Beantwoording vragen PvdA mbt kostendelersnorm

Raadsmededeling Aan Van Portefeuillehouder Datum Team Opsteller Zaak

onderwerp

Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders M. Overmeen-Bakhuis 22 maart 2022 team Sociaal domein Jan Jansen 2022-008861

Beantwoording vragen PvdA over kostendelersnorm

Samenvatting De vragen van de fractie van de PvdA zijn voorgelegd aan de consulenten Participatiewet van onze gemeente. Op basis van de eerste reacties beantwoorden wij deze vragen hieronder. Daarnaast informeren wij u over het kabinetsvoornemen tot wijziging van de kostendelersnorm, op basis van de kamerbrief van de minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen d.d. 21-2-2022. Inhoud Beantwoording vragen PvdA: De vragen van de PvdA d.d. 1 maart 2022 zijn voor een reactie voorgelegd aan de consulenten Participatiewet. Op basis van de ontvangen reacties kunnen de vragen als volgt worden beantwoord: 1. Is bij de gemeente bekend of er inwoners zijn die in de financiële problemen komen

vanwege de kostendelersnorm?

Reactie: In de meeste gevallen geeft dit geen problemen. Of de kinderen zijn studerend, en worden niet aangemerkt als kostendeler, of zij hebben een eigen inkomen en dragen dan bij in de kosten van het huishouden. Soms krijgen consulenten wel weerstand van klanten bij het toepassen van de kostendelersnorm. Er ontstaat dan wel eens wrijving tussen ouder en kind (b.v. als het kind niet studeert maar ook niet werkt (of wil werken) en daarom niet wil bijdragen), maar ook naar consulent toe. Het meest voorkomende voorbeeld is dan dat het inwonende kind niet bijdraagt in de kosten (lees: kind weigert dit, kind heeft geen stabiel inkomen of geen inkomen, of ouder wil dit uit goedheid niet van kind vragen). Om financiële problemen te voorkomen wordt dan gestimuleerd dat het kind toch gaat werken, en dan bijdraagt. Het komt ook voor dat het kind (versneld) zelfstandige huisvesting vindt. Tot nu toe niet te horen gekregen dat er daadwerkelijk schulden ontstaan door de toepassing van de kostendelersnorm.

2. De gemeente mag maatwerk bieden, in hoeverre wordt er in de gemeente Hellendoorn gebruik gemaakt van de mogelijkheden om af te wijken van de kostendelersnorm als huisgenoten niet verzekerd zijn van een stabiel inkomen?

Reactie: voor zover op dit moment bekend hebben we geen maatwerk toegepast zoals het niet toepassen van de kostendelersnorm, terwijl deze formeel wel toegepast had moeten worden.

3. De kostendelersnorm wordt als het goed is niet toegepast als inwonende kinderen nog studeren. Maar er is soms ook sprake van onbetaalde traineeships of -stages die wellicht niet onder de letter van de wet vallen als uitzondering van de kostendelersnorm. In hoeverre past de gemeente in zulke gevallen maatwerk toe? Reactie: er zijn ons geen voorbeelden bekend van situaties dat er sprake was van een onbetaalde stage en toch toepassing kostendelersnorm. Kabinetsvoornemen tot wijziging van de kostendelersnorm: Ter aanvulling wordt opgemerkt dat het kabinet in het coalitieakkoord heeft aangekondigd dat de kostendelersnorm wordt gewijzigd zodat inwonende jong volwassenen tot 27 jaar niet langer meetellen als kostendeler voor de uitkering van huisgenoten. Het kabinet heeft inmiddels bekend gemaakt 1 dat deze voorgenomen wijziging van de kostendelersnorm wordt toegevoegd aan het Wetsvoorstel Breed Offensief, met als beoogde invoeringsdatum 1-1-2023. In een bijlage bij deze kamerbrief heeft het kabinet ook gereageerd op een amendement tot volledige afschaffing van de kostendelersnorm. Deze reactie is hieronder integraal overgenomen.

Reactie op amendement van het lid Jasper van Dijk (SP) c.s. over het afschaffen van de kostendelersnorm (35394, nr. 15) De kostendelersnorm is bedoeld om stapeling van meerdere volledige uitkeringen op één woonadres tegen te gaan. De indiener wil de kostendelersnorm helemaal afschaffen, omdat bijstandsgerechtigden knelpunten ervaren. De kostendelersnorm gaat uit van schaalvoordelen: bijstandsgerechtigden kunnen bestaanskosten (o.a. woonlasten) delen. Uit onderzoek blijkt dat jongeren uit bijstandsgezinnen sinds de invoering ervan in 2015 vóórdat zij 21 jaar worden, eerder het ouderlijk huis verlaten dan jongeren uit niet-bijstandsgezinnen. Ook blijkt dat jongeren uit bijstandsgezinnen sinds 2015 voordat zij 21 jaar worden, worden uitgeschreven uit de basisregistratie personen met bestemming onbekend. Daarom heeft het vorige kabinet in 2021 een verkenning uitgevoerd hoe de kostendelersnorm anders zou kunnen worden vormgegeven. In het coalitieakkoord is afgesproken om de kostendelersnorm te wijzigen zodat jongeren tot 27 jaar niet langer meetellen als kostendelende medebewoner voor hun huisgenoten. Zoals aangegeven ben ik voornemens een daartoe strekkende nota van wijziging bij uw Kamer in te dienen. Het amendement heeft substantiële budgettaire gevolgen: ruim € 400 miljoen per jaar. Hiervoor is geen dekking aangeleverd.

kamerbrief d.d. 21-2-2022 over de aanpak herziening Participatiewet en de voortgang wetsvoorstel Breed Offensief Loonkostensubsidies. 1