bestuursrapportage 2023

Bereikbaarheid Verbeteren van de bereikbaarheid van de gemeente Verbreding N35 Nijverdal – Wierden naar 2x2 rijstroken. Door de stikstofperikelen is het onduidelijk wanneer de werkzaamheden om te komen tot een nieuw tracébesluit verder kunnen gaan. Verbreding van N35 Wijthmen - Nijverdal naar 2x2 rijstroken. Opwaardering naar 2x2 rijstroken is nog niet in zicht. Aanleggen tracédelen Hellendoorn Zuid en Hulsen van de Noordzuidverbinding: De voorbereiding van de werkzaamheden is bijna klaar en kabels en leidingen worden verlegd. De fysieke aanleg van de weg zal begin 2024 van start gaan. Bijdrage aan opwaardering N35 Wijthmen – Nijverdal. De verkenning van de N35 Wijthmen – Nijverdal is in volle gang. Het aandeel van de gemeente Hellendoorn hierin is klein. Veilige routestructuur N35 ter hoogte van Haarle: Maatregelen om het oversteken met fiets te verbeteren zijn volop in voorbereiding. In de omgeving van de Paarse Poort en bij de Oude Deventerweg is een architect hiervoor met het ontwerp van de viaducten

bezig. Daarna kan het ontwerp verder worden voorbereid en in 2024 worden uitgevoerd. Bij de Stationsweg wordt gewerkt aan de voorbereiding voor een ongelijkvloerse aansluiting. De verwachting is dat deze in 2024 gerealiseerd kan worden. Herinrichting Willem-Alexanderstraat – Keizerserf en Máximastraat De voorbereidingen zijn in volle gang. Wanneer de gedetailleerd kostenraming is opgesteld en deze past binnen het beschikbare budget, kan de aanbesteding na de bouwvak plaatsvinden. Nutsbedrijven starten hun werkzaamheden begin 2024. Naar verwachting start de herinrichting na de bouwvak 2024. Meerjareninvesteringsplan (MIP) Wegen Begin 2023 is het beleidsplan Wegen door de gemeenteraad vastgesteld. Een theoretische financiële doorrekening op basis van afschrijving van het kapitaal aan verhardingen laat een tekort aan investeringsmiddelen zien. In de tweede helft van 2023 wordt gewerkt aan een meerjareninvesteringsprogramma wegen op basis van nieuwe inspecties en verkeerskundige maatregelen. Concreet maken van opgaven voor Klimaatadaptatie voorzien van een uitvoeringsprogramma Als onderdeel van het beleidsplan Samen Leven Met Water wordt gewerkt aan een concreet Meerjareninvesteringsprogramma Klimaatadaptatie (MIKA). Dit programma draagt bij aan een fijne en gezonde leefomgeving op de thema's wateroverlast, hitte (gezondheid), droogte en overstromingen.

Hierbij wordt specifiek gekeken naar de Hellendoornse situatie. Ondersteuning van inwoners die gedupeerd zijn vanwege schade aan de woning na werkzaamheden bij kanaal Almelo – De Haandrik Tussen 2011 en 2018 zijn er in opdracht van de provincie diverse werkzaamheden bij kanaal Almelo - De Haandrik uitgevoerd. Tussen 2011 en 2016 vooral in het kanaal. In 2018 is de provinciale weg N750 vernieuwd. Al die werkzaamheden hebben schade veroorzaakt en de afwikkeling is gericht op 'de zaak’ en aantoonbaar bewijs. De mens die de schade ervaart wordt vergeten. Door náást de inwoners te staan, een luisterend oor te bieden en hen te helpen om de juiste wegen te bewandelen, wordt getracht te bereiken dat schade hersteld wordt en vertrouwen in de overheid terugkeert.

Financiële voortgang 04 Mobiliteit en bereikbaarheid

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

4.01

Bijdrage parkeerfonds

11

-11

0

4.02

Straatwerk

50

-50

0

4.03

Lagere bijdrage in kosten grote evenementen

0

-20

-20

61

-81

-20

Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Straatwerk (€ 50.000,-- V/ € 50.000,-- N) De extra verwachte opbrengst leges en degeneratievergoedingen in verband met graafwerkzaamheden van nutsbedrijven komen naar verwachting uit op circa € 50.000,--. Dit bedrag wordt ingezet voor het herstel van schade aan straatwerk door deze graafwerkzaamheden.

Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 ◼ Bijdrage parkeerfonds (€ 11.000,-- V/ € 11.000,-- N) ◼ Lagere bijdrage in kosten grote evenementen (€ 20.000,-- N)

1.5 Programma 5 Woon- en leefomgeving Leefbaar platteland Project Akkerranden Het doel van dit project is om de biodiversiteit in het buitengebied te verhogen. We lopen nu op planning. 2023 wordt gebruikt om een voorbereiding te doen voor een structurele akkerranden regeling voor de komende jaren. Qua budget putten we dit jaar uit het werkbudget, we zijn bezig om voor 2024 en verder een bijdrage van andere partijen te krijgen. Het gaat daarbij om financiële bijdragen, maar ook om een bijdrage in uitvoering.

Openbare ruimte Uitvoering geven aan het vastgestelde ‘Grondstoffenbeleidsplan 2022-2025’ Het implementatieplan diftar is uitgewerkt en wordt nu financieel doorgerekend door een extern bureau. Op basis van het implementatieplan kan een definitief besluit worden genomen over de invoering per 1-1-2025 (het streven naar 1-1-2024 is niet haalbaar gebleken). Uitvoering van het implementatieplan is volgens planning in 2023 en 2024. Plaatsen van een valbeveiliging op het afvalbrengpunt Op 2 november 2022 heeft op het afvalbrengpunt een ernstig ongeval plaatsgevonden. Bij het weggooien van afval, is een persoon van het ‘stortbordes’ op de 2,5 meter lagergelegen betonvloer van de containerput gevallen. Hierbij heeft het slachtoffer zwaar lichamelijk letsel opgelopen. Ondanks het feit dat er in 23 jaar openstelling van het afvalbrengpunt nooit eerder een soortgelijk ongeval van deze omvang heeft plaatsgevonden is, om herhaling uit te kunnen sluiten, een valbeveiliging onontbeerlijk. De kosten hiervoor worden geraamd op € 30.000, -.

Wonen Wijkaanpak Noetsele In 2023 wordt gewerkt aan een opgave gerichte wijkaanpak Noetsele. Doel is om verschillende opgaven te laten samenkomen om de wijk toekomstbestendig in te richten. Denk hierbij aan opgaven als de warmtetransitie, klimaatadaptatie, inrichting openbare ruimte. In een nog op te stellen wijkplan worden de afspraken in 2024 geformaliseerd. Versnelling woningbouw Er is tijdelijk extra budget beschikbaar gesteld voor versnelling woningbouw. Hiervoor is binnen de gehele keten van de woningbouw (van initiatieffase tot en met de oplevering) extra capaciteit ingezet. In de gehele keten waren een aantal onderzette posities die voor vertraging van het proces konden zorgen. Met het extra budget hebben we deze posities kunnen versterken. Er is een aantal mooie stappen gezet in de voorbereiding van een aantal projecten, waarin we als gemeente de initiatiefnemer zijn. Goed voorbeeld is het plan ‘de Grave’ in Haarle waar het ontwerp-bestemmingsplan inmiddels ter inzage heeft gelegen en we in het najaar hopen om de gronden bouwrijp op te kunnen leveren en tot uitgifte van de kavels te kunnen overgaan. Ook hebben we actiever grondbeleid gevoerd. Dit heeft, naast plan De Grave in Haarle, geresulteerd in aankoop van gronden aan de Rijssensestraat in Nijverdal. Doelgroepenverordening We willen woningen realiseren voor alle doelgroepen in onze gemeente.

Bij nieuwe ontwikkelingen sturen we hier actief op. In dat verband is het mooi dat woningcorporatie Reggewoon sociale woningen gaat realiseren op de voormalige Blenkeschoollocatie aan de Leerlooierstraat in Hellendoorn.

Om het juridisch te kunnen afdwingen is in mei de doelgroepenverordening vastgesteld. Een belangrijk instrument om actief te kunnen sturen. Huisvesting nieuwkomers De huisvesting van nieuwkomers blijft een uitdaging. Vorig jaar hebben we onze taakstelling voor het huisvesten van statushouders gehaald en ook dit jaar plegen we hierop weer veel inzet. Onlangs zijn door de raad kaders vastgesteld voor het zoeken naar een geschikte vestigingsplaats voor een asielzoekerscentrum waar maximaal 200 personen kunnen verblijven. Daarnaast onderhouden we nauwe contacten met de woningbouwcorporatie Reggewoon en marktpartijen om nieuwkomers te kunnen huisvesten. Speelplaatsenbeleid (nieuw beleid) We werken in 2023 aan een uitvoeringsplan. Bij het opstellen van het plan van aanpak werd duidelijk dat het nader uitwerken van het door de gemeenteraad bekrachtigde nieuwe beleid, gebaseerd op bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (boss), hoge arbeidskosten met zich meebrengt. Elke verandering aan een speelplaats roept emoties op bij gebruikers en de buurt. De gebruikers en buurt moeten gekend worden bij de aanpassingen op basis van het goedgekeurde beleidsvoornemen. De gemeenteraad heeft wel ingestemd met het nieuwe beleid(svoornemen), maar de middelen om daarin te investeren zijn (nog) niet beschikbaar gesteld. Daarom maken we nu een tussenstap.

Wij brengen eerst in beeld wat het nieuwe beleid aan investering en aan jaarlijks onderhoud aan die speelplaatsen gaat vergen en hoe die kosten gedekt of gefinancierd moeten worden. Wanneer daar duidelijkheid over is kan het college het plan van aanpak bespreken en kan na instemming gewerkt worden aan de nadere detaillering van het uitvoeringsplan. Wijzigen verordening subsidie afkoppelen en vergroenen Voor de subsidieregeling “afkoppelen en vergroenen voor particulieren en bedrijven” wordt gewijzigd voorstel voorbereid. Het doel is om de subsidie voor meer inwoners toegankelijk te maken en om door aanpassingen de bewustwording toe te laten nemen.

Omgevingswet Implementatie van de Omgevingswet Na jaren van onzekerheid is inmiddels duidelijk dat de Omgevingswet definitief ingaat op 1 januari 2024. Op diverse onderdelen was al op de invoering geanticipeerd, zoals bij de uitrol van applicaties en enkele verordeningen. Er wordt ook geoefend met het opstellen van een omgevingsplan (testplan) zodat we als gemeente voorbereid zijn, als er echt een omgevingsplan gemaakt moet worden. In 2023 willen we in ieder geval de wettelijk verplichte onderdelen gereed hebben. Ook zal in de tweede helft van 2023 de communicatie intern en extern worden geïntensiveerd. Belangrijk hierbij is om de verwachtingen te managen. Het wordt op 1 januari a.s. niet meteen eenvoudiger en beter dan onder de bestaande wetten (groeimodel). Dat geldt landelijk en dus ook in Hellendoorn. Niet alles hoeft klaar te zijn op 1 januari 2024, omdat er voor bijvoorbeeld omgevingsvisie en omgevingsplan overgangstermijnen zijn. De actuele planning voor de omgevingsvisie is onderdeel van de uitwerking van het collegeprogramma. Wat de totale kosten van de Omgevingswet-transitie zijn, is moeilijk te voorzien. Wij gaan er vooralsnog van uit dat de reserve, die de afgelopen jaren is gevormd, volstaat. Vastgoed Sinds kort zijn Grondzaken & Vastgoed samengevoegd, ook fysiek. Dit zorgt voor kortere lijnen en meer dynamiek.

Dit betekent ook dat de beleidsmedewerkers breed inzetbaar zijn binnen

zowel grondzaken als vastgoed. We verwachten hierdoor beter in te kunnen spelen op de (steeds snellere) veranderingen die op ons afkomen.

Ontwikkelingen Woningbouw De gemeente heeft een mooie portefeuille qua woningbouw ontwikkelingen. Waarvan een deel in voorbereiding (o.a. De Grave in Haarle en de Rijssensestraat in Nijverdal). Maar ook een deel in uitgifte in Hellendoorn Noord. En de verwachting van deze laatste ontwikkeling is dat alle 22 kavels in de loop van 2023 zijn verkocht.

Opvang vluchtelingen Verder vraagt de opvang van vluchtelingen ook in 2023 het nodige aan capaciteit van vastgoed. Vanuit vastgoed worden de huurovereenkomsten gesloten en verzorgen we het daarbij behorende onderhoud.

Financiële voortgang 05 Wonen en leefomgeving

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

5.01

Provinciale bijdrage energiewerkgroep 't Lochter

23

-23

0

5.02

Verhoging bijdrage ODT nav begrotingswijziging 2023-01 ODT

0

-83

-83

5.03

Verkoop erfpachtgrond aan Jomape

179

-194

-15

5.04

Asbestbodemsanering 2023

292

-292

0

5.05

Doorrekening bedrijfsplan afval 2023

0

-78

-78

5.06

Opbrengst snippergroen

40

0

40

5.07

Doorrekening bedrijfsplan samen leven met water 2023

0

0

0

5.08

Plaatsen extra kantoorunits gemeentewerf Kerkstraat

0

-4

-4

534

-674

-140

Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Verhoging bijdrage ODT nav begrotingswijziging 2023-01 ODT (€ 83.000,-- N) De begroting van de Omgevingsdienst Twente (ODT) is in januari 2023 aangepast. O.a. op het gebied van archief- en informatiebeheer, uitvoering provinciaal programma Energie en Duurzaamheid en toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht. Dit betekent voor onze gemeente een hogere bijdrage over 2023 van € 83.000,--. De deels structurele effecten zijn opgenomen in de programmabegroting ODT 2024 en de daaraan gekoppelde herijking van de financiering. Deze worden betrokken bij de voorstellen autonome ontwikkelingen begroting 2024-2027 (raadsbesluit Begrotingswijziging 2023-01 ODT, 2022-029633). Verkoop erfpachtgrond aan Energiestraat 12 (€ 179.000,-- V/ € 194.000,-- N) De in erfpacht uitgegeven grond Energiestraat 12 is per 30 maart 2023 verkocht aan de erfpachter. Dit geeft een structureel jaarlijks nadeel van € 20.000,-- doordat we vanaf deze datum de erfpachtcanon niet meer ontvangen. Over 2023 is er nog een laatste deel van de canon (€ 5.000,--) in rekening gebracht. De boekwinst op deze verkoop ad € 179.000,-- komt ten gunste van de bufferreserve.

Asbestbodemsanering 2023 (€ 292.000,-- V/ € 292.000,-- N) Op diverse locaties wordt in 2023 historisch en vervolgonderzoek uitgevoerd en vinden er saneringen plaats in het kader van asbestbodemsanering, totale verwachte kosten over 2023 zijn € 292.000,--. De totale kosten worden volledig vergoed door een subsidie van de provincie Overijssel.

Doorrekening bedrijfsplan afval 2023 (€ 78.000,-- N) Het bedrijfsplan afval is opnieuw doorgerekend. De geraamde uitgaven voor de afvalstromen dalen met € 204.326,-- en de geraamde inkomsten uit afvalstromen dalen met € 40.116,--. Per saldo geeft dit een voordeel van € 164.210,-- welke t.g.v. de voorziening afvalstoffenheffing wordt gebracht. Door de lagere uitgaven kunnen we een bedrag van € 46.368,-- minder fictieve btw toerekenen aan afval wat een voordeel geeft voor de voorziening afvalstoffenheffing en een nadeel voor de gemeentelijke exploitatie. Daarnaast is bij de begroting ten onrechte de structurele verhoging kwijtschelding huishoudens niet meegenomen. Dit geeft een nadeel van € 31.515,--.

Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 ◼ Provinciale bijdrage energiewerkgroep ‘t Lochter (€ 23.000,-- V/ € 23.000,-- N) ◼ Opbrengst snippergroen (€ 40.000,-- V) ◼ Plaatsen extra kantoorunits gemeentewerf Kerkstraat (€ 4.000 N)

1.6 Programma 6 Bestuur, veiligheid en dienstverlening Bestuurlijke vernieuwing Het onderwerp bestuurlijke vernieuwing is opgenomen in het vastgestelde collegeprogramma 2023-2026. Om het containerbegrip bestuurlijke vernieuwing voor onze Hellendoornse situatie meer duiding te geven, is het ‘model voor bestuurlijke vernieuwing’ ontwikkeld. Voor een deel gaat het om de rol die we aannemen naar de samenleving, voor een ander deel gaat het om interne ontwikkelingen die randvoorwaarden vormen voor een betere externe dienstverlening. Dit jaar, maar ook in 2024-2026 gaan we een aantal zaken oppakken welke aan de bestuurlijke vernieuwing gaan bijdragen. Het gaat hier over de thema's participatie, houding en gedrag, verbindend leiderschap, besluitvaardigheid en lerende organisatie.

Dienstverlening Klanttevredenheidsonderzoeken Om beter inzicht in de behoefte van onze klanten en waardering van onze diensten te krijgen gaan we klanttevredenheidsonderzoeken uitvoeren. In 2023 richten we ons op de volgende kanalen: MOR, Vergunningen en Energietoeslagen. Website Ook wordt in 2023 de website vervangen waarbij we digitale toegankelijkheid en gewenste servicenormen als eis meenemen. Daarnaast wordt het aantal e-diensten verder uitgebreid met een aantal producten, o.a. het digitaal aanvragen van een reisdocument. Het rijbewijs online verlengen is reeds mogelijk gemaakt. Communicatievisie Afgelopen maanden is er gewerkt aan een nieuwe communicatievisie welke beter aansluit bij onze samenleving en waarbij ook de punten uit het collegeprogramma zijn meegenomen. De verwachting is dat de nieuwe communicatievisie dit jaar wordt vastgesteld. Daarna vindt de inbedding van de communicatievisie in de organisatie plaats. Herinrichting van het Huis voor Cultuur en Bestuur Voor de herinrichting van het Huis voor Cultuur en Bestuur zijn de projectopdrachten vastgesteld zodat de verkenningsfase van het project kan worden gestart. Dit jaar wordt het ontwerp van de herinrichting van het Huis voor Cultuur en Bestuur voorgelegd aan de Raad ter besluitvorming.

Veiligheid Terugdringen van ondermijning Voor het terugdringen van- en aanpakken van ondermijnende criminaliteit hebben we de afgelopen periode ingezet op preventie, handhaving en het versterken van onze informatiepositie en weerbaarheid. Dit hebben we onder andere gedaan door: Het organiseren van een ondermijningsdag voor de gehele organisatie en gemeenteraad om de bewustwording rondom dit thema te vergroten en een handelingsperspectief te bieden waar men terecht kan met een vermoeden van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast is uitvoering gegeven aan een integrale controle/MIA-actie eind januari 2023, waarbij diverse panden zijn gecontroleerd.

Naast het vergroten van de bewustwording binnen de gehele organisatie is de verbinding naar buiten versterkt, door een samenwerking aan te gaan met Meld Misdaad Anoniem en een campagne te draaien. Daarnaast is in april 2023 het nieuwe Bibob-beleid vastgesteld, waardoor voorkomen kan worden dat wij als lokale overheid criminele activiteiten (onbewust) faciliteren. Daarnaast heeft de gemeente zich aangesloten bij de werkgroep ‘Kiek Uut’ voor de aansluiting bij het Keurmerk Veilig Buitengebied. Eind 2022 is in samenwerking met de gemeenten Wierden en Rijssen-Holten een enquête uitgezet onder de bewoners en ondernemers van ons buitengebied. De resultaten hiervan geven ons meer inzicht in de criminele activiteiten die zich daar voordoen, zodat wij in de nabije toekomst (gebieds)gerichter interventies kunnen plegen om het buitengebied minder aantrekkelijk te maken voor criminelen. Tot slot voert het RIEC op dit moment een veiligheidsanalyse uit. Hieruit komen focusgebieden en adressen uit naar voren waar we gericht mee aan de slag kunnen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit; daadkrachtig optreden bij het aantreffen van een in werking zijnde hennepkwekerij en deze woning voor een bepaalde termijn sluiten op basis van bestuurlijke bevoegdheid.

Financiële voortgang

06 Bestuur, veiligheid en dienstverlening

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

6.01

Extra reisdocument aanvragen

92

-46

46

6.02

Maaltijden en consumpties voor de gemeenteraad

0

-5

-5

6.03

Lagere opbrengst OZB gebruikers niet-woningen door leegstand

0

-131

-131

6.04

Decembercirculaire

60

-21

40

6.05

Bijstelling dividend verbonden partijen

539

0

539

6.06

Rente over schatkistsaldo

920

0

920

6.07

Lagere kosten Veiligheidsregio Twente

50

0

50

6.08

Bezwaren Wet WOZ

0

-126

-126

6.09

Voordeel najaarsrapportage 2022

779

0

779

6.10

Collegeprogramma - deel dekking 2023

0

-224

-224

6.11

Aanpassen renteomslag van 2,0% naar 1,2%

703

-896

-193

6.12

Terugdraaien bezuinigingen APV

0

-60

-60

3.142

-1.509

1.633

Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Lagere opbrengst OZB gebruikers niet-woningen door leegstand (€ 131.000,-- N) Vanwege leegstand van niet-woningen is er met name bij de gebruikers van niet-woningen een lagere opbrengst. Dit tekort van €131.324 wordt meegenomen in de bestuursrapportage. Decembercirculaire (€ 60.000,-- V/ € 21.000,-- N) Via de brief over de decembercirculaire 2022 bent u over de ontwikkelingen op de hoogte gebracht. De daar genoemde structurele effecten zijn in deze bestuursrapportage opgenomen. Er zijn enkele beperkte budgettaire voordelen: per saldo € 40.000,-- in 2023 en € 15.000,-- nadeel vanaf 2024. De extra inkomsten in het gemeentefonds die in 2022 zijn ontvangen en niet konden worden besteed, worden bij het jaarrekeningresultaat bestemd.

Bijstelling dividend verbonden partijen (€ 539.000,-- V) Twence heeft over 2022 een positief netto resultaat geboekt van € 32,5 miljoen, in belangrijke mate veroorzaakt door de hoge energieprijzen. De helft van dit resultaat, € 16,2 miljoen, wordt als dividend uitgekeerd aan de vijftien aandeelhoudende gemeenten en vloeit zo terug in de regio. Vanuit de geldende afspraken is de dividenduitkering aanzienlijk hoger. Voor Hellendoorn gaat dit om een bedrag van € 893.000,--. Er is in de begroting rekening gehouden met een dividenduitkering van € 400.000,-- (obv een resultaat van € 7,3 miljoen). Voorgesteld wordt om de éénmalige extra dividendopbrengsten van € 493.000,-- bij te ramen. Het is overigens niet de verwachting dat de hogere winst van Twence een structureel karakter zal hebben. De dividenduitkering BNG voor Hellendoorn is € 60.500,-- door een hogere nettowinst over 2022. De geraamde opbrengsten van € 36.000,-- worden éénmalig met € 24.500,-- verhoogd. Bij Enexis wordt naast het reguliere dividend, een éénmalig dividend van € 100 miljoen uitgekeerd over de boekwinst van de verkoop van bedrijfsonderdeel Fudura. Dit geeft een voordelig effect van € 12.500,--.

Naast het reeds uitgekeerd interim dividend 2022 Wadinko van € 3 miljoen, in 2021, in verband met een verwacht hoog netto resultaat en hoog liquiditeitssaldo wordt er een slotdividend over 2022 uitgekeerd van € 1,5 miljoen. De verwachte opbrengsten voor Hellendoorn van € 32.500,-worden éénmalig verhoogd met € 8.500,--. Treasury: rente over schatkistsaldo en het weghalen stelpost rente nieuwe leningen (€ 920.000,-- V) Momenteel is er een flink liquiditeitenoverschot. Hierdoor staat er een fors bedrag op het schatkistsaldo. Sinds het laatste kwartaal van 2022 ontvangen we over dit saldo een rentevergoeding. We verwachten hiervoor in 2023 een bedrag van naar schatting € 900.000,-- te kunnen ontvangen. Het gereserveerde bedrag voor rente over nieuwe onvoorziene leningen (€ 20.000,--) kan uiteraard ook vervallen. Het structurele deel wordt in de primitieve begroting 2024 meegenomen. Lagere kosten Veiligheidsregio Twente (€ 50.000,-- V) De begroting 2023 van de Veiligheidsregio Twente viel lager uit dan we hadden geraamd. Wij hadden een indexatie berekend van € 100.000,--. Dit is twee keer zo veel als is doorgevoerd door de VRT. Een voordeel van € 50.000,--. Bezwaren wet WOZ (€ 126.000,-- N) De bezwaren die ingediend worden tegen de WOZ-waarde nemen fors toe. Waren er enkele jaren geleden zo'n 400 bezwaren, zitten we nu op 1.300 bezwaren.

Dit heeft gevolgen voor de vergoedingen die we moeten uitkeren aan met name No Cure No Pay bureaus. De bezwaarafhandeling uit 2022 die in 2023 is uitbetaald bedraagt € 35.000,--. Voor 2023 verwachten we € 105.000,-- te moeten betalen. Dat is in totaal € 86.000,-- meer dan we begroot hebben. Vooralsnog beschouwen we deze post als incidenteel aangezien de staatsecretaris met nieuwe wetgeving wil komen. Ook moeten we extra kosten maken voor taxateurs die de bezwaren moeten beoordelen. We schatten in dat we € 39.000,-- aan meerkosten hebben ten opzichte van de begroting. Deze kosten zijn wel structureel omdat het aantal bezwaren fors hoger ligt dan waar in 2019 bij de aanbesteding vanuit is gegaan. Voordeel najaarsrapportage 2022 (€ 779.000,-- V) De najaarsrapportage 2022 sloot met een positief saldo van €779.000,-- voor de jaarschijf 2023. Deze nemen we nu mee in deze rapportage.

Collegeprogramma (€ 224.000,-- N) In februari van dit jaar is het collegeprogramma vastgesteld. Hierin werd een deel nog niet gedekt. Dit restant van € 224.300,-- nemen we nu mee bij de bestuursrapportage. Aanpassen renteomslag van 2,0% naar 1,2% (€ 703.000,-- V/ € 896.000,-- N) Omdat er momenteel rente wordt ontvangen op de middelen die bij de schatkist uitstaan, kan de rente-omslag worden bijgesteld van 1,9% naar 1,2%. De rentevoordelen komen ten gunste van alle beleidsterreinen waar investeringen zijn met een boekwaarde. Ook naar de producten "afval" en "riool". Hierdoor hoeven er minder kosten uit de egalisatievoorzieningen afvalstoffenheffing en riool- en waterzorgheffing te worden onttrokken (circa € 192.000,--). Het rentevoordeel op de schatkist wordt in de deelwijziging onder "treasury" geraamd. Extra reisdocumenten (€ 92.000,-- V/ € 46.000,-- N) Op dit moment is het verwachte aantal aangevraagde reisdocumenten gerealiseerd, echter wordt in de zomermaanden nog een piek verwacht. Er wordt voorgesteld om het voordeel van het aanvragen van 1500 extra reisdocumenten mee te nemen met de bestuursrapportage. Door de verwachte toename dient de afdracht aan het Rijk te worden verhoogd.

Terugdraaien bezuinigingen APV (€ 60.000,-- N) In 2019 is in het kader van de bezuinigingen besloten om vanaf dat jaar jaarlijks de leges voor vergunningen APV/bijzondere wetten stapsgewijs fors te verhogen van € 30.000 naar uiteindelijk € 95.900,-- in 2023 en € 122.500,-- in 2024. Vanwege corona is dat in 2020 en 2021 bij lange na niet gehaald. Ook na corona blijkt dit voor organisatoren onhaalbaar. De marges op evenementen zijn gering en de kosten zijn ondertussen fors gestegen. De indexatie is wel doorgevoerd. Dat betekent dat de verwachte opbrengst in 2023 geschat wordt op € 40.000,--. Voorgesteld wordt om de bezuiniging die in 2019 is opgelegd terug te draaien. Voor 2023 betekent dat een nadeel van € 60.000,--. Formeel is dit een wijziging van beleid. Omdat de opbrengst ook de komende jaren niet realistisch wordt geacht, stellen we voor dit ook structureel in de bestuursrapportage op te nemen voor een nadelig bedrag van € 80.000,--. Indien de verhoging wel zou worden doorgevoerd betekent dit het einde van veel activiteiten/evenementen wat de leefbaarheid in de gemeente niet ten goede komt en ook niet bijdraagt aan ons imago als aantrekkelijke toeristische gemeente.

Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 ◼ Maaltijden en consumpties voor de gemeenteraad (€ 5.000,-- N)

1.7 Programma Overhead Onderzoek buitendienst Op 31 januari 2023 heeft de raad de onderzoeksopdracht ‘onderzoek buitendienst’ vastgesteld. Op basis van die opdracht is het bureau Antea aan de slag gegaan met het uitvoeren van het onderzoek. Het onderzoek bestaat uit een aantal stappen waarmee in beeld gebracht wordt wat goed beheer van de openbare ruimte is, wat onze en hoe onze buitendienst het doet, wat een externe partij te bieden heeft en wat de voor- en nadelen van de opties zijn. Om zo op de conclusie te komen van de vraag: ‘Wat zijn voor de gemeente Hellendoorn de voor- en nadelen van het zelf uitvoeren dan wel uitbesteden van de taken die door de buitendienst worden uitgevoerd, waarbij naast de financiële aspecten ook serviceniveau, wendbaarheid van de organisatie en participatie meegewogen worden?’ Voor dit onderzoek is een bedrag van in totaal € 35.000,- benodigd. Ontwikkeling energieprijzen voor gemeentelijke accommodaties Door de oorlog in Oekraïne zijn de prijzen voor energie het afgelopen jaar fors toegenomen. U bent vorig jaar reeds op de hoogte gebracht over de meeste ontwikkelingen. Inmiddels is de energiemarkt wat gestabiliseerd. Van de hogere prijzen die we nu betalen voor aardgas via Vattenfall heeft het ministerie van EZK toegezegd het prijsverschil met het contract dat we met Gazprom hadden te vergoeden.

Dit geldt voor de jaren 2023 en 2024 waarin wij contracten hadden lopen. Voor de elektra zijn eerder al contracten afgesloten voor 2023 en deels voor 2024. We zien hier echter wel een stijging van de “kale energieprijs" ten opzichte van de prijzen in 2022. Een veel groter deel van de stijging komt echter door de stijging van de energiebelasting. Op dit moment kunnen we u niet goed aangeven wat de effecten van deze stijging is voor de gemeentelijke begroting, omdat de aantallen kWh elektra en m3 gas per accommodatie niet bekend zijn. Hierover zullen we u bij de najaarsrapportage informeren. We verwachten een tijdelijk voordeel op de gaskosten, omdat vorig jaar bij de bestuursrapportage al een voorschot op de stijging is genomen en we de prijsverschillen van EZK vergoed krijgen. Voor de kosten elektra verwachten we een nadeel.energiebelasting. CAO consequenties Op 5 april 2023 is de Cao Gemeenten/SGO 2023 vastgesteld. In de nieuwe Cao is een salarisstijging voor iedereen afgesproken, waarbij het accent is gelegd op medewerkers in de eerste schalen in het loongebouw. De salarissen stijgen vanaf 2 januari 2023 met € 240,- en daarna met 2%. Werknemers krijgen recht op een extra vakantie- en feestdag en kunnen meer uren aanwenden voor het verlofsparen. De werknemers hebben vanaf 2023 recht op zeven bovenwettelijke vakantiedagen (bovenop de twintig wettelijke vakantiedagen).

Daarnaast krijgen alle medewerkers een thuiswerkvergoeding van € 3,-- netto per dag in plaats van de eerdere € 2,-netto per dag. In de begroting 2023 is voor Cao consequenties 3% meegenomen. Dit is onvoldoende om dit financieel op te vangen. De financiële consequentie betreft circa € 1.400.000,--. De consequentie wordt in deze bestuursrapportage alleen voor 2023 opgenomen. De structurele doorwerking wordt meegenomen bij het opstellen van de begroting 2024. Grondzaken

Duurzaamheid Een mooi nieuw innovatief duurzaamheidsproject is het onderzoek dat we zijn gestart naar energieopslag en energiemanagement bij industrieterrein 't Lochter. Naar verwachting zal de

eerste fase van dit onderzoek in Q3-2023 zijn afgerond. Dit onderzoek is gericht op het opslaan van energie (d.m.v. waterstof, accu of ijsbunker) op de momenten dat het goedkoop is en te gebruiken op de momenten dat de energieprijzen hoog zijn. Dynamisch dus. Zowel de bedrijven met een grootzakelijke aansluiting als het Parkmanagement zijn aangehaakt bij dit onderzoek. Doel is te komen tot een Europese EFRO- subsidie aanvraag. Tot slot is er een onderzoek gaande naar het verduurzamen van de gemeentewerf aan de Kerkstraat.

Meerjaren onderhoud In de 2e helft van 2023 zullen de meerjaren onderhoudsplanningen worden geactualiseerd. Dit gebeurt volgens de NEN 2767, conditiescore 3. Dit is overeenkomstig met sober der doelmatig onderhoud.

Reeds afgerond Een mooi en recent in 2023 afgerond project is het realiseren van een nieuwe duurzame koeling in de MER (computer)-ruimte in het Huis voor Cultuur en Bestuur. Daarnaast zijn conform het meerjaren onderhoud de eerste bouw- en installatietechnische werkzaamheden afgerond. Hierbij kun je denken aan buitenschilderwerk, preventief en correctief onderhoud.

Kostenstijging Tot slot ondervinden we ook bij vastgoed de gevolgen van de bovenmatige inflatie. Bij met name de installatie- contracten resulteert dit in een forse kostenstijging in 2023 e.v..

Financiële voortgang 99 Overhead

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

99.01

Uitbreiding bestuursscretariaat 16 uur

0

-33

-33

99.02

Werving en selectiebudget vacature algemeen directeur

0

-15

-15

99.03

Verbindingen ICT - mobiele telefoonkosten

10

0

10

99.04

ICT - Vaste telefonie

20

0

20

99.05

Cao gemeenten/SGO 2023

0

-1.141

-1.141

99.06

Voordeel afschrijvingen door doorschoven investeringen

456

0

456

99.07

Onderzoek uitbesteding buitendienst

0

-35

-35

487

-1.224

-738

Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Cao gemeenten/SGO 2023 (€ 1.141.400,-- N) De financiële consequentie voor 2023 betreft € 1.362.000,--. In de begroting 2023 was een stelpost opgenomen van € 250.000,-- voor stijging van sociale premies. Deze stelpost wordt gebruikt om een gedeelte op te vangen. Het restant nemen we op in de bestuursrapportage. Daarnaast is er een voordeel bij de loonkosten griffie, gezien begin 2023 onze griffier afscheid heeft genomen van onze organisatie. Daarentegen is een extra budget benodigd voor de inhuur van een externe griffie tot de periode van 1 juni 2023. Wij nemen dit bedrag van € 24.400 mee in de bestuursrapportage.

Voordeel afschrijvingen door doorschoven investeringen 2022 (€ 456.000,-- V) Bij de najaarsnota en de jaarrekening 2022 zijn er investeringen doorgeschoven. Wat een budgettair voordeel geeft op afschrijvingen in 2023 van ca € 456.000,--.

Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 ◼ Uitbreiding bestuurssecretariaat 16 uur (€ 33.000,-- N) ◼ Werving en selectiebudget vacature algemeen directeur (€ 15.000,-- N) ◼ Verbindingen ICT – mobiele telefoonkosten (€ 10.000,-- V) ◼ ICT – vaste telefonie (€ 20.000,-- V) ◼ Onderzoek uitbesteding buitendienst (€ 35.000,-- N)

1.9 Investeringen Doorgeschoven kredieten Een aanzienlijk deel van de investeringen is vertraagd. De investeringen voor 2023 zijn begroot op ca. € 32.000.000,-- Volgens actuele prognose wordt hiervan € 19.000.000,-- doorgeschoven naar volgende jaren. De grootste investeringen waarbij vertraging optreedt zijn infrastructurele projecten zoals de Noord-Zuid verbinding en de aansluitpunten op de N35. Belangrijke factor is de stikstofproblematiek. Andere projecten met vertraging zijn de herinrichting van het Huis van Cultuur en Bestuur en de verduurzaming van het Ravijn. Zie bijlage 3 voor het totale overzicht van de begrote investeringen en de aanpassingen. Mede door het landelijke stikstofbeleid, bovenmatige inflatie en capaciteit bij onderaannemers en nutsbedrijven zien we dat het uitvoeren van de investeringen volgens de planning steeds lastiger wordt en dat we de laatste paar jaar grote bedragen doorschuiven. Dit zijn we ons bewust en willen de beoogde planning op korte termijn onder de loep nemen en herzien. Investeringen Buitensport Kunstgras sport- en speelvoorziening De Plakke in Haarle wordt in 2023 vervangen. Het investeringsbedrag van € 150.000 is al in 2019 opgevoerd op basis van de prijzen en de marktsituatie op dat moment. In 2022 zijn we geconfronteerd met een onstabiele marksituatie en prijsstijgingen als gevolg van de oorlog in Oekraïne.

Op basis van de actuele marktsituatie is geconstateerd dat het opgenomen investeringsbedrag te laag is. Voorgesteld wordt om een extra bedrag van € 15.000 op te nemen voor De Plakke. De toplaagrenovatie van de twee kunstgrasvelden op sportpark De Voordam wordt uitgevoerd in 2024 waarbij we in 2023 starten met voorbereiden. Het gaat om o.a.: - uitvoering van een milieukundig bodemonderzoek vanwege de huidige SBR infill; - keuze voor een kunstgrassysteem in relatie tot het verwachte Europese verbod op toepassing van microplastics; - opstellen van bestekstukken etc. Bij de vervanging van de vier kunstgrasmatten in 2022 is al geconstateerd dat de prijzen fors zijn gestegen door de oorlog in Oekraïne. Op basis van de actuele marktsituatie kost een toplaagrenovatie circa € 475.000 per veld (alle noodzakelijke werkzaamheden). We stellen voor het al opgenomen bedrag met totaal € 250.000 te verhogen voor beide velden (totaal € 950.000). Het budget van € 700.000,-- wordt dus doorgeschoven van 2023 naar 2024 en bovendien opgehoogd met € 250.000,--. De toplaagrenovatie van het zandkunstgrasveld voor hockey op sportpark Gagelman wordt uitgevoerd in 2024 waarbij in 2023 wordt gestart met de voorbereiding. Gedachtengang is om deze vervanging gelijktijdig aan te besteden met de toplaagrenovatie van de kunstgrasvelden op De Voordam.

Net als bij de voorgaande kunstgrasvelden geldt dat de prijzen fors zijn gestegen. Op basis van de actuele marktsituatie worden de kosten voor het zandveld ingeschat op € 355.000. Dit betekent dat de raming met € 185.000 verhoogd moet worden.

Het budget van € 175.000,-- wordt dus doorgeschoven van 2023 naar 2024 en bovendien opgehoogd met € 185.000,--. De kassa-automatisering en het reserveringssysteem van het Ravijn is verouderd en wordt niet langer ondersteund door de huidige leverancier. We hadden in de begroting al budget voor vervanging opgenomen en ook doorgeschoven naar 2023. Het investeringsbudget moet waarschijnlijk worden verhoogd, het bedrag dat er mee gemoeid is wordt bekend na (Europese) aanbesteding. Vooralsnog gaan we uit van verhoging met € 100.000,-- investeringsbudget; de kapitaallasten worden dan vanaf 2024 circa € 9.000,-- hoger. In de nadere uitwerking van het

toekomstbestendig maken van het Ravijn wodt aan de hand van een businesscase nog bezien in hoeverre de personeelslasten kunnen worden verminderd. We willen zonnepanelen plaatsen op een deel van het dak van het Huis voor Cultuur en Bestuur voor een investeringsbedrag van € 28.000,--. Deze investering heeft een terugverdientijd van minder dan 10 jaar (circa 8 jaar) en mag dus via de Reserve duurzame energiemaatregelen worden gedekt. De officiële goedkeuring van het beschikbaarstellen van het investeringskrediet geschiedt bij deze bestuursrapportage. De kapitaals- en onderhoudslasten worden gedekt uit de reserve, de energiebesparing komt ten gunste van de reserve. Per saldo wordt per jaar een voordeel van ongeveer € 1.000,-- verwacht die in de reserve wordt gestort.

Hoofdstuk 2 Risico’s Aan de hand van de risico-inventarisatie is een risicoprofiel opgesteld. De risico’s van de organisatie zijn doorgelopen en waar nodig geactualiseerd. In totaal zijn er 178 risico’s in beeld gebracht. Hieronder worden de tien grootste (financiële) risico’s weergegeven met de hoogste impact op de benodigde weerstandscapaciteit.

Belangrijkste financiële risico's Nr. Risico Gevolgen

R250

R251

Hoge loon- en prijsstijgingen worden niet voldoende gecompenseerd via het gemeentefonds

Financieel - De vergoeding van inkomsten uit het gemeentefonds voor loon- en prijsstijgingen zijn ontoereikend om de werkelijke stijgingen op te vangen, waardoor tekorten in de begroting ontstaan

Impact Continuïteit - Niet alle (beleids)taken kunnen meer op het vastgestelde niveau worden uitgevoerd. Inflatie op kosten van Financieel - De sancties die door energie, lonen en de EU opgelegd worden aan salarissen, goederen Rusland als reactie op de inval in en diensten. Alles en oorlog met Oekraïne leiden tot gerelateerd aan stijging van de prijs van gas en stijging kosten andere (fossiele) energie. Hoewel energie. het ministerie voor 2023 en 2024 het verschil tussen oude en nieuwe gascontracten vergoed, stijgen ook de kosten van elektra. De hoge energiekosten leiden ook bij leveranciers van goederen en diensten tot forse prijsstijgingen. Door de hogere kosten al deze zaken worden ook de kosten voor levensonderhoud van inwoners van Europa hoger. Zij eisen hogere lonen. Ook dit werkt door in de hogere kosten in te kopen goederen en diensten, maar in hogere salariskosten van eigen medewerkers Impact Continuïteit - De continuïteit van diverse gemeentelijke activiteiten kan onder druk komen te staan als de lonen en prijzen hoger toenemen: de beschikbare kredieten kunnen ontoereikend zijn om alle beleid uit te voeren. Ook diverse goederen worden schaars of zijn

Maatregelen

Financieel gevolg (max.)

Kans

Invloed

Actief - Firewalls, virusscanners, beheer servers, pen-testen en offline back-up.

€ 3.000

70%

16,3%

Actief - Firewalls, virusscanners, beheer servers, pen-testen en offline back-up.

€ 2.000

70%

12,0%

niet meer leverbaar.

R67

Cyberaanval met uitval van ICT tot gevolg

Imago - Als gemeente willen we de lastendruk van onze burgers niet verder verhogen door onze tarieven te verhogen met de volle inflatiefactor. Indien dit wel nodig mocht zijn, geeft dit imagoschade voor ons als "eerste overheid". Financieel - ICT ligt plat, waardoor informatie niet ontsloten is. Systemen werken mogelijk niet waardoor betalingen stil kunnen komen te liggen.

Actief - Firewalls, virusscanners, beheer servers, pen-testen en offline back-up.

€ 1.500

50%

5,8%

Actief - Het opnemen van een voorzichtigheid in de raming van het gemeentefonds.

€ 1.000

70%

5,4%

€ 800

70%

4,7%

€ 2.000

30%

4,0%

Impact Continuïteit - Er kan niet gewerkt worden.

R54

Daling uitkering gemeentefonds

Imago - Het vertrouwen in de overheid wordt aangetast + eventuele identiteitsfraude inwoners. Financieel - De uitkering van het gemeentefonds kan gedurende het begrotingsjaar wijzigen. Bij een daling heeft dit effect op de lopende begroting en zijn direct ombuigingen nodig. Ook heeft een daling impact op de opvolgende jaren. Ook dan zijn bezuinigingen nodig, maar daarvoor hebben we langer de tijd. Impact Continuïteit Voorzieningenniveau wordt verlaagd.

R162

R80

Toename van jeugdzorg in aantal en onvoorspelbaarheid van de uitgaven via externe verwijzers

Infrastructuur kan technische

Financieel - Door toename van het gebruik van jeugdhulp ontstaan tekorten op het budget. Een groot gedeelte van de instroom komt buiten de gemeentelijke organisatie vandaan. 60% van de instroom wordt bepaald door huisartsen, andere medische specialisten of trajecten die opgelegd worden vanuit jeugdbescherming/ Jeugdreclassering.

Suggestie - Op de voet volgen van de ontwikkelingen, zodat je maximale reactietijd hebt om zelf de gevolgen te kunnen sturen. Suggestie - Lobby in samenwerking met andere gemeenten en VNG. Actief - Aanstelling POH'ers jeugd in 2019 heeft geleid tot minder doorverwijzingen naar tweedelijnszorg. Na een positieve evaluatie, zijn eind 2020 de POH'ers in dienst getreden van de gemeente.

Impact Continuïteit - Doordat niet te sturen is op volume en doordat met name trajecten gericht op 24uursverblijf kostbaar zijn kan de (financiële) impact groot zijn. Als gevolg van corona zien we toenemende problematiek bij Jeugd, ook in lopende casuïstiek, en daarmee toenemende kosten. Financieel - Grote investeringen in In voorbereiding wegen. Ontwikkelingen goed

ontwikkelingen van (motor)voertuigen niet bijhouden

R132

Groter beroep op open einde regelingen vanuit jeugdzorg en Wmo

R172

De tarieven voor ingekochte zorg blijken te laag

Impact Continuïteit – Maatregelen gaan ten koste van andere werkzaamheden. Imago - Door achterblijven van infrastructuur. Financieel - Het beroep dat de burger kan doen op open einde regelingen zoals Wmoverstrekkingen, leerlingenvervoer en bijzondere bijstand is niet gelimiteerd. Dit kan resulteren in tegenvallers.

Financieel - Aanbieders kunnen niet kostendekkend leveren en komen daardoor in de problemen. Dit leidt tot verzoeken om de tarieven te verhogen. En dat leidt tot hogere kosten. Aanbieders houden zich niet aan de contractafspraken en vragen het hoogste tarief. De gemeente kan dan niet altijd weigeren om de zorg in te kopen.

bijhouden en inspelen op veranderingen.

In voorbereiding - Er € 500 kunnen kwantitatieve maatregelen genomen worden waardoor de doelgroep van de betreffende regelingen kleiner wordt. Daarnaast is het eventueel mogelijk kwalitatieve maatregelen te nemen door de maximale bedragen waar beroep op gedaan kan worden bij te stellen.

70%

3,8%

Actief - Onderzoek reële tarieven.

€ 500

90%

3,5%

Actief - Vormen van een reserve wachtgeldverplichtingen wethouders

€ 600

50%

2,6%

€ 1.000

30%

2,3%

Impact Continuïteit - Als individuele gemeente is de invloed op prijsstelling door aanbieders gering. En als aanbieders omvallen heeft dit direct gevolgen voor de continuïteit van zorg.

R65

Wachtgeldverplichtingen wethouders

R61

Datalek - Gegevens van inwoners komen op straat

Imago - Het imago van de gemeente als opdrachtgever wordt geschaad. Financieel Bij eindigen dienstverband wethouders ontstaat een recht op wachtgeld.

Financieel - De kans bestaat dat er Actief - extra checks in een boete wordt opgelegd (tot systemen inbouwen. maximaal € 820.000). Daarnaast kan gemeente door burgers aansprakelijk worden gesteld voor

gevolgschade. Impact Continuïteit - Gevolgen voor positie bestuurders. Die leggen prioriteit bij de oplossing, waardoor regulier werk minder prioriteit heeft.

Actief - mensen controles laten uitvoeren. Actief - een ICT-systeem dat voldoet aan alle informatiebeveiligingsmaatregelen (BIO).

Imago - Imagoschade waarbij beeld ontstaat van onzorgvuldige overheid, laks omgaan met privacy gevoelige informatie.

Actualisatie risico’s Ten opzichte van de laatste actualisatie bij de jaarrekening 2022 is het totale aantal risico’s licht verlaagd. De top 10 is gewijzigd. Met name risico’s R250 en R251 met betrekking tot de hoge prijs- en loonstijgingen hebben een flinke impact op ons benodigde weerstandsvermogen. Ons beschikbare weerstandsvermogen is voldoende om de aanwezige risico’s in financiële zin af te kunnen dekken. Benodigde weerstandscapaciteit Door de actualisatie van een aantal risico’s is de benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit € 8.375.000,--. Deze is gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2022 (€ 6.402.000,--).