Bestuursrapportage 2021
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2021
6 juli 2021
Inleiding De bestuursrapportage is onderdeel van de Planning en Control cyclus en bedoeld om een actueel beeld van de programmabegroting 2021 te geven in zowel beleidsmatig als in financieel opzicht. De rapportage gaat in op de uitvoering van activiteiten en financiële ontwikkelingen en afwijkingen als gevolg van nieuw of aangepast beleid meegenomen. Daarnaast is er aandacht voor actuele thema’s, investeringen en risico’s. De peildatum is 1 juni 2021 waarbij we een doorkijk geven naar einde jaar. In hoofdstuk 1 lichten we de beleidsmatige voortgang van de programma’s 2021 toe waar onder andere ingegaan wordt op de acties uit de begroting, corona, sociaal domein, sport, ruimtelijke ordening, marktontwikkelingen en gevolgen voor gemeentelijke projecten, belastingopbrengsten, organisatie en personeel en informatisering In hoofdstuk 2 volgt een weergave van de financiële voortgang binnen de programma’s. Tenslotte gaat hoofdstuk 3 in op de risico’s. De bijlagen gaan in op de actiepunten begroting 2021 (bijlage 1), investeringsoverzicht (bijlage 2), factsheet sociaal domein (bijlage 3), de begrotingswijzigingen (bijlagen 4 en 5).
Samenvatting Het totaal van de rapportage komt uit op een saldo van € 44.000,-- voordelig in 2021. Meerjarig laat de rapportage het volgende beeld zien: € 642.000,-- nadeel in 2022, € 640.000,-- nadeel in 2023, € 599.000,-- nadeel in 2024 en € 576.000,-- nadeel in 2025. Daarbij zijn de meerjarige effecten van de meicirculaire gemeentefonds 2021 niet meegenomen. Middels een separate raadsbrief wordt de gemeenteraad over de meicirculaire geïnformeerd waarna de financiële consequenties betrokken worden bij de begroting 2022-2025. Het effect voor 2021 is wel in deze rapportage meegenomen. Onderstaand overzicht geeft de grootste mee- en tegenvallers (> € 50.000,--) weer die het saldo veroorzaken.
Bedragen x € 1.000 Saldo Najaarsrapportage
Saldo van baten en lasten
Mutatie reserves en Gemeentefonds voorzieningen
Totaal verschil
Nadelen Budget toezicht en handhaving
- 60 N
- 60 N
Bijdrage Soweco GR tot 1 juli 2021
- 54 N
- 54 N
- 172 N
Doorrekening begeleiding en dagbesteding
- 172 N
- 1.088 N
1.088 V
-
Jeugdpakket Jeugd aan zet
- 70 N
70 V
-
Steunpakket Welzijn en leefstijl / sportakkoord
- 251 N
251 V
-
Gladheidsbestrijding
- 50 N
- 50 N
Grondexploitaties, structurele doorwerking 2020
- 50 N
- 50 N
Herbegravingen begraafplaats Ninaberlaan
- 89 N
- 89 N
Regio Twente en andere GR's
- 81 N
- 81 N
Doorrekening sociaal domein - jeugd
Energieverbruik vastgoed
- 50 N
- 50 N
Aanvulling Knelpuntenpot
- 100 N
- 100 N
Informatisering
- 472 N
Overige afwijkingen (< € 50.000,--)
- 322 N - 2.909 N
Totaal nadelen
2
131 V
- 341 N - 322 N
131 V
1.409 V - 1.369 N
-
Voordelen Collectieve zorgverzekering
110 V
110 V
Subsidie-afrekeningen 2020 ZINiN
82 V
82 V
Herziening bedrijfsplan afval 2021
59 V
Aan/verkoop Rode Kruis gebouw
385 V
- 55 N
385 V
4V
Opbrengst grond- en groenverkopen
68 V
68 V
Dividend Twence
105 V
105 V
Gemeentefonds/Stelposten Rijksvoornemens
499 V
499 V
Voordeel afschrijvingen
160 V
160 V
Totaal voordelen
1.468 V
- 55 N
-
1.413 V
Totaal afwijkingen
- 1.441 N
76 V
1.409 V
44 V
Wij stellen voor om in te stemmen met: 1. Het voordelig saldo van € 44.000,-- in 2021 en deze toe te voegen aan de Vrij Aanwendbare Reserve (VAR). 2. De meerjarige effecten van € 642.000,-- nadeel in 2022, € 640.000,-- nadeel in 2023, € 599.000,-- nadeel in 2024 en € 576.000,-- nadeel in 2025 en deze te betrekken bij de begroting 2022-2025. 3. De volgende mutaties op de reserves: a. Voor Informatisering een bedrag van € 131.000,-- dekken uit de gereserveerde coronamiddelen in de VAR. b. Voor co-financiering Schuilenburg en De Pas een bedrag van € 29.000,-- dekken uit de VAR. c. Een bijdrage van € 8.000,-- te storten in de reserve Rood-voor-rood.
3
1. Beleidsmatige voortgang van de programma’s Acties begroting 2021 In de begroting 2021 zijn onder de aan de programma’s gekoppelde doelen acties benoemd. In bijlage 1 wordt de status van de acties weergegeven en toegelicht. Samengevat komt het neer op: Type activiteit
Status
Aantal
Actie is afgerond, of loopt op schema
▲
64
Actie loopt achter, maar dit halen we in
■
25
Actie loopt achter op de planning en loopt uit
▼ ▬
9
Continu proces Totaal
29 127
Hieronder gaan we in op een aantal belangrijke aandachtspunten. Corona Ook in 2021 heeft de coronacrisis zowel intern als extern een grote impact gehad. Voor onze organisatie is thuiswerken en digitaal vergaderen de norm geweest, conform het landelijk beleid. Naast het reguliere werk dat zoveel mogelijk gecontinueerd is, zijn veel medewerkers direct of indirect nauw betrokken geweest bij coronagerelateerde zaken. Tientallen medewerkers hebben een actieve rol vervuld in de crisisorganisatie, waaronder deelname aan de kerngroep corona en gerelateerde werkgroepen. De gemeente is betrokken geweest bij het opzetten van de corona-vaccinatielocatie voor huisartsen en de GGD. Medewerkers zijn veelvuldig geraadpleegd vanuit de samenleving over de toepassing van geldende coronamaatregelen, bijvoorbeeld over of een activiteit is toegestaan en hoeveel mensen dan ontvangen mogen worden onder welke voorwaarden. Er is contact gehouden met onder meer scholen, de cultuursector en bedrijven om te weten wat daar leefde gedurende de crisis. Daar waar mogelijk is extra hulp en in sommige gevallen ook financiële ondersteuning geboden. De rijksoverheid heeft diverse steunpakketten voor corona beschikbaar gesteld. Deze financiële middelen zijn actief ingezet ten behoeve van kwetsbare doelgroepen in onze gemeente waarbij extra aandacht is geschonken aan o.a.
het tegengaan van eenzaamheid en stimuleren van bewegen. Ook is er een speciaal aanbod geweest voor extra activiteiten voor onze jeugd, gezien daar grote behoefte aan was gedurende de lockdown. Er is enthousiast deelgenomen door jongeren aan een pubquiz, boksclinics, bootcamps, graffity-workshop en meerdere andere activiteiten. De gemeente heeft hierin samen opgetrokken met partijen uit het voorliggend veld en samenwerkingspartners in de regio.
4
Extra middelen flexibele schil in verband met corona Voor het sociaal domein is een budget van € 115.000,-- beschikbaar gesteld om in te zetten voor knelpunten die ontstaan ten gevolge van corona. Het afgelopen half jaar zijn een deel van deze middelen benut. Namelijk ten behoeve van extra inzet bij de front office van het sociaal domein in verband met toename van meldingen en inzet van een extra jeugdconsulent in verband met de oplopende wachtlijst (totaal € 49.560,--). Daarnaast is er ziektevervanging ingezet binnen de eerste drie maanden na ontstaan van ziekte om verdere knelpunten of personele uitval te voorkomen (totaal € 4.540,--). Het restant is € 60.900,--. Voor het Klantcontactcentrum is eveneens een bedrag van € 110.000,-- beschikbaar gesteld om in te zetten voor knelpunten die ontstaan ten gevolge van corona. Het afgelopen half jaar is een deel van deze middelen benut voor het inhuren van een medewerker die breed inzetbaar is binnen het gehele KCC (totaal € 40.000,--). Voor het resterende bedrag van € 70.000,-- is voor de rest van het jaar een verplichting aangegaan. Voor informatisering is een bedrag van € 115.000,-- beschikbaar gesteld om in te zetten voor knelpunten die ontstaan ten gevolge van corona. Het afgelopen half jaar is een deel van deze middelen benut voor de inhuur van een projectleider en externe ondersteuning.
Zoals het er nu uitziet zou het hele bedrag nodig zijn. Sociaal domein In bijlage 3 Factsheet team Sociaal domein 2021 worden de inhoudelijke ontwikkelingen toegelicht binnen de verschillende beleidsterreinen. In onderstaand onderdeel worden de financiële ontwikkelingen binnen het sociaal domein nader beschouwd. Ook in de eerste maanden van 2021 heeft de coronacrisis grote impact in de samenleving en op de zorgvraag van onze inwoners. Enerzijds hebben we te maken met de uitvoering van Tozo 4 en TONK. Anderzijds zien we een terughoudende vraag bij o.a. de dagbesteding maar juist een hogere/zwaardere vraag bij jeugdhulp en individuele begeleiding Wmo. In onderstaand overzicht ziet u de prognose en de ontwikkeling van de verschillende budgetten.
5
bedragen x € 1.000 Sociaal domein
Rekening Rekening
Rekening
Primitieve Bijgestelde Begroting begroting
Prognose Verschil
2018
2019
2020
2021
2021
2021
Jeugdhul p - specialistische zorg Geëscaleerde zorg 18-
- 7.903 - 295
- 6.510 - 1.347
- 6.944 - 1.238
- 6.165 - 1.690
- 6.165 - 1.690
- 7.586 - 1.358
- 1.421 332
Subtotaal jeugdhulp
- 8.198
- 7.857
- 8.182
- 7.855
- 7.855
- 8.944
- 1.089
Begeleidi ng en dagbestedi ng Hui shoudeli jke ondersteuning Verstrekkingen Vervoer 18+ Eigen bijdragen
- 3.678 - 3.119 - 920 - 993 600
- 3.659 - 3.190 - 1.001 - 952 259
- 3.662 - 3.152 - 721 - 857 256
- 3.583 - 3.433 - 1.008 - 973 250
- 3.608 - 3.433 - 1.008 - 973 250
- 3.780 - 3.433 - 1.008 - 973 250
- 172 -
Subtotaal Wmo - individuele voorzieningen
- 8.111
- 8.543
- 8.136
- 8.747
- 8.772
- 8.944
- 172
PW-ui tkeringen Bijzondere bijstand Col lectieve zorgverzekering Schuldhulpverlening en fraudebestrijding WsW Participatiebudget Kwijtschelding Statushouders
- 17 - 813 - 511 - 238 - 4.391 - 313 - 192 - 75
- 153 - 794 - 539 - 202 - 4.199 - 343 - 199 - 47
178 - 648 - 444 - 217 - 4.247 - 278 - 193 - 40
- 349 - 851 - 384 - 225 - 609 - 342 - 173 - 32
- 349 - 851 - 384 - 305 - 638 - 342 - 173 - 32
- 349 - 851 - 274 - 305 - 667 - 341 - 173 - 32
110 - 29 2 -
Subtotaal Bijstand, participatie WsW en statushouders
- 6.549
- 6.477
- 5.889
- 2.965
- 3.074
- 2.992
83
Gesubsidieerde instelli ngen Leefbaarhei d en wijk- en buurtontwikkel ing Uitgaven Coronasteunpakket jeugd en brede doel groep Diverse kosten
- 1.577 - 228
- 1.861 - 179
- 1.729 - 326
- 1.788 - 413
- 1.804 - 413
- 614
- 362
- 211
- 203
- 163
- 1.804 - 413 - 301 - 163
- 301 -
Subtotaal Algemene voorzieningen
- 2.420
- 2.402
- 2.266
- 2.404
- 2.380
- 2.681
- 301
- 1.624 - 842 - 1.031 - 1.325 - 190 - 18
- 1.645 - 1.393 - 1.185 - 877 - 274 236
- 1.601 - 1.401 - 1.215 - 501 - 293 401
- 4.677 - 1.232 - 1.108 - 558 - 372
- 4.677 - 1.232 - 1.108 - 558 - 372
- 4.677 - 1.232 - 1.108 - 558 - 372
-
Subtotaal Organisatiekosten
- 5.030
- 5.138
- 4.610
- 7.947
- 7.947
- 7.947
Totaal structurele lasten
- 30.307
- 30.417
- 29.083
- 29.918
- 30.028
- 31.507
Structurele lasten Jeugdhulp
Wmo - Individuele voorzieningen
Bijstand, participatiewet,WsW en statushouders
Algemene voorzieningen
Organisatiekosten Loonkosten en ingeleend personeel parti cipati e Loonkosten en ingeleend personeel jeugdhulp Loonkosten en ingeleend personeel Wmo - i ndividuele voorzieningen Loonkosten en ingeleend personeel samenkracht en burgerparticipatie Loonkosten diversen sociaal domein Wmo - Geëscal eerde zorg Subtotaal
- 1.479
Jeugd Voor deze bestuursrapportage hebben we een extrapolatie gemaakt van de kosten voor jeugdzorg, gebaseerd op de eerste drie maanden van 2021. Het beeld van het eerste kwartaal 2021 is financieel gezien niet gunstig; na extrapolatie komen de kosten voor 2021 ruim € 1,0 miljoen hoger uit dan begroot. Bij deze doorrekening zijn we uitgegaan van een gemiddelde prijs per bestek en de verzilveringspercentages op basis van tweede helft 2020 en eerste kwartaal 2021. Voor enkele onderdelen zoals Jeugdzorg Plus, Weinig voorkomende hoog specialistische hulp en Maatregelhulp hebben we de raming ongewijzigd gehouden, gebaseerd op de werkelijke kosten van 2020 en beeld eerste maanden 2021. Bij de maatwerkarrangementen zien we ook de eerste maanden van 2021 een hoge verzilveringsgraad, conform het beeld van de laatste maanden van 2020. Dit is ook gemeld in de jaarrekening. De verzilvering stijgt met 5%, dit heeft een effect op de prognose van € 300.000,--. De aantallen op de maatwerkarrangementen zijn nauwelijks gestegen, maar binnen de verschillende producten zien we wel verschillen ontstaan. Bij de zwaardere zorgonderdelen zien we een significante stijging. Ook bij de dagbehandeling zien we een hogere verzilveringsgraad, maar ook hier een stijging van de instroom in de duurdere zorgtrajecten.
6
Hierbij moet nadrukkelijk worden vermeld dat dit gebaseerd is op drie maanden en dat er nog moet worden beoordeeld in hoeverre de stijging van aantallen en verzilvering structureel wordt. Mogelijk wordt de hoge verzilvering veroorzaakt door een (tijdelijk) effect van inhaalzorg vanuit de corona-problematiek. Dit is een factor die we moeten blijven volgen. In totaliteit zien we een tekort van ruim € 1 miljoen ten opzichte van de primitieve begroting van de jeugdhulp. In de maart/meicirculaire zijn een aantal budgetten beschikbaar gesteld die in principe vrij besteedbaar zijn, maar wel een label ‘jeugd’ dragen. Dit zijn de incidentele middelen die we ontvangen ter compensatie van in 2019 gemaakte kosten voor voogdij/18+ ad € 355.000,--. Ook ontvangen we middelen vanuit het rijk ter compensatie van de tekorten voor de jeugdhulp (naar aanleiding van onder meer het AEF rapport en de landelijke tekorten). In totaliteit is dit bedrag in de meicirculaire € 873.000,--. Deze inkomsten zijn vrij besteedbaar en worden geraamd als algemene uitkering bij het gemeentefonds. Maar gezien de specifieke situatie rondom jeugd, waarin u in de raadbijeenkomst van 12 mei 2021 bent geïnformeerd, houden we het restant budget van € 175.000,-- beschikbaar op de stelpost rijksmiddelen jeugd.
Dit budget willen we inzetten om uitvoering te geven aan de afspraken die zijn, dan wel worden gemaakt tussen VNG en het rijk om de (uitvoerings)kosten binnen de jeugdzorg te beperken. Over de ontwikkeling van de inhoudelijke interventies en de wijze waarop deze bijdragen om de zorgkosten binnen de jeugdhulp te beperken blijven wij u informeren. Huishoudelijke ondersteuning Ten aanzien van de huishoudelijke ondersteuning is een doorrekening gemaakt op basis van de tot nu toe bekende gegevens. Na een stijging in het laatste kwartaal van 2020 naar circa 1.045 personen eind 2020, zien we nu een stabilisering van het aantal cliënten. Zoals ook is gemeld in de factsheet lijkt het erop dat er weer meer aanmeldingen zijn. Vermoedelijk is de doelgroep minder angstig door vaccinatie en versoepelingen. Dit kan later dit jaar zijn effect hebben op zowel verzilveringsgraad als het aantal cliënten. Vooralsnog laat de doorrekening zien dat we verwachten uit te komen binnen het beschikbare budget voor huishoudelijke ondersteuning. Daarbij houden we rekening met een lichte groei in cliënten en een gemiddelde verzilvering van 90% (conform gemiddelde van 2020 en 2019). Begeleiding en dagbesteding Ook voor begeleiding en dagbesteding is de doorrekening opgesteld voor 2021. We zien een verschuiving van dagbesteding naar individuele begeleiding door de aanhoudende coronapandemie.
Daarnaast zijn verzilveringspercentages, vooral in de eerste maanden van 2021 lager dan normaliter verwacht kan worden. Lastig is te voorspellen hoe dit zich verder zal ontwikkelen, maar op basis van een beperkte groei van cliënten en ook hier rekening houden met het gemiddelde verzilveringspercentage van 2019/2020 verwachten we uit te komen op een tekort van circa € 172.000,-- ten opzichte van het beschikbare budget. Dit budget ramen we incidenteel bij. Doelgroepenvervoer Ten aanzien van vervoer zien we ook de eerste maanden van 2021 dat de gereden ritten en de kosten achterblijven, zowel bij het OMD vervoer, als de regiotaxi. Dit wordt veroorzaakt door coronagerelateerde maatregelen, de lockdown en minder uitgevoerde ritten naar dagbestedingslocaties. Bij het leerlingenvervoer is in verband met de verplichte schoolsluiting evenals vorig jaar een voorschot betaald van 80%. Dit bedrag is gebaseerd op het bedrag van november 2020.
7
Participatie De kosten van de collectieve zorgverzekering zijn lager dan verwacht. Het voordeel is ontstaan doordat minder inwoners gebruik maken van de collectieve zorgverzekering, door een verschuiving in gekozen pakketten, maar ook ten gevolge van de invoering van een eigen bijdrage van € 7,50 per maand voor het meeverzekeren van het eigen risico. We ramen incidenteel € 110.000,-- af. Gewerkt wordt aan een evaluatie van de geldende regels voor de individuele bijzondere bijstand, hierbij wordt ook de collectieve zorgverzekering betrokken. Ten aanzien van de implementatie van de lokale uitvoering Wsw en de start van stichting Noest per 1 april jl. zijn de budgetten onder de loep genomen en herschikt. De wijziging betreft zowel het product sociale werkvoorziening, implementatie van de lokale uitvoering, de effecten van de komst van de groenploeg, personele kwesties en overhead. Per saldo betekent dit een voordeel van € 25.000,-- in 2021, het netto voordeel vanaf 2022 bedraagt jaarlijks € 48.000,--. In verband met het uitblijven van de feitelijke liquidatie van Soweco door vertraging in de startdatum van de NUO tot minimaal 1 juli, is bevoorschotting van Soweco GR noodzakelijk. Op basis van de aangepaste werkbegroting Soweco 2021 is de bijdrage voor Hellendoorn (in huisvestingskosten, personeelskosten, bestuurskosten etc.) voor het 1e halfjaar 2021 € 140.000,--.
Hiervan wordt € 86.000,-- gedekt door het voordeel op de ex-Larcom groep in 2020. In totaliteit een nadeel van € 54.000,--. Als de startdatum van de NUO langer op zich laat wachten zal ook de bevoorschotting langer doorlopen. Op het moment dat de NUO start zal er een afrekening plaatsvinden op basis van de werkelijke kosten van de GR tot die datum. Het financiële effect hiervan wordt meegenomen met de najaarsrapportage. Ten aanzien van Toezicht en handhaving is € 60.000,-- bijgeraamd conform uw besluit op 28 april 2021 (2021-010270). Ook de budgetten voor het jeugdpakket corona en brede steunpakket corona zijn geraamd. In totaliteit is dit € 281.000,--. De minister en staatssecretaris van VWS hebben op 12 februari 2021 in verband met de gevolgen van de coronacrisis op het welbevinden van burgers de Kamerbrief ‘Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl’ uitgebracht, die ook handelt over sport en bewegen. Voor de gemeente Hellendoorn is € 211.000,-- beschikbaar gesteld. Daarnaast is er € 40.000,-inkomst voor de specifieke bijdrage sportakkoord, waarvan € 20.000,-- specifiek voor actielijn 3 binnen het coronasteunpakket wordt ingezet. Het steunpakket betreft drie actielijnen: 1. Welzijn voor jeugd (continuering jeugdpakket), 2. kwetsbare groepen 3. leefstijl Voor de uitvoering hiervan wordt de werkorganisatie voorgesteld conform het jeugdpakket.
Hiermee zijn positieve resultaten behaald. De kosten die gepaard gaan met de uitvoering kunnen worden gedekt uit het steunpakket en de specifieke bijdrage Spuk. In december 2020 heeft het kabinet besloten om een Jeugdpakket beschikbaar te stellen ter ondersteuning van jongeren in coronatijd. Het budget van 58,5 miljoen euro, landelijk, is bedoeld om de dialoog met jongeren te starten, activiteiten te organiseren, voor jongerenwerk en om extra aandacht te geven aan de mentale weerbaarheid van jongeren. Zoals bekend uit de media zijn de problemen onder jeugdigen in coronatijd fors aan het toenemen. De gemeente Hellendoorn is met deze opdracht aan de slag gegaan, samen met de Welle (als aanbieder van het jongerenwerk) en met een projectleider. In deze bestuursrapportage wordt nu - budgettair neutraal - ook de begroting gewijzigd.
8
Sport In het eerste en tweede kwartaal 2021 waren de effecten van de coronamaatregelen in de sporten beweegsector groot. Sportaanbieders en -verenigingen moesten, net als gemeentelijke accommodaties, de deuren sluiten en competities en evenementen werden afgelast. De financiële effecten hiervan zijn op dit moment nog niet aan te geven. In 2021 hebben we tot nu te maken gehad met terugvallende huuropbrengsten als gevolg van geen of minder activiteiten in Het Ravijn -zwem sport zorg- en de gemeentelijke binnen- en buitensportaccommodaties en andere coronagerelateerde ontwikkelingen. Inmiddels zijn de coronamaatregelen voor de sport versoepeld. Er mag weer binnen gesport worden en ook buiten is er meer mogelijk. Het rijk heeft een aantal specifieke subsidieregelingen in het leven geroepen, voor Zwembaden en IJsbanen, maar ook de Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties. De gemeente heeft deze subsidies voor 2020 aangevraagd en ook voor het eerste en tweede kwartaal 2021 gaan we dat doen. Uiterlijk 1 september wordt uitsluitsel verwacht over de hoogte van de tegemoetkoming. Al met al is de peildatum van deze bestuursrapportage te vroeg om een beeld te kunnen geven van de sportexploitatie over heel 2021. Dit betrekken we bij de najaarsrapportage. Ruimtelijke ordening De werkdruk bij het taakonderdeel Ruimtelijke ordening is erg groot.
Enerzijds vanwege de aangetrokken economie waardoor er veel nieuw initiatieven zijn, anderzijds omdat we ons voorbereiden op de Omgevingswet die in de loop van volgend jaar in werking treedt. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet zullen we de komende jaren echter nog bezig zijn met de implementatie door middel van het opstellen van een nieuwe gemeentelijke Omgevingsvisie en (tot 2027) het omzetten van alle bestemmingsplannen naar één nieuw Omgevingsplan. Daar komt nog bij dat in het voorjaar de nieuwe prestatieafspraken met de provincie zijn gemaakt, waardoor we de komende jaren (in plaats van de 400 woningen) 800-1000 nieuwe woningen mogen realiseren. Buiten de kleine kernen om zijn dat veelal inbreidingsplannen die over het algemeen arbeidsintensiever zijn. Tijdens de vorige economische crisis (2008-2016) is de formatie binnen het taakonderdeel Ruimtelijke ordening met 2 fte teruggebracht. Nu de economie weer is aangetrokken en vanwege de personele mutaties wreekt zich dat. De inschatting is dat de werkvoorraad de komende jaren hoog blijft. Naast de nieuwe taken die zijn genoemd (Omgevingswet en woonprogramma) hebben we de komende periode te maken met een aantal interessante uitdagingen. In dit verband kunnen o.a.
worden genoemd: - Herpositionering Ten Cate - Herontwikkeling vrijkomende locaties Ten Cate - Onderzoek nieuw bedrijventerrein - Energietransitie (uitwerken initiatieven lokale werkgroep en RES) - Herontwikkeling Reggesteyn - Uitbreidingsplannen kleine kernen In het kader van de meerjarenbegroting 2022 is een voorstel ingediend voor structurele uitbreiding met 1 fte. Omdat de werkdruk op dit moment hoog is, kan daar niet op worden gewacht. Tijdelijk inhuren is kostbaar. Daarom is besloten hierop nu te anticiperen en dit te dekken uit de beschikbare vacatureruimte. Relevant is dat binnen nu en 4-5 jaar twee RO-medewerkers met pensioen gaan. Mocht de inschatting dat de werkdruk hoog blijft onverhoopt niet blijken te kloppen (bijv. doordat er een nieuwe economische crises ontstaat) dan kan op die natuurlijke momenten de formatie weer worden afgeschaald. Marktontwikkelingen en gevolgen voor gemeentelijke projecten Sinds voorjaar 2021 doen zich op de markt van toelevering (in te kopen producten) buitengewone prijsstijgingen voor.
9
De oorzaken zijn: - doordat er minder gevlogen wordt, worden bepaalde vormen van olieraffinage minder ver doorgevoerd. Voor de kunststoffen betekent dit dat er minder basis grondstof beschikbaar is, wat de prijs opdrijft. - de coronapandemie heeft in de mijnbouw tot lagere productie geleid, wat de prijs voor metalen sterk opdrijft. - de coronapandemie heeft ervoor gezorgd dat de digitalisering is toegenomen en daarmee de vraag naar elektriciteit en glasverbindingen. De kabels voor deze producten hebben langere levertijden en zijn duurder geworden. - de wereldhandel en met name boycot van bepaalde landen door de VS heeft de vraag naar bouwstoffen uit andere continenten vergroot. Gevolg is dat o.a. voor gebakken producten en hout er een erg grote vraag in Europa is, waardoor soms zelfs verdubbeling van prijzen aan de orde is. - de economische recessie 2013-2018 heeft ertoe geleid dat jongeren, o.a. door teruggang in de bouw, gekozen hebben voor andere typen opleidingen, waardoor mensen voor het ‘handwerk’ van buiten Nederland aangetrokken moeten worden. Veelal werd tot 2020 gewerkt met Polen en Roemenen, maar de reisbeperkingen als gevolg van corona maken dat velen in hun thuisland zitten en gepland werk in ons land vertraagd wordt.
Gevolg hiervan is dat levertijden langer zijn dan gebruikelijk en dat aannemers minder snel inschrijven op langer lopende werken omdat men de risico’s te groot acht. Dit heeft ook invloed op de gemeentelijke projecten en financiën. De consequenties van bovenstaande ontwikkelingen zijn al merkbaar voor het project Kruisingen Constantijnstraat. De nutsbedrijven waren in 2020 al volledig geïnformeerd. Dit voorjaar is aangegeven dat de nutsbedrijven in september 2021 hun werk binnen dit project, het toekomstbestendig maken van hun netwerken, ingepland hebben. Een aannemer kan echter pas aan de gang nadat de nutsvoorzieningen gerealiseerd zijn. De aannemer kan daardoor pas in voorjaar 2022 aan de slag. Hoewel alles klaar ligt om aan te besteden moet de keuze gemaakt worden om aan te besteden met een vorm van verrekening op basis van bijvoorbeeld de CBS indexcijfers of de aanbesteding tot het najaar doorschuiven. In beide gevallen zal dit financiële gevolgen hebben. Belastingopbrengsten Voor de belastingopbrengsten geldt dat er op dit moment geen grote afwijkingen ten opzichte van de begrote bedragen zijn te melden. Daarbij moet wel het voorbehoud worden gemaakt dat voor de grote lozers bij het onderdeel riool nog niet alle aangiftebiljetten zijn terugontvangen en daarnaast is er voor de onroerende zaakbelastingen sprake van veel meer bezwaren dan vorig jaar, zo’n 30% meer.
We kunnen daarom nu nog niet bepalen wat de invloed wordt op de opbrengst als er uitspraken wordt gedaan op die bezwaarschriften. In de najaarsrapportage komen wij daar op terug. Organisatie en Personeel De organisatie is per 1 april jl. gewijzigd. Deze organisatieaanpassing is nog een uitvloeisel van het besluit van 1 mei 2018, waarbij de clusterstructuur is verlaten en we over zijn gegaan naar een tweehoofdige directie. We hebben gekozen voor een compacter managementteam, zodat we beter kunnen sturen op het totaal van de organisatie. Sinds april hebben we een organisatie met zes teams (daarvoor waren er negen teams en drie units), te weten: - team Sociaal domein - team Maatschappelijk domein - team Fysiek domein - team Openbare ruimte - team Bedrijfsvoering - team Dienstverlening en informatisering
10
Wsw Met ingang van 1 januari 2021 zijn de Wsw-medewerkers in dienst gekomen van de gemeente. De 130 nieuwe medewerkers zijn ondergebracht bij: - onze groenploeg (20 medewerkers) - de stichting Noest i.o. (70 medewerkers) en - bij diverse lokale bedrijven op detacheringsbasis (40 medewerkers, waarvan meer dan de helft bij Farm Food) De medezeggenschap van de Wsw-medewerkers is inmiddels geborgd door het instellen van een ‘Onderdeelscommissie’, die wordt ondersteund door de Ondernemingsraad. Benchmark In februari 2021 hebben we opdracht gegeven aan het bureau Berenschot voor de uitvoering van de ‘Benchmark formatie en kosten gemeenten’. Door middel van deze benchmark krijgen we inzicht in hoe onze gemeente zich in formatie en kosten verhoudt tot andere, vergelijkbare, gemeenten. We verwachten de uitkomsten na het zomerreces met u te kunnen delen. Informatisering Basis op orde met betrekking tot Informatisering In 2020 hebben we geconstateerd dat onze ICT en informatievoorziening onvoldoende op orde en de stabiliteit van onze systemen kwetsbaar is. Daarmee ontstonden in toenemende mate risico’s, enerzijds vanuit de veiligheid anderzijds vanuit de bedrijfscontinuïteit. Ook de functionaliteit was in veel situaties onvoldoende.
Vanuit het uitgangspunt ‘de basis op orde’ zijn we in 2020 gestart met het op orde brengen van onze systemen, de bijbehorende inrichting en processen en de uitrol daarvan binnen de organisatie. Onder aansturing van een externe deskundige is in 2020 vrijwel de gehele ICTinfrastructuur aangepast waarbij veelal gedateerde toepassingen zijn vervangen door toepassingen die voldoen aan de eisen die we nu moeten stellen.
11
Daarmee is de basis wat betreft techniek op orde, maar moest de financiële doorrekening plaatsvinden van de exploitatielasten die nodig zijn om de basis echt op orde te krijgen. Echter door ontwikkelingen op het gebied van ICT en gewijzigde regelgeving bijvoorbeeld rondom veiligheid maar ook rondom diverse vak specifieke applicaties zoals in het sociaal en fysiek domein is een continue doorontwikkeling noodzakelijk. Daarnaast is procesoptimalisatie en het steeds meer datagedreven werken een doorlopende ontwikkeling. Daarbij zijn we dienstverlenend aan een externe of interne klant. Voor externe klanten geldt dat steeds meer diensten digitaal zullen worden aangeboden in de vorm van e-diensten. Voor interne klanten geldt dat we steeds meer data c.q. informatie beschikbaar stellen om het werk goed te kunnen uitvoeren. Data zal steeds meer enkelvoudig worden opgeslagen en meervoudig worden gebruikt. Deze ontwikkelingen gaan gepaard met investeringen en in toenemende mate exploitatielasten die nog niet volledig zijn voorzien bij de voorbereiding van de begroting 2021. Hierbij speelt bovendien dat leveranciers alleen nog SaaS oplossingen aanbieden (Software as a service). Hiermee ontstaat en trend waarbij langzaam de lasten verschuiven van kapitaallasten naar exploitatielasten. Terwijl bestaande kapitaallasten nog wel op de begroting drukken.
Ten gevolge van de in 2020 in gang gezette ontwikkelingen nemen de exploitatielasten structureel met 208.000,-- euro toe. Met dit bedrag is de basis sober en doelmatig op orde gebracht. Structurele doorwerking inspelen op onvoorziene omstandigheden Naast deze ontwikkeling zijn we het afgelopen periode herhaaldelijk geconfronteerd met onvoorzienbare ontwikkelingen. A. Corona: € 131.000,-Door corona werden we gedwongen ons werk anders te organiseren. Thuiswerkplekken moesten worden ingericht, een vergadertool (MS Teams) is aangeschaft, de gemeenteraad moest digitaal kunnen vergaderen, vanwege bereikbaarheid zijn we overgegaan van vaste naar mobiele telefonie, enz. B. Hack Hof van Twente: € 133.000,-Ten gevolge van de hack bij de Hof van Twente en de lering daaruit, waren er aanvullende veiligheidsmaatregelen nodig om de kans op een hack bij de gemeente Hellendoorn te verkleinen (volledig uitsluiten kunnen we niet). Daarbij wordt opgemerkt dat de exploitatielasten in 2022 verder stijgen met € 60.000,-- door het realiseren in 2021 van o.a. de offline back-up en zogenaamd Siem Soc1. De structurele kosten bedragen met ingang van 2022 dus € 193.000,--. De getroffen maatregelen zijn: - Monitoring software aangeschaft, zodat eventuele zwakheden tijdig worden ondervangen. - Antivirus licenties (in 2020 investering, vanaf 2021 exploitatie). - Deelname aan GGI veilig.
- Consultancy, ter ondersteuning dat infrastructuur up to date blijft. C. Opnieuw uitstel Omgevingswet: € 16.000,-Door opnieuw uitstel van de Omgevingswet moeten oude applicaties langer in de lucht worden gehouden.
1
De afkorting SIEM/SOC staat voor Security Information & Event Management (SIEM) en Security Operations Center (SOC). SIEM betreft het continu 24/7 monitoren van gebeurtenissen op systemen en alle op het netwerk aangesloten apparaten. De monitoring wordt verricht door informatiebeveiligingsspecialisten van KPN.
12
De onder A t/m C genoemde ontwikkelingen hebben ons ertoe genoodzaakt om versneld investeringen te doen en vooral ook SaaS-oplossingen neer te zetten zoals rond Office 365, maar ook specifieke toepassingen rondom de omgevingswet. Ook het faciliteren van het digitaal vergaderen van bijvoorbeeld de Raad gebeurt middels een SaaS-oplossing. Dit betekent dat afgelopen periode versneld toepassingen zijn neergezet waarvan we nu de exploitatielasten moeten dekken.
13
2. Financiële voortgang binnen de programma’s Op programmaniveau zijn de afwijkingen als volgt:
Totaaloverzicht programma's 1
Werk, economie en inkomen
2
Jeugd en Wmo
3
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
769
-775
-6
1.442
-1.645
-203
Cultuur, onderwijs en sport
317
-241
76
4
Mobiliteit en bereikbaarheid
92
-196
-104
5
Wonen en leefomgeving
6
Bestuur, veiligheid en dienstverlening
99
Overhead
687
-354
333
3.081
-2.744
337
369
-758
-389
6.757
-6.713
44
In de volgende hoofdstukken zijn de afwijkingen per programma toegelicht.
3.1 Programma 1 Werk, economie en inkomen
01 Werk, economie en inkomen
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
1.01
BUIG/PW-uitkeringen
427
1.02
Collectieve zorgverzekering
110
1.03
Budget toezicht en handhaving
-60
-60
1.04
Loonsom WIW
-33
-33
1.05
Teruggaaf BTW re-integratiekosten
1.06
Bijdrage Soweco GR tot 1 juli 2021
1.07
Lokale uitvoering WSW
25
1.08
Uitvoeringsplan Nationaal Park Sallandse Heuvelrug
33
1.09
Afrekening exploitatietekort Soweco 2020
1.10
Uitvoering retaildeal en crisis arrangement vitale binnensteden
1.11
Marktgelden
1.12
Co-financiering Schuilenburg en De Pas
-427
110
35
35 -54
110
0
-54 25
-33
0
-23
-23
-110
0
-6
-6
29
-29
0
769
-775
-6
Gebundelde uitkering Participatiewet (BUIG) en PW-uitkeringen (€ 427.000,-- V / € 427.000,-- N) Het nader voorlopig BUIG-budget is € 426.718,-- hoger dan het budget dat is opgenomen in de primitieve begroting 2021. De raming van de uitgaven is hierop aangepast. De hogere BUIG is net toereikend bij het huidige aantal uitkeringen. Bij de najaarsrapportage wordt een prognose gemaakt van het totaal aantal uitkeringen voor 2021 en bijbehorende kosten in combinatie met het definitieve BUIG-budget dat eind september wordt gepubliceerd. Als het aantal uitkeringen gaat stijgen en de BUIG stijgt niet navenant mee, wat we zeker niet uitsluiten, dan worden we op dat moment met een nadeel geconfronteerd.
14
Collectieve zorgverzekering (€ 110.000,-- V) Het voordeel is ontstaan doordat minder inwoners gebruik maken van de collectieve zorgverzekering, door een verschuiving in gekozen pakketten en ten gevolge van de invoering van een eigen bijdrage van € 7,50 per maand voor het meeverzekeren van het eigen risico. Budget toezicht en handhaving (€ 60.000,-- N) Voor de uitwerking van de projectopdracht Toezicht en handhaving sociaal domein is een incidenteel budget van € 60.000,-- benodigd, conform besluitvorming in collegevoorstel 2021-010270. Bijdrage Soweco GR tot 1 juli 2021 (€ 54.000,-- N) In verband met het uitblijven van de feitelijke liquidatie van Soweco door vertraging in de startdatum van de NUO tot minimaal 1 juli is bevoorschotting van Soweco GR noodzakelijk. Op basis van de aangepaste werkbegroting Soweco 2021 is de bijdrage voor Hellendoorn (in huisvestingskosten, personeelskosten, bestuurskosten etc.) voor het 1e halfjaar 2021 € 140.000,--. Hiervan wordt € 86.000,-- gedekt door het voordeel op de ex-Larcom groep in 2020. Lokale uitvoering Wsw (€ 25.000,-- V Ten gevolge van voortschrijdend inzicht met betrekking tot de implementatie van de lokale uitvoering Wsw en de start van Stichting Noest per 1 april zijn de betreffende budgetten herzien en herschikt.
Per saldo betekent dit een voordeel van € 25.000,-- in 2021, het netto voordeel vanaf 2022 bedraagt jaarlijks € 48.000,--. Uitvoering retaildeal en crisisarrangement vitale binnensteden (€ 110.000,-- N / € 110.000,-- V) De verwachte kosten voor zowel de uitvoering van de retaildeal centrum Nijverdal € 50.000,--, de subsidie verbetering winkelaanzicht € 40.000,-- als het crisisarrangement vitale binnensteden € 20.000,--, totaal € 110.000,--, worden gedekt door een provinciale subsidie. Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in bijlage 5. * Loonsom WIW (€ 33.000,-- N) * Teruggaaf BTW re-integratiekosten (€ 35.000,-- V) * Uitvoeringsplan Nationaal Park Sallandse Heuvelrug (€ 33.000,-- N / € 33.000,-- V) * Afrekening exploitatietekort Soweco 2020 (€ 23.000,-- N) * Marktgelden (€ 6.000,-- N) * Co-financiering Schuilenburg en De Pas (€ 29.000,-- N / € 29.000,-- V)
3.2 Programma 2 Jeugd en Wmo
02 Jeugd en Wmo 2.01
Doorrekening begeleiding en dagbesteding
2.02
Doorrekening sociaal domein - jeugd
2.03
Diverse posten sociaal domein
2.04
Regio Twente - bijdrage OZJT
2.05
Wijziging kosten en vergoedingen vastgoed
2.06
Huur jongerencentrum de Welle
2.07
Huur wijkverenigingen
2.08
Jeugdpakket Jeugd aan zet
2.09
Steunpakket Welzijn en leefstijl / sportakkoord
Voordeel 1.088 9
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo -172
-172
-1.088
0
-9
0
-24
-24
1
15
1 -8
-8
23
-23
0
70
-70
0
251
-251
0
1.442
-1.645
-203
Doorrekening begeleiding en dagbesteding (€ 172.000,-- N) De budgetten voor begeleiding en dagbesteding zijn doorgerekend op basis van de cijfers t/m maart 2021. Hieruit komt een tekort naar voren van circa € 172.000,--. Doorrekening sociaal domein - jeugd (€ 1.088.000,-- N / € 1.088.000,-- V) Voor deze bestuursrapportage hebben we een extrapolatie gemaakt van de kosten voor jeugdzorg, gebaseerd op de eerste drie maanden van 2021. Het beeld van het eerste kwartaal 2021 is financieel gezien niet gunstig. Bij deze doorrekening zijn we uitgegaan van de gemiddelde prijs die we voor ieder product betaalden over de eerste drie maanden van dit jaar en ook de verzilveringspercentages zoals die zich hebben voorgedaan in het eerste kwartaal is als basis genomen voor de rest van het jaar. Het rijk heeft voor 2021 eenmalig € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor de compensatie van de extra kosten van de jeugdhulp. Het aandeel dat Hellendoorn hierin ontvangt is € 873.000,--. We stellen voor grotendeels dit in te zetten voor de dekking van de kosten van jeugdhulp. Ook de € 355.000,-- die we wegens nabetaling Voogdij/18+ ontvangen zal hiervoor worden gebruikt. Samen met de reguliere compensatie middelen voor Voogdij/18+ van € 35.000,-- blijft het restant van € 175.000,-- gereserveerd op de stelpost rijksmiddelen jeugd.
Jeugdpakket Jeugd aan zet (€ 70.000,-- N / € 70.000,-- V) In december 2020 heeft het kabinet besloten om een Jeugdpakket beschikbaar te stellen ter ondersteuning van jongeren in coronatijd. Het budget van 58,5 miljoen euro, landelijk, is bedoeld om de dialoog met jongeren te starten, activiteiten te organiseren, voor jongerenwerk en om extra aandacht te geven aan de mentale weerbaarheid van jongeren. Zoals bekend uit de media zijn de problemen onder jeugdigen in coronatijd fors aan het toenemen. De gemeente Hellendoorn is met deze opdracht aan de slag gegaan, samen met de Welle (als aanbieder van het jongerenwerk) en een projectleider. In deze bestuursrapportage wordt nu - budgettair neutraal - ook de begroting gewijzigd (B&W nota 2021-002595). Steunpakket Welzijn en leefstijl / sportakkoord (€ 251.000,-- N / € 251.000,-- V) De minister en staatssecretaris van VWS hebben op 12 februari 2021 in verband met de gevolgen van de coronacrisis op het welbevinden van burgers de Kamerbrief ‘Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl’ uitgebracht, die ook handelt over sport en bewegen. Voor de gemeente Hellendoorn is € 211.000,-- beschikbaar gesteld. Het steunpakket betreft drie actielijnen: 1. welzijn voor jeugd (continuering jeugdpakket), 2. kwetsbare groepen en 3. leefstijl. Voor de uitvoering hiervan wordt de werkorganisatie voorgesteld conform het jeugdpakket.
Hiermee zijn positieve resultaten behaald. De kosten die gepaard gaan met de uitvoering kunnen worden gedekt uit het steunpakket en de specifieke bijdrage Spuk. Daarnaast is er een Specifieke Uitkering van sport als onderdeel van het Sportakkoord van € 40.000,--. Hiervan is € 20.000,-- bestemd voor het coronasteunpakket en is € 20.000,-- voor uitvoering van het reguliere sportakkoord. Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in bijlage 5. * Diverse posten sociaal domein (€ 9.000,-- N / € 9.000,-- V) * Regio Twente - bijdrage OZJT (€ 24.000,-- N) * Wijziging kosten en vergoedingen vastgoed (€ 1.000,-- V) * Huur jongerencentrum de Welle (€ 8.000,-- N) * Huur wijkverenigingen (€ 23.000,-- N / € 23.000,-- V)
16
3.3 Programma 3 Cultuur, onderwijs en sport
03 Cultuur, onderwijs en sport 3.01
Onderwijsachterstandenbeleid / VVE-gelden
3.02
Mutaties in huuropbrengsten
3.03
Coronatesten ZPC Het Ravijn
3.04
Subsidie-afrekeningen 2020 ZINiN
Voordeel 229
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo -229
0
-12
-12
6
6
82
82
Investering: verbouw Schubertstraat Elimschool 317
-241
76
Onderwijsachterstandenbeleid / VVE-gelden (€ 229.000,-- V / € 229.000,-- N) We hebben een voorlopige subsidiebeschikking ontvangen van DUO in het kader van onderwijsachterstandenbeleid. Later in het jaar ontvangen we een definitieve beschikking. Deze kan hoger of lager uitvallen dan nu bekend. De middelen worden gebruikt voor de subsidie Voor- en Vroegschoolse Educatie. Vooralsnog nemen we dit budgettair neutraal op. Subsidie-afrekeningen 2020 ZINiN (€ 82.000,-- V) In 2020 is een bezuiniging doorgevoerd op de ZINiN organisatie, waarbij een groeiscenario is afgesproken. Een bedrag van € 82.000,-- zou worden voorgefinancierd vanuit de VAR en vervolgens in latere jaren worden ingelopen en teruggestort in de VAR. Deze wijziging is in 2020 echter niet in de gemeentelijke begroting verwerkt, waardoor er een tekort was en dit is ook toegelicht in de gemeenterekening. ZINiN heeft in haar jaarrekening aangegeven dat ze deze voorfinanciering nu meteen willen terugstorten. Nu de VAR niet wordt ingezet in 2020 levert dit een voordeel op. Investering: Verbouw Schubertstraat Elimschool (Investering € 182.000,-- / Kapitaallasten v.a. 2022 € 40.000,-- en daarna aflopend) Van het bestuur van het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) De Elimschool hebben we een huisvestingsaanvraag gekregen. Het bestuur vraagt onder meer uitbreiding van huisvesting voor de VSO leerlingen.
Uit de prognose van Pronexus 2021 blijkt dat het VSO doorgroeit tot minimaal 201 leerlingen. Op peildatum 1 oktober 2020 bezochten 175 leerlingen de school. Dit is het laatste schooljaar dat basisschool 't Heem gebruik maakt van het gebouw aan de Schubertstraat 18 te Nijverdal. Voorgesteld wordt om dit gebouw beschikbaar te stellen aan De Elimschool. Voor € 182.018,-- kan het gebouw aan de Schubertstraat aangepast worden. We verwachten dat door de aanpassingen het gebouw zeker vijf jaar ingezet kan worden voor De Elimschool, het schoolbestuur denkt dat zij er drie jaar verder mee kunnen. In onderstaande tabel is doorgerekend wat afschrijving over 5 jaar betekent. Tabel 1: Afschrijving aanpassingen de Schubertstraat 2021 2022 Investeringsbedrag Schubertstraat 182.018
2023
2024
2025
2026
Afschrijving (5 jaar) Rente (5 jaar) - omslagrente 1,8% kapitaallasten
36.404 2.621 39.025
36.404 1.966 38.369
36.404 1.311 37.714
36.404 655 37.059
36.404 3.276 39.680
17
Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in bijlage 5. * Mutaties in huuropbrengsten (€ 6.000,-- V) * Coronatesten ZPC Het Ravijn (€ 12.000,-- N)
3.4 Programma 4 Mobiliteit en bereikbaarheid
04 Mobiliteit en bereikbaarheid
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
4.01
Herziening bedrijfsplan riolering 2021
-23
-23
4.02
Gladheidsbestrijding
-50
-50
4.03
Straatwerk
30
-30
0
4.04
Bijdragen aan voorziening parkeerbeleid
5
-5
0
4.05
Lagere opbrengst parkeergarage
-23
-23
4.06
Openbare verlichting
-8
-8
4.07
2,6 fte in eigen beheer uitvoeren van groenonderhoud
57
-57
0
92
-196
-104
Herziening bedrijfsplan riolering 2021 (€ 23.000,-- N) Per saldo wordt er een bedrag van € 66.750,-- gestort in de voorziening egalisatie rioolheffing. Dit komt met name door een voordeel op rente (€ 23.000,--) en afschrijvingen (€ 76.900,--) door het doorschuiven van rioleringsprojecten van 2020 naar 2021. Daarnaast was het bedrag voor de subsidie voor vergroening, € 50.000,-- per jaar tot en met 2025, ten onrechte als investeringskrediet opgenomen. Deze moet echter rechtstreeks uit de exploitatie worden gedekt. Dit geeft tot en met 2025 jaarlijks een nadeel van € 50.000,--. De betreffende investeringskredieten zijn verlaagd met € 50.000,--. Het voordeel op kapitaallasten wordt meegenomen in de meerjarenbegroting 2022-2025. Doordat de lagere toegerekende rente niet meer gedekt wordt door de voorziening egalisatie rioolheffing geeft dit nadeel binnen de gemeentelijke exploitatie van € 23.000,--. Gladheidsbestrijding (€ 50.000,-- N) Door onder meer de extreme sneeuwval in februari hebben we aanmerkelijk meer kosten voor de inkoop van strooizout € 30.000,-- en werkzaamheden door derden € 20.000,--. De totale meerkosten bedragen € 50.000,--. 2,6 fte in eigen beheer uitvoeren van groenonderhoud (€ 57.000,-- N / € 57.000,-- V) Jaarlijks wordt vanuit het team Openbare ruimte opdracht gegeven voor de uitvoering van het bestek voor het groenonderhoud in de gemeente Hellendoorn.
Soweco besteedde ieder jaar een steeds groter deel van deze werkzaamheden uit aan derden, omdat zij onvoldoende capaciteit hadden om het takenpakket te kunnen uitvoeren. Nu de Soweco medewerkers in dienst zijn gekomen moest er een keuze worden gemaakt om die betreffende werkzaamheden ook uit te besteden of er voor te kiezen om de betreffende werkzaamheden in eigen beheer uit te voeren. Er is voor gekozen om de eigen groenploeg met 2,6 fte uit te breiden. De totale kosten in 2021 van € 56.600,-- en vanaf 2022 € 119.600,-- structureel kunnen worden gedekt uit de beschikbare middelen voor inhuur van derden Soweco binnen het product openbaar groen. Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in bijlage 5. * Straatwerk (€ 30.000,-- V / € 30.000,-- N) * Bijdragen aan voorziening parkeerbeleid (€ 5.000,-- V / € 5.000,-- N) * Lagere opbrengst parkeergarage (€ 23.000,-- N) * Openbare verlichting (€ 8.000,-- N)
18
3.5 Programma 5 Wonen en leefomgeving
05 Wonen en leefomgeving
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
5.01
Grondexploitaties, structurele doorwerking 2020
5.02
Herziening bedrijfsplan afval 2021
5.03
Bijdrage regeling rood voor rood
5.04
Herbegravingen begraafplaats Ninaberlaan
5.05
Leges bestemmingsplannen
15
15
5.06
Aan/verkoop Rode Kruis gebouw
385
385
5.07
Opbrengst grond- en groenverkopen
68
68
5.08
Asbestbodemsaneringsopgave 2021
152
-152
0
687
-354
333
-50
-50
59
-55
4
8
-8
0
-89
-89
Investering: Voorbereidingskrediet grex woningbouw Haarle
Grondexploitaties, structurele doorwerking jaarrekening 2020 (€ 50.000,-- N) Door de versnelde uitgifte van gronden in 2020 en het achterblijven van het bouwrijp maken, zijn de boekwaarden van de grondexploitatie lager. Hierdoor kan er minder rente worden toegerekend aan de grondexploitaties. Het langer doorlopen van de (verliesgevende) grondexploitatie De Heemtuin leidt tot een jaar langer indexeren van de voorziening. Per saldo wordt hierdoor een extra beslag gelegd op de begroting van € 50.000,--. Herziening bedrijfsplan afval 2021 (€ 59.000,-- V / € 55.000,-- N) Per saldo wordt een bedrag van € 13.000,-- gestort in de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing. Dit betreft het saldo van meerdere mutaties. De belangrijkste verschillen worden hier nader verklaard. Het bij de jaarrekening geschetste probleem van het vele afkeur van PMD-afval in 2020 krijgt in 2021 geen vervolg. We gaan nu uit van 10% afkeur over het ingezameld PMD en 100% afkeur uit de verzamelcontainers. De totale afkeur bedraagt hierdoor ca. 20%. Dit geeft ten opzichte van de begroting aan de kostenkant een voordeel van ca. € 12.000,-- en aan de inkomstenkant een nadeel van ca. € 87.000,--. Daarnaast ontvangen we nog een restitutie van € 16.100,-- naar aanleiding van verlaging van het verbrandingstarief afgekeurd PMD van € 130,-- naar € 95,-per ton in 2020.
De bijdrage van het rijk van € 55.000,-- voor extra kosten door corona over 2020 storten we in de voorziening. Verder brengt de verwerker van oud papier de kosten van afkeur in rekening waardoor de kosten stijgen met ca. € 48.000,--. Ook stijgen de kosten voor de inzameling van GFT-afval met € 31.000,--. En de ontvangen inkomsten voor grof huishoudelijk afval en hout a/b stijgen respectievelijk met € 34.000,-- en € 41.000,--. Doordat de hogere toegerekende rente niet via de voorziening loopt geeft dit een voordeel binnen de gemeentelijke exploitatie van € 4.000,--. Herbegravingen begraafplaats Ninaberlaan (€ 89.000,-- N) De laatste jaren is een achterstand ontstaan in het herbegraven van stoffelijke resten uit de vrijkomende graven (289 graven) op de begraafplaats aan de Ninaberlaan. Er is een incidenteel bedrag van € 89.000,-- benodigd om deze achterstand weg te werken. Met ingang van 2022 wordt dit structureel opgepakt door de eigen medewerkers.
19
Aan/verkoop Rode Kruis gebouw (€ 385.000,-- V) Het Rode Kruis gebouw aan het Rembrandtplein is aangekocht en meteen weer door verkocht. Dit levert een voordeel op van € 385.000,--. Opbrengst grond- en groenverkopen (€ 68.000,-- V) De verwachte meeropbrengst verkopen openbaar groen bedraagt € 25.000,--. Daarnaast verwachten we juridische kosten te moeten maken voor ontruimingen van in gebruik genomen stukjes openbaar groen. Ook zijn er een aantal stukjes grond verkocht aan een nutsbedrijf en een stuk grond aan de Molenweg/Smidsweg wat een voordeel geeft van in totaal € 62.500,--. Asbestbodemsaneringsopgave 2021 (€ 152.000,-- N / € 152.000,-- V) Op diverse locaties wordt in 2021 historisch en vervolgonderzoek uitgevoerd, kosten € 71.500,-en vinden er saneringen plaats, kosten € 80.000,--, in het kader van asbestbodemsanering. De totale kosten ad € 151.500,-- worden volledig vergoed door de provincie Overijssel. Investering: Voorbereidingskrediet onderzoek grondexploitatie woningbouw Haarle (Investering € 55.000,--) Er wordt onderzocht of een rendabele grondexploitatie mogelijk is. Het investeringskrediet van € 55.000,-- wordt ingebracht in de op te stellen grondexploitatie. Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in bijlage 5. * Bijdrage regeling rood-voor-rood (€ 8.000,-- V / € 8.000,-- N) * Leges bestemmingsplannen (€ 15.000,-- V)
3.6 Programma 6 Bestuur, veiligheid en dienstverlening
06 Bestuur, veiligheid en dienstverlening
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
6.01
Regio Twente en andere GR's
84
6.02
Dividend Twence
105
6.03
Kwijtschelding commerciële huren i.v.m. corona
6.04
Handhaving illegale bewoning recreatiewoningen
6.05
Cameratoezicht Componistenplein en Kuperserf / Werkbudget
-48
-48
6.06
Leges APV
-34
-34
6.07
Herwaardering woningen van m3 naar m2
-40
-40
6.08
Saldo najaarsrapportage 2020
-4
-4
6.09
Organisatie verkiezingen
6.10
Procedure vervanging burgemeester
6.11
Gemeentefonds/stelposten rijksvoornemens
-165
-81 105
-37 5
-37 5
0 -28
-28
2.887
-2.388
499
3.081
-2.744
337
Investering: Meerkosten krediet vervanging brandstoftanks 2021
Regio Twente en Veiligheidsregio Twente (€ 81.000,-- N) Voor de Regio Twente en de Veiligheidsregio Twente (VRT) is abusievelijk de inflatiecorrectie niet goed verwerkt. Dat hebben we nu gecorrigeerd. Daarbij zien we een tegenvaller in de primitieve budgetten van € 75.000,--. De verwachting was dat de bijdrage voor de Agenda voor Twente lager zou zijn, maar dit is niet bewaarheid en geeft een nadeel van € 90.000,--.
20
Tenslotte wordt het positieve rekeningresultaat 2020 van de VRT uitgekeerd aan de gemeenten. Voor Hellendoorn gaat dit om een bedrag van € 84.000,--.
Transitie Regio Twente De organisatie Regio Twente is in transitie om meer focus en eenvoud aan te brengen in regionale samenwerking. Het vastgestelde transitieplan is het startpunt van de ontvlechting van de huidige organisatie Regio Twente in vier verschillende onderdelen: 1. Een organisatie voor gezondheid 2. Een 3O (Ondernemers, Onderwijs, Overheid) gestuurde organisatie voor sociaal economische structuurversterking 3. Een goede landingsplaats voor recreatieve voorzieningen 4. Een goede landingsplaats bij de gemeenten voor vrijwillige samenwerking tussen gemeenten. Dit zijn de coalitions of the willing. Ondanks dat dit geen doel op zich is brengt de transitie ook financiële effecten met zich mee. De definitieve besluitvorming over de transitie en de daarbij horende effecten volgt in de loop van 2021. Dividend Twence (€ 105.000,-- V) Voor het jaar 2020 wordt een dividend van € 292.183,-- en een borgstellingsvergoeding van € 93.032,-- uitgekeerd. In onze begroting hebben we € 280.000,-- geraamd. Het voordelige verschil van € 105.000,-- ramen we bij.
Overige deelnemingen Vanwege de coronacrisis is besloten om het dividend over 2020 van de deelnemingen BNG en Wadinko voorlopig niet uit te keren. Vooralsnog laten we de begrote dividendinkomsten staan. We verwachten, evenals vorig jaar, dat dit dividend op een later moment alsnog uitgekeerd wordt. Camaratoezicht Componistenplein en Kuperserf / Werkbudget veiligheid (€ 48.000,-- N) De huidige camera's op het Componistenplein zijn afgeschreven en moeten worden vervangen. Verder komen met ingang van juli de uitkijkmogelijkheden in de naastgelegen school te vervallen. De afgelopen 6 jaar heeft aangetoond dat met het plaatsen van camera’s op het Componistenplein en de Stationslocatie de volgende effecten worden bereikt: - terugdringen/voorkomen van overlast en vernielingen ter plaatse; - terugdringen van fietsendiefstal (stationslocatie); - vergroten van het veiligheidsgevoel; - bij gepleegde strafbare feiten als hulpmiddel bij opsporing van daders. Daarnaast is er op het Kuperserf veelvuldig sprake geweest van overlastgevende jeugdgroepen. Met name het afgelopen jaar was sprake van een sterke toename van de door de jongeren veroorzaakte overlast. Om deze overlast te beperken worden ook hier camera’s geplaatst.
Voor het team MO, onderdeel ‘Veiligheid’ is een werkbudget nodig voor de volgende taken: - Projectondersteuning Politiekids - Bijeenkomsten met interne en/of externe veiligheids/zorg partners - Activiteiten en contributie Keurmerk Veilig ondernemen - Schoonmaken van een ernstig vervuild huis - Tijdelijk opslaan van goederen - Oplossen van kleine benodigdheden (zorgproblematiek) - Anticiperen op nieuw beleid/ontwikkelingen Voorgesteld wordt om voor camaratoezicht Componistenplein en Kuperserf een incidenteel bedrag van € 36.000,-- en een structureel bedrag van € 6.000,-- toe te kennen. En daarnaast structureel € 10.000,-- beschikbaar te stellen voor het werkbudget veiligheid. Over het jaar 2020 ontvangen we een eenmalig een budget van € 4.500,-- terug van de Veiligheidsregio Twente. 21
Algemene uitkering gemeentefonds (€ 2.887.000,-- V/ € 2.388.000,-- N) Eind mei is de meicirculaire van het gemeentefonds ontvangen. Zoals u van ons gewend bent, ontvangt u binnenkort een brief over de meerjarige ontwikkelingen die hierin genoemd zijn. Deze worden betrokken bij de begroting 2022-2025. Voor voorliggende bestuursrapportage ontvangt u nu reeds de informatie voor 2021. De begroting 2021 is voor het laatst bijgesteld naar aanleiding van de septembercirculaire 2020. De effecten die genoemd zijn in de decembercirculaire 2020 en de maartcirculaire 2021 worden gelijktijdig met de meicirculaire verwerkt in de begroting. Ontwikkeling gemeentefonds 2021 Najaarsrapportage 2020 (septembercirculaire c.a. zoals opgenomen in begroting 2021)
55.508
Effect decembercirculaire 2020 Effect maartcirculaire Effect meicirculaire gemeentefonds 2021
866 457 1.564
Stand meicirculaire
58.395
Decembercirculaire Compensatie corona 2021 (decembercirculaire) Compensatieregeling Voogdij 18+ ontvangst in 2021 i.p.v. 2020
470 355
Algemene mutaties (incl. suppletie-uitkering)
41
Maartcirculaire Compensatie corona 2021 c.a. conform brief maart Nabetaling corona 2020
425 32
Meicirculaire Ontvangen middelen jeugd (aandeel 613 mln)
873
BCF 2020 na aftrek stelpost Compensatie corona aanvulling meicirculaire 2021 Algemene bijstellingen (uitkeringsbasis/WOZ, etc) Diverse taakmutaties (oa participatiebudget voormalig soweco)
74 10 344 223
Overig
40
Totaal mutaties ten opzichte van september 2020
2.887
Budgettair effect decembercirculaire 2020
499
Ten opzichte van de huidige raming, neemt de gemeentefonds uitkering met bijna € 2,9 miljoen toe. Hiervan is € 938.000,-- ontvangen voor de gevolgen van corona. Voorgesteld wordt deze middelen te reserveren voor de gevolgen van corona. Over de meeste coronamiddelen werd u al geïnformeerd via de memo’s bij de december- en maartcirculaire. Nieuw is een bedrag van € 11.000,-- voor de kosten te maken voor de heroriëntatie zelfstandigen. Van de coronamiddelen wordt een gedeelte al in deze bestuursrapportage ter dekking van kosten aangewend, de rest wordt geparkeerd op de stelpost rijksmiddelen corona. Het rijk heeft voor 2021 eenmalig € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor de compensatie van de extra kosten van de jeugdhulp. Het aandeel dat Hellendoorn hierin ontvangt is € 873.000,--. 22
We stellen voor grotendeels dit in te zetten voor de dekking van de kosten van jeugdhulp (zie 2.02). Ook de € 355.000,-- die we wegens nabetaling Voogdij/18+ ontvangen zal hiervoor worden gebruikt. Samen met de reguliere compensatie middelen voor Voogdij/18+ van € 35.000,-- blijft het restant gereserveerd op de stelpost rijksmiddelen jeugd De afrekening van het BTW-compensatiefonds over 2020 bedroeg € 174.000,--. We hadden hiervoor een stelpost van € 100.000,-- opgenomen in de begroting. Deze vervalt hiermee. Per saldo resulteert dit in een voordeel van € 74.000,--. De algemene bijstellingen in de meicirculaire bedragen € 344.000,-- positief. Dit zijn de gevolgen van de herrekening van accres, hoeveelheden, uitkeringsbasis, WOZ-ontwikkeling etc. Ook in de decembercirculaire werd voor dit onderdeel al een voordeel genoemd van € 41.000,--. Totaal leidt dit tot een budgettair voordeel van € 385.000,-- op dit onderdeel. In de meicirculaire is € 223.000,-- aan middelen beschikbaar gesteld voor nieuwe en bestaande taken. De ontvangen middelen worden bijgeraamd op betreffende begrotingsposten of gereserveerd op de stelpost rijksvoornemens. Onderstaande tabel geeft een overzicht van deze posten voor 2021. Taakmutaties 2021 Participatie (IU) ter dekking voormalig Soweco Voogdij 18+ Rijksvaccinatieprogramma meningokokken c.a.
Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening Nabetaling bommenregeling 2020 IU Wet Inburgering (doorschuiven) Taakmutaties 2021
154 35 9 14 7 3 223
Tot slot zijn er vergoedingen binnengekomen voor enkele regelingen waarvan de uitvoering al ter hand is genomen binnen het bestaande beleid en zijn er enkele kleine mutaties ( < € 5.000,--) geweest. Deze middelen zijn niet geoormerkt en kunnen als algemeen dekkingsmiddel worden aangewend. Resumerend: van de € 2,9 miljoen ontvangen middelen blijft een groot deel geoormerkt voor extra uitgaven zoals voor corona, jeugdzorg en taakmutaties. Per saldo resteert vrij te besteden € 499.000,--. Investering: Meerkosten krediet vervanging brandstoftanks 2021 (Aanvullend investeringsbedrag € 22.000,--) Bij het opvragen van offertes voor de vervanging van het tankeiland op de gemeentewerf blijken de kosten ca. € 72.000,-- te bedragen in plaats van het 4 jaar geleden aangevraagde krediet van € 50.000,--. Voorgesteld wordt om het krediet met € 22.000,-- aan te vullen. Bij afwijkingen onder € 50.000,-- is de toelichting terug te vinden in bijlage 5. * Kwijtschelding commerciële huren vanwege corona (€ 37.000,-- N) * Handhaving illegale bewoning recreatiewoningen (€ 5.000,-- V) * Leges APV (€ 34.000,-- N) * Herwaardering woningen van m3 naar m2 (€ 40.000,-- N) * Saldo Najaarsrapportage 2020 (€ 4.000,-- N) * Organisatie verkiezingen * Procedure vervanging burgemeester (€ 28.000,-- N)
23
3.7 Programma Overhead 99 Overhead
Voordeel
Bedragen x € 1.000 Nadeel Saldo
99.01
Aanpassing rente omslagpercentage
62
99.02
Voordeel afschrijvingen
160
99.03
Energieverbruik vastgoed
-50
-50
99.04
Accountantskosten
-15
-15
99.05
Aanvullende informatiebeveiligingsmaatregelen BIO
-43
-43
99.06
Aanvulling Knelpuntenpot
99.07
Informatisering
-62
0 160
-100
-100
147
-488
-341
369
-758
-389
Aanpassing rente omslagpercentage (€ 62.000,-- N / € 62.000,-- V) Het rente omslagpercentage is voor 2021 opnieuw berekend en aangepast van 1,8% naar 1,9%. Voordeel afschrijvingen (€ 160.000,-- V) De kapitaallasten voor de investeringen die met de jaarrekening 2020 zijn doorgeschoven naar 2021 zijn opnieuw berekend. Per saldo geeft dit een voordeel van € 160.000,--. Energieverbruik hoger door corona (€ 50.000,-- N) Het RIVM schrijft voor om werkruimten 24 uur per dag te ventileren. Dit leidt tot hoger elektraen gasverbruik in het Huis voor Cultuur en Bestuur (warmteverlies). Dit gecombineerd met de koude winter en het koele voorjaar levert extra energiekosten op. Wat de gevolgen op langere termijn zijn wordt nog nader bekeken. Door minder gebruik van sportaccommodaties kan het budget voor elektra verlaagd worden. Per saldo zijn de kosten € 45.000,-- aan extra gas en € 5.000 aan elektra. Knelpuntenpot (€ 100.000,-- N) De knelpuntenpot heeft een omvang van € 225.000,--. Hiervoor is € 45.000,-- gereserveerd om teams te compenseren voor de uren die leden van de OR nodig hebben om hun rol goed te vervullen. De overige € 180.000,-- is volledig om langdurige ziekte te vervangen. Interne afspraak is dat de eerste drie maanden ziekte door het team zelf wordt opgevangen. Op het moment dat daarna de bedrijfsvoering in gevaar komt, kan een beroep op de knelpuntenpot worden gedaan.