Beleidsplan Sociale basis 2025-2030

Samen bouwen Aan een sterke sociale basis

2025-2030

Voorwoord Een fijne buurt. Waar mensen elkaar kennen en groeten. Waar je iemand kunt bellen als je iets nodig hebt. Of gewoon even binnenloopt. Dát is wat veel mensen belangrijk vinden. Een veilige, prettige omgeving waar naar elkaar wordt omgekeken. Dat is de sociale basis. Maar vanzelfsprekend is dat niet. De samenleving verandert. Niet iedereen voelt zich altijd gezien of gesteund. Niet iedereen kan meekomen. Juist daarom willen we als gemeente bouwen aan een sterke, toekomstbestendige sociale basis. We willen meer samenhang, meer steun dichtbij en meer ruimte om elkaar te ontmoeten en te helpen. Dat doen we niet vanuit beleid alleen, maar vanuit een overtuiging: dat elke inwoner recht heeft op een plek waar hij of zij wordt gezien, gewaardeerd en gehoord. Of je nu jong bent of oud, gezond of met een beperking, nieuw in de buurt of al generaties lang geworteld. In dit plan beschrijven we hoe we die sociale basis willen versterken. We baseren ons daarbij op vier pijlers: sociaaleconomische zekerheid, sociale cohesie, sociale inclusie en sociaal empowerment. Deze begrippen klinken misschien abstract, maar raken juist aan het concrete dagelijks leven van mensen: een stabiel inkomen, een sociaal netwerk, gelijke kansen en het vertrouwen dat je invloed hebt op je eigen situatie.

Dit plan had er niet kunnen liggen zonder onze inwoners, maatschappelijke organisaties en lokale partners. De gesprekken die we met hen voerden, vormden een belangrijke bron. Ook sluit de inhoud aan bij landelijke afspraken, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord. We zijn trots op dit plan. Het biedt richting én ruimte. Richting, omdat het laat zien waar we naartoe willen: een sociale basis die sterk genoeg is om mensen op te vangen én te versterken. Ruimte, omdat er binnen die richting plek is voor lokale initiatieven, samenwerking op maat en nieuwe ideeën die van onderop komen. Geen blauwdruk dus, maar een uitnodiging aan iedereen die zich inzet voor een zorgzame, veerkrachtige gemeente. Want de sociale basis maken we samen. Elke dag weer.

Annemarie Dubbink Wethouder

2

Samenvatting De gemeente Hellendoorn wil een samenleving waarin iedereen mee kan doen, zich gezien voelt en naar vermogen kan bijdragen. Het versterken van de sociale basis is daarbij essentieel. De sociale basis omvat alle vrij toegankelijke formele en informele voorzieningen, activiteiten en ontmoetingsplekken die bijdragen aan samenleven, meedoen, ontwikkelen, ondersteunen en ontspannen. Dit gebeurt dichtbij huis, in de wijk, buurt of het dorp. Inwoners worden gestimuleerd om zoveel mogelijk zelfstandig regie te voeren over hun eigen leven, ondersteund door hun sociale netwerk. Een sterke sociale basis is cruciaal voor een veerkrachtige en verbonden samenleving. Het bevordert gezondheid, welzijn en participatie, en helpt om zorgvragen te voorkomen. Juist in tijden van maatschappelijke veranderingen, groeiende onzekerheid en financiële zorgen is het versterken van sociale verbanden van groot belang. De sociale basis kent drie lagen: •

Persoonlijke sociale basis: het eigen sociale netwerk van inwoners.

•

Gemeenschappelijke sociale basis: door inwoners georganiseerde initiatieven en activiteiten.

•

Institutionele sociale basis: ondersteuning door professionals, zoals sociaal werkers en maatschappelijke organisaties.

Het beleidsplan is opgebouwd langs drie kaders: •

Waar staan we nu: wat is de huidige situatie in de gemeente Hellendoorn?

•

Waar willen we naartoe: wat is de toekomstvisie op de sociale basis in de gemeente Hellendoorn?

•

Wat gaan we daarvoor doen: welke acties worden uitgevoerd om de toekomstvisie te realiseren?

De gemeente Hellendoorn werkt aan het versterken van de sociale basis op basis van vier pijlers van sociale kwaliteit: •

Sociaal economische zekerheid: de financiële situatie van inwoners, bestaanszekerheid, sociale risico’s zoals schulden of criminaliteit en gezondheid.

•

Sociale cohesie: verbinding binnen de samenleving, waaronder vrijwilligerswerk, mantelzorg en het voorkomen van eenzaamheid.

•

Sociale inclusie: de mate waarin iedereen kan meedoen, bijvoorbeeld via sport, voorzieningen en gelijke kansen.

•

Sociaal empowerment: de regie die inwoners ervaren over hun leven en hun weerbaarheid in verschillende levensfasen.

De gemeente kiest voor een integrale aanpak, waarbij beleid en uitvoering nauw samenwerken. Samen met inwoners, maatschappelijke partners en professionals wordt gewerkt aan een sterke sociale basis. Zo zorgen we voor een inclusieve en zorgzame samenleving, waarin iedereen de kans krijgt om mee te doen en zichzelf te ontwikkelen.

3

Inhoudsopgave Voorwoord 2 Samenvatting 3 1.

Inleiding 5

1.1 1.2

Beleidsplan sociale basis Totstandkoming van dit beleidsplan

2.

Versterken sociale basis 6

2.1 2.2 2.3

Definitie sociale basis Het belang van een sterke sociale basis Sociale basis: wetgeving en categorieën Wettelijke taken Categorieën sociale basis

5 5

6 7 7 7 7

3.

Waar staan we nu 8

3.1 3.2

Gemeentelijk beleid Pijlers van sociale kwaliteit Pijler 1: Sociaal economische zekerheid Pijler 2: Sociale cohesie Pijler 3: Sociale inclusie Pijler 4: Sociaal empowerment

4.

5.

8 8 9 10 11 12

Waar willen we naartoe?

13

Pijler 1: Sociaal economische zekerheid Pijler 2: Sociale cohesie Pijler 3: Sociale inclusie Pijler 4: Sociaal empowerment

15 15 15 16

Wat gaan we daarvoor doen?

16

Pijler 1: Sociaal economische zekerheid Pijler 2: Sociale cohesie Pijler 3: Sociale inclusie Pijler 4: Sociaal empowerment Sociale basis

18 18 19 19 19

4

1.

Inleiding

Het beleidsplan als koppeldocument De sociale basis vormt een samenkomst van verschillende

1.1

Beleidsplan sociale basis

aspecten binnen het sociaal en maatschappelijk domein.

Het beleidsplan sociale basis voor de gemeente Hellendoorn

Het beleidsplan sociale basis is integraal opgesteld. Het is

is een uitwerking uit onze strategische visie op het sociaal en

geformuleerd als een koppeldocument van de wetgeving,

maatschappelijk domein “Samen bouwen aan een kansrijke,

het huidige beleid, het toekomstige beleid en/of uitvoering-

gezonde en leefbare toekomst”. Het valt onder de strategische

sagenda’s en losstaande acties. In dit plan worden steeds

thema’s Meedoen & Leefbaarheid. Ook heeft het raakvlakken

verbindingen gelegd met bestaande thema’s en beleidsplan-

met de thema’s Kansrijk opgroeien en Gezondheid, nu en later .

nen, zodat duidelijk wordt hoe deze elkaar versterken en

1

aanvullen. Niet alle onderdelen zijn dus nieuw; het beleidsplan Waarom dit beleidsplan?

brengt bestaande elementen samen en geeft richting aan

Het beleidsplan sociale basis sluit aan bij het collegeprogram-

vervolgstappen.

ma (nummer 5) van de gemeente Hellendoorn. Dit is gericht op het versterken van de sociale structuren in wijken, dorpen en buurtschappen. Daarnaast vormt het beleidsplan een uitwerking van de landelijke maatregel van het Rijk, zoals opgenomen in het Gezond en Actief Leven Akkoord. Dit akkoord stelt dat gemeenten een sterke sociale basis moeten faciliteren,

1 Strategische visie op maatschappelijk en sociaal domein gemeente Hellendoorn

met aandacht voor sociale samenhang en laagdrempelige,

2 Gezond en Actief Leven Akkoord. Blz. 19

toegankelijke voorzieningen. Vanuit het akkoord zijn wij

3 Movisie.nl Sterke beleidsinterventies, sterke sociale basis. Blz.5

verplicht om een beleidsvisie op de sociale basis op te stellen2. Data en cijfers in het beleidsplan Belang van dit beleidsplan

In het beleidsplan sociale basis wordt per thema inzichtelijk

Regie voeren over je eigen leven en problemen zoveel moge-

gemaakt welke data beschikbaar is, ondersteund door rele-

lijk in eigen kring oplossen was in de jaren 2000 tot de jaren

vante cijfers en percentages. Omdat data binnen een meerja-

2020 het motto in sociaal beleid om sociale kwesties aan te

renvisie al snel verouderd raakt, verwijzen wij voor de meest

pakken. Overheden, sociale professionals, experts en inwoners

actuele informatie naar de websites die onderaan de pagina’s

komen echter steeds meer tot de conclusie dat deze individu-

zijn vermeld.

ele aanpak niet toereikend is. Door de nadruk te leggen op een individuele aanpak en eigen kracht zijn de verbindingen tussen

1.2

Totstandkoming van dit beleidsplan

inwoners in wijken en gemeenschappen uit het oog verloren.

Voor de totstandkoming van het beleidsplan sociale basis

Een sterke sociale basis is niet vanzelfsprekend. Een sterke

is samengewerkt met zowel inwoners als maatschappelijke

sociale basis is essentieel voor het welzijn van individuen en

organisaties. Inwoners zijn geraadpleegd via een vragenlijst.

de samenleving als geheel. Het ontbreken daarvan kan leiden

Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers

tot een breed scala aan negatieve gevolgen die zowel de ge-

van maatschappelijke organisaties. Deze bijdragen hebben ge-

zondheid als het sociale en economische welzijn beïnvloeden.

leid tot waardevolle inzichten, die zorgvuldig zijn meegenomen

Reden voor overheden, welzijnsorganisaties en kennisinstitu-

en verwerkt in het uiteindelijke beleidsplan.

ten om op zoek te gaan naar een meer collectief perspectief, een sociale basis die mensen in staat stelt de kwaliteit van hun

Inwonersparticipatie

leven te verbeteren in wisselwerking met hun sociale omge-

Bij het opstellen van dit beleidsplan is gebruikgemaakt van

ving .

de Gemeentepeiler, een digitaal platform waarmee inwoners

3

op een laagdrempelige manier hun mening kunnen geven via Wat is het doel van dit beleidsplan?

korte peilingen. In deze peilingen hebben inwoners hun ideeën

Het beleidsplan sociale basis heeft niet alleen als doel om con-

en wensen gedeeld over onderwerpen die in dit beleidsplan

crete acties voor specifieke thema’s aan te reiken, maar richt

aan bod komen. Er is onder andere input opgehaald over man-

zich vooral op het in kaart brengen van kansen om de sociale

telzorgondersteuning, vrijwilligerswerk, inloopvoorzieningen

basis in de gemeente Hellendoorn structureel te versterken.

en sociale ontmoeting. Daarnaast konden inwoners aangeven

Om deze kansen optimaal te benutten, is het van belang dat de

welke thema’s zij belangrijk vinden en waar zij graag extra

sociale basis niet alleen in dit beleidsplan een plek krijgt, maar

aandacht voor wensen.

ook wordt meegenomen in toekomstige (beleids)plannen.

De reacties uit de peiling zijn gebruikt om het beleidsplan

Dit plan biedt daarbij de kaders voor verdere uitwerking en

verder uit te werken.

vervolgbeleid.

5

2.

Adviesraden

Versterken sociale basis

De adviesraden hebben actief meegedacht en waardevolle input geleverd voor het beleidsplan. Zij hebben het plan zorg-

2.1 Definitie sociale basis

vuldig doorgenomen en tijdens een gesprek met de beleids-

In het beleidsplan sociale basis van de gemeente Hellendoorn

adviseur aanvullende suggesties aangedragen. Er is op een

is ervoor gekozen om de sociale basis als volgt te definiëren:

constructieve manier gesproken over de verschillende thema’s in het plan. Daarbij is onder meer aandacht besteed aan de visie van de adviesraden op vrijwilligerswerk, eenzaamheid,

‘Vrij toegankelijke formele en informele activiteiten

armoede en schulden, en de mentale gezondheid van jongeren

en voorzieningen gericht op het elkaar ontmoeten en

en jongvolwassenen.

ondersteunen, ontplooien en ontspannen die zorgen dat mensen kunnen samenleven en meedoen. Het versterken

Maatschappelijke organisaties

van de sociale basis gaat over het omzien naar elkaar in

Maatschappelijke organisaties zijn betrokken bij de totstand-

de wijken, buurten en dorpen. Maar ook over het auto-

koming van het beleidsplan. Na het opstellen van een concept-

noom kunnen leiden van het leven met eigen regie en een

versie is deze gedeeld en besproken met de grote maatschap-

netwerk vanuit die basis.’ Dit is tevens de definitie die

pelijke organisaties binnen de gemeente Hellendoorn.

wordt gehanteerd in het Gezond en Actief Leven Akkoord

Tijdens deze gesprekken zijn signalen en inzichten opgehaald

(GALA).

die zijn gebruikt om het beleidsplan verder aan te scherpen. Onder andere is gesproken over de rolverdeling tussen de gemeente en maatschappelijke organisaties, en hoe deze samen-

Met deze definitie van de sociale basis kiezen we voor een

werking kan bijdragen aan een gezamenlijke visie binnen dit

brede aanpak. Dit is waardevol voor gemeenschappen en

beleidsplan en de uitvoeringsplannen die hieruit voortkomen.

helpt zorg te verminderen. Dit wordt mogelijk gemaakt door de inzet van inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers, verenigingen en het bedrijfsleven. Het is belangrijk om informele zorg te

1.3

versterken, ondersteunen en waarderen. Daarbij hoort ook de

Opbouw van dit beleidsplan

Het beleidsplan is opgedeeld in drie kaders: Waar staan we

erkenning en passende ondersteuning van mantelzorgers en

nu, Waar willen we naartoe en Wat gaan we daarvoor doen.

vrijwilligers.

Om richting en samenhang te bieden, is het plan opgesteld op basis van de vier pijlers van sociale kwaliteit: sociaal econo-

De landelijke politiek wil de sociale basis versterken om zo de

mische zekerheid, sociale inclusie, sociale cohesie en sociaal

gewenste beweging naar de voorkant goed te kunnen maken.

empowerment . Elk kader wordt benaderd vanuit deze pijlers.

Meer aandacht voor persoonlijke ondersteuning en zorg dicht-

•

Sociaal economische zekerheid gaat over de financiële

bij, afgestemd op de leefwereld en situatie van inwoners. Dit

situatie van inwoners, de mate van bestaanszekerheid,

gebeurt per gebied en over verschillende domeinen heen. Het

sociale risico’s zoals schulden of criminaliteit en de

versterken van de sociale basis is extra belangrijk in onzekere

gezondheid.

tijden, waarin veel verandert, de sociale samenhang onder druk

Sociale cohesie richt zich op verbinding binnen de

staat en mensen financiële zorgen hebben5.

4

•

samenleving, waaronder vrijwilligerswerk, mantelzorg en gevoelens van eenzaamheid. •

5 Gezond en Actief Leven Akkoord. Blz.18

Sociale inclusie kijkt naar de mate waarin iedereen kan meedoen, bijvoorbeeld op het gebied van sport, voorzieningen en gelijke kansen.

•

Sociaal empowerment betreft de mate waarin inwoners regie ervaren over hun leven en hun weerbaarheid in verschillende levensfasen.

4 Movisie.nl Sterke beleidsinterventies, sterke sociale basis

6

2.2 Het belang van een sterke sociale basis

Categorieën sociale basis

Een sterke sociale basis is essentieel voor een veerkrachtige

De sociale basis kan worden onderverdeeld in drie catego-

en stabiele samenleving. Het vormt de fundering voor ver-

rieën: de Persoonlijke sociale basis, de Gemeenschappelijke

binding tussen mensen, gemeenschappelijke ondersteuning

sociale basis en de Institutionele sociale basis.

en gedeelde normen en waarden. Door sociale interacties ontstaat saamhorigheid, wat belangrijk is voor het mentale en emotionele welzijn. Een sterke sociale basis maakt hulpbronnen en ondersteuning toegankelijker, waardoor ongelijkheid afneemt. Een sociale basis versterkt de stabiliteit en weerbaarheid van de samenleving. Het ontbreken van een sterke sociale basis kan leiden tot isolatie, eenzaamheid, afnemend vertrouwen en groeiende ongelijkheid. Hierdoor wordt een samenleving kwetsbaarder en minder in staat om uitdagingen te overwinnen. Investeren in een sterke sociale basis bevordert welzijn en stabiliteit op zowel individueel als maatschappelijk niveau 6&7. Figuur 1: De sociale basis (Bron: movisie) 6 Movisie.nl De sociale basis versterken, investeren in de toekomst 7 Movisie.nl Cijfers en de sociale basis

8 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 9 Jeugdwet

2.3

Sociale basis: wetgeving en categorieën

10 Wet publieke gezondheid 11 Participatiewet

Wettelijke taken Gemeenten zijn op grond van de Wmo 2015 en de Jeugdwet primair verantwoordelijk om de sociale samenhang en het

Zoals in figuur 1 visueel is weergegeven is sociale basis in drie

pedagogisch klimaat in wijken en buurten te versterken, het so-

categorieën te onderscheiden.

ciaal netwerk te versterken en mantelzorgers te ondersteunen

•

Persoonlijke sociale basis bestaat uit de inwoner zelf en

(bijvoorbeeld met goede informatievoorziening).

diens sociale netwerk. In de Persoonlijke sociale basis

De Wet publieke gezondheid geeft gemeenten de opdracht de

redden mensen zichzelf en kunnen ze zich beroepen op

gezondheid te bewaken, beschermen en bevorderen, waarbij is

hun eigen sociale netwerk, als zij hulp nodig hebben. •

voorzien in een gemeenschappelijke regeling voor gemeentelij-

Gemeenschappelijke sociale basis bestaat uit georgani-

ke gezondheidsdiensten (GGD). Ook de Participatiewet speelt

seerde verbindingen tussen inwoners en door inwoners

hierin een belangrijke rol, met name bij de begeleiding naar

geïnitieerde activiteiten als buurtinitiatieven en activitei-

werk en de beschikbare ondersteuningsmogelijkheden voor

ten vanuit het verenigingsleven. De gemeenschappelijke

mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

sociale basis biedt laagdrempelige, ‘natuurlijke’ ondersteuning van mede inwoners.

Eén van de doelen van deze wetten is dat niet iedere (lichte)

•

In de Institutionele sociale basis werken sociaal wer-

hulp- of ondersteuningsvraag direct leidt tot een Wmo-maat-

kers, om verbinding te ondersteunen en eventueel te

werkvoorziening, een indicatie voor jeugdhulp of een zorgindi-

organiseren tussen (groepen) inwoners. Sociaal werkers

catie (bijvoorbeeld wijkverpleging). Het eigen sociaal netwerk,

werken daarin nauw samen met vrijwilligers. Ze be-

het welzijnswerk, de inzet van vrijwilligers, mantelzorgers of de

mensen plekken en voorzieningen, waar vrijwilligers en

inzet van algemene en laagdrempelige voorzieningen kunnen

bewoners elkaar kunnen treffen. Naast de gemeente en

er namelijk ook aan bijdragen dat mensen zo goed mogelijk

welzijnswerk, zijn ook andere ‘instituties’ actief, zoals:

kunnen participeren in de samenleving, kinderen gezond kun-

scholen, woningcorporaties, zorgorganisaties, religieuze

nen opgroeien en de gezondheid van mensen wordt bevorderd

instellingen et, cetera12 .

en beschermd. 12 Movisie.nl Cijfers en de sociale basis

7

3.

Waar staan we nu

3.1 Gemeentelijk beleid

3.2 Pijlers van sociale kwaliteit

Ons gemeentelijke beleid richt zich voornamelijk op de

Zoals beschreven in hoofdstuk 1.3 zijn de drie kaders (Waar

Gemeenschappelijke en de Institutionele sociale basis.

staan we nu, Waar willen we naartoe en Wat gaan we daarvoor

Wanneer het bestaande beleid van de gemeente binnen het

doen) opgesteld op basis van de vier pijlers van sociale kwali-

sociaal en maatschappelijk domein visueel wordt onderver-

teit: sociaal economische zekerheid, sociale inclusie, sociale

deeld, onder de vier pijlers van sociale kwaliteit, wordt duidelijk

cohesie en sociaal empowerment. Deze opbouw helpt om een

dat op elke pijler beleid aanwezig is (figuur 2). Wel is er sprake

overzicht te bieden van de huidige stand van zaken aan de

van beleid dat toe is aan actualisatie.

hand van relevante cijfers en op wat er al gebeurt binnen deze thema’s.

Beleidsplan sociale basis Vier pijlers van sociale kwaliteit

Sociaal economische

Sociale cohesie

Sociale inclusie

Sociaal empowerment

zekerheid

• Vertrouwen

• Sociale netwerken

• Zelfontplooiing

• Financiele zekerheid

• Solidariteit

• Toegankelijkheid

• Zelfredzaamheid

• Goede en veilige

• Vrijwillige inzet

• Burgerrechten

• Zelfwaardering

• Lokale en regionale

• Beschikbaarheid van

woonomgeving • Onderwijs

identiteit

voorzieningen

• Gezondheid

Gemeentelijk beleid

• Armoede- en schulden beleid

• Beleid vrijwillige inzet: Samen sterk!

• Beleid Publieke gezondheid

• Lokaal Sportakkoord 2.0

• Lokaal preventie akkoord

• Werkagende Inclusie

• Beleid maatschappelijke ondersteuning

• Integraal Veiligheidsbeleid • Beleidsplan Kansrijk opgroeien

Figuur 2: Uitwerking van Het kwadrant sociale kwaliteit (Bron: JSO) en Condities voor dynamiek en innovatie (Bron: Het PON) Kanttekening: Hoewel de beleidsplannen zijn onderverdeeld onder een specifieke pijler, kunnen sommige plannen binnen meerdere pijlers vallen.

8

Pijler 1 Sociaal economische zekerheid Naar schatting moet 4,10 procent van alle huishoudens in de gemeent Hellendoorn rondkomen van een inkomen op 100 procent van het wettelijk sociaal minimum (WSM) en een vermogen binnen de grenzen van de Participatiewet. Dit percentage ligt lager dan het gemiddelde aandeel van 5 tot 6 procent minimahuishoudens in vergelijkbare (kleinere) gemeenten13. Per 1000 inwoners, hebben 5 inwoners in de gemeente Hellendoorn een betalingsachterstand op de zorgpremie14.

Gemeente Hellendoorn14

Nederland14

Misdrijven per 1000 inwoners

224,80

451

Geweldsmisdrijven per 10.000 inwoners

13,20

37,50

Overlastmeldingen per 10.000 inwoners

116,40

249,40

Percentage overlastmeldingen die gaan over jongeren

23%

19%

Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners

16

16

Primair opgeleid

25,40%

26,40%

Secundair opgeleid

49,90%

41,60%

Tertiair opgeleid

24,70%

32,00%

In de gemeente Hellendoorn zijn veel initiatieven en organisaties actief betrokken bij de doelgroep die een inkomen hebben rond het wettelijk sociaal minimum. Onze lijnen met stichting BOOM, stichting Hulpfonds, de voedselbank en de belastingservice van stichting De Welle zijn kort. Op die manier wordt er gewerkt aan een sociaal vangnet en laagdrempelige toegang. Ook werken we in de gemeente met een sterk netwerk van jongerenwerkers.

Vanuit de publieke gezondheid zetten we ons in voor preventie en een gezonde leefstijl van onze inwoners. Het Lokaal Preventieakkoord is een vliegwiel voor de integrale samenwerking met lokale partners. Zo zetten we gezamenlijk in op de aanpak van middelengebruik, bewegen en mentale gezondheid. We werken vanuit positieve gezondheid, waarbij er aandacht is voor achterliggende problematiek en het versterken van eigen regie van de inwoner. Daarnaast zetten we in op een gezonde leefomgeving door versteende wijken te laten vergroenen en diverse beweegtuinen, speel- en ontmoetingsplekken te creëren. Ook is er een laagdrempelig aanbod van wandelgroepen op meerdere locaties in de gemeente om bewegen en ontmoeten te stimuleren.

We zijn actief bezig met preventie en vroegsignalering op het gebied van veiligheid samen met onze ketenpartners. Dit doen we om slachtofferschap en daderschap te voorkomen en te verminderen. Hierin hebben we specifieke pijlers: jeugd, zorg en veiligheid, digitale criminaliteit, high impact crimes en ondermijning. We vergoten de weerbaarheid van inwoners en ondernemers tegen diverse veiligheidsrisico’s door het geven van voorlichtingen.

Kansrijke start In de gemeente Hellendoorn werken we met een kerngroep van professionals die zich richt op vroegsignalering, met specifieke aandacht voor zwangere vrouwen. Daarnaast vinden we het belangrijk om oog te hebben voor de positie van jonge ouders. Daarom bieden we proactief en op een laagdrempelige manier opvoedondersteuning aan, zodat ouders tijdig en passend geholpen worden in hun opvoedrol.

13 Armoede- en schuldenbeleid gemeente Hellendoorn 14 zichtopwijken.nl

9

Pijler 2 Sociale cohesie

In 2022 was het percentage inwoners in de gemeente Hellendoorn met een verhoogd risico op een angststoornis of depressie 7,10%, wat lager is dan het landelijke gemiddelde van 10,20%. Daarnaast heeft 15,50% van de inwoners van de gemeente Hellendoorn (zeer) veel stress ervaren in de afgelopen vier weken, terwijl dit landelijk op 20,70% ligt15.

Gemeente Hellendoorn

Nederland

In 2021 verleende 29,40% van de inwoners in de

In 2021 verleende 35,40% van de inwoners van

gemeente Hellendoorn mantelzorg

Nederland mantelzorg 16

16

In 2022 heeft 34,40% van de volwassenen in de gemeente

In 2022 heeft 24,90% van de volwassenen in Nederland

Hellendoorn vrijwilligerswerk gedaan 17

vrijwilligerswerk gedaan 17

In 2022 voelde 41,60% van de inwoners van 18 jaar en ouder in

In 2022 voelde 48,60% van de inwoners van 18 jaar en ouder in

de gemeente Hellendoorn zich enigzins tot sterk eenzaam 18

Nederland zich enigzins tot sterk eenzaam 18

Maatschappelijke partners werken samen met als doel om, door het bundelen van krachten en samenwerking, meer mantelzorgers te bereiken en in beeld te krijgen. Ook wordt er ingezet op het versterken van het lokale vrijwilligerswerk. Dit gebeurt onder andere door het organiseren van een vacaturebank, het werven en matchen van vrijwilligers en het onderhouden van contact met vrijwilligersorganisaties.

In de gemeente is de kerngroep ‘Eén tegen eenzaamheid’ actief bezig met het signaleren en ondersteunen van mensen die zich eenzaam voelen. Ook mantelzorgers krijgen gerichte ondersteuning om hen te ontlasten en te helpen in hun zorgtaak. Daarnaast kent de gemeente een sterke gemeenschap met een breed aanbod aan activiteiten, vrijwilligersinitiatieven en verenigingen. Als gemeente zetten we ons in om deze initiatieven op verschillende manieren te faciliteren en te ondersteunen.

15 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 16 MantelzorgNL 17 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 18 Gezondheidsmonitor volwassenen

10

Pijler 3 Sociale inclusie

In het sportakkoord is inclusief sporten opgenomen. Er zijn in het lokale sportaanbod bijvoorbeeld ook speciale uren en/of programma’s voor inwoners met een fysieke of mentale beperking 19.

Volgens de Leefbarometer scoort de gemeente Hellendoorn qua voorzieningen vergelijkbaar met de omliggende gemeenten 20.

De website Kennismaken met Sport is uitgebreid met de tegel “Echt iedereen kan meedoen“. Achter deze tegel kan de inwoner zien welke mogelijkheden er zijn om toch te beginnen met sporten in een sociale setting. Bovendien is er een link met de webshop Meedoen regeling. Deze webshop verlaagt de financiële drempel voor mensen met een laag inkomen om mee te kunnen doen aan maatschappelijke en sport- en cultuuractiviteiten.

De werkagenda Inclusie is in 2025 vastgesteld. In deze agenda is beschreven hoe we de bewustwording gaan vergroten en hoe we als gemeente Hellendoorn de fysieke, sociale en digitale toegankelijkheid willen bevorderen 21.

In de gemeente Hellendoorn willen we sport en cultuur als middel inzetten om sociale verbinding en inclusie te versterken. Zo kunnen meer mensen meedoen en kan eenzaamheid worden verminderd of voorkomen. Maatschappelijke partners zetten zich in om het culturele aanbod in de gemeente te verrijken, waarbij participatie en beleving centraal staan. Daarnaast dragen zij bij aan het versterken van sociale verbinding en inclusie door ontmoeting te ondersteunen en in te zetten op sociale structuren.

Om sociale verbinding en inclusie te versterken, zijn er in de gemeente meerdere sociale inloopvoorzieningen. Deze worden gefaciliteerd door maatschappelijke partners van de gemeente en spelen een cruciale rol in het versterken van de sociale basis. Daarnaast dragen ook sociaal werkers hieraan bij door ondersteuning en begeleiding te bieden, waardoor inwoners gemakkelijker toegang krijgen tot hulp, activiteiten en sociale netwerken.

19 Lokaal Sportakkoord 2.0 20 https://www.leefbaarometer.nl 21 Werkagenda Inclusie

11

Pijler 4 Sociaal empowerment

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat in 2022 9% van de 18- tot 64-jarigen aangaf onvoldoende regie over hun eigen leven te ervaren. Dit percentage lag bij 65-plussers op 11% 22.

4 t/m 12 jaar

72% Hellendoorn 70% Twente

13 t/m 17 jaar

88% Hellendoorn 89% Twente

Weerbaarheid 23

18 t/m 64 jaar

79% Hellendoorn 80% Twente

65-plussers

72% Hellendoorn 74% Twente

18 t/m 64 jaar (Zeer) lage veerkracht 23

11% Hellendoorn 16% Twente

65-plussers

14% Hellendoorn 15% Twente

Vanuit maatschappelijke partners worden er verschillende activiteiten aangeboden om de weerbaarheid en veerkracht van de inwoners te vergroten. Zo worden de weerbaarheidsdagen georganiseerd en is het een speerpunt vanuit Vitaal Hellendoorn. Er worden ook valpreventielessen aangeboden, en daarnaast werkt de gemeente aan het programma Welzijn op Recept. Bij Welzijn op recept verwijzen huisartsen en andere eerstelijns zorgprofessionals mensen met psychosociale klachten naar een welzijnscoach voor ondersteuning op maat. Bovendien zetten sociaal werkers zich actief in op dit gebied.

22 Centraal Bureau voor de Statistiek 23 Gemeentelijk Gezondheidsdienst Twente

12

4.

Waar willen we naartoe?

Onze uitgangspunten Het beleidsplan sociale basis is een uitwerking van onze strategische visie op het sociaal en maatschappelijk domein binnen de thema’s Meedoen & Leefbaarheid. Meedoen is voor alle inwoners van onze gemeente van groot belang. Niet mee kunnen doen kan verschillende oorzaken hebben, zoals persoonlijke omstandigheden, financiële situatie, leefomgeving en sociale context. Waar wij invloed hebben op deze oorzaken, zetten wij ons in om drempels te verlagen en inwoners te ondersteunen. Een leefbare omgeving draagt bij aan het welzijn en de tevredenheid van onze inwoners. Daarom is het essentieel om verbondenheid en gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen buurten en wijken te versterken. Als gemeente stimuleren wij dit door zichtbaar en toegankelijk te zijn op plekken waar inwoners elkaar van nature ontmoeten en door actief samen te werken met inwoners en maatschappelijke partners op wijk- en buurtniveau. De vier pijlers van sociale kwaliteit vormen de kern van waar we naar toe willen, namelijk: •

Sociaal economische zekerheid;

•

Sociale cohesie;

•

Sociale inclusie;

•

Sociaal empowerment.

Door onze doelstellingen en ambities visueel onder te verdelen volgens de vier pijlers van sociale kwaliteit, worden diverse belangrijke aandachtgebieden duidelijk zichtbaar (figuur 3). Wij zetten ons in om de sociale basis stevig te verankeren in toekomstig beleid, uitvoeringsagenda’s en gerichte acties. Onder figuur 3 wordt dieper ingegaan op de verschillende pijlers.

13

Beleidsplan sociale basis Vier pijlers van sociale kwaliteit Gemeentelijk beleid

Sociaal economische zekerheid

Sociale cohesie

Sociale inclusie

Sociaal empowerment

• Armoede- en schulden

• Beleid vrijwillige inzet:

• Lokaal Sportakkoord 2.0

• Lokaal preventie akkoord

• Werkagende Inclusie

• Beleid maatschappelijke

beleid

Samen sterk!

• Beleid Publieke gezondheid

ondersteuning

• Integraal Veiligheidsbeleid • Beleidsplan Kansrijk opgroeien

Thema’s

Sociaal economische

Sociale cohesie

Sociale inclusie

Sociaal empowerment

zekerheid

• Vrijwilligerswerk

• Sociale voorzieningen

• Weerbaarheid en veerkracht

• Financiële

• Ondersteuning

• Sport en cultuur

• Eigen regie en invloed

bestaanszekerheid

Mantelzorgers

• Publieke gezondheid

• Tegengaan van

• Sociale veiligheid • Kansrijke start

eenzaamheid • Gemeenschapskracht Figuur 3: Uitwerking van Het kwadrant sociale kwaliteit (Bron: JSO) en Condities voor dynamiek en innovatie (Bron: Het PON)

14

Pijler 1: Sociaal economische zekerheid

Pijler 2: Sociale cohesie

Financiële bestaanszekerheid: Het doel is het bereiken van

Vrijwilligerswerk: Hellendoorn wil een gemeente zijn waarin

een gezonde financiële situatie voor iedere inwoner van onze

alle inwoners zoveel mogelijk meedoen en waarin iedereen de

gemeente. Zo’n gezonde financiële situatie vergroot de kans

kans krijgt om bij te dragen aan een sterke en zorgzame sa-

om mee te kunnen doen in de samenleving en vergroot de

menleving. Vrijwilligers vormen hierbij een onmisbare schakel.

kans voor kinderen om kansrijk te kunnen opgroeien. Inwoners

Het is onze ambitie om vrijwillige inzet te blijven stimuleren en

zijn in staat zelf (of met hulp) hun financiële situatie op orde

bestaande voorzieningen, zoals vrijwilligersondersteuning en

te houden door stabiele inkomsten, doordat vaardigheden zijn

waardering, te behouden.

versterkt en doordat zij overzicht houden op de administratie .

Deze ambitie richt zich op het ondersteunen, waarderen en

24

faciliteren van vrijwilligers, zodat zij zich blijvend kunnen Publieke Gezondheid: Ons doel is om de gezondheid en mentaal

inzetten voor onze samenleving en anderen kunnen inspireren

welbevinden van alle inwoners van Hellendoorn te versterken. We

om naar elkaar om te zien en bij te dragen aan een verbonden

streven ernaar de levensverwachting van kwetsbare doelgroepen

Hellendoorn.

te verhogen en ervoor te zorgen dat alle inwoners een gezondheid ervaren die minimaal gelijk is aan het Nederlandse gemiddelde25.

Mantelzorg: De gemeente Hellendoorn streeft naar een

Zo kan iedereen volwaardig meedoen. We willen dat iedere in-

samenleving waarin mantelzorgers zich gesteund en ge-

woner voldoende kansen krijgt op een gezond en gelukkig leven.

waardeerd voelen. Ondersteuning door mantelzorgers is een

Waar extra ondersteuning nodig is, richten we deze specifiek op

onmisbare schakel in het welzijn van onze inwoners, maar kan

de mensen die dat het meest nodig hebben omdat ongelijk

soms ook zwaar en ingrijpend zijn in het leven van de mantel-

investeren soms nodig is voor gelijke kansen.

zorger. We willen ervoor zorgen dat mantelzorgers de ruimte krijgen om hun belangrijke taak te vervullen zonder overbelast

Een gezonde leefstijl staat centraal, waarbij we gezondheids-

te raken.

winst willen behalen op thema’s zoals voldoende bewegen, het tegengaan van overgewicht, gezonde voeding, en het vermin-

Gemeenschapskracht: De samenleving verandert. We ervaren

deren van roken, vapen, alcohol- en drugsgebruik. Daarnaast is

meer druk en individualisme. We streven naar een samenleving

mentale gezondheid een belangrijk aandachtspunt. We zetten

waarin inwoners samenredzaam zijn en initiatieven vanuit de

in op alle doelgroepen, met specifieke aandacht voor jeugd en

gemeenschap vanzelfsprekend ontstaan. Het behoud en de

het doorbreken van taboes rondom psychische klachten.

versterking van de lokale gemeenschapskracht is daarbij het uitgangspunt.

Veiligheid: We willen dat inwoners en ondernemers in de gemeente Hellendoorn zich veilig voelen en daadwerkelijk

Eenzaamheid: In onze gemeente streven we naar een sa-

veilig zijn. We streven naar een samenleving waarin mensen

menleving waarin iedereen zich verbonden en gezien voelt.

alert zijn op signalen van (sociale) onveiligheid en weten hoe

We erkennen dat eenzaamheid een complex probleem is dat

zij kunnen bijdragen aan een prettige en veilige leefomgeving.

verschillende oorzaken kent en iedereen kan raken, ongeacht leeftijd, achtergrond of levenssituatie. Onze ambitie is een

Daarnaast willen we de weerbaarheid van onze gemeenschap

omgeving waarin ontmoeting en verbinding vanzelfsprekend

versterken. Inwoners moeten weten wat ze kunnen doen bij

zijn, waar mensen zich welkom voelen en de ruimte hebben

incidenten, crises of maatschappelijke ontwrichting. Door

om met elkaar in contact te komen. Dit richt zich voornamelijk

bewustwording, samenwerking en goede voorbereiding werken

op de sociale eenzaamheid.

we aan een veerkrachtige gemeente, waar inwoners op elkaar en op hun omgeving kunnen rekenen – ook in tijden van nood.

24 Armoede- en schuldenbeleid gemeente Hellendoorn 25 Concept Beleidsplan Publieke Gezondheid

Kansrijke start: We streven ernaar om de werkwijze van Kansrijke start door te trekken naar de andere thema’s uit het

Pijler 3: Sociale inclusie

bredere beleidsplan kansrijk opgroeien binnen de gemeente

Onze gemeente streeft naar een samenleving waarin iedereen

Hellendoorn. Dit betekent dat we dichtbij gezinnen staan,

de kans krijgt om mee te doen. Dit begint bij het behouden en

waardoor we signalen in de thuissituatie vroegtijdig opmerken

versterken van een robuust niveau van sociale voorzieningen.

en snel kunnen handelen. We willen met ouders voorkomen

Deze voorzieningen, zoals buurthuizen, bibliotheken, sportfaci-

dat de problemen verergeren.

liteiten en culturele centra, vormen de ruggengraat van lokale gemeenschappen en maken participatie mogelijk voor alle inwoners, ongeacht leeftijd, achtergrond of sociale positie. Onze ambitie is om op plekken waar dit van toegevoegde waarde is,

15

5.

sterke en toekomstbestendige sociale ontmoetingsplekken te

Wat gaan we daarvoor doen?

faciliteren en te behouden. In de voorgaande hoofdstukken hebben we het gemeentelijk We streven naar sterke sociale structuren in de wijken en

beleid in kaart gebracht aan de hand van de vier pijlers van

buurten van de gemeente Hellendoorn. Dit draagt bij aan een

sociale kwaliteit. We hebben de huidige stand van zaken ge-

veerkrachtige, inclusieve en sterke samenleving, waarin socia-

analyseerd op basis van cijfers en een toelichting gegeven op

le verbinding en ontmoeting worden gestimuleerd.

verschillende activiteiten. Daarnaast hebben we onze ambities en doelen per onderwerp beschreven. In dit hoofdstuk brengen we in kaart welke acties we gaan ondernemen om deze

Sport en cultuur als verbindende kracht: Sport en cultuur

ambities en doelen te bereiken (figuur 4). Zie voor een

bieden unieke kansen om mensen samen te brengen en

gedetailleerdere versie bijlage 1.

drempels te verlagen. Sportclubs en culturele verenigingen fungeren niet alleen als plekken voor persoonlijke ontwikkeling, maar ook als ontmoetingsplaatsen waar sociale verbindingen ontstaan. Sport en cultuur kunnen als middel worden ingezet om zoveel mogelijk inwoners mee te laten doen. Ook biedt sport de mogelijkheid om ongebonden sporters samen te brengen en zorgen culturele activiteiten voor ontmoeting en verbinding. Via (sport en cultuur) evenementen vinden gelijkgestemden elkaar door hun gedeelde passie. Pijler 4: Sociaal empowerment Onze gemeente wil een samenleving creëren waarin inwoners veerkrachtig zijn en grip hebben op hun eigen leven. Sociaal empowerment draait om het versterken van weerbaarheid, het vergroten van zelfredzaamheid en het geven van ruimte aan inwoners om invloed uit te oefenen op hun eigen situatie en de gemeenschap waarin ze leven. Weerbaarheid en veerkracht: Een veerkrachtige samenleving bestaat uit mensen die in staat zijn om uitdagingen het hoofd te bieden, zich aan te passen aan veranderingen en sterker uit moeilijke situaties te komen. Eigen regie en invloed: We willen dat inwoners zoveel mogelijk de regie over hun eigen leven behouden, zelfs in moeilijke omstandigheden. Daar waar nodig en mogelijk ondersteunen wij uiteraard als gemeente al dan niet samen met onze netwerkpartners.

16

Beleidsplan sociale basis Vier pijlers van sociale kwaliteit Gemeentelijk beleid

Sociaal economische zekerheid

Sociale cohesie

Sociale inclusie

Sociaal empowerment

• Armoede- en schulden

• Beleid vrijwillige inzet:

• Lokaal Sportakkoord 2.0

• Lokaal preventie akkoord

• Werkagende Inclusie

• Beleid maatschappelijke

beleid

Samen sterk!

• Beleid Publieke gezondheid

ondersteuning

• Integraal Veiligheidsbeleid • Beleidsplan Kansrijk opgroeien

Thema’s

Sociaal economische

Sociale cohesie

Sociale inclusie

Sociaal empowerment

zekerheid

• Vrijwilligerswerk

• Sociale voorzieningen

• Weerbaarheid en

• Financiële

• Mantelzorg

• Sport en cultuur

bestaanszekerheid

• Tegengaan van

• Publieke gezondheid

eenzaamheid

• Sociale veiligheid

veerkracht • Eigen regie en invloed

• Gemeenschapskracht

• Kansrijke start

Wat gaan we daarvoor doen?

• Wij gaan inzetten op de vijf pijlers uit het beleidsplan

• Vernieuwen van het

• Opstellen plan cultuur

vrijwilligersbeleid

• Ondersteunen van mensen

• Opstellen plan sport

bij het oplossen van

Armoede- en schulden

• Opstellen plan mantelzorg

• Onderzoek naar sterke en

persoonlijke problemen

• Gezondheidsbescherming-

• Verankeren van de aanpak

toekomstbestendige ont-

• Het stimuleren van een

en bevordering via de leef-

van eenzaamheid in andere

omgeving

moetingsplekken

beleidsdomeinen

• Voorlichtingen geven aan

• Versterken van de lokale

specifieke doelgroepen

gemeenschapskracht

• Aanbod van Kennismaken met Sport uitbreiden

positief toekomstperspectief • Ondersteunen bij het maken van keuzes

• Versterken van de samenwerking met samenwerkingspartijen

Figuur 4: Uitwerking van Het kwadrant sociale kwaliteit (Bron: JSO) en Condities voor dynamiek en innovatie (Bron: Het PON)

17

Pijler 1: Sociaal economische zekerheid

ondersteuning. Ook zetten we in op actieve crisiscommunica-

Financiële bestaanszekerheid: Wij gaan inzetten op de vijf

tie richting inwoners, zodat iedereen weet wat te doen als het

pijlers die in het beleidsplan Armoede- en schulden zijn be-

erop aankomt.

schreven. Wij geven onder andere passende voorlichtingen en trainingen en zetten in op het versterken van basisvaardighe-

Kansrijke start: Vanuit het beleidsplan Kansrijk opgroeien heb-

den. Wij richten ons proactief op vroegsignalering: we leggen

ben we een uitvoeringsagenda opgesteld. Hierin hebben we

contact, gaan langs bij inwoners en bieden ondersteuning

verschillende actiepunten opgenomen die gericht zijn op het

vanuit een bredere, integrale blik. Daarnaast zetten we in op

versterken van de samenwerking tussen betrokken partijen.

netwerksamenwerking rondom de inwoner, met name met

Denk hierbij aan de samenwerking tussen verloskundigen, de

welzijnsorganisaties en organisaties op het gebied van inko-

GGD/JGZ (consultatiebureau) en de jeugdconsulenten van de

mensondersteuning. Samen met onze samenwerkingspartners

gemeente Hellendoorn. Ook partners zoals Avedan en MEE

zetten we in op het versterken van zowel basis- als digitale

Samen zijn hierbij actief betrokken. In sommige situaties is

vaardigheden. Onze ondersteuning leidt tot een duurzame uit-

dit niet voldoende. Daarom is in de uitvoeringsagenda ook

stroom uit formele schuldregelingstrajecten. We zorgen ervoor

aandacht voor acties die betrekking hebben op de inzet van

dat onze regelingen en voorzieningen duidelijk zijn voor onze

individuele en zwaardere vormen van jeugdhulp.

inwoners en versimpelen en uniformeren de voorwaarden voor zover mogelijk.

Pijler 2: Sociale cohesie Vrijwilligerswerk: Om de vrijwillige inzet te blijven stimuleren

Publieke gezondheid: Om onze ambitie te bereiken, zetten we

en bestaande voorzieningen, zoals vrijwilligersondersteuning,

in op gezondheidsbevordering en -bescherming. We streven

blijven wij in gesprek met de maatschappelijke partners. Ook

naar gelijke kansen op gezondheid voor alle inwoners. Daarom

gaan we deze ambitie verder uitwerking geven in een ver-

richten we ons op belangrijke thema’s zoals mentale gezond-

nieuwd vrijwilligersbeleid en/of uitvoeringsplan.

heid, het voorkomen van overgewicht, gezonde voeding en het terugdringen van roken, vapen, alcohol- en drugsgebruik. We

Mantelzorg: De gemeente Hellendoorn zet zich actief in voor

gaan aan de slag met voorlichtingen en informatievoorziening.

mantelzorgers door intensief samen te werken met de mantel-

Een concrete aanpak per thema is uitgewerkt in het beleids-

zorgorganisatie Evenmens. Samen met de mantelzorgorgani-

plan Publieke gezondheid.

satie creëren we een sterke basis voor mantelzorg. Met deze partner bespreken we hoe we de behoeften van mantelzorgers

Veiligheid: We werken volgens het model Aanpak ter

en zorgvragers beter in beeld kunnen brengen en hoe we

Voorkoming van Escalatie (AVE) en zetten in op het vroegtijdig

daarop kunnen aansluiten. We richten ons steeds meer op de

signaleren van problemen en het voorkomen van escalatie.

ondersteuning van jonge mantelzorgers, waarvoor het aanbod

Zo starten we met een triagetafel vroegsignalering Jeugd om

voortdurend groeit. Daarnaast investeren we in respijtzorg,

jongeren tijdig de juiste ondersteuning te bieden.

zoals logeerzorg, om overbelaste mantelzorgers tijdelijk te

Daarnaast starten we met buurtbemiddeling als nieuw instru-

ontlasten. Ook gaan we deze ambitie verder uitwerking geven

ment om woonoverlast en burenconflicten in een vroeg stadi-

in een plan voor mantelzorg.

um aan te pakken. We bereiden de evaluatie van het Integraal Veiligheidsbeleid 2024–2026 voor, zodat we dit beleid kunnen

Eenzaamheid: We faciliteren ondersteuning en creëren een

vernieuwen op basis van actuele inzichten.

omgeving waarin ontmoeting en verbinding vanzelfsprekend zijn. We zetten ons actief in om de aanpak tegen eenzaamheid

Om de weerbaarheid van inwoners en ondernemers te vergro-

te intensiveren. We willen de aanpak van eenzaamheid ook

ten, organiseren we samen met partners voorlichtingsbijeen-

meer verankeren in andere beleidsdomeinen, zodat een meer

komsten over digitale veiligheid en ondermijning, en bieden we

integrale werkwijze ontstaat. Dit doen we in samenwerking

het lesprogramma van de Risk Factory aan voor basisscholen.

met diverse partners, vanuit de kerngroep ‘Eén tegen een-

Daarnaast willen we meer inzicht krijgen in de meldingsbe-

zaamheid’. Samen bundelen we krachten om eenzaamheid te

reidheid van inwoners en onderzoeken we welke factoren en

verminderen en sociale verbinding te versterken.

acties kunnen bijdragen aan het verhogen daarvan. Gemeenschapskracht: We vinden het belangrijk dat ideeën Tot slot versterken we de crisisvoorbereiding door deelname

en initiatieven zoveel mogelijk vanuit de samenleving zelf

aan de regionale Projectgroep Continuïteit en Weerbaarheid

ontstaan. Daarbij is ondersteuning vanuit de gemeente soms

en de ontwikkeling van noodsteunpunten in onze kernen. Deze

nodig. De gemeente zet zich in om de lokale gemeenschaps-

punten bieden inwoners tijdens een ramp of langdurige uitval

kracht te versterken door samen met bewoners, wijk- en buurt-

van vitale voorzieningen een veilige plek voor informatie en

verenigingen en plaatselijk belangen te blijven spreken over

18

de mogelijkheden, knelpunten en kansen voor hun initiatieven.

ke taken. De adviseur draagt actief bij aan de draagkracht en

Waaronder een inventarisering wat de mogelijkheden rondom

verankering van het plan binnen de gemeentelijke organisatie.

opbouwwerkers zijn.

Dit gebeurt door structurele deelname aan integrale bijeenkomsten, waarin afstemming met andere beleidsdomeinen

Pijler 3: Sociale inclusie

plaatsvindt, en door actief te ondersteunen bij de ontwikkeling

Sociale voorzieningen, in de breedste zin van het woord, spe-

en uitvoering van beleid binnen het maatschappelijk domein.

len een cruciale rol in het versterken van de sociale basis en

Daarnaast signaleert en stimuleert de beleidsadviseur samen-

vormen ze de ruggengraat van lokale gemeenschappen. Om

werkingskansen tussen verschillende afdelingen en externe

sterke en toekomstbestendige sociale ontmoetingsplekken

partners, zodat de sociale basis niet alleen een beleidsmatig

in de hele gemeente te waarborgen, gaan we in gesprek met

uitgangspunt blijft, maar ook daadwerkelijk doorwerkt in de

maatschappelijke partners en verschillende betrokken partijen

praktijk. De uitvoering van de acties uit het beleidsplan brengt

over de toekomstbestendigheid van hun voorzieningen en

voornamelijk kosten met zich mee in de vorm van interne uren.

zoeken we naar innovatieve oplossingen op het moment dat er

Deze inzet valt binnen de beschikbare capaciteit, waardoor er

bepaalde voorzieningen (dreigen te) verdwijnen.

geen aanvullende financiële middelen nodig zijn. Mocht voor

Wanneer nodig, brengen we behoeften van diverse groepen in

de plannen die uit dit beleidsplan voortkomen alsnog financi-

kaart en zorgen we ervoor dat we beter inzicht krijgen in wat

ële middelen nodig zijn, dan wordt hiervoor te zijner tijd een

nodig is in een bepaalde kern, wijk of in een bepaalde gebied.

formele aanvraag ingediend.

Op basis hiervan onderzoeken we op welke wijze we op welke plek samenredzaamheid moeten ondersteunen. Sport en cultuur als verbindende kracht: Vanuit het sportakkoord blijven we inwoners ondersteunen bij het meedoen. We blijven in gesprek met verenigingen over inclusie en diversiteit en breiden het aanbod van Kennismaken met Sport uit voor nieuwe doelgroepen, zodat meer mensen de kans krijgen om mee te doen. Om daarnaast cultuur meer in te gaan zetten als middel, gaan we in gesprek met de partners over hoe we dit kunnen stimuleren. Daarnaast stellen we zowel voor cultuur als voor sport een plan op. Zoals beschreven gaan we onderzoeken hoe we kunnen zorgen voor sterke sociale ontmoetingsplekken in de toekomst. Daarbij kijken we ook naar de rol die sport- en cultuurverenigingen hierin kunnen vervullen. Pijler 4: Sociaal empowerment Weerbaarheid en veerkracht: Om dit te realiseren, richten we ons op het versterken van mentale, sociale en praktische vaardigheden van onze inwoners. Denk hierbij aan het ondersteunen van mensen bij het oplossen van persoonlijke problemen, het vergroten van sociale netwerken en het stimuleren van een positief toekomstperspectief. Eigen Regie en Invloed: Dit betekent dat inwoners worden ondersteund bij het maken van keuzes, het vinden van oplossingen en het benutten van hun eigen krachten.

Inwoners moeten voelen dat zij gehoord worden en daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op zaken die hun dagelijks leven beïnvloeden. Sociale basis; uitvoering en financiën De beleidsadviseur sociale basis speelt, samen met de gebiedsregisseur, een cruciale rol in het borgen van de sociale basis als gemeenschappelijk gedachtengoed, zowel in toekomstig beleid als in de dagelijkse uitvoering van gemeentelij-

19

20