Annotaties ALV VNG 13 januari 2022 (def)

[1]

Annotatie bij agenda de extra Algemene Ledenvergadering VNG donderdag 13 januari 2022 Nr

Agenda

1. 2. 3.

Opening Mededelingen Benoeming notulencommissie Extra ALV 13 januari 2022 Vaststelling notulen ALV 16 juni 2021 (PDF, 443kB) VNG Jaarplan 2022 (inclusief GGU)

4. 5.

6.

Regeerakkoord

Onderdeel/besluit

Inhoud

advies

Voor kennisgeving aannemen Ter kennisname

Voor de inzet van de VNG is de verenigingsstrategie richtinggevend. Om de opgaven in de strategie actueel te houden, is op de jaarvergadering op 16 juni 2021 de Kadernota 2022 vastgesteld. Daarin is ook een vertaling van de gemeentelijke opgaven naar de inzet van de VNG gemaakt. Deze nota is verder uitgewerkt en geconcretiseerd in het vooriggende Jaarplan 2022.

Voor kennisgeving aannemen

Geen besluit over positie VNG over regeerakkoord

Eerste reactie VNG op regeerakkoord was negatief gekleurd, onder andere over de Hervormingsagendajeugd en het gemeentefonds (2026 accres beleidsarme beperking, opschaklingskorting administratief hersteld, uitnames voor aanpak wonen).

Het coalitieakkoord biedt in periode 2022-2025 veel ruimte, ook voor inhoudelijke inbreng door gemeenten voor grote maatschappelijke thema’s. Het is aan gemeenten / de VNG om die ruimte ook daadwerkelijk te pakken. Specifieke aandacht geven aan het dossier jeugdzorg, de invulling van het programma wonen en de volkshuisvesting.

[2]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

advies

Resolutie Randvoorwaarden Hervormingsagenda Jeugd

Het coalitieakkoord voor het nieuwe kabinet voorziet in een extra besparing van € 100 miljoen in 2024 en vanaf 2025 structureel van € 500 miljoen zonder dat de genoemde bijbehorende maatregelen zijn onderbouwd en rekenschap is gegeven van de consequenties voor de hulp aan kinderen en de positie van gemeenten. In de voorliggende resolutie wordt daarom voorgesteld de vormgeving van en besluitvorming over de Hervormingsagenda per heden op te schorten totdat er een principeafspraak is gemaakt met het nieuwe kabinet waarin zij erkent dat:

Het rapport van de Commissie van Wijzen laat aan duidelijkheid en kwaliteit niets te wensen over en het is zeker belangrijk om daar als gemeenten nadrukkelijk aan vast te houden.

▪ de uitspraak van de Commissie van Wijzen ten volle zal worden gerespecteerd; ▪ de genoemde extra besparingen in het coalitieakkoord op geen enkele wijze ten koste zullen gaan van het voor kwetsbare jeugd beschikbaar gestelde budget; ▪ alle te treffen maatregelen vooraf financieel dienen te zijn gevalideerd en getoetst op hun uitvoeringsconsequenties en dienen bij te dragen aan betere jeugdhulp en een beter beheersbaar stelsel; ▪ de verantwoordelijkheid voor de ‘extra’ maatregelen uit het Regeerakkoord van € 500 miljoen bij het kabinet blijft maar wel wordt meegenomen in de context van de hervormingsagenda jeugd. 7.

Herijking gemeentefonds – behandeling

Resolutie Herijking gemeentefonds

Om te komen tot een eensgezind stanpunt is door het VNG bestuur een resolutie voorbereid, met daarin het dringende advies om: 1. Het huidige verdeelmodel te vervangen door het nieuwe verdeelmodel, omdat de huidige verdeling achterhaald en verouderd is; 2. Volledig recht te doen aan de aanbevelingen in het ROBadvies, inclusief het ingroeipad;

De resolutie en de oproep aan de leden kan worden gesteund. Het betreft hier het landelijk overleg opschorten en met het nieuwe kabinet een aantal afspraken maken en randvoorwaarden stellen waarna het proces kan worden hervat. Het is wel in ieders belang dat dit snel en met voorrang kan worden afgewikkeld.

De resolutie niet ondersteunen. Het voorstel is vooral bedoeld om vooren tegenstanders van het nieuwe verdeelvoorstel binnen boord te houden, maar is inhoudelijk niet realistisch. Dat geldt met name voor punt 5. Door de invoering zo nodig uit te stellen hebben nadeelgemeenten geen nadeel, maar eventuele voordeelgemeenten zouden dan al wel het voordeel moeten krijgen,

[3]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

advies

3. Het nieuwe verdeelmodel in te voeren als dit verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast en de koek is vergroot; 4. Te borgen dat het doorontwikkelde model op draagvlak kan rekenen (bij gemeenten en de ROB); 5. Als dit betekent dat het verdeelmodel niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, dan de gemeenten die hier nadeel van ondervinden (gemist voordeel) te compenseren tot het moment dat het verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast.

waar ze op grond van de nieuwe verdeling recht op zouden hebben. Onduidelijk blijft wie dat gaat betalen.

In een separate notitie (zie bijlage) wordt uitgebreid ingegaan op het nieuwe verdeelmodel voor het gemeentefonds, de achtergronden en de consequenties voor de gemeente Hellendoorn.

Ook doet de resolutie geen recht aan de stappen die inmiddels zijn gezet. Het nieuwe verdeelmodel is een duidelijke verbetering ten opzichte van het vorige model, al is het zeker niet perfect. De ROB heeft meerdere kanttekeningen bij de verdeling geplaatst, waar vanuit het Rijk grotendeels aan tegemoet gekomen is. Deels met concrete acties, deels met nader onderzoek dat de komende jaren zal worden opgestart. Ook komt er op basis van het nieuwe regeerakkoord (veel) extra geld richting gemeenten, wat ‘de koek’ substantieel vergroot en de scherpste kantjes er bij veel nadeelgemeenten vanaf haalt. Daarom akkoord met de voorgestelde herverdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023, maar daarnaast natuurlijk wel afspraken maken over het verdere traject en het periodiek onderhoud van het verdeelmodel.

8a.

Stand van zaken lopende trajecten (inclusief moties)

1. Uitvoering Klimaatakkoord

Klimaatverandering treedt steeds nadrukkelijker op de voorgrond in het maatschappelijk debat en daarmee ook de opgave daar wat aan te doen. Dit vraagt om sterke gemeenten en een gezamenlijk optreden van alle overheden. In de Rijksbegroting is voor de decentrale overheden een bedrag van € 72,5 miljoen opgenomen voor uitvoering van het Klimaatakkoord. Over de volle breedte is in de rijksbegroting een bedrag uitgetrokken van € 6,5 miljard voor intensivering

Voor kennisgeving aannemen.

[4]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

advies

van het Klimaatbeleid. Dit bedrag wordt over meerdere jaren uitgespreid. Positief; maar tegelijkertijd is er veel meer nodig om de doelen uit het Klimaatakkoord te halen en de transitie haalbaar en betaalbaar te maken voor onze bewoners. INGEDIENDE MOTIES / AMENDEMENTEN

1. Motie Soest: Financiering energietransitie De motie vraagt om samen met het Rijk toe te werken naar een bestuurlijk-financieel evenwicht om gemeenten daarmee invulling te kunnen laten geven aan de doelen van het Klimaatakkoord.

De motie ondersteunen

2. Motie Amersfoort: Met prioriteit het elektriciteitsnetwerk geschikt maken voor de energietransitie De motie roept op om de problematiek rond de netwerkcongestie onder de aandacht te brengen van de Tweede Kamer en het Ministerie en het kabinet te verzoeken om binnen 6 maanden samen met TenneT en regionale netbeheerders een plan van aanpak op te stellen en hier met prioriteit uitvoering aan te geven.

De motie ondersteunen

3. Motie Ooststellingwerf: Netwerkproblematiek Energietransitie De motie roept op om bij het rijk aan te dringen om problemen die samenhangen met de beperkte netcapaciteit voor elektriciteit, snel aan te pakken en met specifieke oplossingen te komen in gebieden waar het net nog onvoldoende capaciteit heeft.

De motie ondersteunen

4. Motie Eindhoven en Groningen: Uitvoeringskosten gemeenten klimaatakkoord De motie roept het VNG bestuur op met het rijk in gesprek te gaan over een nadere uitwerking van het klimaatakkoord. De motie richt zich daarbij specifiek op de verhouding tussen de hogere doelstelling die in het regeerakkoord is afgesproken en de vergoeding en verdeling van de uitvoeringslasten voor gemeenten.

De motie ondersteunen

[5]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

advies

2. Hervormingsagenda jeugd

Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG stellen samen de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028 op. Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar. Daarom werken deze 5 partijen – de vijfhoek – aan de Hervormingsagenda om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het rijk op 2 juni 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt. Hierbij is de uitspraak van de Commissie van Wijzen het uitgangspunt. De definitieve Hervormingsagenda Jeugd moet 1 februari 2022 klaar zijn.

Voor kennisgeving aannemen.

3. Versterking integrale dienstverlening gemeenten

Naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK) heeft het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld om de integrale dienstverlening aan kwetsbare doelgroepen te versterken. Het doel is extra capaciteit in de uitvoering en verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening. Het kabinet voorziet een overheidsdienstverlening die dichtbij de mensen is georganiseerd, die uitgaat van de menselijke maat en die professionals ruimte laat voor maatwerk. Voor gemeenten is structureel € 150 miljoen beschikbaar.

Voor kennisgeving aannemen.

4. Raadsverkiezingen

In aanloop naar, tijdens en na de gemeenteraadsverkiezingen worden er vanuit de VNG verschillende werkzaamheden uitgevoerd. Voor gemeenten zullen de zogeheten raadgevers, een soort factsheets, het meest zichtbare product zijn. Hierin worden de achtergronden en ontwikkelingen van de belangrijkste opgaven voor gemeenten geschetst en wordt ingegaan op de rol die de raad hierin kan spelen. De raadgevers zullen in maart officieel worden aangeboden aan alle gekozen raadsleden.

Voor kennisgeving aannemen.

Zie ook resolutie agendapunt regeerakkord.

[6]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

advies

5. Werving nieuwe leden VNG bestuur en commissies

Na de raadsverkiezingen van maart 2022 worden alle vacatures in VNG bestuur en commissie opengesteld, uitgezonderd de posities van voorzitter en vicevoorzitter. De openstelling vindt plaats op 22 april 2022. Kandidaten hebben zes weken de tijd om zich aan te melden voor vacatures. Het nieuwe bestuur en de nieuwe commissies zullen naar verwachting van start gaan vanaf 1 september 2022.

Voor kennisgeving aannemen.

6. VNG Visie 2030

De inzet voor deze verenigingsvisie is om als één sterke lokale bestuurslaag samen te werken en elkaar te versterken. Hiermee wordt voortgebouwd op de huidige ontwikkeling van regionalisering, netwerkvorming en gezamenlijke uitvoering. Het vaststellen van de visie met een bijbehorend implementatievoorstel is voorzien voor de ALV van juni 2023.

Voor kennisgeving aannemen

INGEDIENDE MOTIES / AMENDEMENTEN

5. Motie Moerdijk: Beheerskosten Omgevingswet De motie roept op om de minister een toelichting te vragen op de betaalde bijdragen aan beheerskosten van het DSO door gemeenten en de minister te verzoeken tot aanpassing van de in de beheersovereenkomst opgenomen data voor de verhoging van de bijdrage.

De motie ondersteunen

6. Motie Eindhoven: Vergroening woningbouwopgave Er wordt geconstateerd dat vaart gemaakt wordt met de woningbouwopgave, maar het onvoldoende lukt daarbij capaciteit en geld vrij te maken voor een gezonde, groene en natuurinclusieve leefomgeving. Er is behoefte aan financiële ondersteuning vanuit het rijk en aanscherping van wet- en regelgeving.

De motie ondersteunen

7. Motie De Bilt en Zeist: Eerlijk speelveld woningbouwfonds De M50 stelt vast dat de extra financiering ten behoeve van de wooncrisis niet ten laste moet komen van het gemeentefonds; de drempels voor de woningbouwimpuls (Wbi) en het volkshuisvestingsfonds (te) hoog zijn en de

De motie ondersteunen

Via VNG Overijssel gecoördineerd inzetten op passende deelname van Overijsselse kandidaten in bestuur en VNG commissies.

[7]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

advies

uitvoeringskracht van kleine en middelgrote gemeenten moet worden verbeterd. 8. Motie Kerkrade: Onderwijshuisvesting (ventilatie) De motie roept op om met hoge prioriteit met kabinet en parlement in gesprek te gaan over financiële maatregelen, zodat gemeenten in overleg met het onderwijs op een verantwoorde manier uitvoering kunnen geven aan de te nemen stappen voor frissere en duurzamere schoolgebouwen. 9. Motie 's-Hertogenbosch: Accres aanvullend maatregelenpakket € 2 miljard De motie roept op om een strategie uit te werken om over te gaan tot arbitrage, indien het kabinet niet alsnog overgaat tot toepassen van de normeringsafspraken op dit onderdeel. Het aanvullende pakket maatregelen van ruim € 2 miljard, waartoe is besloten bij de Algemene Politieke Beschouwingen, had op basis van het trap-optrap-af-systeem moeten leiden tot een hoger accres. Dit accres is niet toegekend. 8b.

Verantwoording bestuur over uitvoering moties eerdere

▪

Moties inzake gemeentefinanciën, inclusief onderzoeken jeugd/abonnementstarief en herverdeling gemeentefonds Aanhouden in afwachting van definitieve afspraken met het nieuwe kabinet. Zie ook de eerdere agendapunten.

▪ Motie Boxmeer e.a.: “Bezwaarschriften WOZ via no-cure-no-pay kosten de gemeenten veel tijd en geld!” Aanhouden; de betrokken ministeries hebben voor december/januari een Ronde tafel gepland met alle betrokken partijen. Dat worden één of meerdere gesprekken, met als doel het vinden van een gedragen oplossing voor het probleem met de no cure - no pay bureaus. ▪ Motie Alkmaar “Werkgebied belastingdienst” Afgedaan; er zijn inmiddels structuren ingesteld die een betere dialoog met de belastingdienst mogelijk maken.

De motie ondersteunen

De onderliggende intentie onderschrijven en ondersteunen, maar de motie om formele redenen ontraden. Het middel van arbitrage is op dit moment niet beschikbaar voor interbestuurlijke conflicten over de berekening en toekenning van het accres.

Kennisnemen van de stand van zaken bij de uitvoering van de eerder ingediende moties en instemmen de aangegeven vervolgactie.

[8]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

▪ Motie Rotterdam: “Lachgasverbod in de APV” Afgedaan; artikel 2:48a “verboden lachgasgebruik” is opgenomen als modelartikel in het VNG Model-APV en kan er een strafbeschikking worden uitgevaardigd bij overtreding van deze bepaling. ▪ Motie Hengelo: ““Doorbraak forceren voor het bevorderen van kansengelijkheid, leefbaarheid en veiligheid in onze gemeenten” Aanhouden; De VNG heeft richting nieuw kabinet diverse financiële claims geformuleerd, zowel op het sociale als het fysieke domein. Het wachten is op een nieuw kabinet. ▪ Motie Noordoostpolder “Bekostiging onderwijshuisvesting” Aanhouden; het rapport over het interdepartementale beleidsonderzoek (IBO) is naar de Tweede Kamer gezonden met daarin de aanbeveling om de verouderde voorraad aan te pakken met een financiële impuls. Het wachten is op de beleidsreactie van de minister. ▪ Motie Almere “Nieuwe inburgeringstelsel” Aanhouden; de VNG blijft zich inzetten voor een uitvoerbaar en betaalbaar inburgeringsstelsel en knelpunten die de uitvoerbaarheid, betaalbaarheid of kwaliteit van het inburgeringsstelsel beïnvloeden agenderen. ▪ Moties inzake Klimaatakkoord Regionale Energiestrategieën (RES) Aanhouden; gesprekken lopen.

▪ Motie Assen “Financiële randvoorwaarden Klimaatakkoord II” Aanhouden; in de Rijksbegroting 2022 is een bedrag voorgesteld van € 72,5 miljoen om te voorkomen dat decentrale overheden alle capaciteit op klimaatinzet moeten afbouwen. Financiering van de uitvoeringslasten conform het ROB advies blijft onverkort de inzet. ▪ Motie Zaanstad “Garantie op financiële randvoorwaarden nodig om uitvoering door gemeenten over de gehele eerste tranche tot 2030 nu te starten” Aanhouden; nu van start gaan met het Klimaatakkoord maar ruimte houden om tempo en reikwijdte aan te passen afhankelijk van hoe randvoorwaarden worden ingevuld. ▪ Motie Deventer “Duidelijkheid over Warmtewet en toepassing warmtetransitie”

advies

[9]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

Aanhouden; gesprekken met EZK en BZK over een nieuw wetsvoorstel Warmtewet lopen. ▪ Motie Velsen e.a.: “Nu als één overheid aan de slag met ruimtelijke inpassing energietransitie in de ondergrond” Afgedaan; gesprekken lopen. Dat zelfde geldt voor een viertal proeftuinen. De opgave uit de motie wordt herkend en is in lijn met de inzet van VNG. ▪ Motie Goeree Overflakkee en Schouwen Duiveland “Blijf energie uit water stimuleren” Afgedaan; het voornemen wat betreft de afbouw van de financiële ondersteuning van ‘Energie uit Water’ vanaf 2024 wordt herzien. ▪ Motie Leusden “Geen (duurzaamheids)doelen bereiken met dwang- en kinderarbeid” Afgedaan; dit is in diverse mondelinge overleggen met Buza aan de orde gesteld. ▪ Moties inzake randvoorwaarden/inwerkingtreding Omgevingswet Aanhouden; voorbereidingen lopen om de inwerkingtreding per 1 juli 2022 gestalte te geven. De minister heeft toegezegd dat gemeenten de invoeringskosten binnen 10 jaar moeten kunnen ‘terugverdienen’ uit het saldo van structurele kosten en baten van de Omgevingswet. Anders is compensatie een optie. ▪ Motie Haarlemmermeer “Budget volgt bodemtaak” Afgedaan; VNG is in overleg met I&W, IPO en Unie van Waterschappen over bestuurlijke afspraken voor de periode 2021-2030. Deze gesprekken zijn ambtelijk nagenoeg afgerond. De afspraken voldoen op hoofdlijnen aan de motie.

▪ Motie Hilversum: “Stop met sturen aan de achterkant” Aanhouden; Het uitbreiden van producentenverantwoordelijkheid voor consumptiegoederen en verpakkingen is en wordt vanaf nu blijvend als standpunt meegenomen in de gesprekken met het Rijk. ▪ Motie Wierden en Losser “Voorkomen massale afkeur van verpakkingsmateriaal” Aanhouden; gesprekken lopen met het Rijk en andere partijen om de verwerking van afval zo circulair mogelijk te laten verlopen. ▪ Motie “Structurele afspraken Nationale Parken”, Utrechtse Heuvelrug

advies

[10]

Nr

Agenda

Onderdeel/besluit

Inhoud

Aanhouden; in de verschillende overleggen met Rijk, IPO en maatschappelijke partners inzake groen/natuur blijven wij aandacht vragen voor de in de motie genoemde financiering. 9.

Wat verder ter tafel komt en rondvraag

advies