersvoorzieningen.

Hoewel de gemeente diverse maatregelen heeft genomen, zoals bewustwordingscampagnes en het opleiden van medewerkers

Voor de Wmo starten we met de implementatie van een nieuwe inkoop voor begeleiding en dagbesteding. De producten

om datalekken te voorkomen, blijft er een risico aanwezig. De digitale dreigingen ontwikkelen zich voortdurend en vragen om een proactieve en adaptieve aanpak. Wij blijven daarom investeren in digitale weerbaarheid. dat het effect beperkt zal blijven. Gemeentefonds Risico’s binnen de Jeugdzorg Jeugdzorg is een open-einderegeling. Dit betekent dat noodzakelijke zorg altijd verleend moet worden, wat kan leiden tot participatiebijdrage omvat, bedroeg € 4 miljoen.

budgetoverschrijdingen. Door regelmatige prognoses krijgen we beter inzicht in de uitgaven en kunnen we tijdig bijsturen.

Omdat alle vergoedingen voor Jeugd en Wmo sinds enkele jaren in de algemene uitkering zitten, is het risico in het gemeentefonds toegenomen. Daarnaast heeft de herijking van het gemeentefonds gezorgd voor nieuwe maatstaven voor de verdeling

voor jeugdigen in Twente te waarborgen. Het bieden van kwalitatief goede zorg vereist ook reële tarieven, wat wettelijk

tussen gemeenten. Sommige maatstaven hebben grote invloed op de inkomsten, zoals de maatstaf ‘Huishoudens met een vormen van hulpverlening. Vooral binnen de transformatie naar kleinschalige woonvoorzieningen zijn de tariefsverhogingen meteen een groot effect op onze ontvangsten, maar zijn niet vooraf door ons in te schatten: de informatie komt van het CBS.

aanzienlijk. Hoewel deze stijging is meegenomen als autonome ontwikkeling, bestaat het risico dat de toenemende

Vaststelling van de werkelijke aantallen vindt pas later plaats. Het is dus mogelijk dat we achteraf extra geld krijgen of terug

zorgvraag leidt tot een tekort in de budgetten.

moeten betalen. In 2022 is de herijking van het gemeentefonds vastgesteld, maar slechts voor de periode 2023-2025. Het berekende voordeel

er raamcontracten met vaste prijzen, maar de af te nemen volumes liggen niet vast. Voor de nieuwe inkoop in 2025 is een

wordt niet volledig uitgekeerd, omdat er een ingroei-model wordt gebruikt. Dit houdt in dat de bijstelling € 15,-- per inwoner per zorgaanbieders. Wachtgeldverplichtingen wethouders per inwoner per jaar (2,5 jaar x € 15,--).

Wanneer een wethouder stopt met werken, heeft die recht op wachtgeld. Daarom storten wij elk jaar een bedrag in de

In de periode 2022-2025 heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld voor beleidsintensivering. Vanaf 2026 dalen de inkomsten en ontstaat een ‘ravijn’ in de uitkering. In gemeenteland wordt daarom ook wel gesproken over ‘het ravijnjaar’.

deze reserve om de voorziening ‘Wachtgelden oud-wethouders’ direct aan te vullen. Als alle wethouders tegelijk stoppen en

Ondanks het schrappen van de opschalingskorting, blijft dit probleem bestaan. De gezamenlijke gemeenten lobbyen bij het Rijk om extra compensatie, vooral voor jeugd. Vanaf 2024 wordt de gemeentefondsuitkering elk jaar aangepast op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands

Dreigingen voor de (nationale) veiligheid

product (BBP). Dit betekent dat als de economie groeit, gemeenten meer geld krijgen, en als de economie krimpt, de uitkering lager wordt. Dit systeem kan voor meer stabiliteit zorgen, maar biedt onvoldoende ruimte om de stijgende kosten voor zorg systematiek die voorkomt dat gemeenten jaarlijks een groter tekort krijgen.

dreigingen of risico’s voor onze maatschappij zoveel mogelijk te beperken.

Netcongestie

Twente, SamenTwente en Omgevingsdienst Twente, wordt dit preventief opgepakt door het opstellen van regelgeving en

van de vraag naar transportcapaciteit, zowel door de productie als het verbruik van elektriciteit. Dit leidt tot een tekort aan

schade of herstellen van processen/fysieke onderdelen) en kan dit maatschappelijke onrust met zich meebrengen.

Ook op regionaal en lokaal niveau. Binnen onze gemeente en de gemeenschappelijke regelingen zoals de Veiligheidsregio

uitvoering van ruimtelijke plannen voor nieuwbouwwoningen, bedrijventerreinen en de verduurzamingsopgave.

creëren van decentrale energiehubs, maar deze oplossing is slechts in een beperkt aantal situaties toepasbaar.

86

87

2. Benodigde weerstandscapaciteit

3. Beschikbare weerstandscapaciteit

Risicokaart

De beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente Hellendoorn bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie

 

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ

 

- Daling uitkering gemeentefonds (R54)



sƌŝũĂĂŶǁĞŶĚďĂƌĞƌĞƐĞƌǀĞ &ŝŶĂŶĐŝĞƌŝŶŐƐƌĞƐĞƌǀĞ ƵĨĨĞƌƌĞƐĞƌǀĞŐƌŽŶĚĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞ dŽƚĂĂůďĞƐĐŚŝŬďĂƌĞǁĞĞƌƐƚĂŶĚƐĐĂƉĂĐŝƚĞŝƚ

- Aansluiting op elektriciteitsnetwerk niet mogelijk (R255)

 

  







ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ

ĞƐĐŚŝŬďĂƌĞǁĞĞƌƐƚĂŶĚƐĐĂƉĂĐŝƚĞŝƚ

  











    











   











   











Ϯϭ͘ϲϳϲ ϵ͘ϰϮϮ ϰ͘ϭϰϮ ϯϱ͘ϮϰϬ

4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van de berekening vormt de ratio weerstandsvermogen. Deze ratio geeft een indicatie of de gemeente voldoende in staat is om de aanwezige risico’s op te kunnen vangen. De ratio ziet er volgt uit: Beschikbare

  

































Ratio weerstandsvermogen =

weerstandscapaciteit Benodigde

€ 35.240.000

=

€ 6.663.000

= 5,3

weerstandscapaciteit

   Benodigde weerstandscapaciteit

Op basis van de ingevoerde risico’s is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag (€ 19,9 miljoen) ongewenst is. De risico’s zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden.



 

ĞŶŽĚŝŐĚĞǁĞĞƌƐƚĂŶĚƐĐĂƉĂĐŝƚĞŝƚ

 ĞŬĞƌŚĞŝĚƐƉĞƌĐĞŶƚĂŐĞ͗ ϭϬй  Ϯϱй  ϱϬй ϳϱй ϴϬй ϵϬй ϵϱй

tĞĞƌƐƚĂŶĚƐŶŽƌŵ

ZĂƚŝŽ

ĞƚĞŬĞŶŝƐ

tĂĂƌĚĞƌŝŶŐƐĐŝũĨĞƌ      &

ŐƌŽƚĞƌĚĂŶϮ͘Ϭ ϭ͘ϰͲϮ͘Ϭ ϭ͘ϬͲϭ͘ϰ Ϭ͘ϴͲϭ͘Ϭ Ϭ͘ϲͲϬ͘ϴ ŬůĞŝŶĞƌĚĂŶϬ͘ϲ

ƵŝƚƐƚĞŬĞŶĚ ƌƵŝŵǀŽůĚŽĞŶĚĞ ǀŽůĚŽĞŶĚĞ ŵĂƚŝŐ ŽŶǀŽůĚŽĞŶĚĞ ƌƵŝŵŽŶǀŽůĚŽĞŶĚĞ

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ De ratio van gemeente Hellendoorn valt in klasse A. Dit betekent dat de gemeente een uitstekend weerstandsvermogen heeft.

Ϯ͘ϵϱϰ ϯ͘ϱϱϮ ϰ͘ϯϵϭ ϱ͘ϱϳϰ ϱ͘ϴϴϵ ϲ͘ϲϲϯ ϳ͘Ϯϯϵ

88

begroting is het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hellendoorn van mening dat de normale bedrijfs-

89

5. Kengetallen

5.1 Netto schuldquote

In deze paragraaf presenteren we enkele kengetallen om de weerstandscapaciteit te kunnen beoordelen. Daarnaast bevordert

ϭ͘EĞƚƚŽƐĐŚƵůĚƋƵŽƚĞ

weergegeven inclusief de signaleringswaarden.

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϯ ϰϳ͕ϱй ϰϰ͕Ϯй Ϯϳ͕Ϭй ͲϬ͕ϰй Ϯ͕ϲй ϵϭ͕ϳй

<ĞŶŐĞƚĂůůĞŶ EĞƚƚŽƐĐŚƵůĚƋƵŽƚĞ EĞƚƚŽƐĐŚƵůĚƋƵŽƚĞŐĞĐŽƌƌŝŐĞĞƌĚǀŽŽƌĂůůĞǀĞƌƐƚƌĞŬƚĞůĞŶŝŶŐĞŶ ^ŽůǀĂďŝůŝƚĞŝƚƐƌĂƚŝŽ 'ƌŽŶĚĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞ ^ƚƌƵĐƚƵƌĞůĞĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞƌƵŝŵƚĞ 'ĞŵĞĞŶƚĞůŝũŬĞďĞůĂƐƚŝŶŐĐĂƉĂĐŝƚĞŝƚ

ĐƚƵĞůĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ ϱϵ͕ϰй ϰϵ͕ϱй Ϯϳ͕ϲй ϯ͕ϯй Ϭ͕ϱй ϴϰ͕ϰй

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ ϰϮ͕ϵй ϯϴ͕ϰй Ϯϵ͕ϵй Ϭ͕ϱй ϯ͕ϭй ϵϮ͕ϱй

͘sĂƐƚĞƐĐŚƵůĚĞŶ ͘EĞƚƚŽǀůŽƚƚĞŶĚĞƐĐŚƵůĚ ͘KǀĞƌůŽƉĞŶĚĞƉĂƐƐŝǀĂ ϭ͘&ŝŶĂŶĐŝģůĞĂĐƚŝǀĂ;ƵŝƚnjĞƚƚŝŶŐĞŶхϭũĂĂƌͿ Ϯ͘&ŝŶĂŶĐŝģůĞĂĐƚŝǀĂ;ǀĞƌƐƚƌĞŬƚĞůĞŶŝŶŐĞŶͿ ͘hŝƚnjĞƚƚŝŶŐĞŶфϭũĂĂƌ &͘>ŝƋƵŝĚĞŵŝĚĚĞůĞŶ '͘KǀĞƌůŽƉĞŶĚĞĂĐƚŝǀĂ ,͘dŽƚĂůĞƐĂůĚŽǀĂŶďĂƚĞŶ;ĞdžĐů͘ŵƵƚ͘ƌĞƐ͘Ϳ EĞƚƚŽƐĐŚƵůĚƋƵŽƚĞ EĞƚƚŽƐĐŚƵůĚƋƵŽƚĞŐĞĐŽƌƌŝŐĞĞƌĚǀŽŽƌĂůůĞǀĞƌƐƚƌĞŬƚĞůĞŶŝŶŐĞŶ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϯ ϭϬϴ͘ϴϵϭ ϱ͘Ϯϱϭ ϭϮ͘ϯϲϭ ϳϰ ϰ͘ϭϬϴ ϱϴ͘ϴϬϰ ϭ͘ϬϮϰ ϳ͘ϱϰϬ ϭϮϰ͘Ϯϲϯ ϰϳ͕ϱй ϰϰ͕Ϯй

н н н Ͳ Ͳ Ͳ Ͳ Ͳ ͬ

(C).

160%

160%

140%

140%

120%

120%

100%

100%

80%

80%

60% 40%

^ŝŐŶĂůĞƌŝŶŐƐǁĂĂƌĚĞŶŬĞŶŐĞƚĂůůĞŶ ϭĂ͘EĞƚƚŽƐĐŚƵůĚƋƵŽƚĞ ϭď͘EĞƚƚŽƐĐŚƵůĚƋƵŽƚĞŐĞĐŽƌƌŝŐĞĞƌĚǀŽŽƌĂůůĞǀĞƌƐƚƌĞŬƚĞůĞŶŝŶŐĞŶ Ϯ͘^ŽǀĂďůŝůŝƚĞŝƚƐƌĂƚŝŽ ϯ͘'ƌŽŶĚĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞ ϰ͘^ƚƌƵĐƚƵƌĞůĞĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞƌƵŝŵƚĞ ϱ͘'ĞŵĞĞŶƚĞůŝũŬĞďĞůĂƐƚŝŶŐĐĂƉĂĐŝƚĞŝƚ

ĂƚĞŐŽƌŝĞ

ĂƚĞŐŽƌŝĞ

ĂƚĞŐŽƌŝĞ

фϵϬй фϵϬй хϱϬй фϮϬй хϬй фϵϱй

ϵϬͲϭϯϬй ϵϬͲϭϯϬй ϮϬͲϱϬй ϮϬͲϯϱй Ϭй ϵϱͲϭϬϱй

хϭϯϬй хϭϯϬй фϮϬй хϯϱй фϬй хϭϬϱй



60%



40%



20%

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ ϭϬϯ͘ϯϯϴ ϲ͘ϰϮϵ ϭϱ͘ϯϮϴ ϲϯ ϱ͘ϵϭϲ ϱϵ͘ϯϯϭ ϭ͘Ϭϭϱ ϴ͘ϳϬϱ ϭϯϬ͘ϯϴϴ ϰϮ͕ϵй ϯϴ͕ϰй

E1HWWRVFKXOGTXRWHJHFRUULJHHUGYRRU YHUVWUHNWHOHQLQJHQ

D1HWWRVFKXOGTXRWH

Toelichting signaleringswaarden

ĐƚƵĞůĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ ϭϬϯ͘ϯϯϴ ϲ͘ϲϱϭ ϭϯ͘ϴϲϲ ϲϯ ϭϮ͘ϴϲϱ ϯϳ͘ϱϱϴ ϭ͘ϬϮϰ ϳ͘ϲϵϲ ϭϯϬ͘ϰϴϭ ϱϵ͕ϰй ϰϵ͕ϱй

20%

0%





Rekening 2023

Actuele Begroting

Minst risicovol

Neutraal



0% Rekening 2023 Minst risicovol

Actuele Begroting Neutraal

Rekening 2024 Meest risicovol

Rekening 2024 Meest risicovol

Toelichting De leningenportefeuille die in 2020 is omgezet naar een nieuwe lineaire lening met een looptijd van 25 jaar en een renteHieronder worden de kengetallen afzonderlijk toegelicht. Ook eind 2024 staat er ruim € 55 miljoen uit bij de schatkist. Het overschot aan ‘banksaldi’ wordt grotendeels veroorzaakt door vertragingen in reguliere werkzaamheden en investeringen in de afgelopen jaren. Ook ontvangen voorschotten van het Rijk en latere verstrekking van enkele leningen hebben een (tijdelijk) positief effect op de netto schuldquote. Daarbij komen tingstotaal te komen is enkele jaren geleden al gerealiseerd. We blijven de netto schuldenquote monitoren: er komen nog vele uitdagingen op ons af de komende jaren, waardoor de netto schuldenquote weer zal stijgen.

90

91

5.2 Solvabiliteitsratio

5.3 Grondexploitatie

Ϯ͘^ŽůǀĂďŝůŝƚĞŝƚƐƌĂƚŝŽ ͘ŝŐĞŶǀĞƌŵŽŐĞŶ ͘dŽƚĂĂůƉĂƐƐŝǀĂ ^ŽůǀĂďŝůŝƚĞŝƚ

н ͬ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϯ ϱϬ͘ϵϰϭ ϭϴϴ͘ϳϳϭ Ϯϳ͕Ϭй

ĐƚƵĞůĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ ϱϭ͘ϱϲϯ ϭϴϳ͘Ϭϭϱ Ϯϳ͕ϲй

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ ϱϴ͘ϳϴϳ ϭϵϲ͘ϱϯϳ Ϯϵ͕ϵй

ϯ͘'ƌŽŶĚĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞ ͘ŽƵǁŐƌŽŶĚĞŶŝŶĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞ ͘dŽƚĂůĞƐĂůĚŽǀĂŶďĂƚĞŶ;ĞdžĐů͘ŵƵƚ͘ƌĞƐ͘Ϳ 'ƌŽŶĚĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞ

н ͬ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϯ Ͳϰϵϭ ϭϮϰ͘Ϯϲϯ ͲϬ͕ϰй

ĐƚƵĞůĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ ϰ͘ϯϯϮ ϭϯϬ͘ϰϴϭ ϯ͕ϯй

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ ϱϴϵ ϭϯϬ͘ϯϴϴ Ϭ͕ϱй

.HQJHWDOJURQGH[SORLWDWLH

6ROYDELOLWHLWVUDWLR 40%

60%

35%

50%

30% 25%

40%

20%

30% 

20%



15%



10% 5%

10%

0% -5%

0% Rekening 2023 Meest risicovol

Actuele Begroting Neutraal

Rekening 2024 Minst risicovol

Toelichting





Rekening 2023

Actuele Begroting

Rekening 2024

Minst risicovol

Neutraal



Meest risicovol

Toelichting Bovenstaande tabel laat zien dat de impact van grondexploitaties op de reguliere bedrijfsvoering van de gemeente nog

vermogen met bijna € 8 miljoen toegenomen. Dit heeft direct effect op de solvabiliteitsratio. Deze blijft vooralsnog stijgen, nu

steeds erg laag is. Inmiddels zijn de meeste oude exploitaties (bijna) afgerond, waardoor er weinig boekwaarde resteert.

op de reguliere bedrijfsvoering.

92

93

5.4 Structurele exploitatieruimte

5.5 Gemeentelijke belastingcapaciteit

ϰ͘^ƚƌƵĐƚƵƌĞůĞĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞƌƵŝŵƚĞ ͘dŽƚĂůĞƐƚƌƵĐƚƵƌĞůĞůĂƐƚĞŶ ͘dŽƚĂůĞƐƚƌƵĐƚƵƌĞůĞďĂƚĞŶ ͘dŽƚĂůĞƐƚƌƵĐƚƵƌĞůĞƚŽĞǀŽĞŐŝŶŐĞŶĂĂŶĚĞƌĞƐĞƌǀĞƐ ͘dŽƚĂůĞƐƚƌƵĐƚƵƌĞůĞŽŶƚƚƌĞŬŬŝŶŐĞŶĂĂŶĚĞƌĞƐĞƌǀĞƐ ͘dŽƚĂůĞƐĂůĚŽǀĂŶďĂƚĞŶ;ĞdžĐů͘ŵƵƚ͘ƌĞƐ͘Ϳ ^ƚƌƵĐƚƵƌĞůĞĞdžƉůŽŝƚĂƚŝĞƌƵŝŵƚĞ

н н н н ͬ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϯ ͲϭϬϳ͘ϯϲϳ ϭϭϬ͘ϱϬϮ Ͳ ϴϰ ϭϮϰ͘Ϯϲϯ Ϯ͕ϲй

ĐƚƵĞůĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ ͲϭϭϮ͘ϱϬϴ ϭϭϯ͘ϭϭϭ Ͳ Ͳ ϭϯϬ͘ϰϴϭ Ϭ͕ϱй

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ ͲϭϭϮ͘ϵϯϱ ϭϮϬ͘ϯϮϯ Ͳϰ͘Ϭϰϳ Ϯϳϯ ϭϯϬ͘ϯϴϴ Ϯ͕ϴй

ϱ͘'ĞŵĞĞŶƚĞůŝũŬĞďĞůĂƐƚŝŶŐĐĂƉĂĐŝƚĞŝƚ ͘KͲůĂƐƚĞŶǀŽŽƌŐĞnjŝŶďŝũŐĞŵŝĚĚĞůĚĞtKͲǁĂĂƌĚĞ ͘ZŝŽŽůŚĞĨĨŝŶŐǀŽŽƌŐĞnjŝŶďŝũŐĞŵŝĚĚĞůĚĞtKͲǁĂĂƌĚĞ ͘ĨǀĂůƐƚŽĨĨĞŶŚĞĨĨŝŶŐǀŽŽƌĞĞŶŐĞnjŝŶ ͘ǀĞŶƚƵĞůĞŚĞĨĨŝŶŐƐŬŽƌƚŝŶŐǀŽŽƌĞĞŶŐĞnjŝŶ ͘dŽƚĂůĞǁŽŽŶůĂƐƚĞŶǀŽŽƌŐĞnjŝŶďŝũŐĞŵŝĚĚĞůĚĞtKͲǁĂĂƌĚĞ &͘tŽŽŶůĂƐƚĞŶůĂŶĚĞůŝũŬĞŐĞŵŝĚĚĞůĚĞǀŽŽƌŐĞnjŝŶŝŶůĂĂƚƐƚ ďĞŬĞŶĚĞďĞŐƌŽƚŝŶŐƐũĂĂƌ tŽŽŶůĂƐƚĞŶƚ͘Ž͘ǀ͘ůĂŶĚĞůŝũŬĞŐĞŵŝĚĚĞůĚĞ

н н н Ͳ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϯ ϯϴϴ Ϯϰϰ Ϯϰϵ

ͬ

%HODVWLQJFDSDFWLWHLWZRRQODVWHQ PHHUSHUVRRQVKXLVKRXGHQ

6WUXFWXUHOHH[SORLWDWLHUXLPWH 140%

4% 3%

120% 



2% 1%

100%



0%

80%







60%

-1%

40%

-2%

20%

-3%

0%

-4% Rekening 2023

Actuele Begroting

Meest risicovol

Neutraal

Rekening 2024 Minst risicovol

Toelichting

Rekening 2023

Actuele Begroting

Minst risicovol

Neutraal

Rekening 2024 Meest risicovol

Toelichting belastingdruk

Door de extra middelen uit het gemeentefonds is er een stijging te zien in de structurele exploitatieruimte. De inkomsten uit het gemeentefonds worden volledig gezien als structureel middel. In het jaar 2026 vallen deze inkomsten fors terug en wordt er een structureel tekort verwacht.

onze belastingdruk hoger, al zijn we zeker niet de duurste gemeente in Overijssel.

94

95

ĐƚƵĞůĞ ĞŐƌŽƚŝŶŐ ϯϳϲ Ϯϯϰ Ϯϰϯ

ZĞŬĞŶŝŶŐ ϮϬϮϰ ϰϬϰ Ϯϲϯ Ϯϲϴ

ϴϴϮ

ϴϱϮ

ϵϯϰ

ϵϲϮ

ϭ͘ϬϭϬ

ϭ͘ϬϭϬ

ϵϭ͕ϳй

ϴϰ͕ϰй

ϵϮ͕ϱй

Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

Inleiding In deze paragraaf geven wij inzicht in het onderhoud van al onze kapitaalgoederen. Dit zijn alle gebouwen, wegen, bruggen, riolering en andere voorzieningen die wij bezitten en onderhouden. Binnen Hellendoorn is in 2024 sprake van de volgende kapitaalgoederen - Woonruimten - Bedrijfsgebouwen Onderverdeeld in: a. Wegen b. Openbare verlichting c. Bruggen en tunnels d. Speelplaatsen e. Riolering f. Openbaar groen g. Sportaccommodaties ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ŽĞŬͲ ǁĂĂƌĚĞ ϯϭͲϭϮͲϮϬϮϰ ϯ͘ϱϴϱ ϰϳ͘ϴϰϯ ϵ͘ϯϭϮ ϭ͘ϳϬϯ Ϯϱϭ ϱϮ͘ϴϵϳ ϯ͘ϰϱϭ ϭϭϵ͘Ϭϰϭ

ŽĞŬͲ ǁĂĂƌĚĞ ϭͲϭͲϮϬϮϰ ϯ͘ϰϱϮ ϰϵ͘ϬϮϮ ϵ͘ϭϬϱ Ϯ͘ϭϬϱ Ϯϱϭ ϰϵ͘ϲϰϱ Ϯ͘ϰϲϬ ϭϭϲ͘ϬϰϬ

DĂƚĞƌŝģůĞǀĂƐƚĞĂĐƚŝǀĂ 'ƌŽŶĚĞŶĞŶƚĞƌƌĞŝŶĞŶ ĞĚƌŝũĨƐŐĞďŽƵǁĞŶ DĂĐŚŝŶĞƐ͕ĂƉƉĂƌĂƚĞŶĞŶŝŶƐƚĂůůĂƚŝĞƐ sĞƌǀŽĞƌŵŝĚĚĞůĞŶ ƌĨƉĂĐŚƚŐƌŽŶĚĞŶ 'ƌŽŶĚͲ͕ǁĞŐͲĞŶǁĂƚĞƌďŽƵǁŬƵŶĚŝŐĞǁĞƌŬĞŶ KǀĞƌŝŐĞŵĂƚĞƌŝĞůĞǀĂƐƚĞĂĐƚŝǀĂ dŽƚĂĂů

<ĂƉŝƚĂĂůŐŽĞĚ

ĞŚĞĞƌͬŽŶĚĞƌŚŽƵĚƐƉůĂŶ

sĂƐƚŐĞƐƚĞůĚ

KŶĚĞƌŚŽƵĚƐŶŝǀĞĂƵ

sŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐ

ĐŚƚĞƌƐƚĂůůŝŐ ŽŶĚĞƌŚŽƵĚ

tŽŽŶƌƵŝŵƚĞŶĞŶďĞĚƌŝũĨƐŐĞďŽƵǁĞŶ tĞŐĞŶ KƉĞŶďĂƌĞǀĞƌůŝĐŚƚŝŶŐ ƌƵŐŐĞŶĞŶƚƵŶŶĞůƐ ^ƉĞĞůƉůĂĂƚƐĞŶ ZŝŽůĞƌŝŶŐ KƉĞŶďĂĂƌŐƌŽĞŶ ƵŝƚĞŶƐƉŽƌƚ

DĞĞƌũĂƌĞŶŽŶĚĞƌŚŽƵĚƐƉůĂŶ KŶĚĞƌŚŽƵĚƐƉƌŽŐƌĂŵŵĂǁĞŐĞŶ ƵƵƌnjĂĂŵďĞŚĞĞƌϮϬϭϲͲϮϬϮϬ hŝƚǀŽĞƌŝŶŐƐƉůĂŶďƌƵŐŐĞŶĞŶƚƵŶŶĞůƐ ^ƉĞĞůƌƵŝŵƚĞǀŝƐŝĞ ^ĂŵĞŶůĞǀĞŶŵĞƚǁĂƚĞƌϮϬϮϭͲϮϬϮϱ 'ƌŽĞŶďĞůĞŝĚƐƉůĂŶϮϬϭϱͲϮϬϮϱ LJĐůŝƐĐŚǀĞƌǀĂŶŐĞŶƚŽƉůĂŐĞŶŝ͘Ž͘ŵ͘ĚĞůŽƐ

ϭdžƉĞƌϮũĂĂƌ ůŬĞϯũĂĂƌ ϮϬϭϲ ϮϬϮϭ ϮϬϮϮ ϮϬϮϬ ϮϬϭϱ :ĂĂƌůŝũŬƐ

^ĐŽƌĞϯEEϮϳϲϳ ZKt ZKtͬ 'ĞŵŝĚĚĞůĚ ZKtͬ 'ĞŵŝĚĚĞůĚ ZKtͬͬ ^ŽďĞƌĞŶĚŽĞůŵĂƚŝŐ

EĞĞ :Ă EĞĞ :Ă EĞĞ EĞĞ EĞĞ EĞĞ

EĞĞ EĞĞ EĞĞ EĞĞ EĞĞ EĞĞ EĞĞ EĞĞ

Het onderhoudsbeleid is over het algemeen sober. Dit betekent dat alleen het noodzakelijke onderhoud wordt uitgevoerd om de functie van een object in stand te houden.

96

97

De kapitaalgoederen

krijgen aan de Willem de Clercqstraat.

Hieronder gaan we in op de staat van onderhoud van de verschillende kapitaalgoederen. Voor de waarde van de kapitaal-

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ

goederen wordt verwezen naar het onderdeel materiële vaste activa bij de toelichting op de balans. tŽŶŝŶŐĞŶĞŶ'ĞďŽƵǁĞŶ

Woningen en gebouwen of voor maatschappelijke doeleinden beschikbaar zijn. Daarnaast zijn er gebouwen die met gemeenschapsgeld voor een maatschappelijk doel zijn gebouwd, maar waarvan de exploitatie in handen is van een zelfstandige stichting. Dit geldt bijvoorbeeld voor onderwijsgebouwen, waarbij de schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud.

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sĞƌƐĐŚŝů

džƉůŽŝƚĂƚŝĞ KŶĚĞƌŚŽƵĚƐďƵĚŐĞƚǁŽŶŝŶŐĞŶĞŶŐĞďŽƵǁĞŶ

ϴϱϱ

ϴϮϭ

ϯϰs

sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶ ĂůĂŵŝƚĞŝƚĞŶďƵĚŐĞƚŐĞŵĞĞŶƚĞůŝũŬĞĂĐĐŽŵŵŽĚĂƚŝĞƐ

ϭϬϱ

ϵϰ

ϭϭs Ͳ

%GGSQQSHEXMIWHMIHSSVHIIMKIRSVKERMWEXMIIRSJZSSVQEEXWGLETTIPMNOIHSIPIMRHIR[SVHIRKIFVYMOX De vastgoedportefeuille van de gemeente Hellendoorn bevat 31 gebouwen in eigendom met een bruto vloeroppervlakte van Wegen zoals marktkasten en grenspalen. beoordeeld volgens de landelijke richtlijnen van het CROW. In het najaar van 2025 staat een nieuwe inspectie gepland. Onderhoud, verhuur en verkoop De gemeentelijke gebouwen zijn in 2024 onderhouden volgens de meerjaren- onderhoudsplanning. Daarnaast was er extra

De periodieke weginspectie, die al onze wegen in de gemeente omvat, vormt de basis voor het onderhoudsprogramma.

aandacht voor het actualiseren van het vastgoedbeleid, proactieve advisering, relatiebeheer met huurders en het verder het onderhoud ook aan te sluiten bij maatregelen vanuit bijvoorbeeld verkeer, openbaar groen en klimaatadaptatie. De

verduurzamen van de vastgoedportefeuille.

maatregelen voor asfaltonderhoud zijn met name gericht op levensduur verlengende maatregelen. Door een integrale aanpak draagt het onderhoud van wegen steeds vaker bij aan vervangingsinvesteringen. Het vastgoedbeleid is in 2024, samen met het grondbeleid, in concept uitgewerkt. De verwachting is dat dit beleid in het Doordat er een voorziening beschikbaar is, kunnen we deze pieken opvangen. Onderwijshuisvesting Wij zijn verantwoordelijk voor de nieuwbouw en uitbreiding van schoolgebouwen, het herstellen van constructieve gebreken en het voorzien in het eerste onderwijsleerpakket en meubilair bij de uitbreiding van een onderwijsvoorziening. Hiervoor is jaarlijks

Asfaltverharding

De schoolbesturen zijn zelf verantwoordelijk voor zowel het binnen- als buitenonderhoud van de schoolgebouwen. en Daarle. Beide projecten zijn uitgevoerd met een duurzaam asfaltmengsel, wat zorgt voor minder CO2-uitstoot. Daarnaast is In 2023 zijn de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en de gemeente gezamenlijk gestart met het opstellen van het

de James Wattstraat opnieuw ingericht. Hierbij is de asfaltverharding vervangen door een klinkerverharding.

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs. Dit proces vond plaats onder begeleiding van ICS Adviseurs en dient als strate-

gische leidraad voor de ontwikkeling van toekomstbestendige onderwijshuisvesting binnen de gemeente. Het IHP schetst een langetermijnvisie op onderwijshuisvesting binnen de gemeente Hellendoorn en richt zich op het creëren

telijk), industrieterrein (Louis Pasteurstraat, Rudolf Dieselstraat, rotonde Wierdensestraat) is groot onderhoud uitgevoerd.

van een hoogwaardige leeromgeving die aansluit bij de onderwijsbehoeften van vandaag en morgen. Dit betekent dat schoolgebouwen niet alleen functioneel en toegankelijk moeten zijn, maar ook moeten bijdragen aan een veilige, inclusieve en duurzame onderwijsomgeving. Binnen deze visie besteden we tevens aandacht aan de ontwikkeling van kindcentra. Hierin Daarnaast zijn er conserverende maatregelen uitgevoerd om het asfalt te verjongen en daarmee de levensduur te verlengen. In de eerste helft van 2024 is het IHP Onderwijs afgerond en vastgesteld door de gemeenteraad. Met deze vaststelling is er nu

Dit is toegepast op de Rijssensestraat tussen de Bergleidingweg en de Burg. H. Boersingel.

een concreet kader voor toekomstige investeringen en ontwikkelingen in de onderwijshuisvesting binnen de gemeente. De in 2024 ingediende aanvragen zijn getoetst aan het IHP. In lijn met dit plan heeft het college besloten de volgende aanvragen te honoreren: „ „

Inbreiding van basisschool Talentrijk

„

Vervangende nieuwbouw en uitbreiding van basisschool Prinses Marijkeschool, inclusief maatregelen om de huidige ruimtegebreken op te lossen

Daarnaast zijn in 2024 diverse projecten afgerond: „ „

De transformatie van MFA De Ark in Daarle naar een toekomstbestendig schoolgebouw

Voor basisschool De Veenbrug in Daarlerveen is de bouwvoorbereiding inmiddels gestart. Ook de bouw van de nieuwe school 98

99

Elementverharding

Speelplaatsen

Wegen en paden met bestrating van losse elementen, zoals klinkers en tegels, zijn op niveau gehouden. Onze buitendienst

De in 2022 door de gemeenteraad vastgestelde ‘Hellendoornse Speelruimtevisie’ geeft en duidelijke structuur voor de

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ tĞŐĞŶ

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐŽŶĚĞƌŚŽƵĚǁĞŐĞŶ ^ƚŽƌƚŝŶŐǀŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐ hŝƚŐĂǀĞŶǀŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐ ^ƚĂŶĚǀŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐƉĞƌϯϭͲϭϮͲϮϬϮϰ

sĞƌƐĐŚŝů

ϲϭϳ

ϰϬϬ

volgens de nieuwe visie. Verder voerden we in 2024 noodzakelijk onderhoud en reparaties uit. ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ

ϭ͘ϲϵϰ ϭ͘ϲϴϴ ϭ͘ϱϱϲ

sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶ sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶǁĞŐĞŶ

uit te voeren.

^ƉĞĞůƉůĂĂƚĞŶ

Ϯϭϳs

ΎͿ,ĞƚƌĞƐƚĂŶƚŬƌĞĚŝĞƚǀĂŶΦϮϭϳ͘ϬϬϬ͕ͲͲƐĐŚƵŝĨƚĚŽŽƌŶĂĂƌϮϬϮϱ

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sĞƌƐĐŚŝů

džƉůŽŝƚĂƚŝĞ KŶĚĞƌŚŽƵĚƐďƵĚŐĞƚƐƉĞĞůƉůĂĂƚƐĞŶ

ϴϰ

ϳϮ

ϭϮs

sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶ hƉŐƌĂĚĞŶƐŬĂƚĞďĂĂŶŶĂĂƌhƌďĂŶ^ŬĂƚĞƉĂƌŬ

Ϯϭ

ϳ

ϭϰs

Openbare verlichting In 2024 zijn de investeringsmiddelen voor het vervangen van de openbare verlichting naar ledverlichting over de periode 6MSPIVMRK/PMQEEXEHITXEXMI besparing op energie en een lagere CO2-uitstoot. De werkzaamheden zijn eind 2024 gestart in het dorp Hellendoorn en worden

Als gemeente hebben we drie wettelijk verplichte watertaken

afgerond in het eerste kwartaal van 2025.

1. Het inzamelen en transporteren van afvalwater naar de zuivering. 2. De gemeente moet zorgen voor een doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater. De hemelwatertaak ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ

KƉĞŶďĂƌĞǀĞƌůŝĐŚƚŝŶŐ

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sĞƌƐĐŚŝů

džƉůŽŝƚĂƚŝĞ KŶĚĞƌŚŽƵĚƐďƵĚŐĞƚŽƉĞŶďĂƌĞǀĞƌůŝĐŚƚŝŶŐ

ϳϭ

ϳϲ

ͲϱE

sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶ sĞƌǀĂŶŐŝŶŐŽƉĞŶďĂƌĞǀĞƌůŝĐŚƚŝŶŐϮϬϮϰͲĂƌŵĂƚƵƌĞŶĞŶŵĂƐƚĞŶ

ϭϲϬ

ϭϭϰ

ϰϲs

is beperkt tot openbaar terrein. gebied maatregelen moeten treffen om nadelige gevolgen van de grondwaterstand zo veel mogelijk te voorkomen of te beperken. De manier waarop we deze taken uitvoeren, is vastgelegd in het door de gemeenteraad vastgestelde beleidsplan ’Samen omgevingsvisie en worden de regels omtrent water ondergebracht in het omgevingsplan. Voor het uitvoeringsprogramma water en klimaatadaptatie starten we in 2025 met het opstellen van het ‘Water- en rioleringsprogramma 2026-2032’.”

ΎͿ,ĞƚƌĞƐƚĂŶƚŬƌĞĚŝĞƚǀĂŶΦϰϲ͘ϬϬϬ͕ͲͲƐĐŚƵŝĨƚĚŽŽƌŶĂĂƌϮϬϮϱ

In 2024 is er een vervolg gegeven aan het meten en monitoren van het watersysteem en de neerslag om in de toekomst steeds gerichter te kunnen investeren in de waterketen. Verder is er een start gemaakt met het vergroenen van parkeerplaatsen om de sponswerking van de bodem te vergroten. Ook is aan de Thomas Ainsworthstraat een regenwatertuin (raingarden) aangelegd. Deze vangt regenwater op en laat het langzaam in de bodem zakken. Verder is in 2024 een

Bruggen en tunnels Het onderhoud van bruggen en tunnels gebeurt volgens het Strategisch beheerplan civieltechnische kunstwerken 2021-2025.

raamovereenkomst afgesloten voor de renovatie, reiniging en inspectie van riolen. Voor de inspectie en reiniging was er een

In 2024 zijn onderhoudsmaatregelen uitgevoerd op basis van dit plan en van inspecties.

achterstand.

Bij de brug Kerkstraat en de Ibbenbürenbrug is schade ontstaan door strooizout. Dit zout is jarenlang in het beton getrokken en

Daarnaast zijn in 2024 voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd voor de vervanging van riolen en het nemen van klimaat-

heeft de wapening aangetast. De brug Kerkstraat wordt in 2025 vervangen. Hier is een investeringskrediet voor beschikbaar.

adaptieve maatregelen. Dit geldt onder andere voor de volgende projecten:

Voor de Ibbenbürenbrug wordt nog onderzocht hoe de schade hersteld kan worden. In 2024 hebben we hiervoor extra geld aan de voorziening toegevoegd. Daarnaast is het groot onderhoud van twee houten bruggen voorbereid.

- Herinrichting Willem Alexanderstraat - Reconstructie Holterweg, Korenweg en Bergleidingweg ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ

ƌƵŐŐĞŶĞŶƚƵŶŶĞůƐ džƉůŽŝƚĂƚŝĞ <ůĞŝŶŽŶĚĞƌŚŽƵĚďƌƵŐŐĞŶĞŶƚƵŶŶĞůƐ ^ƚŽƌƚŝŶŐǀŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐ hŝƚŐĂǀĞŶǀŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐ ^ƚĂŶĚǀŽŽƌnjŝĞŶŝŶŐƉĞƌϯϭͲϭϮͲϮϬϮϰ

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sĞƌƐĐŚŝů

ϭϴ

ϭϮ

ϲs

ϲϲϮ ϲϵ ϲϴϭ

- Doorzetten Stadsbeek in de toekomstige woonwijk aan het Hoge Dijkje ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ZŝŽůĞƌŝŶŐ džƉůŽŝƚĂƚŝĞ WůĂŶǀŽƌŵŝŶŐĞŶŽŶĚĞƌnjŽĞŬĞŶ ĞŚĞĞƌďƵĚŐĞƚƌŝŽůĞƌŝŶŐ KŶĚĞƌŚŽƵĚƐďƵĚŐĞƚƌŝŽůĞƌŝŶŐ sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶ sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶƌŝŽůĞƌŝŶŐΎͿ ΎͿĞĞŶƌĞƐƚĂŶƚŬƌĞĚŝĞƚǀĂŶΦϱϬϰ͘ϬϬϬ͕ͲͲƐĐŚƵŝĨƚĚŽŽƌŶĂĂƌϮϬϮϱ

100

101

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sĞƌƐĐŚŝů

ϭϯϲ ϯϵϯ ϱϳ

ϴϯ ϯϲϲ ϰϬ

ϱϯs Ϯϳs ϭϳs

Ϯ͘ϮϭϬ

ϭ͘ϳϬϯ

ϱϬϳs

Openbaar groen

ƌĞĂĂů

Het groenbeleidsplan (2015-2025) bepaalt het beheer, onderhoud en de inrichting van openbaar groen. Omdat opgaven en

tŽŶŝŶŐĞŶĞŶ'ĞďŽƵǁĞŶ ͻ'ĞďŽƵǁĞŶ;ĞŝŐĞŶĚŽŵͿ ͻKŶĚĞƌǁŝũƐŚƵŝƐǀĞƐƚŝŶŐ

wensen veranderen, is er in 2024 hard gewerkt aan het ontwikkelen van een nieuw plan met meer aandacht voor biodiversiteit, boombescherming en klimaatadaptatie. Het nieuwe groenbeleidsplan wordt in 2025 vastgesteld. We streven naar duurzame vergroening van woonkernen en minimaal behoud van de groene kwaliteit. Onderhoud gebeurt op beeldkwaliteit: A-niveau voor centra en begraafplaatsen, B-niveau voor wijken, zoals vastgelegd in het IBOR. Onderhoud wordt van de Van den Bergsweg. Hierdoor besteden we meer werk uit. In 2024 was onderhoud op B-niveau soms lastig door groeizaam weer en verouderde groenstroken. Strategisch boombeheer, ondervond hinder door natte omstandigheden. Onder meer de plantsoenen bij de molen en Kasteelstraat in Hellendoorn, kruidenrijk gras en voorjaarsbollen om de biodiversiteit te vergroten en een aantrekkelijk beeld te creëren.

Schoolstraat is de nieuwe aanleg van het groen bij de nieuwbouwwoningen afgerond. In de openbare ruimte zijn, conform het collegeprogramma, ruim 300 nieuwe bomen aangeplant. ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ KƉĞŶďĂĂƌŐƌŽĞŶ džƉůŽŝƚĂƚŝĞ KŶĚĞƌŚŽƵĚƐďƵĚŐĞƚŽƉĞŶďĂĂƌŐƌŽĞŶ sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶ 'ƌŽĞŶƌĞŶŽǀĂƚŝĞĞ,ŽĨƚĞΎͿ

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sĞƌƐĐŚŝů

ϭ͘ϯϳϭ

ϭ͘Ϯϱϲ

ϭϭϱs

ϳϱ

ϯϲ

ϯϵs

Buitensportaccommodaties In 2024 zijn meerdere kunstgrasvelden vervangen. In totaal ging het om vier toplagen: de handbalvelden bij De Plakke in worden gerenoveerd op basis van de economische afschrijvingstermijnen. Als de sporttechnische staat van een veld nog goed is, wordt de renovatie uitgesteld.

ďĞĚƌĂŐĞŶdžΦϭ͘ϬϬϬ ƵŝƚĞŶƐƉŽƌƚĂĐĐŽŵŵŽĚĂƚŝĞƐ džƉůŽŝƚĂƚŝĞ KŶĚĞƌŚŽƵĚƐďƵĚŐĞƚďƵŝƚĞŶƐƉŽƌƚĂĐĐŽŵŵŽĚĂƚŝĞƐ sĞƌǀĂŶŐŝŶŐƐŝŶǀĞƐƚĞƌŝŶŐĞŶ sĞƌǀ͘͘dŽƉůĂŐĞŶŬƵŶƐƚŐƌĂƐǀĞůĚĞŶĞWůĂŬŬĞ͕ĞsŽŽƌĚĂŵĞŶ,ŽĐŬĞLJǀĞůĚΎͿ

ĞŐƌŽŽƚ

tĞƌŬĞůŝũŬ

sĞƌƐĐŚŝů

Ϯϵϱ

Ϯϳϵ

ϭϲs

ϭ͘ϰϲϯ

ϭ͘ϯϳϰ

ϴϵs

ĂŶƚĂů ϯϯ Ϯϲ

ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ

ϯϬϱ ϭ͘ϮϯϮ͘ϰϮϬ ϭϮϳ ϲϬϰ͘ϳϰϲ ϭϯϱ ϱϲϴ

Ŭŵ͘ ŵϮ Ŭŵ͘ ŵϮ Ŭŵ͘ Ŭŵ͘

KƉĞŶďĂƌĞǀĞƌůŝĐŚƚŝŶŐ ͻ>ŝĐŚƚƉƵŶƚĞŶ

ϳ͘ϱϵϴ

ƐƚƵŬƐ

ƌƵŐŐĞŶĞŶƚƵŶŶĞůƐ ͻsĞƌŬĞĞƌƐďƌƵŐŐĞŶ ͻ^ƉŽŽƌďƌƵŐ ͻ^ƉŽŽƌƚƵŶŶĞů ͻ&ŝĞƚƐƚƵŶŶĞů ͻ&ŝĞƚƐďƌƵŐ ͻsŽĞƚŐĂŶŐĞƌƐďƌƵŐ

ϭϱ ϲ ϯ ϯ ϭϲ ϭ

ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ

^ƉĞĞůƉůĂĂƚƐĞŶ ͻ^ƉĞĞůƉůĂĂƚƐĞŶŝŶŐĞŵĞĞŶƚĞůŝũŬďĞŚĞĞƌ

ϭϮϱ

ƐƚƵŬƐ

Ϯϯϱ ϮϮϬ ϳ͘ϴϱϳ Ϯϳ ϳ ϭϬ ϳϲϳ ϰϱ ϳϰ

Ŭŵ͘ Ŭŵ͘ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ ƐƚƵŬƐ

tĞŐĞŶ ͻƐĨĂůƚͲĞŶďĞƚŽŶǀĞƌŚĂƌĚŝŶŐ ͻƐĨĂůƚͲĞŶďĞƚŽŶǀĞƌŚĂƌĚŝŶŐ ͻ<ůŝŶŬĞƌǀĞƌŚĂƌĚŝŶŐ ͻ<ůŝŶŬĞƌǀĞƌŚĂƌĚŝŶŐ ͻKŶǀĞƌŚĂƌĚĞŶŚĂůĨǀĞƌŚĂƌĚ ͻtĞŐĞŶ

ZŝŽůĞƌŝŶŐ ͻsƌŝũǀĞƌǀĂůͲƌŝŽůĞƌŝŶŐ ͻWĞƌƐůĞŝĚŝŶŐ ͻ/ŶƐƉĞĐƚŝĞƉƵŶƚĞŶ ͻZŝŽŽůŐĞŵĂůĞŶ ͻĞƌŐďĞnjŝŶŬďĂƐŝŶƐ ͻdƵŶŶĞůͲĞŶŽƉƉĞƌǀůĂŬŐĞŵĂůĞŶ ͻWŽŵƉƵŶŝƚƐ ͻKǀĞƌƐƚŽƌƚĞŶǀƵŝůǁĂƚĞƌ ͻKǀĞƌƐƚŽƌƚĞŶŚĞŵĞůǁĂƚĞƌ KƉĞŶďĂĂƌ'ƌŽĞŶ ͻ^ƚĞĚĞůŝũŬŐƌŽĞŶ;ŐĂnjŽŶ͕ŚĞĞƐƚĞƌƐ͕ƐŝĞƌͿ ͻ>ĂŶĚƐĐŚĂƉƉĞůŝũŬŐƌŽĞŶ;ďĞƌŵ͕ďŽƐƉůĂŶƚƐŽĞŶ͕ƌŝĞƚͿ ͻĞŐƌĂĂĨƉůĂĂƚƐĞŶ

ϭ͘ϱϭϴ͘ϬϮϳ ϭ͘ϴϴϬ͘ϵϳϭ ϭϬϬ͘ϳϬϬ

ƵŝƚĞŶƐƉŽƌƚĂĐĐŽŵŵŽĚĂƚŝĞƐ ͻ<ƵŶƐƚŐƌĂƐǀĞůĚĞŶ;ǀŽĞƚďĂů͕ŚŽĐŬĞLJ͕ŬŽƌĨďĂůĞŶŚĂŶĚďĂůͿ ͻEĂƚƵƵƌŐƌĂƐǁĞĚƐƚƌŝũĚǀĞůĚĞŶ;ǀŽĞƚďĂůͿ ͻEĂƚƵƵƌŐƌĂƐƚƌĂŝŶŝŶŐƐǀĞůĚĞŶ;ǀŽĞƚďĂůͿ ͻǀĞŶĞŵĞŶƚĞŶǁĞŝĚĞͬǁŝĞůĞƌďĂĂŶ ͻƚůĞƚŝĞŬďĂĂŶ ͻ&ŝĞƚƐĐƌŽƐďĂĂŶ

ϭϰ͕ϱ Ϯϰ ϴ ϭ ϭ ϭ

ΎͿĞŶƌĞƐƚĂŶƚŬƌĞĚŝĞƚǀĂŶΦϳϱ͘ϬϬϬͲͲƐĐŚƵŝĨƚĚŽŽƌŶĂĂƌϮϬϮϱ

102

ĞŶŚĞŝĚ

103

ŵϮ ŵϮ ŵϮ

Inleiding

Paragraaf 4 Financiering

ringsrisico’s.

mogelijke voorwaarden. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de verschillende programma’s. Treasurybeleid Het algemene beleidsuitgangspunt van het treasurybeheer binnen onze gemeente kan als volgt worden omschreven: treasurybeleid. Binnen dit risicomijdend beleid is ons doel een zo hoog mogelijk rendement op het belegd vermogen en/ of zo laag mogelijke kosten voor leningen te realiseren. Dit alles binnen duidelijk geformuleerde wettelijke en zelfgestelde randvoorwaarden om onze risico’s te beperken. De uitgangspunten en bevoegdheden in het treasurybeheer zijn vastgelegd in het treasurybesluit. Het gaat daarbij om de beleidsmatige vaststelling van de uitgangspunten, de doelstellingen, de organisa-

De doelstellingen van het treasurybeleid zijn:

risico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s. posities. limieten en richtlijnen van het treasurybesluit. 5. Het verankeren van de treasury-activiteiten in de administratieve organisatie. :IVFIXIVIRƼRERGMIVMRKWTSWMXMI

verleden verschillende maatregelen genomen. Bijvoorbeeld het beperken van het investeringsvolume en versterken van Doelstelling was om dit voor het eerst te behalen in de periode 2030-2034. Door de bijzondere omstandigheden/crises, waarbij de uitgaven achter zijn gebleven op de verwachtingen, en we mee zijn gevaren op de tijdelijke investeringsimpulsen van het Rijk (tijdelijk hoger gemeentefonds), is de netto schuldenlast nu al op dit niveau.

zaming van onze kapitaalgoederen. Hiervoor is in Q1-2024 een voorstel aan u gedaan via de nota ‘Investeren waarderen en gestuurd. Denk hierbij aan de netto schuldquote, de solvabiliteitsratio, de liquiditeit, de structurele exploitatieruimte, het kengetal grondexploitaties, de belastingcapaciteit en de weerstandscapaciteit. Leningenportefeuille en schuldenpositie Door de uitbreiding van ons voorzieningenniveau en het daarbij horende hoge investeringsvolume van de vorige twee decennia is onze totale schuldenpositie sterk toegenomen en stond onze solvabiliteit (eigen vermogen gedeeld door vreemd vermogen) onder druk. Per 1 januari 2024 bedroeg onze opgenomen leningenportefeuille € 108,9 miljoen.

ondanks toenemende investeringen - geen leningen meer aan hoeven te trekken en dus ook geen renterisico lopen. De rente 104

105

Onze liquide middelen (inclusief het schatkistbankieren) zijn in 2024 ongeveer gelijk gebleven op een niveau van circa deze omzetting een gouden greep gebleken: de netto rentelast is gedaald van ruim € 4 miljoen in 2019 naar een opbrengst van € 0,18 miljoen in 2024. In 2024 is € 5,6 miljoen afgelost, waardoor onze leningenportefeuille is gedaald naar € 103,3 miljoen (eind 2024), oftewel circa

ϱ͕Ϭ

€ 2.850,-- per inwoner. Doordat we op basis van het bestaande beleid de komende jaren geen extra leningen aan hoeven te

ϰ͕Ϭ

De solvabiliteit is verbeterd doordat het eigen vermogen gegroeid is. Dit komt met name omdat diverse ontvangen middelen nog niet in 2024 uitgegeven konden worden en zijn gereserveerd in de VAR, de reserve gelabelde middelen of de betreffende bestemmingsreserves voor uitvoering van beleid. Daarnaast zien we een groei door winstnemingen uit grondexploitaties in de bufferreserve. De belangrijkste oorzaken liggen echter in het positieve rekeningsaldo in 2024 en de positieve tussentijdse

<ĞŶŐĞƚĂů

trekken, zal de leningenportefeuille de komende jaren dalen.

ϯ͕Ϭ

>ŝƋƵŝĚŝƚĞŝƚ ϰ͕Ϯ

ϯ͕ϴ

ϯ͕ϰ

ϯ͕Ϯ

Ϯ͕Ϭ ϭ͕Ϭ Ϭ͕Ϭ

resultaten van de bestuursrapportage en de najaarsrapportage.

ϯϭͲĚĞĐͲϮϬϮϭ

ϯϭͲĚĞĐͲϮϬϮϮ

ϯϭͲĚĞĐͲϮϬϮϯ

ϯϭͲĚĞĐͲϮϬϮϰ

Rentebeleid

^ŽůǀĂďŝůŝƚĞŝƚ

ϰϬй

<ĞŶŐĞƚĂů

ϯϬй ϮϬй ϭϬй Ϭй

Ϯϳ͕Ϭй

ϮϮ͕ϳй

Ϯϵ͕ϵй

ϭϱ͕ϴй

Met een ‘omslagrente’ wordt rente over investeringen toegerekend aan producten. Deze producten maken op hun beurt weer deel uit van programma’s. De omslagrente heeft een stabiliserend effect op de begroting.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15614909/1