bestuursrapportage 2023

Bestuursrapportage 2023

07-06-2023

Inleiding De bestuursrapportage is onderdeel van de Planning en Control cyclus en is bedoeld om een actueel beeld van de programmabegroting 2023 te geven in zowel beleidsmatig als in financieel opzicht. De rapportage gaat in op de uitvoering van activiteiten, financiële ontwikkelingen en afwijkingen als gevolg van nieuw of aangepast beleid. Daarnaast is er aandacht voor actuele thema’s, investeringen en risico’s. De peildatum is 1 mei 2023 waarbij we een doorkijk geven naar het einde van het jaar. Hieronder wordt in hoofdstuk 1 de beleidsmatige & financiële voortgang van de programma’s 2023 toegelicht waar onder andere ingegaan wordt op de bovenmatige inflatie, het collegeprogramma, de voortgang van de projecten en activiteiten uit de begroting 2023 en de financiële afwijkingen. In hoofdstuk 2 wordt er ingegaan op de risico’s en weerstandscapaciteit. De bijlagen bevatten de begrotingswijzigingen (bijlagen 1 en 2), het investeringsoverzicht (bijlage 3), voortgang collegeprogramma (bijlage 4), het overzicht gemeentelijk vastgoed (bijlage 5), interbestuurlijk toezicht (bijlage 6), de factsheet sociaal domein (bijlage 7), bovenmatige inflatie (bijlage 8) en herzien besluit herinrichting bibliotheek (bijlage 9) Collegeprogramma Op 7 maart 2023 heeft het college het collegeprogramma 2023-2026 vastgesteld.

De financiële doorvertaling is vervolgens op 4 april 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Een zestal maatschappelijke kernopgaven vormt de basis van het collegeprogramma. Het betreft: 1. Een leefbaar platteland 2. Toekomstbestendigheid als sleutel 3. Kwaliteitsvol en betaalbaar wonen 4. Inclusie; iedereen doet mee 5. Gezond en veilig samenleven 6. Economie en bereikbaarheid Aan de hand van deze zes maatschappelijke kernopgaven beogen we de kwaliteit van onze gemeente te behouden en te versterken. Zodat de kwaliteit die we hebben op het gebied van wonen, werken en leven, natuur en landbouw en economische ontwikkeling overeind blijft. Kwaliteit die we terugzien in de veelzijdigheid van functies in ons landelijk gebied, in diversiteit van onze bevolking, in de unieke karakters van de verschillende dorpen en buurtschappen en in de afwisseling van landschappen. We willen met het oog op de nabije en verdere toekomst keuzes maken die onze veelzijdigheid – en daarmee de kwaliteit van onze samenleving behouden en versterken. Door de zes maatschappelijke kernopgaven te vertalen in projecten en activiteiten, geven we concreet invulling aan het collegeprogramma. De voortgang van deze projecten en activiteiten is als bijlage toegevoegd.

Samenvatting Het totaal van de bestuursrapportage komt uit op een saldo van € 1.667.000,-- voordelig in 2023. Hierbij is het voordelig saldo van € 779.000,-- uit de najaarsrapportage 2022 over het jaarschijf 2023 meegenomen. Een kanttekening hierbij is wel dat de meicirculaire niet in de bestuursrapportage is verwerkt en de CAO consequenties incidenteel zijn meegenomen. De strucutrele doorwerking hiervan komen terug in de begroting 2024. Meerjarig laat de rapportage het volgende beeld zien: € 104.800,-- nadeel in 2024, € 235.600,-nadeel in 2025, € 229.900,-- nadeel in 2026 en in 2027 € 227.700,-- nadeel. We zien in 2023 vooral veel incidentele voordelen maar structurele tekorten ontstaan. Verder schuiven we voor circa € 19.000.000,-- van de beoogde € 32.000.000,-- aan investeringen door naar latere jaren. En willen we de kredieten voor in totaal € 478.000,-- uitbreiden. In onderstaande tabel zijn de voor- en nadelen voor 2023 per programma inzichtelijk gemaakt. Totaaloverzicht programma's

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

1

Werk, economie en inkomen

2.010

-1.752

258

2

Jeugd en Wmo

1.031

-173

857

3

Cultuur, onderwijs en sport

135

-318

-183

4

Mobiliteit en bereikbaarheid

61

-81

-20

5

Wonen en leefomgeving

534

-674

-140

6

Bestuur, veiligheid en dienstverlening

3.142

-1.509

1.633

99

Overhead

487

-1.224

-738

7.399

-5.732

1.667

We zien bij de programma’s 1, 2 en 6 grote voordelen en in de overige programma’s nadelen. Onderstaand overzicht geeft de grootste mee- en tegenvallers (>50.000,--) weer die het saldo van de bestuursrapportage verklaren. Saldo Bestuursrapportage

Saldo van baten en lasten

Nadelen Indexatieverhoging Twents Model met 0,74%

- 76 N

Meerkosten doelgroepenvervoer

- 71 N

Verhoging bijdrage ODT nav begrotingswijziging 2023-01 ODT

- 83 N

Doorrekening bedrijfsplan afval 2023

- 78 N

Lagere opbrengst OZB gebruikers niet-woningen door leegstand

- 131 N

Bezwaren Wet WOZ

- 126 N

Collegeprogramma - deel dekking 2023

- 224 N

Aanpassen renteomslag van 2,0% naar 1,2%

- 193 N

Terugdraaien bezuinigignen APV

- 60 N

Cao gemeenten/SGO 2023

- 1.141 N

Overige afwijkingen (< € 50.000,--)

- 323 N

Totaal nadelen

- 2.506 N

Voordelen Collectieve ziektekostenverzekering

53 V

BUIG en Participatiewetuitkeringen

244 V

Stelposten indexatie en volumegroei Vervoer en Verstrekkingen

81 V

Verstrekking hulpmiddelen WMO - Wonen

200 V

Beschermd Wonen, voorlopige afrekening 2022

500 V

Bijstelling huuropbrengsten

71 V

jeugd

126 V

Bijstelling dividend verbonden partijen

539 V

Rente over schatkistsaldo

920 V

Lagere kosten Veiligheidsregio Twente

50 V

Voordeel najaarsrapportage 2022

779 V

Voordeel afschrijvingen door doorgeschoven investeringen

456 V

Overige afwijkingen (< € 50.000,--)

156 V

Totaal voordelen

4.175 V

Totaal afwijkingen

1.669 V

Wij stellen voor in te stemmen met: 1. De bestuursrapportage 2023 en de daarbij behorende begrotingswijziging vast te stellen 2. Het voordelig saldo van € 1.667.000,-- in 2023 en deze toe te voegen aan de Vrij Aanwendbare Reserve (VAR) 3. De meerjarige effecten van € 104.800,-- nadeel in 2024, € 235.600,-- nadeel in 2025, € 229.900,-- nadeel in 2026 en € 227.700,-- nadeel in 2027 en deze te betrekken bij de begroting 2024-2027 4. De volgende mutaties op de reserves vast te stellen: a. Opbrengsten verkoop erfpachtgrond Jomape van € 179.100,-- te storten in het algemeen bufferreserve b. Een bedrag van € 193.500,-- te onttrekken uit de bestemmingsreserve Armoedeen schuldenaanpak voor het meer uitbetalen aan energietoeslag c. Een bedrag van € 90.000,-- te storten in de bestemmingsreserve Armoede- en schuldenaanpak voor het niet benutten van het bedrag t.b.v. verruiming doelgroep collectieve ziektekostenverzekering 5. Het beschikbaar stellen van de volgende investeringskredieten: a. Uitbreiding investering voor het vervangen toplaag kunstgrasveld De Plakke van € 15.000,-b. Uitbreiding investeringen het Ravijn voor de kassa-automatisering en het reserveringssysteem met € 100.000,-c. Uitbreiding investering voor het vervangen toplagen kunstgrasvelden de Voordam met € 250.000,-- (deze investering wordt doorgeschoven naar 2024) d.

Uitbreiding investering voor het vervangen toplaag van het hockeyveld met € 185.000,--. (deze investering wordt doorgeschoven naar 2024) e. Plaatsen van zonnepanelen op een deel van het dak van het Huis van Cultuur en Bestuur voor een bedrag van € 28.000,-6. Het besluit herinrichting bibliotheek in het Huis van Cultuur en Bestuur herzien vast te stellen (dit besluit is toegevoegd als bijlage 9.) 7. Het terugdraaien van de bezuinigingen leges voor vergunningen APV/bijzondere wetten in 2023 voor een bedrag van € 60.000,-- en structureel vanaf 2024 voor een bedrag van € 80.000,-- nadelig

Hoofdstuk 1 Beleidsmatige & financiële voortgang per programma In dit hoofdstuk gaan we in op de belangrijkste aandachtspunten per programma binnen de bestuursrapportage 2023. De grootste afwijkingen zowel beleidsmatig als financieel worden behandeld. Per programma staat er een tabel met de afwijkingen met daaronder een toelichting op de belangrijkste afwijkingen.

1.1 Programma 1 Werk, economie en inkomen Economie Centrumontwikkeling Nijverdal Ontwikkeling omtrent “herinrichting Willem-Alexanderstraat – Keizerserf en Máximastraat”, zie Programma 4 Mobiliteit en bereikbaarheid. Voor de herinrichting heeft Provincie Overijssel €300.000,- subsidie beschikbaar gesteld. Einddatum 2023. Door vertraging van het project zal afstemming met de Provincie plaatvinden of uitstel subsidietermijn mogelijk is. Afhankelijk van de planning uitvoering wordt de herinrichting van de Zaterdagmarkt opgestart. De herinrichting vindt in twee stappen plaats: tijdens de uitvoering zullen alle kramen tijdelijk op het Marktplein komen te staan en na afronding van de uitvoering komen de marktkramen op hun ‘definitieve’ plaats te staan, dit kan in de Willem-Alexanderstraat of op het Marktplein zijn. De herinrichting vindt in overleg met de ondernemers van de Zaterdagmarkt en betrokken centrumondernemers plaats.

Programmeren Bedrijventerreinen In de afgelopen jaren lag de nadruk in de regio Twente op het terugdringen van overaanbod. Door snel en sterk veranderde marktomstandigheden is de uitgangssituatie nu anders. Ook in de gemeente Hellendoorn is nagenoeg geen aanbod van nieuwe bedrijfskavels. Het recent ontwikkelde terrein Lochter III is uitverkocht. Er zijn zorgen over de beschikbaarheid van bedrijventerreinen in alle segmenten: klein- en grootschalig, lokaal en regionaal. Tegelijkertijd staan we voor grote maatschappelijke opgaven die hun weerslag hebben op de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen en zijn er meer functies die ruimte vragen zoals woningbouw, energie, landbouw en natuur. Dit alles vraagt om andersoortige programmeringsafspraken: naast kwantitatief nu ook kwalitatief, adaptief, ambitieus, rekening houdend met veranderende wet- en regelgeving en met ruimte voor lokaal maatwerk en afwegingen. De Twentse gemeenten en provincie hebben nieuwe programmeringsafspraken voor bedrijventerreinen in de regio Twente gemaakt voor de periode 2023-2026'. Hiermee beogen we zuinig en zorgvuldig om te gaan met de schaarse ruimte. Voor gemeente Hellendoorn betekent dit een ontwikkelruimte van ca. 15 hectare netto voor de komende jaren. Daarbovenop kan een vervangingsbehoefte ontstaan op het moment dat bedrijventerreinen

worden getransformeerd naar een andere functie, zoals bijvoorbeeld de bedrijvenlocatie 'Hoge Dijkje' in Nijverdal waar zal worden herontwikkeld tot woongebied. De komende periode zal worden onderzocht of bij de geconstateerde behoefte ook geschikte locaties zijn te vinden.

Vrijetijdseconomie Recreatie en toerisme We presenteren ons graag als toeristische gemeente. De coronajaren 2020 (-4,8%) en 2021 (+20,4%) lieten een divers beeld zien in het aantal overnachtingen ten opzichte van het jaar 2019. Wanneer we 2022 vergelijken met 2019 dan zien we echter nog steeds een stijgende lijn in het aantal overnachtingen met maar liefst 8,9%. Daarmee bereiken we bijna 500.000 toeristische overnachtingen in onze gemeente. Verkenning Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal In het gebied van de Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal verkennen wij met 18 partners aan de hand van proefprojecten of wij zo’n Nationaal Park Nieuwe Stijl kunnen of willen worden. Eind 2023 nemen wij hier een gezamenlijk besluit over. Het besluit vindt plaats op basis van noaberschap: elke partner moet met het besluit uit de voeten kunnen. De einddatum is gekoppeld aan de Impuls Subsidieregeling van Ministerie van LNV. Het Ministerie van LNV heeft onlangs het definitief concept Beleidsprogramma Nationale Parken 2023-2030 opgesteld. Hierin wordt richting gegeven hoe de komende jaren invulling moet worden gegeven aan de ontwikkeling van nationale parken tot robuuste, kwalitatief hoogstaande, natuur- en cultuurlandschapsgebieden. Dit roept bij de 18 partners enige vragen op waar wij antwoord op willen hebben om tot een goed besluit te komen.

Hiervoor voeren wij gesprekken met onder andere het Ministerie en Provincie Overijssel.

Werk en inkomen Al onze inwoners moeten mee kunnen doen aan de samenleving. Het aantal personen met een uitkering (Participatiewet en IOAW/Z) vertoont per saldo een lichte stijging, vooral als gevolg van nieuwe instroom van statushouders. Verder zien we op dit moment een iets lagere uitstroom naar betaald werk. Door actualisering van de klantprofielen

en de individuele plannen van aanpak worden voortdurend nieuwe trajecten gestart, gericht op uitstroom. De krapte op de arbeidsmarkt maakt dat extra inspanningen nodig zijn om functies passend te kunnen maken voor plaatsing van personen uit onze doelgroepen. Het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie is in totaliteit licht gestegen, o.a. door enkele extra plaatsingen in het kader van nieuw beschut werken. Dit is mede mogelijk door de verbeterde vergoeding van de loonkostensubsidies door het rijk. We werken aan een bredere inzet van de Stichting Noest in Hellendoorn voor de kwetsbare doelgroepen in onze gemeente. Het aantal medewerkers bij Stichting Noest (beschut werk Wsw en nieuw beschut Participatiewet) is over 2022 per saldo vrijwel gelijk gebleven (ruim 80 personen). De daling van het aantal Wsw’ers is vrijwel gecompenseerd door de extra plaatsingen nieuw beschut (met aanstelling bij de gemeente conform CAO Aan de slag). Wel is het aantal gedetacheerden bij reguliere werkgevers gedaald (onder meer door vervroegde pensionering). De bredere inzet van Noest voor de kwetsbare doelgroepen zien we terug bij het bieden van stageplaatsen voor VSO/Pro-scholieren en trajecten voor personen met een uitkering.

Naast het trainen van werknemersvaardigheden dient dit ook als test- en training voor het bepalen van het vervolgtraject richting werk, en zo nodig het aanvragen van een indicatie nieuw beschut of

banenafspraak bij het UWV. Tenslotte is het vervoer van SW-medewerkers per 1 mei na een aanbesteding overgegaan naar een nieuwe vervoerder. We spelen in op mogelijkheden om de Participatiewet beter in balans te brengen. De menselijke maat en werken op basis van vertrouwen staan centraal bij het vereenvoudigen van werkprocessen en het actualiseren van lokale verordeningen en beleidsregels. Hierbij spelen we in op de ruimte die het kabinet biedt in het rapport ‘Participatiewet in balans’ en de ruimte die de gemeente op basis van buitenwettelijk begunstigend beleid toe kan passen. De eerste stappen zijn hiermee gezet door via werkinstructies deze mogelijkheden op te zoeken en het vaststellen van de beleidsregels met betrekking tot terug- en invordering. Daarnaast kunt u binnenkort (eind Q2) de nieuwe re-integratieverordening tegemoetzien, waarin de wettelijke wijzigingen (Breed Offensief loonkostensubsidies) zijn verwerkt.

Armoedebeleid, schuldhulpverlening en statushouders Armoedebeleid dat zowel uitkeringsgerechtigden als werkenden ondersteunt. De energietoeslag voor 2022 is inmiddels gesloten en de raad heeft de evaluatie met betrekking tot de korte termijn aanpak armoede en schulden 2022 ontvangen. De Wet energietoeslag 2023 treedt later dit jaar in werking. De hoogte van de energietoeslag 2023 is €1300,- waarbij een bedrag van €500,- aanvullend op de energietoeslag van 2022 uitgekeerd kan worden. Het bedrag van €800,- voor 2023 mag pas na vaststelling van de Wet energietoeslag 2023 uitgekeerd worden. Het voorstel is om het totale bedrag van €1300,- na vaststelling van de wet energietoeslag 2023 uit te keren. De middelen voor de aanvulling op 2022 zijn via de decembercirculaire reeds ontvangen maar zullen pas later dit jaar uitgekeerd worden. Zo optimaal mogelijke start voor kinderen in het leven. Eind 2022 is de werkwijze rondom het Kindpakket aangepast. Per 1 januari 2023 wordt de toekenning van het kindpakket achteraf gecontroleerd. Dit sluit aan bij de wens om meer op basis van vertrouwen te werken en bij de werkwijze die rondom het declaratiefonds reeds wordt gehanteerd. We verwachten een stijging te zien in het aantal kinderen dat gebruik maakt van het Kindpakket. In 2022 waren dit in totaal 233 kinderen ten opzichte 130 kinderen in het eerste kwartaal van 2023.

De signalen vanuit inwoners en verschillende samenwerkingspartners rondom deze wijzigingen zijn positief. Schuldhulpverlening is beschikbaar voor alle inwoners en ondernemers met schulden. De samenwerking tussen met de Stadsbank wordt verder uitgewerkt waarbij de gemeente meer de regierol pakt. Dit gebeurt door meer ondersteuning aan inwoners voor-, tijdens en na de verschillende schuldhulpverleningstrajecten om uitval en recidive te voorkomen. Daarbij wordt afhankelijk van de behoefte van inwoners samengewerkt met stichting Boom het Stichting Avedan. De pilot vroegsignalering is afgerond en geëvalueerd. Vanaf mei 2023 wordt aan alle inwoners waarvan de gemeente Hellendoorn een melding krijgt een aanbod tot hulp gedaan. Via een afwegingskader wordt de vorm van contact bepaald. Dit kan zijn via een flyer, per mail, whatsapp, telefonisch of via een huisbezoek. In afwachting van verdere formalisatie van de samenwerking met het ROZ Twente kunnen ondernemers al bij het ROZ terecht voor de BBZ en schuldhulpverlening aan ondernemers. Statushouders moeten mee kunnen doen in onze samenleving. We ondersteunen statushouders bij het integreren en meedoen in onze samenleving door uitvoering te geven aan de Wet inburgering. De verschillende leerroutes (onderwijsroute, B1route en Z-route) zijn gestart en worden uitgevoerd door verschillende instanties, regionaal, subregionaal en lokaal.

Ons treven is deze routes structureel budgetneutraal uit te voeren.

Voor een goede inburgering is het leren van de taal in combinatie met werk essentieel. Daarom begeleiden we inburgeraars zo snel mogelijk naar (vrijwilligers)werk. Samen met Stadsbank Oost Nederland zorgen we ervoor dat inburgeraars financieel worden ontzorgd. In Q3 2023 wordt deze samenwerking geëvalueerd. Samen met de woningcorporatie zorgen we ervoor dat statushouders duurzaam worden gehuisvest. Door de groeiende asielinstroom nemen ook de taakstellingen voor het huisvesten van statushouders toe. De taakstelling die de provincie ons oplegt is toegenomen van 21 en 28 statushouders in de eerste en tweede helft van 2022 naar 43 en 56 statushouders in de eerste en tweede helft van 2023. Dit vraagt extra inspanningen van de uitvoering en ook van partners als Vluchtelingenwerk De Welle en Reggewoon. Het streven blijft om aan de taakstelling te voldoen. Om dit te kunnen bereiken wordt onder andere ingezet op de realisatie van flexwoningen.

Financiële voortgang

01 Werk, economie en inkomen

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

1.01

Specifieke uitkering Inburgering 2023

379

-379

0

1.02

Asielzoekers - crisisnoodopvang

896

-896

0

1.03

Trajectkosten n.a.v. toeslagenaffaire

30

-30

0

1.04

Energietoeslag 2022

194

-194

0

1.05

Collectieve ziektekostenverzekering

143

-90

53

1.06

BUIG en Participatiewetuitkeringen

244

0

244

1.07

Lokale uitvoering WSW - LIV gelden

60

-60

0

1.08

Uitvoering Nieuw Beschut

0

-39

-39

1.09

Lokale uitvoering WSW - interne verrekening Openbaar Groen

65

-65

0

2.010

-1.752

258

Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Specifieke uitkering inburgering 2023 (€ 379.000,-- V/ € 379.000,-- N) De specifieke uitkering Inburgering, bedoeld voor het bekostigen van het participatieverklaringstraject, de module Arbeidsmarktoriëntatie en Participatie, Maatschappelijke begeleiding, taalonderwijs en participatie-activiteiten bedraagt voor 2023 € 378.598,-- Niet bestede gelden kunnen worden doorgeschoven naar een volgend boekjaar, dit wordt bezien met de najaarsrapportage. Uiteindelijk vindt afrekening op basis van nacalculatie plaats waarbij de gemiddelde uitgaven per inburgeraar zijn gemaximeerd. Asielzoekers – crisisnoodopvang (€ 896.000,-- V/ € 896.000,-- N) De financiële realisatie van de crisisnoodopvang voor asielzoekers verloopt budgettair neutraal, de kosten komen volledig ten laste van het COA. De raming is gebaseerd op een bezetting van de locatie t/m 31-12-23. De begroting bedraagt € 847.000,-- op jaarbasis, daarnaast is de ambtelijke inzet van € 49.000,-- administratief in deze wijziging verwerkt. Energietoeslag 2022 (€ 194.000,-- V/ € 194.000,-- N) Ten behoeve van de jaarrekening 2022 is een inschatting gemaakt van het bedrag aan nog te betalen energietoeslag 2022 in boekjaar 2023. Uiteindelijk is er € 193.500,-- meer uitgekeerd dan verwacht. Dit bedrag komt ten laste van de bestemmingsreserve Armoede- en schuldenaanpak.

Collectieve ziektekostenverzekering (€ 143.000,-- V/ € 90.000,-- N) Ten behoeve van de uitbreiding van de doelgroep naar 130% van de bijstandsnorm is incidenteel € 90.000,-- vanuit de bestemmingsreserve Armoede- en schuldenaanpak

beschikbaar gesteld. Dit blijkt niet nodig te zijn, de uitvoering kan plaatsvinden binnen het reguliere budget. De werkelijke kosten 2023 zijn € 143.000,-- lager dan geraamd. Hiervan gaat € 90.000,-- terug naar de bestemmingsreserve en komt € 53.000,-- ten goede van de algemene middelen. BUIG en Participatiewetuitkering (€ 244.000,-- V) De BUIG, de gebundelde uitkering, moet in theorie voldoende zijn om de kosten van de uitkeringen te kunnen dekken. Er waren jaren dat dat niet het geval was waardoor er algemene middelen moesten worden aangewend om de uitkeringen te kunnen bekostigen. De laatste jaren zien we de trend dat de BUIG beter aansluit bij de werkelijke uitgaven, vooral sinds in 2022 de component uit de BUIG die bedoeld is voor de bekostiging van loonkostensubsidies op een andere manier wordt berekend. Hierdoor is het niet langer nodig om ervan uit te gaan dat de BUIG onvoldoende is voor de uitkeringslasten. Totaal valt daarmee ruim € 240.000,-- vrij. Dit wordt ook meegenomen als autonome ontwikkeling in de begroting 2024. Lokale uitvoering WSW – LIV gelden (€ 60.000,-- V/ € 60.000,-- N) In 2023 ontvangen we van het UWV een bedrag van ruim € 60.000,-- inzake Laag Inkomens Voordeel 2022. Dit bedrag wordt aangewend om knelpunten bij ziekte op te vangen.

De gemeente is eigen risico drager voor de ZW, er is bij de opzet van de lokale uitvoering geen rekening gehouden met de vervangingskosten van ziekte (bij Groen) en lagere opbrengsten ten gevolge van ziekte (bij detacheringen). In de praktijk blijkt dit een knelpunt die we voor 2023 via de LIV gelden op willen lossen door vanuit deze middelen een knelpuntenpot te vormen. Het structurele effect maakt onderdeel uit van de autonome ontwikkeling 2024. Lokale uitvoering WSW – interne verrekening Openbaar Groen (€ 65.000,-- V/ € 65.000,-- N) Op dit moment hebben we meer personen in Nieuw Beschut geplaatst dan de taakstelling. De huidige budgetten zijn hier nog niet op aangepast. Naast de loonkosten van Nieuw Beschut en de 70% vergoeding via de loonkostensubsidie vanuit de BUIG heeft dit ook effect op de begeleidingskosten en op de te verwachten detacheringsinkomsten. Het structurele effect maakt onderdeel uit van de autonome ontwikkeling 2024.

Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5

◼ Trajectkosten n.a.v. toeslagenaffaire (€ 30.000,-- V/ € 30.000,-- N) ◼ Uitvoering Nieuw Beschut (€ 39.000,-- N)

1.2 Programma 2 Jeugd en Wmo Welzijn en Zorg Een vitale samenleving waarbij gezond gedrag centraal staat Vanuit JOGG wordt er momenteel uitvoering gegeven aan het lokale plan van aanpak, waarbij er zowel intern als extern acties en activiteiten worden uitgevoerd. Thema's die hierbij centraal staan zijn gezond eten en bewegen. In het eerste kwartaal van 2023 is het ambitiedocument ‘Gezonde Gemeentehuizen’ getekend door de wethouder Annemarie Dubbink. Als het gaat om het maken van gezonde keuzes, hebben we als organisatie een voorbeeldfunctie. Goede, toegankelijke en betaalbare maatwerkvoorzieningen

Aanbestedingen Wmo en Jeugdwet Er zijn de afgelopen maanden veel ontwikkelingen geweest op het gebied van aanbestedingen. De aanbesteding voor de Wmo Huishoudelijke Ondersteuning is op 13 april 2023 gepubliceerd. De sluitingsdatum voor het indienen van offertes is 29 mei 2023. Aan deze aanbesteding nemen 12 Twentse gemeenten deel onder leiding van de gemeente Enschede. De nieuwe contracten moeten per 1 januari 2024 ingaan. In lijn met jurisprudentie stappen we over van resultaatgerichte naar inspanningsgerichte financiering (PxQ). Daarom moeten alle HO cliënten in 2024 een nieuwe beschikking krijgen. We zijn bezig met de voorbereiding op de grote herindicatie opgave, die we in 2024 daarvoor moeten uitvoeren. Voor de inkoop van Wmo begeleiding, dagbesteding en verblijf zijn we regionaal bezig met de voorbereidingen op een (eventuele) gezamenlijke aanbesteding, door een strategische visie te schrijven. In oktober 2022 is er gestart met fase 2 van het inkooptraject jeugdzorg 2025 en deze wordt eind mei 2023 afgerond. Juni 2023 wordt er gestart met fase drie van dit inkooptraject, waarin het schrijven van de bestekken centraal staat. Het inkooptraject loopt volgens planning.

Regionale communicatiecampagne Wmo Huishoudelijke Ondersteuning Alle Twentse gemeenten hebben ingestemd met het opzetten van een communicatiecampagne om de bevolking te informeren over de personele krapte aan huishoudelijke hulpen voor de Wmo Huishoudelijke Ondersteuning. Het is wenselijk dat er realistische verwachtingen zijn over de inzet van deze hulp.

Project Samen Indiceren voor de Wmo We zijn gestart met het project Samen Indiceren. Dit houdt in dat we bij inwoners, die al bekend zijn met thuiszorg, nauw willen samenwerken met de wijkverpleegkundigen voor het stellen van een Wmo (her)indicatie. We hopen deze werkwijze in Q2-3 te kunnen invoeren.

Een samenhangend en toekomstbestendig aanbod van preventie, welzijn en zorg

Lokaal Preventieakkoord Vanuit het Lokaal Preventieakkoord zijn er in het eerste kwartaal van 2023 een aantal activiteiten georganiseerd. Er zijn 5 verschillende actiegroepen en een stuurgroep actief vanuit het Lokaal Preventieakkoord om preventie en een gezonde leefstijl van onze inwoners te stimuleren. Er zijn meer dan 60 verschillende partijen uit de gemeente Hellendoorn betrokken.

Gezonde School adviseur De gezonde school adviseur van de GGD Twente is in contact met basisscholen en voortgezet onderwijs in onze gemeente. Op scholen is het signaal opgevangen dat armoede steeds meer

zichtbaar wordt. De GGD heeft een handige tool ‘menukaart armoede’ ontwikkeld en gedeeld met alle scholen in onze gemeente.

Toekomstbestendige burgerparticipatie voor het sociaal domein Samen met de voorzitters van de adviesraden in het sociaal domein (Wmo-raad en het cliëntenplatform) is een onderzoeksopdracht opgesteld om te komen tot modernisering van de adviesraden. Een adviesbureau is eind april gestart met deze opdracht.

Wmo project Blijf Actief Thuis De uitvoering van dit project, dat voortkomt uit het eind oktober 2022 vastgestelde Plan van Aanpak Coaching Zelfstandig Leven, is begin 2023 op stoom gekomen. Twee coaches vanuit De Welle en drie coaches vanuit de Wmo ondersteunen inwoners met beginnende gezondheidsklachten bij het maken en uitvoeren van een persoonlijk plan richting een vitaal, actief en zelfstandig leven, zo onafhankelijk mogelijk van professionele zorg. Tot mei 2023 zijn ongeveer 20 deelnemers bereikt. In januari 2023 is een netwerkbijeenkomst georganiseerd om partners te informeren en bij het project te betrekken. Aan de werkplaats ouderenzorg van Saxion is gevraagd om te helpen bij het opzetten van de monitoring. Onderzocht wordt of de continuering van dit project na 2023 (gedeeltelijk) bekostigd kan worden uit SPUK GALA middelen. De eerste tussenevaluatie van het project wordt uitgesteld totdat er voldoende afgesloten trajecten zijn om op terug te kijken. Prioriteit wordt nu gegeven aan de ontwikkeling van GALA projecten (met name Valpreventie en Welzijn op Recept) en zo mogelijk de inpassing van dit project daarbinnen.

Actieplan Inclusief Hellendoorn In het tweede kwartaal van 2023 is begonnen met het opstellen van een Actieplan Inclusief Hellendoorn. Het actieplan wordt opgesteld in nauw overleg met belanghebbenden en ervaringsdeskundigen.

Jeugd Een sterke sociale en pedagogische basis

Kansrijke Start Begin 2023 is hiervoor een plan geschreven, waarbij ingezet wordt op de vorming van een lokale coalitie. Het programma richt zich op kinderen in de ‘de eerste 1.000 dagen’ (vanaf de zwangerschap gerekend) van hun leven. Vanwege gebrek aan formatie is er nog geen start gemaakt met de uitvoering van het opgestelde plan. Wel is in samenwerking met OZO Verbindzorg een onderzoek gestart naar de toegevoegde waarde van dit digitale communicatieplatform voor de doelgroep van het jonge kind in onze gemeente. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door OZO Verbindzorg en bekostigd door de Provincie Overijssel.

Preventieve aanpak (complexe) echtscheidingen In het eerste kwartaal 2023 is uitvoering gegeven aan het in 2022 opgestelde plan van aanpak (complexe) echtscheidingen. Er is een tweede daagse training complexe echtscheidingen georganiseerd voor medewerkers uit onze toegang. Ook heeft op 9 maart een expertmeeting plaatsgevonden voor het onderwijs. Deze bijeenkomst had tot doel het uitwisselen van informatie over onze aanpak en het vergroten van de kennis van scholen over dit onderwerp. Als vervolg hierop gaan we per school het gesprek voeren. Die gesprekken worden geïnitieerd door de schoolgericht maatschappelijk werkers (SGMW) en school-zorgondersteuners (SZO) die werkzaam zijn op de verschillende scholen. Tenslotte zijn een aantal van onze medewerkers geschoold om te werken met een risico taxatie instrument. Door middel van dit instrument kunnen betrokken professionals een betere inschatting maken van de risico’s op escalatie in een scheidingssituatie. Die inschatting helpt om de juiste soort hulpverlening te kiezen en in te zetten ten behoeve van onze inwoners. Het gaat hier om een regionale pilot waarin zes gemeenten met elkaar samenwerken.

Pilot schoolzorgondersteuners De pilot schoolzorgondersteuners in het basisonderwijs is geëvalueerd. Er is een rapportage / factsheet opgesteld. De resultaten zijn positief, de inzet van de schoolzorgondersteuner draagt bij aan vroegtijdige opsporing van problematiek (preventie), versterkt de toegang (verbinding met gemeente) en brengt kennis over jeugdhulp en met name ook normaliseren / pedagogiek in de gezinnen en in de school.

Pilot collectief arrangeren op de Elimschool De pilot collectief arrangeren in de vorm van een onderwijszorgklas (OZK) op de Elimschool is in maart van dit jaar bestuurlijk geëvalueerd. De eerste resultaten van deze tussenevaluatie zijn onder te verdelen in inhoudelijke en financiële resultaten. Inhoudelijk gezien kunnen we vaststellen dat we te maken hebben met een complexe doelgroep, die continue begeleiding nodig heeft. De OZK is hier bij uitstek de plek voor. Personeel vinden en behouden is een uitdaging. Financieel is de inzet van de OZK afgezet tegen alternatieve vormen van hulp, hieruit blijkt dat dit collectieve arrangement goedkoper is. De pilot loopt nu bijna één schooljaar en loopt ook volgend schooljaar nog door. Een eindevaluatie wordt gedeeld. Een toegang die integraal kijkt naar het gezin

Pilot gezinswerker De gezinswerker is, sinds de start van de pilot in mei 2022, betrokken (geweest) bij 50 gezinnen uit onze gemeente. Eind 2022 is er een tussenevaluatie uitgevoerd, gebaseerd op de eerste 29 ondersteunde gezinnen. De resultaten waren zeer positief. Het aantal casussen dat is afgerond is echter nog beperkt. Er is meer tijd nodig om een juist en betrouwbaar beeld te krijgen aan de hand van de ervaringen en data. Op grond van deze tussenevaluatie heeft het college in februari 2023 besloten de pilot te verlengen tot het einde van dit jaar. Bij de eindevaluatie van de pilot (vierde kwartaal 2023) hopen we over voldoende informatie te beschikken om een goed onderbouwde beslissing over de borging van deze werkwijze in onze toegang te kunnen nemen.

Aanpak kwetsbare jongeren 16-27 jaar De aanpak kwetsbare jongeren 16-27 jaar heeft begin 2023 geen doorgang gevonden. De reden hiertoe is dat er onvoldoende formatie was om dit vorm te geven. De verwachting is dat dit in het tweede deel van 2023 wordt opgepakt.

Doorbraakmethode Er is een Tussenevaluatie over het eerste uitvoeringsjaar gemaakt. Er zijn negen situaties besproken aan de hand van de doorbraakmethode en in twee gevallen is een doorbraakbudget toegekend. Voor de overige situaties konden andere oplossingen gevonden worden. De projectgroep, bestaande uit consulenten uit alle drie de kolommen van het sociaal domein, gaat in 2023 en 2024 door met de uitvoering van het projectplan. Dit draagt ook bij aan het integraal werken binnen het sociaal domein.

Financiële voortgang

02 Jeugd en Wmo

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

2.01

Stelposten indexatie en volumegroei Vervoer en Verstrekkingen

81

0

81

2.02

Meerkosten indexatie tarieven Huishoudelijke Ondersteuning

0

-45

-45

2.03

Verstrekking hulpmiddelen WMO - Wonen

200

0

200

2.04

Specifieke uitkering Versterking cliëntondersteuning

50

-50

0

2.05

Beschermd Wonen, voorlopige afrekening 2022

500

0

500

2.06

Indexatieverhoging Twents Model met 0,74%

0

-76

-76

2.07

Bijstelling huuropbrengsten

74

-2

71

2.08

jeugd

126

0

126

1.031

-173

857

Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Stelposten indexatie en volumegroei Vervoer en Verstrekkingen (€ 81.000,-- V) Vrijval stelposten indexatie en volumegroei m.b.t. doelgroepenvervoer en verstrekkingen. De stelposten worden voor het merendeel ingezet ter dekking van het tekort op doelgroepenvervoer (WMO en leerlingenvervoer) Verstrekking hulpmiddelen WMO – Wonen (€ 200.000,-- V) De tarieven voor Huishoudelijke Ondersteuning zijn in 2023 geïndexeerd met 7,37%, in de begroting is rekening gehouden met 5,76%, dit leidt tot een kostenstijging van € 45.000,--. Zie collegebesluit 2022-028979. Specifieke uitkering Verstrekking cliëntondersteuning(€ 50.000,-- V/ € 50.000,-- N) Incidentele SPUK Versterking cliëntondersteuning in te zetten voor een, onder leiding van MEE uit te voeren, onderzoek inzake lokaal versterken van de functie cliëntondersteuning en voor een onderzoek vertrouwenspersoon. Zie collegebesluit 2023-008055. Beschermd Wonen, voorlopige afrekening 2022 (€ 500.000,-- V) De voorlopige afrekening Beschermd Wonen 2022 bedraagt € 560.029. Omdat het nog om voorlopige cijfers gaat houden we voorzichtigheidshalve in deze bestuursrapportage rekening met een incidenteel voordeel van € 500.000,--. In de najaarsrapportage vindt de verwerking van de definitieve afrekening plaats.

De positieve afrekening vanuit de centrumgemeente Almelo wordt veroorzaakt door een hogere rijksbijdrage voor 2022 ten opzichte van de werkelijke kosten. De jaarlijkse financiële voordelen op beschermd wonen vanaf 2019 zijn vooralsnog incidenteel. Vanaf 2024 gaat het Rijk een gewijzigde financieringssytematiek hanteren. Indexatieverhoging Twents Model (€ 76.000,-- N) De indexatie conform Twents Model is 0,74% hoger dan de index waarmee in de begroting 2023 rekening is gehouden. Het betreft zowel jeugd als wmo (begeleiding en dagbesteding).Zie 2022-031175. Bijstelling huuropbrengsten (€ 74.000,-- V/ € 2.000,-- N) De gemeentelijke commerciële huurovereenkomsten worden geïndexeerd volgens de standaard ROZ-overeenkomsten. Hierdoor zijn de huren in 2023 bijgesteld met 14,5% in plaats van de verwachte indexatie van 4,5%. Een aantal van deze huren worden gecompenseerd, omdat de gemeente deze instellingen subsidieert voor de huren. De overige commerciële huren leveren een voordeel op in 2023. Daarnaast zijn er op onderdelen meer of minder ruimten verhuurd. Per saldo geeft een en ander een budgettair (eenmalig) voordeel van € 71.500,--. Jeugd (€ 126.000,-- V) We hebben de jaarrekeningcijfers van de jeugd geëxtrapoleerd, waarbij uit wordt gegaan van een indexatie van 5,76%.

De ombuiging die in de begroting was opgenomen voor de hervormingsagenda is nu ingevuld en daarboven is nog een voordeel van € 126.000,--. In de najaarsrapportage gaan we nader in op de ontwikkeling van prijzen en volumes in 2023; we gaan er van uit dat we dan een beter beeld hebben over heel 2023.

Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 ◼ Meerkosten indexatie tarieven Huishoudelijke Ondersteuningen (€ 45.000,-- N)

1.3 Programma 3 Cultuur, onderwijs en sport SPUK-GALA Toenemende sociale ongelijkheid, gezondheidsverschillen, vergrijzing, armoede en meer chronisch zieken zijn grote thema’s binnen het maatschappelijk- en sociaal domein. De vraagstukken zijn complex door de grote mate van diversiteit, de snelheid waarmee ze veranderen en de omvang. De komende jaren komt er een grotere decentralisatie op de gemeenten af dan in 2015. In tegenstelling tot de transitie van de Jeugdzorg en onderdelen van de WMO in 2015, waarin het Rijk een hoofdlijnenakkoord had opgesteld, wordt de decentralisatie nu via financiële gelden vormgegeven. Op dit moment staat er 2,8 miljard euro klaar om de beweging naar voren te maken. Deze beweging is noodzakelijk om de druk op de formele zorg te verlagen om zo alles in het werk te stellen om een mogelijk zorginfarct te voorkomen. De ambities onder financiële regelingen als de GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), de IZA (integraal zorg akkoord) en de WOZO (programma wonen, ondersteuning en zorg) zijn overeenkomstig, namelijk het bevorderen van integrale samenwerking. Om de ambities waar te kunnen maken is binnen het maatschappelijk en sociaal domein gestart met een visieontwikkelingsproces. In samenwerking met belangrijke partners zetten we de stippen aan de horizon.

Nadat de visie en kernwaarden zijn geformuleerd zal een vertaling naar concrete doelstellingen plaatsvinden. Ook dit zal in samenspraak met de partners plaatsvinden, waardoor een netwerkgerichte ketenaanpak tot stand kan komen.

Gezond en Actief Leven Akkoord Het Ministerie van Volksgezondheid heeft op 6 februari 2023 de rijksregeling Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gepubliceerd. Voor de uitvoering van deze regeling zijn subsidies (SPUK GALA) beschikbaar gesteld voor gemeenten. De gemeente Hellendoorn heeft alle 15 subsidies aangevraagd, om een impuls te kunnen geven aan preventie, een gezonde leefstijl en het voorkomen van de inzet van zorg. Het betreffen integrale thema's waar domein overstijgend aan gewerkt wordt, vanaf 2023 tot en met 2026.

Samenwerkingsovereenkomst Twentse Koers We hebben begin april, evenals alle andere eigenaren van Twentse Koers, de samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Daarmee is de governance van de Twentse Koers geregeld en geborgd. Dit is belangrijk, want er komen vanuit het rijk regionale taken en middelen voor een integraal preventief gezondheidsbeleid. Dat is nodig om de zorg toekomstbestendig te maken. Het gaat met name om SPUK GALA (hiervoor benoemd) en SPUK IZA (Integraal Zorg Akkoord; regionaal). Stimuleren, continueren en optimaliseren van de sport- en beweegmogelijkheden voor alle inwoners van de gemeente Hellendoorn Buurtsportcoaches, combinatiefunctionarissen en cultuurcoaches maken onderdeel uit van de Brede Regeling Combinatiefuncties. Deze functionarissen geven uitvoering aan ons sport- en beweegbeleid en dragen bij aan de integrale en overkoepelende beleidsdoelstellingen. We herzien de regeling in de periode 2023-2026 en zetten inmiddels al extra in op cultuur, sport, preventie en mensen met een beperking. De financiering zal deze periode plaatsvinden via de specifieke uitkering gezond en actief leven akkoord (SPUK-GALA). Voorheen ging dit via het gemeentefonds. Het Rijk heeft gekozen voor een brede regeling om de integraliteit tussen de verschillende thema's te bevorderen. In de meicirculaire zullen wij dit terug gaan zien.

Ook aan het Lokaal Sportakkoord wordt voortgebouwd. Eveneens onderdeel van SPUK-GALA. Samen met maatschappelijke partners wordt toegewerkt naar het Lokaal Sportakkoord 2.0. Deze is eind juni gereed. Sportverenigingen, sportaanbieders en andere betrokken organisaties worden meegenomen en kunnen vanaf september de beschikking krijgen over uitvoeringsbudget, om zodoende gezamenlijk de doelstellingen te bereiken. Hierbij wordt

gezorgd voor voldoende verbinding en afstemming tussen het Lokaal Sport- en Preventieakkoord.

Onderwijs Inlopen van onderwijsachterstanden In het 'Kwaliteitskader voorschoolse educatie gemeente Hellendoorn, 2020' staat hoe wij Vooren Vroegschoolse Educatie vormgeven. Voor- en vroegschoolse educatie subsidiëren wij uit het onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Wij hebben de Stichting Peuterspeelzalen Gemeente Hellendoorn (SPGH) en KOSMO (voorheen Columbus Junior) subsidie verstrekt om voorschoolse educatie te verzorgen. Op deze manier willen wij al vroegtijdig achterstanden bij jonge kinderen wegwerken. Dit jaar voeren wij een nieuw monitoringsinstrument in. Door dit instrument van Dimensional Insight, kunnen wij kinderen beter monitoren. Vanaf 2023 worden wij door het Rijk gekort op de specifieke uitkering OAB, maar wij vinden het niet correct richting onze subsidieontvangers om deze korting meteen door te rekenen. Dat betekent dat we in deze bestuursrapportage extra budget hebben uitgetrokken om de prestaties op hetzelfde niveau als 2022 te houden Dit jaar spreken wij met de organisaties door wat dit voor consequenties heeft voor het inhoudelijk aanbod vanaf 2024. In 2023 geven we verder vorm aan het Nationaal Programma Onderwijs (NPO. Op deze manier willen we door corona veroorzaakte vertragingen bij leerlingen herstellen. De gemeente Hellendoorn ontvangt vanuit het Rijk een specifieke uitkering (SPUK). Van deze SPUK hebben wij de volgende programma's opgezet: P1.

De gezonde school en kinderopvang; P2. Voorkomen en bestrijden achterstanden bij jonge kinderen; P3. Een kansrijke toekomst: Maatwerktrajecten door inzet coach voor (dreigende) thuiszitters P4. Verbinding onderwijs-zorg; Samen met onze partners in het werkveld geven wij ook in 2023 handen en voeten aan deze programma's. De programma's worden gemonitord in het Bestuurlijk Overleg Lokaal Onderwijsbeleid. Toekomstbestendige en nabije (voorschoolse) onderwijsvoorzieningen Om strategische keuzes te maken ten aanzien van de onderwijsvoorzieningen en om te bepalen hoe met investeringen om te gaan, gaan we een Integraal Huisvestingsplan (IHP) opstellen. ICS is de partij die na een meervoudige onderhandse aanbesteding ons hiermee zal begeleiden. In Het Hellendoorns IHP leggen we samen met de schoolbesturen onze lange termijnvisie op de Hellendoornse onderwijsvoorzieningen vast. Jongeren behalen een startkwalificatie Wegens ziekte is afgelopen periode één van de twee leerplichtambtenaren uitgevallen. De ambities met betrekking tot de startkwalificaties zijn daardoor onder druk komen te staan. Inmiddels is er vervanging geregeld en wordt een nieuw impuls aan het proces gegeven. Voorkomen en terugdringen van laaggeletterdheid Er wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan basisvaardigheden, samen met ZINiN, De Welle, ROC en Stichting Lezen en Schrijven.

Daarnaast is er, met begeleiding van Stichting Lezen en Schrijven een maatwerktraject met als doel de bewustwording rondom het thema te vergroten. Het vormgeven van het uitvoeringsplan kost meer tijd dan vooraf ingeschat. Op dit moment zijn partijen zich aan (her)oriënteren op hun rol en verantwoordelijkheden en zal hierover in de loop van het jaar een besluit worden genomen en betrokken worden met de subsidieverlening voor de komende jaren.

Overige onderwijsontwikkelingen Op het programma Onderwijshuisvesting 2023 is nieuwbouw voor De Veenbrug geplaatst en uitbreiding van de pr. Beatrix. Het advies van BBA, die het binnenklimaat van het gebouw van De Veenbrug onderzocht heeft, heeft ertoe geleid dat er vervangende nieuwbouw beschikt is voor deze school. De onderwijsvoorziening van de Pr. Beatrix is te klein. In 2023 zal gestart worden met de voorbereiding van de (ver)bouw van beide scholen. Het schoolbestuur is bouwheer. Voor de bouwperiode is voor de leerlingen van de Pr. Beatrix vervangende huisvesting nodig. Samen met het schoolbestuur wordt gezocht naar geschikte vervangende huisvesting. Voor De Veenbrug is nog onzeker of vervangende huisvesting nodig is. Het gebouw van basisschool De Ark wordt getransformeerd in 2023 tot een toekomstbestendig gebouw. Hier draagt zowel het schoolbestuur als de gemeente aan bij. Ook in dit geval is het schoolbestuur bouwheer. Na de politieke besluitvorming van 4 april 2023 heeft Reggesteyn als bouwheer de aannemer het werk gegund. Aan het bestaande schoolgebouw vinden nu diverse sloopwerkzaamheden plaats. De aannemer is gestart met de voorbereiding van de uit te voeren werkzaamheden en de verwachting is dat het daadwerkelijke bouwen vanaf eind september 2023 plaats gaat vinden. Het gehele proces tot realisatie gaat ruim 18 maanden vergen.

Wanneer het proces volgens planning verloopt kunnen alle leerlingen van Reggesteyn in het schooljaar 2025-2026 aan de Noetselerbergweg onderwijs krijgen.

Toekomstbestendig doelgroepenvervoer De aanbesteding van het doelgroepenvervoer (regiotaxi, vervoer naar dagbesteding, vervoer naar jeugdhulplocaties en leerlingenvervoer) is in de markt gezet. Er liepen en lopen juridische procedures naar aanleiding van de voorlopige gunningsbesluiten en de vonnissen van voorzieningenrechters. De opgenomen financiële afwijking is gebaseerd op de eerste uitkomst van het aanbestedingsproces. Door de lopende juridische procedures kunnen we momenteel nog geen zekerheid geven over de uitkomst van de aanbesteding, en daarmee over de financiële afwijking. In de najaarsrapportage zullen we hierover een update geven.

Cultuur Toekomstbestendig ZinIn De maakplaatsen zijn opgenomen binnen de subsidie. Daarnaast wordt momenteel onderzocht hoe het aanbod van breinreis het aanbod van andere partners kan versterken. Ook gaat sinds dit jaar de SPUK IDO (informatiepunt digitale overheid) via de gemeente naar de bibliotheek. Een breed palet aan voorzieningen betaalbaar houden en ondersteunen, zodat cultuur toekomstbestendig is en bereikbaar blijft voor iedereen, in alle kernen Op dit moment wordt de subsidie van de Historische Kring geëvalueerd. De cultuurregio heeft een uitvoeringsprogramma opgesteld tot 2028, waar de gemeente Hellendoorn een financiële bijdrage levert. Met de lokale omroep HOI zijn afspraken gemaakt zodat de huisvesting in de nieuwe hal van het Huis van Cultuur en Bestuur plaats kan vinden. Ondersteuning van amateurverenigingen De financiering van de cultuurmakelaar is goedgekeurd, het wervingsproces naar een cultuurmakelaar is gestart. De cultuurmakelaar zal de verbinding met de verschillende culturele verenigingen/organisaties leggen en ondersteuning geven aan culturele verenigingen/ organisaties.

Sport Sociaal sportcafé het Ravijn Bij het Ravijn geloven we in de kracht van sport en de waarde van de gemeenschap. We streven naar de best mogelijke ervaring voor onze bezoekers. Het Sociaal Sportcafé is een belangrijke stap om deze visie te versterken en een inclusieve ontmoetingsplek te creëren. Daarom hebben we samen met onze maatschappelijke partners (Stichting Noest, Aveleijn en Philadelphia) het Sociaal Sportcafé ontwikkeld. Eind 2022 is het pilotproject akkoord bevonden en in januari 2023 zijn we van start gegaan. Sinds de lancering van het Sociaal Sportcafé hebben we grote vooruitgang geboekt. Bij Het Ravijn is financiële duurzaamheid een belangrijke pijler. Het Sociaal Sportcafé is geen uitzondering en we hebben kostenneutraliteit als doel gesteld. Na vier maanden is een procentuele omzetstijging van 12% waar te nemen ten opzichte van 2019, ons referentiejaar. Hoewel we rekening houden met de beperkingen als gevolg van de COVID-19pandemie in voorgaande jaren, zien we deze groei als een positieve ontwikkeling die ons dichter bij ons doel brengt. Het laat zien dat het concept aanslaat en dat we in staat zijn om een kostenneutrale horecafaciliteit te exploiteren. Wel blijven we onze financiële situatie nauwlettend volgen en evalueren om ervoor te zorgen dat we op koers blijven.

We voeren regelmatig analyses uit van inkomsten en uitgaven, stellen budgetten op en houden rekening met marktontwikkelingen en klantfeedback om onze prestaties te optimaliseren en eventuele knelpunten aan te pakken. Optimaliseren van de bedrijfsvoering van het Ravijn Bij het Ravijn hebben we ons ten doel gesteld om onze bedrijfsvoering te optimaliseren en zo een hoogwaardige dienstverlening aan onze bezoekers te bieden. Hieronder beschrijven we wat we tot nu toe hebben bereikt op het gebied van optimalisatie van de bedrijfsvoering.

Strategische oriëntatie We zijn volop bezig met het ontwikkelen van onze visie en missie voor de toekomst van Het Ravijn. Door middel van strategische oriëntatie leggen we de basis voor het nemen van weloverwogen beslissingen en geven we gericht sturing aan onze organisatie. Daarnaast zijn we bezig met een grondige concurrentieanalyse om inzicht te krijgen in de markt en te bepalen op welke manier we ons tarievensysteem zouden kunnen aanpassen. Hoewel we van mening zijn dat de basis goed staat, blijven we ons actief inzetten om dit onderdeel van onze bedrijfsvoering te verbeteren en waar nodig aan te passen.

Ontwikkelen van een strategisch personeelsbeleid Onze medewerkers spelen een essentiële rol in het succes van Het Ravijn. De afgelopen periode is er een strategisch personeelsbeleid ontwikkeld dat zich richt op duurzame inzetbaarheid en flexibiliteit. Door middel van gerichte trainingen, professionele ontwikkeling en het bieden van een stimulerende werkomgeving, willen we het beste uit ons medewerkers halen en zo bijdragen aan een optimale dienstverlening aan onze klanten. Daarnaast hebben we veranderingen doorgevoerd binnen het rooster om onze medewerkers te binden en te boeien, en zijn we bezig met het verkennen van ontwikkelingsmogelijkheden voor leerwerkbanen en zijinstromers als oplossing voor de uitdagende arbeidsmarkt. We hebben daartoe zwembadmedewerkers vanuit een (meerjarige) inleensituatie in vaste dienst genomen, al geldt dat voor medewerkers die minder dan 10 uur per week op structurele basis werken dat zij altijd een inleenovereenkomst houden. Dat komt neer op een bedrag van ongeveer € 40.000,--. Voor horecapersoneel (ook inleen) geldt dat we ervan uitgaan dat de kosten kunnen worden opgevangen binnen de exploitatie van het Sociaal Sportcafé.

Behalen van het keurmerk Veilig en Schoon We hebben ons ten doel gesteld om het keurmerk Veilig en Schoon te behalen. Dit keurmerk bevestigt dat we voldoen aan de belangrijkste hygiëne- en veiligheidsnormen. We hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt op weg naar het behalen van het keurmerk. Met name op de

facilitaire afdeling en de technische afdeling hebben we processen geïnventariseerd en gedigitaliseerd.

Opstellen van een marketing- en communicatieplan Om onze diensten en faciliteiten effectief te promoten en onze huidige bezoekers en nieuwe klanten te bereiken, willen we een gedegen marketing- en communicatieplan opstellen. Dit plan zal ons helpen om heldere richtlijnen vast te stellen voor externe uitingen, gerichte marketingcampagnes te ontwikkelen en effectieve communicatiekanalen te benutten om onze doelgroep te bereiken en te informeren over wat het Ravijn te bieden heeft.

Vernieuwing kassasysteem en website We zijn ons bewust van het belang van een moderne en gebruiksvriendelijke accommodatie. Een helder en gebruiksvriendelijk kassasysteem met passende website, voorzien van alle ‘digitale’ gemakken die aansluiten bij de wensen en behoeften van onze gebruikers, is hierin van groot belang. Daarom zijn we bezig met de aanbesteding en implementatie van een nieuw kassasysteem en in het verlengde daarvan vernieuwing van de website. We willen een online aanbod creëren dat gemakkelijke toegang biedt tot de accommodatie en informatie, online reserveringen, verkoop en betalingen. De komende periode staat in het teken van voorbereidingen en het doel is om half 2024 de implementatie te hebben gerealiseerd. Verduurzaming van het Ravijn In 2020 hebben we een routekaart duurzaamheid opgesteld. Hierin hebben we vastgelegd hoe we met ons vastgoed denken te komen tot een energieneutraal en aardgasvrij 2050. In de tweede helft van 2023 zal deze routekaart worden geactualiseerd. We zullen dan ook inzichtelijk maken wat de consequenties zijn van een ambitie om in 2035 energieneutraal en aardgasvrij te zijn. Als gevolg van de routekaart zijn we momenteel bezig met de voorbereidingen om het Huis voor Cultuur en Bestuur Het Ravijn in 2024 te kunnen verduurzamen.

Deze voorbereidingen staan in het teken van het uitwerken van (technische) documenten ten behoeve van een DUMAVA- subsidieaanvraag in september 2023. De oplossing bij beide gebouwen zit in het toepassen van warmtepomptechniek. Tevens zal er bij Het Ravijn ook een zonnecarport worden gerealiseerd, aangezien het dak niet meer zonnepanelen toelaat. Bij het Huis voor Cultuur en Bestuur is er extra dakoppervlak vrijgespeeld zodat daar in 2023 nog ca. 25.000 KW/h extra aan zonnepanelen kan worden bijgeplaatst. Deze investering verdient zichzelf binnen 10 jaar terug en kan dus via de reserve duurzame energiemaatregelen worden bekostigd. Overige ontwikkelingen sport Binnen de binnensport zien wij voor 2023 een tekort van ongeveer 40.000,- euro. Deze ontwikkeling was ook in 2022 zichtbaar in de jaarrekening. De jaarrekening was aanleiding om nader onderzoek te doen en een verklaring te vinden voor deze tekorten. Hierbij hebben gekeken naar het representatieve beeld van de jaren voor Corona (2019). In de jaren voor Corona werden de gemeentelijke sportaccommodaties meer gebruikt dan daarna. Dit is een landelijke tendens. Na de Coronacrisis lijkt er nu sprake te zijn van een beweegcrisis. Mensen bewegen na Corona gemiddeld minder en ook de vorm van bewegen is veranderd, wat terug te zien is het aantal bezoekers van onze sportaccommodaties.

Daarnaast zien wij dat sportverenigingen het moeilijk hebben gehad de afgelopen jaren. Vanuit verenigingsondersteuning en het Lokaal Sportakkoord hebben wij hier volop aandacht voor en helpen wij de verenigingen bij hun vraagstukken en opgaven.

Herinrichting bibliotheek in het Huis voor Cultuur en Bestuur Op 7 maart 2023 heeft uw raad een positief besluit genomen over de kosten voor de herinrichting van de bibliotheek in het Huis voor Cultuur en Bestuur. Inmiddels is gebleken dat in de redactie van het raadsbesluit ruimte is voor verschillende interpretaties en daarmee is er ook financieel-technisch onduidelijkheid. Het is uitdrukkelijk niet aan de orde om nu extra budget te vragen en de vastgestelde begrotingswijziging is ook juist, maar de verwoording van het besluit sluit niet geheel aan bij de intentie. Zie bijlage 9 voor verdere toelichting. 03 Cultuur, onderwijs en sport

Voordeel

Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo

3.01

Meerkosten doelgroepenvervoer

0

-71

-71

3.02

Indexatie contracten vastgoedonderhoud

0

-36

-36

3.03

Verhoging inkomsten huur en FDO Zinin en verhoging subsidie huisvestingskosten

123

-123

0

3.04

Verhoging inkomsten huur en FDO de Welle, Evenmens Avedan en verhoging subsidie

12

-12

0

3.05

Verlagen Inkomsten Sportaccommodaties

0

-40

-40

3.06

Lagere inkomsten voor Voorschoolse educatie

0

-36

-36

135

-318

-183

Toelichtingen afwijkingen boven de € 50.000,-Meerkosten doelgroepenvervoer (€ 71.000,-- N) Meerkosten doelgroepenvervoer (WMO en leerlingenvervoer) van € 70.800,-- i.v.m. hogere indexatie dan geraamd, volumeontwikkelingen en te verwachten effect nieuw contract vanaf 18-23. De extra kosten a.g.v. nieuwe aanbesteding doelgroepenvervoer zijn ook opgevoerd als autonome ontwikkeling voor € 351.200,--. De aanbesteding is echter nog niet officieel afgerond, de bedragen kunnen t.z.t. nog wijzigen. Verhoging inkomsten huur en FDO Zinin en verhoging subsidie huisvestingskosten (€ 123.000,-- V/ € 123.000,-- N) De huurinkomsten en de inkomsten uit de Facilitaire Dienstenovereenkomst worden aangepast op basis van een vastgelegd prijsindexcijfer (CBS). Dat cijfer is hoger dan het uitgangspunt in de begroting. Voor Zinin geldt dat ze dit gecompenseerd krijgen in de subsidie. Een en ander wordt nu budgettair neutraal verwerkt.

Afwijkingen onder de € 50.000,-Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in de bijlage 5 ◼ Indexatie contracten vastgoedonderhoud (€ 36.000,-- N) ◼ Verhoging inkomsten huur en FDO de Welle, Evenmens, Avedan en verhoging subsidie (€ 12.000,-- V/ € 12.000,-- N) ◼ Verlagen inkomsten sportaccommodaties (€ 40.000,-- N) ◼ Lagere inkomsten voor Voorschoolse educatie (€ 36.000,-- N)

1.4 Programma 4 Mobiliteit en bereikbaarheid Duurzaamheid In 2023 is uitvoering gegeven aan de Transitievisie Warmte Hellendoorn 1.0. We starten dit proces door voor twee wijken een Wijk Uitvoering Plan (WUP) op te stellen. We kiezen ervoor om de wijkuitvoeringsplannen op verschillende treden van de participatieladder op te stellen, één bottom-up, één meer top-down. Voor het duurzaamheidscentrum is een subsidie verleend voor 2023 en 2024. Het duurzaamheidscentrum geeft o.a. invulling aan het Fixteam (via een subsidie van de provincie Overijssel). Op het gebied van energiearmoede werken we aan een subsidieregeling op basis van de uitgangspunten die door de raad zijn vastgesteld (op 29 november 2022). De verwachting is dat deze in het najaar in werking kan treden. Het proces om te komen tot windbeleid en eventueel het aanwijzen van zoekgebieden, is gestart. Inwoners, energiewerkgroepen en energie coöperaties worden hierbij, evenals natuurlijk de gemeenteraad, betrokken. Projecten op het gebied van grootschalige opwek worden verder ondersteund en uitgewerkt (in april is bijvoorbeeld ingestemd met het principeverzoek voor een zonnepark aan de N35 bij Haarle).

De CDOKE middelen (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid) die het Rijk beschikbaar heeft gesteld (voor de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid uit het Klimaatakkoord en het beleidsprogramma Klimaat) zijn aangevraagd en toegekend. Het plan van aanpak voor de inzet is gereed voor vaststelling. Er zijn beleidsvoorstellen uitgewerkt voor MVOI (maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen) en het verduurzamen van werk-werk vervoer.

Mobiliteit Verkeersveiligheid rotonde Helmkruidlaan We willen de verkeerssituatie rondom de rotonde aan de Helmkruidlaan verbeteren. In april heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de toe te passen maatregel. Deze maatregel wordt technisch verder uitgewerkt om deze in 2024 tot uitvoering te kunnen brengen. In beeld brengen van schoolroutes en wegen conform de eisen van duurzaam veilig inrichten Als onderdeel van de verkeersquiz voor basisscholen worden schoolroutes en knelpunten hierop in beeld gebracht. Ook worden de wegen conform de eisen van duurzaam veilig ingericht. Dit vindt plaats in november 2023. De voorbereidingen zijn opgestart. Onderzoek naar vrijliggend fietspad Daarle-Daarlerveen Er is onderzoek gedaan naar nut en noodzaak van een vrijliggend fietspad tussen Daarle en Daarlerveen. Uit dit onderzoek blijkt dat nut en noodzaak ontbreken. Daarom worden in 2024 fietsstroken aangelegd. De parallelweg Van der Muelenweg tussen de Reggebrug en de Koersendijk wordt ingericht als fietsstraat. Doortrekken buurtbuslijn 597 Met de Provincie Overijssel, Keolis, Arriva, buurtbusvereniging Vilsteren en de gemeente Ommen wordt dit voorjaar onderzoek naar het doortrekken van buurtbuslijn 597 gedaan. Het resultaat wordt direct na de zomer verwacht. Integratie doelgroepenvervoer In de nieuwe OV-concessie heeft de vervoerder een flexibel OV-systeem aangeboden.

Integratie van doelgroepenvervoer in het reguliere openbaar vervoer is dan mogelijk. Deze nieuwe vorm van openbaar vervoer gaat op z'n vroegst in de tweede helft van 2024 rijden. Hoe het precies wordt ingericht zal in het voorjaar van 2024 duidelijk worden.

Deelmobiliteit Een marktverkenning heeft uitgewezen dat deelfietsen op dit moment geen verdienmodel kennen voor de markt. Bij de introductie van een flexibel openbaar vervoerssysteem zal gekeken worden waar hubs ingericht kunnen worden. Deze zullen dan echter, op het station na, geen deelfietsen als modaliteit hebben. Laadpalen We stimuleren elektrisch rijden door meer laadpalen te plaatsen voor elektrische auto’s en ebikes, door naar locaties voor laadpalen voor de logistieke sector en voor snelladers te zoeken en door een bewaakte fietsenstalling voor dure e-bikes te maken. Naast individuele aanvragen voor laadpalen, plaatsen we tot 2025 elk jaar proactief minimaal elf laadpalen in de gemeente Hellendoorn.

Riolering Vervangen riolering, realiseren klimaatadaptieve maatregelen en herinrichting van wegen De werkzaamheden aan de Noetselerweg zijn op 1 mei gestart. Afronding van dit project staat eind 2023 gepland. De nutsbedrijven zijn vanaf mei tot de bouwvak bezig met het vervangen van kabels en leidingen aan de Van Corbachstraat / Wemekampstraat. Na de bouwvak wordt gestart met de uitvoering van de rioolvervanging en herinrichting. De Boersingel wordt nog dit jaar voorzien van een nieuwe asfaltdeklaag, hierbij vinden geen rioolwerkzaamheden plaats. Reconstructie Bergleidingweg: de voorbereiding heeft vertraging opgelopen. Uitgebreid onderzoek naar de mogelijkheden om de bomen te behouden vindt plaats. Dit jaar zal de voorbereiding worden afgerond. De nutsbedrijven kunnen niet eerder starten dan volgend jaar. Uitvoering zal in 2024 plaatsvinden. Vernieuwing en renovatie van het rioolstelsel − Rioolrenovatie 2023-2025: de voorbereiding is in volle gang en de aanbesteding zal na de bouwvak plaatsvinden. De uitvoering start in 2024. − De aanbesteding voor de vervanging van 5 besturingskasten drukriolering heeft plaatsgevonden. In overleg met de nutsbedrijven wordt gekeken wanneer kan worden gestart met de uitvoering van de werkzaamheden.