321.03 Hellendoorn speelruimtevisie definitief

Meer ruimte voor bewegen! Visie en strategie voor spelen en bewegen in de openbare ruimte

Dit rapport is gemaakt om digitaal te lezen. De afbeeldingen hieronder zijn aan te klikken. Klik op het hoofdstuk naar keuze, vanuit die pagina is er door te klikken naar onderwerpen, plankaarten of staalkaarten naar keuze. Op elke pagina kun je rechtsboven in de balk weer naar deze inhoudspagina ( om weer bij een volgend onderwerp, plankaart of staalkaart te komen.

) of een ander hoofdstuk navigeren. Vandaaruit kost het hooguit 2 klikken

Een onderstreepte tekst is een link naar een nadere uitleg of verband op een andere pagina in het rapport of soms op internet.

VISIE EN STRATEGIE

AANLEIDING EN AANPAK Aanleiding en aanpak Het laatste speelplekkenbeleid is uit 2002 geeft vraagt om actualisatie. In 2019 gekozen is bovendien gekozen om structureel € 40.000,-- te bezuinigen op het onderhoudsbudget voor de speelplaatsen. Dan rijst de vraag hoe we speelwaarde borgen voor de kinderen. Wat is er nodig en waar? Om deze vraag te beantwoorden is voor iedere kern een inventarisatie gemaakt van aanbod aan speelvoorzieningen, de bevolkingsopbouw en de ruimtelijke opbouw. Daarnaast is een kinderrondgang gehouden met basisschoolkinderen en een uitgebreide enquête onder bewoners. Hiermee is veel input op het nieuwe speelruimteplan (zie resultaten 1 en resultaten 2) opgehaald. Het nieuwe beleid is niet alleen een visie, maar ook een praktisch plan. Er wordt een toekomstbestendig speelaanbod geschetst dat veilig, beheersbaar en betaalbaar is. Het sluit aan op de omgevingsvisie door te verbinden, inspiratie te bieden en ontwikkeling tot eigen identiteit tot op straatniveau te stimuleren.

Ruimte voor spelen en bewegen … een fietscrossbaan in het groen.

Beleidsruimte en Co-creatie Dit speelruimteplan zorgt voor een eerlijke verdeling van speelruimte over alle doelgroepen (met en zonder beperking) en buurten, een afgewogen speelaanbod en duidelijkheid over de gezamenlijke aanpak. Het is een kaderstellend document waarin helder wordt wat er verwacht kan worden van de gemeente en wat de gemeente verwacht van haar inwoners. Het speelruimteplan biedt de mogelijkheid aan bewoners om zelf mee invulling te geven aan de speelruimte in eigen woonomgeving. Dit sluit aan bij de Omgevingswet en de uitkomsten van de enquête onder inwoners van Hellendoorn gehouden in voorjaar 2021. Naast spelen is er in dit plan meer aandacht voor bewegen, ontmoeten en sporten in de openbare ruimte, omdat dit wordt aangegeven door bewoners en in coronatijd is gebleken dat juist de openbare ruimte kan bijdragen aan het voldoende aanbod voor bewegen en ontmoeten en daarmee het algemeen welzijn.

Voorop staat dat we de kinderen mooie speelherinneringen gunnen. Daarbij is vooral de ruimte om te kunnen en mogen spelen belangrijk. Het wordt dan ook geen speelplekkenplan maar een speel- en sportruimteplan. Uit omgevingsvisie

Waar speelde jij toen je 10 jaar was ?

RESULTATEN ENQUÊTE 1 VAN 2 Online enquête Vanwege corona is gekozen voor een digitale bevraging. Naast reguliere bevraging is in de enquête ook gebruikgemaakt van kaartvragen, waarbij bewoners plekken en routes hebben ingevuld op de kaart. De enquête is 651 keer ingevuld, waarvan 292 respondenten alle vragen hebben beantwoord. De respondenten komen uit alle kernen. Driekwart van de invullers is volwassene, waarvan de helft als ouder heeft ingevuld. De andere helft is zelf gebruiker of woont rondom een speelplek. Een kwart van de invullers is kind. De meest opvallende zaken zijn: o Naast spelen wordt ook gebruik voor sport en bewegen duidelijk aangegeven. o De meeste invullers gaan dagelijks naar buiten, wat bovengemiddeld is. o Belangrijkste reden voor naar buiten gaan is voor de helft het spelen en sporten, maar anderzijds ook ontspanning, leuk, lekker, ontmoeten van anderen en in de natuur zijn. o Er lijkt een grotere behoefte tot initiatieven op de speelplekken dan nu mogelijk is. Deze input geeft belangrijke handvatten voor de nieuwe visie.

Kaartreacties enquête

VERSLAG KINDERRONDGANG

“Het is beter om te schommelen zonder schoenen, dan krijg je geen zand in je schoenen.” Als het gaat om speelruimte, mag de stem van kinderen niet ontbreken. Sterker nog, kinderen weten als geen ander hoe er gebruik wordt gemaakt van hún speelbuurt! Daarom een rondgang met basisschoolleerlingen van OBS De Peppel om te peilen wat de buitenspeelcultuur is in gemeente Hellendoorn. Dit in bijzijn van wethouder Henk Nijhof. Observaties Tijdens de rondgang wordt duidelijk dat de kinderen veel – en graag – buitenspelen. Ze spelen liever buiten dan binnen (óók als het regent, wordt aangegeven). Bijna iedereen mag zelfstandig de buurt in. De oudsten (11 jaar) geven aan dat ze vanuit Nijverdal ook zelfstandig naar bijvoorbeeld Wierden gaan. Drukke verkeerspunten zijn overzichtelijk, bovendien krijgen kinderen ook regelmatig voorrang van automobilisten. Kinderen hebben een grote actieradius en gaan naast lopend, ook vaak op pad met hun step en/of fiets. Formeel spelen De skatebaan is populair, maar niet voor elk niveau skater geschikt. Het park wordt wel verkozen boven het voetbal- en basketbalveld (beiden in het Blokkenpark gelegen). Nu geven de kinderen wel meteen aan dat ze vrienden hebben die liever voetballen dan skaten. Kinderen houden rekening met elkaar en spelen graag samen. Soms hebben ze last van jongeren die afval achterlaten of dingen kapotmaken.

In tegenstelling tot enquêtereacties, is het woord ‘drugs’ niet ter sprake gekomen. Informeel spelen Kinderen steppen graag, maar verder spelen ze liever in de natuur dan op straat. Ze spelen bijvoorbeeld graag op de heuvels in het park en laten tijdens de rondgang hun favoriete klimbomen zien. Op de vraag of er plekken zijn waar ze niet willen of mogen komen, geven ze aan in sommige weilanden en tuinen niet te mogen komen van de eigenaren. Dit antwoord impliceert dat kinderen zich veilig voelen om overal buiten te spelen en zelfstandig de buurt in gaan. Kinderen hebben met plezier meegedaan aan de rondgang en vinden buitenspelen niet alleen erg leuk om te doen, maar ook belangrijk, gezellig en goed voor hun gezondheid.

BEWEGEN, ONTMOETEN, SPELEN EN SPORTEN KAN OVERAL Heerlijk buiten uitrazen, met elkaar spelletjes spelen, in bomen klimmen of eindeloos over de straten en door de bosjes struinen. Samen met een groep vrienden sporten op het veldje, napraten over de docenten of juist alleen even rustig bijkomen. Op een woensdagmiddag hutten bouwen in het groen, van zandbulten afrollen of misschien met een groepje ‘gevaarlijker dingen’ doen die maar net goed gaan. Zonder het te weten ontdekten we zo het samenspelen, het afspreken van regels en het samenwerken. We leerden niet alleen risico’s inschatten, maar ook verkenden en verlegden we onze grenzen. Onze fantasie werd geprikkeld en er werden vriendschappen voor het leven gesloten. In Hellendoorn kun en mag je overal in het dorp bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (BOSS). Waar kan dit beter dan gewoon in je eigen buurt buiten op straat en in het groen? Deze ‘vrije’ ruimte is belangrijk en moet hiervoor beschikbaar zijn. Aanvullend wordt in elke buurt extra uitdaging en variatie gegeven met speel- en sportvoorzieningen op grotere plekken voor iedereen. … op de speel- en sportplek BOSS doen kinderen en jongeren altijd en overal. De openbare ruimte moet beschikbaar zijn en uitnodigen om buiten samen op ontdekkingstocht te gaan. Dit begint al bij de voordeur.

Informele ruimte zoals stoepen, pleintjes, bankjes, grasveldjes en groen die in samenhang met de formele speel- en sportplekken een netwerk bieden van routes en plekken waar iedereen kan ontmoeten, zich veilig voelt en plezier kan beleven. We willen een inrichting die past bij alle ontwikkelingsfasen van opgroeiende kinderen in een buurt. Dus ook voor de jongeren moeten er plekken zijn waar ze kunnen sporten en ontmoeten. Multifunctionaliteit in inrichting is nodig om zo ook invulling te geven aan ambities op het gebied van ontmoeting en bewegen voor alle doelgroepen (kinderen, mensen met beperking en senioren). Op dit vlak worden ook inspanningen gedaan door Stichting De Welle. Maar multifunctioneel kan ook een combinatie zijn van bespeelbaar inrichten met oog voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulariteit. Een eerlijke verdeling over kinderen en kernen wordt geborgd door in samenhang met de ruimtelijke opbouw en bevolkingsontwikkeling heldere uitgangspunten te hanteren. Voor iedere kern zijn deze vertaald naar een kaart met daarop de ontwikkelingsrichting per type plek. Deze plankaarten schetsen een hoofdstructuur (basisvoorzieningenniveau) en een nevenstructuur (aanvullende speelruimte). Samen vormen ze een netwerk van plekken op buurtniveau. Bewoners hebben hier in een enquête ook over meegedacht.

Per type plek is er een staalkaart, die een algemeen beeld schetst van de inrichting van het type plek. Dit helpt bij het ontwerpen en het inrichten van plekken.

… in het groen

Samen spelen is de grootste succesfactor. Het ontmoeten van anderen zorgt voor meer gebruik en langere speeltijd. Niet alleen kinderen, maar ook (groot)ouders ontmoeten elkaar op de speelplek. Deze plekken moeten dan wel een gevarieerd en uitdagend aanbod hebben waar je langer kunt spelen en goed kunt zitten en ontmoeten. De gemeente zal ondanks de bezuinigingen zorg dragen voor een hoofdstructuur. Iedereen heeft recht op een mooie plek op een bereikbare afstand in zijn of haar buurt. Een plek die ook aan mensen met een beperking de mogelijkheid geeft om mee te doen. Een plek waar de gymleraar, welzijnsorganisatie of sportvereniging terechtkan met activiteiten. Naast de hoofdstructuur komt er een nevenstructuur met plekken voor ontmoeten dicht bij huis. Met een andere inrichting dan reguliere speelplekken. Samen betekent ook samen ontwerpen, zodat alle gebruikswensen in beeld komen. Daarin staan de kinderen, jeugd en jongeren als belangrijkste gebruikers centraal. Samen maken we plekken waar iedereen zich veilig en welkom voelt.

… op straat en pleinen

RESULTATEN ENQUETE 2 VAN 2 Online enquête Verdiepende vragen gingen in op waar er wordt gespeeld en hoe ver kinderen van huis mogen. De linkerkolom zijn antwoorden van volwassenen en de rechterkolom van de kinderen. De meest opvallende zaken zijn: o Kinderen worden niet alleen op de speelplek gezien maar overal in de openbare ruimte. Maar kinderen vinden de speelplek wel belangrijk. o Vanaf een jaar of 6 mogen de kinderen al zelfstandig de buurt in van hun ouders, als ze maar laten weten waar ze zijn. o Er is een drietrap qua wenselijke reistijd van tot 4 minuten, 5 minuten en 8 tot 10 minuten. o Kinderen gaan eigenlijk nooit alleen op pad; ze zijn vooral met kinderen uit de buurt en vriend(inn)en. o Er is in principe animo voor het bijdragen aan speelmogelijkheden door het organiseren van activiteiten. Deze input geeft belangrijke handvatten voor de nieuwe visie.

PRINCIPES VOOR SPREIDING SPEELRUIMTE Bereikbaar: meegroeien loopafstand Aanbod: ontmoetingsplekken hoofdstructuur

nevenstructuur

BOSS principes kinderen en jeugd 0-12 jaar eerst dicht bij huis en bij ouder worden verder weg 5 minuten gemiddeld of het maakt niet uit (fietsen gaat 3 tot 4 keer sneller) op iedere plek ook ruimte voor ontmoeting van (groot)ouders iedere buurt een grote kern/buurtplek (inclusief), aan te vullen met steunplekken bij hoge kinderdichtheden rondom plek (> 30 kinderen 0-5 jaar of > 70 jeugdigen 6-11 jaar) of decentrale ligging buurtplek (> 5 minuten lopen) 20m2 per kind, eerst dicht bij huis, bij ouder worden 100m2 per 5 kinderen (straatplek, stoep, veldje, bosjes), BOSS inrichtingsprincipes in alle projecten toepassen en straatplekken mogen overal waar bewoners initiatief hiertoe nemen

Speelplekken hebben op kern-, buurt en straatniveau een duidelijk relatie met elkaar. Als een goed trapveld ontbreekt zal de jeugd gaan voetballen op andere, misschien minder geschikte, plekken.

Afhankelijk van de ruimtelijke opbouw en de bevolkingsopbouw is een samenhangend netwerk aan ruimtes, plekken en routes nodig. Met deze visie wordt er onderscheid gemaakt in een hoofdstructuur en een aanvullende nevenstructuur voor BOSS. Dit borgt samenhang en eerlijke verdeling van voorzieningen bij de ontwikkeling van de speelruimte. Zie ook de plankaarten.

Plekken en spreiding hoofdstructuur Om ervoor te zorgen dat er altijd een basisvoorziening is in eigen kern en buurt, zijn kern- en buurtplekken aangewezen. Dit zijn goed ingerichte plekken met een breed aanbod voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. De gemeente zal deze plekken onderhouden en vervangen. Dit waar nodig en mogelijk in samenspraak met de gebruikers en andere betrokkenen. Naast deze buurtplekken zijn er een aantal steunplekken aangegeven op de plankaarten. Deze steunplekken zijn nodig als de buurtplek niet volledig kan bieden wat nodig is voor de doelgroepen in de buurt. Denk aan een extra speelplek of trapveld als de buurtplek decentraal of te ver ligt voor een bepaalde doelgroep. Of denk aan een extra plek als er een heel hoge gebruiksdruk is (bevolkingsdichtheid). We willen verdringing dan voorkomen. De gemeente zal deze plekken onderhouden en vervangen in samenspraak met de gebruikers en andere betrokkenen. Bij het aanwijzen van de buurt- en steunplekken zijn de uitkomsten van de bewonersenquête over de plekken sterk meegewogen.

Steunplek

Plekken en spreiding nevenstructuur Een aanzienlijk deel van de plekken op de plankaarten staat aangegeven als straatplek. Hierin zit de bezuinigingsopgave verwerkt. Veel van deze plekken zijn niet meteen nodig als basisvoorzieningen en oorspronkelijk voor specifieke doelgroepen bedacht. Komende jaren zullen de toestellen op deze plekken dan ook komen te vervallen. Dit kan omdat er een hoofdstructuur in stand wordt gehouden met goede kern- en buurtplekken. Op het moment dat de toestellen ‘op zijn’ wordt gekeken of en hoe deze straatplekken kunnen bijdragen aan het bewegen, ontmoeten, spelen en sporten op straatniveau. Op dit moment staat er dus een speeltoestel op deze plekken. Maar in de toekomst kan dit wellicht een picknickbank en een appelboom zijn, of een speciaal klanktoestel voor het kind op de hoek dat een visuele beperking heeft. Zo worden de straatplekken maatwerk voor de straat en eigen sociale kring. Straatplekken kunnen ook op plekken komen waar nu niets op de plankaart staat. Het zijn dus plekken zonder speeltoestellen, maar met wel degelijk een functie voor BOSS. De omwonenden krijgen de gelegenheid hier zelf met voorstellen te komen en ook om zich medeverantwoordelijk te voelen voor de inrichting en het onderhoud.

Straatplek

PRINCIPES VOOR INRICHTING SPEELRUIMTE

Optie A

van

Optie B

naar

Optie C

Inrichting hoofdstructuur (kern-, buurt- en steunplek) Een kernplek moet een aantrekkelijke inrichting hebben voor de doelgroep van 0-99 jaar. Op deze plekken is veel te doen met veel ruimte om samen te bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Door activiteiten van gebruikers hier te centreren weet iemand altijd waar medespelers of -sporters te vinden zijn. Fijn te weten als je alleen bent en iets samen wilt doen. Ook fijn als het sporten niet lukt, maar je het wel leuk vindt om ernaar te kijken en op die manier mee te beleven. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat mensen met welke beperking dan ook, mogelijkheden hebben om op deze plekken mee te doen. Op deze plekken passen grotere duurzame investeringen. Denk aan de skatebaan, multifunctionele sportplek of een natuurspeelplek. Ook op centrale buurtplekken is voldoende aanbod voor een of meer buurten en wordt rekening gehouden met inclusie en ontmoeting. De nadruk ligt op deze plekken op sport en bewegen in ‘BOSSlandschap’ (zie plaatje B en C boven). Daarbij moet voldoende uitdaging voor de oudere kinderen en medegebruik door volwassenen altijd meegenomen worden. Ook op deze plekken kan duurzaam worden geïnvesteerd. Steunplekken voorzien in een specifieke behoefte van een doelgroep en worden niet ‘een beetje voor iedereen’ ingericht. Denk aan een extra trapveld voor de jeugd of een paar toestellen voor de jongere kinderen.

De ontmoetingsfunctie is ook hier van belang. Daarom zijn dit eenvoudiger ingerichte plekken en is er minder investering nodig dan op een buurtplek. Steunplekken zorgen vooral voor maatwerk op buurtniveau en dragen zo bij aan een gezonde variatie in de BOSS-voorzieningen. Inrichting nevenstructuur (straatplek en openbare ruimte) De aanvullende nevenstructuur focust op een breder gebruik voor direct omwonenden, maar zonder speeltoestellen van de gemeente. De straatplekken lenen zich goed om gezamenlijk het informele buurtnetwerk te vormen. Leuk voor een wandeling langs alle plekken. De ene plek is een leuke pluktuin en de andere een pleintje met lijnen voor tikspel of fietsparcours. Een gekleurde tegel in plaats van een grijze is al een signaal van ‘hier mag je spelen’ of ‘let op spelende kinderen’. Zit- en ontmoetingsaanleidingen maken het compleet. De plek zal zich ook lenen om de buurtbbq aan te steken in de zomer of gezamenlijk materialen van de sport- of speluitleen te gebruiken. Omwonenden zijn op deze plekken dan meer aan zet. Zij kunnen eigen fondsen werven voor aanvullende voorzieningen. Alles mag behalve onveilige situaties en in zelfbeheer kan er nog meer.

Het definiëren van inrichtingsprincipes en geven van inspiratie Een plek moet qua inrichting aansluiten op de mogelijkheden die de plek ‘van nature’ biedt, daarnaast natuurlijk op de doelgroepen en de rol en functie in de buurt. Een verandering op de ene plek kan een vermindering van gebruik veroorzaken op de andere plek. En bij een tekort aan ruimte is het bovendien slim om meerdere plekken in samenhang met elkaar toch alle speelen sportmogelijkheden mee te geven en te veel hetzelfde te voorkomen. Het streven is daarbij kwalitatief hoogwaardige plekken, ruimtes en routes te ontwerpen met ruimtelijke elementen die BOSS stimuleren. De gebruikskwaliteit wordt extra geborgd door te ontwerpen met gebruikers en inwoners. De kinderen krijgen daarbij nadrukkelijk een stem. Zo wordt de gebruiksruimte in gemeente Hellendoorn van en voor iedereen. En goed gebruik zorgt voor veel toezicht en een veilig gevoel. Om ervoor te zorgen dat er geen onherkenbare risico’s in voorzieningen zijn, die kunnen leiden tot ernstig of blijvend letsel is er het Attractiebesluit. Dit is een veiligheidswet die voor zowel gemeente als bewoners geldt bij het vormgeven van de speelruimte. Staalkaarten helpen bij het verwachtingsmanagement en geven inspiratie en handvatten voor de inrichting.

Welke inrichting spreekt je het meeste aan?

Optie A

Optie B

Optie C

PRINCIPES VOOR SPREIDING SPORTPLEKKEN Bereikbaar: meegroeien loopafstand Aanbod:

BOSS principes bewegen en sporten 12-99 jaar n.v .t. maar in eigen kern/wijk ook sport en ontmoeting bieden n.v .t. fietsen of rijden ov eral heen als ze willen of het aantrekkelijk is

ontmoetingsplekken

v oor iedere 15 jongeren een plek, 50% regelt zichzelf, 30% is bankjes en andere zitaanleidingen (kletsplek), 20% geformaliseerde ontmoeting liefst in combinatie met sportplek (ontmoetingsplek)

sportplekken

per 100 jongeren een sportplek (kernplek/buurtplek/steunplek) geschikt v oor medegebruik jeugd en v olwassenen, v ariërend v an trapv eld tot multifunctionele sportplek, altijd combineren met ontmoetingsplek, bij 500 jongeren in een buurt/kern een v erwijsplek bieden

informele kletsplekken

hoe meer straatplekken ontmoeting hoe beter i.v .m. natuurlijke spreiding en rustpunten v oor senioren/mensen met beperking/moeders met kleine kinderen

Bewegen in de openbare ruimte In de hoofdstructuur moeten er ook beweegplekken zijn. Juist voor de fysieke en sociale ontwikkeling van jongeren zijn eigen plekken buitenshuis van groot belang. Tolerantie en aanbod voor deze groep zorgt voor verbindingen tussen generaties en een tolerante samenleving. Zo zal bijvoorbeeld in Kruidenwijk geaccepteerd moeten worden dat de daar opgroeiende jeugd er wil en mag voetballen. Deze groep hoort erbij. Enkele plekken iets verder van de woningen zijn dan wel belangrijk. Zij helpen om overlast in de buurt te beperken, omdat jongeren naar deze plekken verwezen kunnen worden tijdens de late uurtjes of als het wat te druk wordt met verschillende doelgroepen die willen sporten. Een gevarieerd aanbod geeft sporters iets te kiezen, aansluitend op hun interesse en de groepssamenstelling. Een trapveld om te voetballen, een skate- of calisthenicsplek en natuurlijk daarbij een ontmoetingsplek voor uitrusten, kijken en kletsen. Bij de grotere sportplekken kunnen gemakkelijk ook andere doelgroepen aanhaken voor het sporten. Denk aan individuele sporters maar ook verenigingen (bijv. bootcampclub). Daar waar kan moet aangehaakt worden op een combinatie van voorzieningen. Denk aan sportparken, zwembad of park. Er worden 5 ontwikkelgebieden voor beweegparken voor 0-99 jaar aangewezen.

Ontmoeten in de openbare ruimte Jongeren zijn niet gebonden aan buurten maar komen overal. Jongeren vinden een veldje en ontmoetingsplek in eigen buurt of dorp wel fijn. Dit kan zijn op een buurtplek of steunplek, als er maar zitaanleidingen zijn of iets te doen is. Ook bankjes op routes naar winkelcentra aangelegd voor senioren of op recreatieroutes zijn voor hen prima straatontmoetingssplekken. Genoeg plekken voor ontmoeten betekent genoeg natuurlijke spreiding en keus voor de jongeren en daarmee minder overlast. Door de voorzieningen evenredig te spreiden over alle buurten en kernen wordt niet één buurt met eventuele problemen opgezadeld. Ook het gebruik van mobiele voorzieningen kan daarin bijdragen. Door plekken verschillend van uiterlijk te maken met een goede basisinrichting, is er meer eigenheid voor de groep die daar tijdelijk zit (seizoenen). Bij initiatieven van jongeren is er voor hen altijd de mogelijkheid om gebruik te maken van de jongerenwerkers. Zij helpen jongeren om hun wensen en ideeën vorm te geven.

De speelruimte is er voor iedereen, in eerste instantie voor de kinderen. Hieronder vallen ook jongeren van 12 tot en met 18 jaar. Zij hebben behoefte aan voldoende beweeg- en ontmoetingsruimte en vooral aan eigen plekken. Vooral ontmoetingsplekken zijn multifunctioneel; bruikbaar voor jongeren, maar ook voor senioren, mensen met een beperking en moeders met kinderen. Denk aan rustpunten op weg van en naar voorzieningen als wijkcentra, scholen en winkels. Zie ook de plankaart voor sport en bewegen 12+.

WERKWIJZE BIJ OMVORMING In de praktijk blijkt dat er bij gebruikers een behoeftecyclus is van ongeveer 7 jaar. De kinderen zijn dan een doelgroep ouder en omwonenden vertrekken of komen ergens nieuw te wonen. Ook de voorzieningen kennen een zevenjaarsprincipe. Zo gaan natuurlijke materialen maximaal 7 jaar mee, toestellen met een kortere levensduur 14 jaar en de toestellen met een lange levensduur 21 tot 28 jaar.

Jaar 1 buurt/kernen Jaar 7 buurt/kernen

Jaar 2 buurt/kernen

In het werken met een programmacyclus van 7 jaar is een flexibele schil op een speelplek te bouwen waarmee je in kunt spelen op trends en wensen. In de termijn van 14 jaar kan het downgraden van de nevenstructuur worden opgepakt door hergebruik of door uitsterfconstructies. Programma voor de hoofdstructuur De vervangingsbehoefte voor spelen past dus goed in een zevenjaarscyclus. Zo kom je iedere 7 jaar weer in de kern of buurt en kan een derde van de eindbeeldinvulling worden opgepakt. In een uitvoeringsplan kan dit per buurt verder worden uitgewerkt. Deze werkwijze vraagt soms levensduurverlengend onderhoud wat nu ook al gebeurt en circulair zeer verantwoord is - en soms dat werkzaamheden iets naar voren gehaald moeten worden, zonder te veel kapitaalvernietiging natuurlijk. Onderhoud en inspectie kunnen hiermee in lijn worden uitgevoerd. Door op de plekken niet alles voor 28 jaar vast te zetten maar ‘vrije’ ruimte te laten door ook voorzieningen voor 7 of 14 jaar te bieden (goedkoper), kan daarna weer opnieuw naar de behoefte worden gekeken. Zo blijft de combinatie die lang meegaat gewoon als basis staan en verandert de ruimte eromheen mee met de behoefte. Zo wordt in 21 jaar het eindbeeld bereikt. Door in een buurtproject een buurtkaart te maken met bewoners en gebruikers en die iedere 7 jaar te actualiseren blijven bewoners actief betrokken.

Ook als de ‘projectkaravaan’ er even niet is. Indien bewoners iets willen binnen de hoofdstructuur zal dit altijd besproken worden om de mogelijkheden af te stemmen. Maatwerk voor de nevenstructuur Hellendoorn kent een zekere samenwerking met haar inwoners. Via initiatieven, wijkbudget, jeugd- en jongerenwerk en bewonersverenigingen weten initiatieven hun weg te vinden. Hierop wordt in dit speelruimteplan verder gebouwd.

Jaar 6 buurt/kernen

Jaar 3 buurt/kernen

Jaar 5

Lange levensduur 28 jaar

Korte levensduur

Lange levensduur 21 jaar

Middellange levensduur 14 jaar

7 jaar

Op het moment dat een toestel komt te vervallen vanwege onveiligheid kunnen bewoners de herinrichting ofwel zelf oppakken, ofwel met de gemeente samen nadenken over de functie van deze plek in relatie tot andere plekken in de buurt. Hiervoor worden samenwerkafspraken gemaakt. De omvorming volledig aan de gemeente overlaten kan ook. Onveilige toestellen in de nevenstructuur worden, bij keuze van later aanhaken bij het programma voor de hoofdstructuur, verwijderd door de gemeente. Indien inwoners zelf financiën regelen waardoor een toestel behouden kan blijven, pakt de gemeente het onderhoud op maar reserveert zij geen vervangingsbudget. Dit is een model dat nu nog niet zo bestaat en moet groeien. Gemeente helpt zo nodig met een klein omvormingsbudget en indien beschikbaar met tijd en kennis. Realisatie BOSS-ruimte in andere projecten De gebruikslaag BOSS is een verantwoordelijkheid binnen alle projecten in de openbare ruimte. Door de toplaag net iets anders vorm te geven kan de gebruiksvriendelijkheid een grote impuls krijgen. Hiervoor zou slechts 0,5-1% van het projectbudget al veel kunnen veranderen. In plaats van een grijze tegel komt er af en toe een gekleurde (knikker)tegel of beweegaanleiding terug.

Jaar 4

buurt/kernen buurt/kernen Zevenjaarscyclus projecten in buurten/kernen

BOSS-initiatieven

Door op één plek te werken met verschillende levensduren kan er flexibel met trends en wensen worden omgesprongen. Ook kan 50% van de toestellen gerust voor een lange levensduur worden ingekocht.

WERKWIJZE BUURTAANPAK Buurtaanpak met bewoners De werkelijke investeringen, zijn veelal gekoppeld aan de voorzieningen en hun levensduur. Hierdoor blijft het geld vaak op de plek ‘plakken’, hoewel de buurt verandert. Deels kan dit ook, maar regelmatig is meer flexibiliteit gewenst. We kiezen ervoor om speelplekken op buurtniveau in samenhang met elkaar te renoveren en gebruiken hiervoor een met bewoners opstelde kern- of buurtkaart als uitwerking van de plankaarten uit deze nota. Voor het opgeteld beschikbaar budget voor deze buurt kan dan worden vervangen, opgeknapt, verplaatst of verwijderd. Daarbij is de wens om de gehele omgeving van de plek gelijk mee te nemen. Dus ook het groen, afwatering, verhardingen, hekwerken en meubilair. Dit maakt dan ook schuiven met inventariswaarde en uitruilen van ‘grondstoffen’ tussen plekken binnen de buurt mogelijk. Opwaarderen hoofdstructuur Om up-to-date te blijven is een programmatische planning wenselijk, waarin alle kernen in een zevenjaarscyclus worden ‘aangedaan’. Voor de hele buurt of kern wordt er een eindbeeldschets gemaakt in de vorm van een buurtkaart en wordt gekeken wat gerealiseerd kan worden voor het beschikbare budget dat jaar. Op die manier wordt er in drie stappen naar een ideaalsituatie toegewerkt voor de hoofdstructuur.

De werkcyclus is globaal: o jaar 1 en 2 budgetbepaling, projectplan, gebruiksonderzoek, planvorming en buurtkaart maken, ontwerp en participatie, eventuele subsidieaanvragen, werkvoorbereiding en uitvoering

Voorbeeld met bewoners gemaakte buurtkaart

o jaar 3, 4, 5, 6, en 7 nazorg, noodzakelijk onderhoud en vervanging en doorlopende kleine eigen initiatieven van bewoners De speelbegroting is de basis, maar er wordt altijd gekeken naar het meer integraal aanvliegen door budgetten van andere beheervelden zo mogelijk op hetzelfde moment ook in te zetten. Nu worden deze kosten vaak gedragen uit het speelbudget, maar dit gaat ten koste van de speelwaarde en voorzieningen. Het hoort logisch te zijn dat een speel- en/of sportplek ook een prettige ontmoetingsplek is met groen en zitaanleidingen. In de praktijk is 50% van de projectsom voor speeltoestellen en ondergronden nodig en 50% voor landschappelijke inrichting. Waarbij dan meteen mee-invulling gegeven kan worden aan routing tussen plekken en bereikbaarheid, vermindering van hittestress, circulair werken, opvang van regenwater (regenwater is speelwater) en vergroting van de biodiversiteit. Hiervoor lenen speelplekken zich uitstekend en bij participatie zitten bovendien vaak drie generaties aan tafel, waardoor dit soort belangrijke onderwerpen breed ingebed raken in het gesprek over de leefruimte. Borging hiervan in beheerplannen is naar de toekomst toe gewenst voor zowel werkwijzen als begroting. Uitsterven nevenstructuur Het uitsterven is grotendeels volgend op de actuele situatie per jaar.

Op het moment dat het onderhoud te duur wordt of de veiligheid in het geding komt, worden bewoners geïnformeerd dat de toestellen komen te vervallen en de plek omgevormd wordt naar een straatplek. Met een herinrichtingsbudget in de hand kunnen bewoners vervolgens zelf aan de slag. Het herinrichtingsbudget is een klein bedrag voor aanleidingen, groen en verhardingen en kan door bewoners zelf aangevuld worden met initiatieffondsen of subsidies. Indien een groep bewoners zelf voorzieningen financiert, zal de gemeente deze wel onderhouden maar geen vervangingsreservering doen. Deze voorzieningen moeten dan wel voldoen aan de veiligheidswetgeving zoals omschreven in het Attractiebesluit. Een andere optie is dat bewoners kunnen kiezen om te wachten op de projectkaravaan van de hoofdstructuur. Er kan dan door bewoners aangehaakt worden op de dan lopende communicatie en inzet van uitvoerende partijen. Dit levert hun organisatorisch en financieel voordeel op en soms een ‘overblijvertje’ of ‘opknapper’.

Initiatieven gaan vaak ook over groen

Meerwaarde door georganiseerd sporten/spelen

BOSS BEZUINIGEN, VERDUURZAMEN EN HERVERDELEN aantal plekken

type plekken kernplek spelen-sporten kernplek spelen kernplek sporten buurtplek spelen-sporten buurtplek spelen buurtplek sporten steunplek spelen-sporten steunplek spelen steunplek sporten onderdeel van subtotaal hoofdstructuur nevenstructuur straatplek totaal structuur

1.

totaal waarde toekomstige situatie

€ 300.000 €0 € 375.000 € 500.000 € 100.000 € 175.000 € 195.000 € 200.000 € 50.000 €0 € 1.895.000

€ 170.000 €0 € 500.000 € 200.000 €0 € 350.000 € 10.000 €0 € 20.000 €0 € 1.250.000

€ 470.000 €0 € 875.000 € 700.000 € 100.000 € 525.000 € 205.000 € 200.000 € 70.000 €0 € 3.145.000

€ 97.500

€0

€ 97.500

waarde na bezuiniging

3 0 5 10 4 5 13 20 5 7 72

€ 233.439 €0 € 34.471 € 668.819 € 148.810 € 45.624 € 402.616 € 689.494 € 19.407 € 71.930 € 2.314.610

39 111

€ 1.066.490 € 3.381.100

2.

3.

waarde na 2026 toevoegen bewegen

waarde huidig

Omvorming en wenselijke beweegimpuls De huidige opgave die er ligt is een bezuiniging in structurele kosten voor speelruimte. Een bezuiniging die noodzaakt de helft van het voorzieningenniveau op te ruimen. Dit gaat via twee sporen. 1.

Op 39 plekken staan toestellen die gezien de bevolkingsontwikkeling, de ligging dicht bij elkaar en ruimtelijke opbouw niet gelijk nodig zijn. Insteek is om 39 speelplekken om te vormen naar 39 straatplekken. De plekken krijgen speelaanleidingen, groen en meubilair, maar geen speeltoestellen conform het Attractiebesluit meer.

2.

Veel plekken zijn ingericht met veel voorzieningen. Het voorzieningenniveau wordt op steunplekken gehalveerd. De buurtplekken blijven bijna gelijk in waarde.

Hiermee kan een bezuiniging worden gerealiseerd van circa € 1.500.000,-. Voor de omvorming is wel een eenmalig omvormingsbudget nodig van totaal € 97.500,-. Indien de bewoners dit regelen kan het omvormingsbudget van € 2.500,- per plek worden aangevuld met een subsidie of bijdrage uit een initiatieffonds die zij zelf inbrengen. Bij een dergelijk initiatief van bewoners zal de gemeente de veiligheidsinspecties altijd voor haar rekening nemen. De omvorming naar straatplekken wordt via een uitsterfconstructie uitgevoerd (circa 7 tot 14 jaar), zodat hier zo min mogelijk kapitaalsvernietiging optreedt. De bezuiniging die gaat plaatsvinden zal er wel voor zorgen dat er vooral ook uitdagende voorzieningen gaan verdwijnen voor de jeugd en jongeren, zodat er voornamelijk aanbod voor kinderen van 0 tot 12 jaar is in Hellendoorn. Corona heeft geleerd dat beweegarmoede in relatie tot gezondheid niet onderschat moet worden. Daarom is vooruitlopend op het uitvoeringsplan al gedacht om naast de speelplekken te kijken naar beweeg- en ontmoetplekken voor 12-99 jaar (3.). In het MIP van 2026 en daarna dienen budgetten gereserveerd te worden voor het vervangen op de speelplekken maar ook om bewegen voor 12-99 te faciliteren. Indien dit niet gebeurt zal ook de overige € 1.895.000,- aan voorzieningen gaan verdwijnen en zullen er geen beweegplekken ontstaan.

In een beheer- en uitvoeringsplan wordt de komende 2 jaar deze visie verder uitgewerkt evenals het inkopen van meer duurzame onderhoudsarme toestellen. Wanneer de budgetten via het MIP 2026 beschikbaar komen kan vanaf 2024 de planvorming en de participatie met gebruikers worden opgestart. Tot die tijd worden er alleen toestellen verwijderd en wordt incidenteel een kleine vervanging gedaan.

Van huidig naar toekomst De huidige inventariswaarde is ruim € 3,3 miljoen met een afschrijvingstermijn van 15 jaar. Het onderhoudsbudget was voldoende voor het veilig in stand houden van deze inventaris. De bezuiniging in structurele budgetten voor onderhoud de komende beleidsperiode noodzaakt het aandeel toestellen met 50% terug te brengen. Alleen dan kan de veiligheid geborgd blijven. Dit komt mede doordat circa 15 jaar geleden grote investeringen zijn gedaan. Dit waren toestellen met lange levensduur. Deze toestellen vragen steeds meer onderhoud en zijn de komende 3 tot 8 jaar aan vervanging toe (op blijvende plekken na bezuiniging). Een goed moment dus om na te denken over de toekomstige invulling van de speelruimte. Daarbij zijn drie belangrijke keuzen gemaakt, die worden uitgewerkt in een beheer- en uitvoeringsplan: a) We bezuinigen 50% op speeltoestellen. Dit kan (zie tekstkader hiernaast) door speelplekken om te vormen naar straatplekken zonder speeltoestellen. b) We gaan via het MIP vanaf 2026 vervangen op de grotere centraal liggende plekken voor spelen en sporten voor 0-99 jaar. c) We kopen alleen nog duurzame toestellen die 20 jaar of langer meegaan.

Voorbeeld van multifunctionele sportplek

PLANKAARTEN

OVERZICHT PLANKAARTEN Dit is een interactieve kaart, klik de gewenste kern aan om naar de Plankaart van deze (deel)kern te gaan.

DAARLEVEEN DAARLE

HELLENDOORN NOORD HELLENDOORN ZUID HULSEN / KRUIDENWIJK NIJVERDAL NOORD

HAARLE

NIJVERDAL WEST

NIJVERDAL OOST

PLANKAART HELLENDOORN NOORD

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • Gezien kinderaantallen en ruimtelijke opbouw iets te veel plekken in oostelijk deel. Focus op mooie buurtplek waar veel te doen en ontmoeten is. •

Buurtplek spelen-sporten Verzetstraat biedt ook mogelijkheden voor de school. Samenwerking zoeken.

QUICKSCAN HELLENDOORN NOORD Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

Geeft een globale inschatting van de hoeveelheid informele groene* speelruimte op basis van foto’s en veldwerk.

Geeft een globale inschatting van de hoeveelheid informele grijze* speelruimte op basis van foto’s en veldwerk.

* Ruimte om te kunnen ravotten in het groen, zoals: hutten bouwen, klimmen en struinen in bosjes.

* Ruimte om te kunnen spelen op straat, zoals: steppen, knikkeren, hinkelen en stoepkrijten.

gemiddelde

min.

max.

Kinderdichtheid

Hellendoorn Noord ligt in een groene omgeving. Ook binnen bebouwing is de informele speelruimte geschikt om te ravotten in het groen. Informeel spelen op verharding (autoluwe straten en brede stoepen) kan ook goed in Hellendoorn Noord, met name in het oostelijk gedeelte van deze deelkern. De kinderdichtheid is in De Höfte bovengemiddeld. De leeftijdsopbouw laat zien dat het aantal kinderen de komende jaren ongeveer stabiel blijft. gemiddelde

min.

max.

Gezien de barrière tussen oost en west, is er in het westen (De Noord Es) te weinig speelruimte. De ruimte voor jongeren om te sporten is eveneens te weinig in Hellendoorn Noord.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

(0- tot en met 24 jaar)

Geeft het aantal 0tot en met 11-jarigen gedeeld door het aantal hectare weer in een buurt.

Geeft in staafdiagrammen de verdeling van de doelgroepen per buurt weer.

De huidige investeringen zijn met name in De Höfte geconcentreerd. Hier zijn een aantal plekken met veel waarde dicht op elkaar.

91 111 100 86

12 24 40 18

gemiddelde

min.

max.

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Huidige waarde spelen per plek

Huidige waarde sporten per plek

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Geeft per plek de waarde (€) van speelvoorzieningen inclusief ondergronden weer. De vier categorieën zijn gekozen om de grootste verschillen in waarde tussen plekken inzichtelijk te maken.

Geeft per plek de waarde (€) van sportvoorzieningen inclusief ondergronden weer. De drie categorieën zijn gekozen om de grootste verschillen tussen plekken inzichtelijk te maken.

Geeft het karakter van een speelbuurt weer. Kinderen tot ca. 8 jaar spelen voornamelijk binnen speelgrenzen. Locaties van basisscholen en oppervlakken van speelplekken laten zien waar kinderen kunnen spelen.

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART HELLENDOORN ZUID

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: •

Focus leggen op mooie speeltuin aan Kasteelstraat als speel- en beweegplek voor iedereen.

•

Voetbalmogelijkheden naar toekomst toe combineren met (deels) openstellen van trainingsvelden.

•

Westkant biedt te weinig ruimte voor speelplekken. Kijken naar kindvriendelijke inrichting van de buurt (bijv. speelroute).

QUICKSCAN HELLENDOORN ZUID Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

Hellendoorn Zuid ligt net als Hellendoorn Noord in een groene omgeving. De ruimte om ook binnen de bebouwing in het groen te kunnen spelen en ravotten is minder dan in Hellendoorn Noord. Informeel spelen op verharding (autoluwe straten en brede stoepen) kan in de buurt van de basisschool. In omliggende buurten kan dit minder goed. Met name in het westen is zowel de informele groene als grijze ruimte beperkt terwijl hier de kinderdichtheid bovengemiddeld is. gemiddelde

gemiddelde

min.

max.

Kinderdichtheid

min.

max.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

(0- tot en met 24 jaar)

De meeste kinderen wonen in De Zuid Es en De Blenke. Gezien de leeftijdsopbouw neemt het aantal kinderen in de toekomst af. Er wonen bovengemiddeld veel jongeren in de wijk. Net als in Hellendoorn Noord is ook in Hellendoorn Zuid het huidige sportaanbod op het moment niet toereikend voor het aantal jongeren. De speelplekken in De Zuid Es zijn krap. Door een aantal grotere wegen (barrières) zijn de nabijgelegen ruime voorzieningen in De Blenke voor kinderen uit De Zuid Es helaas onvoldoende bereikbaar. Er is een tekort aan speelruimte in het westen en de huidige plekken zijn te krap. Jongeren hebben met een grotere actieradius wel de mogelijkheid om naar elders te gaan, maar zoals aangegeven zijn er momenteel onvoldoende sportvoorzieningen.

24 14 25 23 29 29 38 25

50 64 90 59 37 41 78 41

gemiddelde

min.

max.

Huidige waarde spelen per plek

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART NIJVERDAL NOORD

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • ZOEKGEBIED; gezien het ontbreken van openbare voorzieningen in het westen, kan een openbaar toegankelijk schoolplein ruimte bieden voor buurtkinderen. •

Straatplekken voor bredere inrichting dan spelen.

•

Spelen bundelen op goed ingerichte grotere plek.

QUICKSCAN NIJVERDAL NOORD Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

Nijverdal Noord ligt in een groene omgeving. In het westen is veel ravotgroen binnen de bebouwing. De speelbuurt is minder goed geschikt om te kunnen spelen op verharding. Verreweg de meeste kinderen uit Nijverdal Noord wonen in Wilhelminawijk. Hier bevinden zich dan ook zowel de speel- als sportplekken. Het aantal kinderen neemt hier in de toekomst opnieuw iets toe. gemiddelde

gemiddelde

min.

max.

Kinderdichtheid

min.

max.

De voorzieningen in Wilhelminawijk zijn ruim voldoende voor het aantal kinderen.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

(0- tot en met 24 jaar)

Jongeren kunnen momenteel terecht bij de groenzone aan de rand van de bebouwing, maar het veld naast de sportvelden (buiten de bebouwing, Gagelman Industrieterrein-Noord) is beter geschikt voor een jongerenplek. Hier kunnen ook jongeren vanuit andere delen van de gemeente terecht.

21 23 43 31

Opmerking: oppervlakte speelplekken (kaart hieronder) is inclusief enkele plekken waarvan de huidige waarde niet bij de speelruimte-inventaris is ondergebracht.

6686

78 68 127 75

gemiddelde

min.

max.

Huidige waarde spelen per plek

Op voorzieningen bij het zwembad na, zijn er geen voorzieningen in Zeeheldenwijk. Hier kan het openbaar toegankelijke schoolplein ruimte bieden aan spelende kinderen uit de buurt.

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART NIJVERDAL WEST

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • Centrumgebied kindvriendelijk inrichten met speelaanleidingen. Toestellen niet nodig. •

De buurtplekken spelen en/of sporten hebben weinig ruimte, dit vraagt om maatwerk en afstemming met bewoners om de krappe ruimte goed te benutten en overlast te voorkomen .

QUICKSCAN NIJVERDAL WEST Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

In Nijverdal West is de bebouwing zeer divers. Het centrum heeft gemiddeld gezien iets minder informele groene speelruimte, maar daarentegen de meeste ruimte om op straat te kunnen spelen.

gemiddelde

gemiddelde

min.

max.

min.

max.

Er wonen veel kinderen en jongeren in Nijverdal West. Bloemen-Schilderswijk en Prinsessenwijk hebben de hoogste kinderdichtheid en laten bovendien de trend zien dat hier het aantal kinderen in de toekomst zal toenemen. Ook in Noetsele II en III blijft het aantal kinderen hoog. Het aantal jongeren is eveneens bovengemiddeld hoog. De huidige voorzieningen zijn in het zuiden en westen onvoldoende voor het aantal kinderen. Het aantal sportvoorzieningen is in Nijverdal West te weinig.

Kinderdichtheid

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

Bovendien is er in het westen onvoldoende oppervlakte beschikbaar om huidige plekken uit te breiden. Met name in Noetsele I ontbreekt ruimte voor voldoende voorzieningen waardoor verdringen ontstaat op de plekken.

(0- tot en met 24 jaar) 20 30 30 51

162 139 167 124

De nabijgelegen kernplekken (Blokkenpark) liggen buiten Nijverdal West, maar naar verwachting zijn er wel kinderen die hier zelfstandig heen gaan. Dit neemt mogelijk wat druk van de ketel, maar is geen oplossing voor het gebrek aan voldoende ruimte om te spelen en sporten in Nijverdal West.

72 54 92 68

73 78 104 74

gemiddelde

min.

max.

Huidige waarde spelen per plek

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART NIJVERDAL OOST

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • Te veel versnipperde plekken. Straatplekken aangrijpen als kans om met omwonenden beter in te richten dan spelen. •

Kleine speelplekken kunnen niet goed fungeren als buurtplekken of sportplekken. Daarom goed aanbod op buurtplekken en kernplekken realiseren.

QUICKSCAN NIJVERDAL OOST Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

Nijverdal Oost heeft een diverse buurtopbouw, waardoor de informele speelruimte sterk per buurt verschilt. In de buurten waar de meeste kinderen wonen, kan in het algemeen ook goed informeel gespeeld worden. De kinderdichtheid ligt in bijna alle buurten boven het gemiddelde. Het aantal kinderen is fors minder dan het aantal jeugdigen. Het aantal jeugdigen zal de komende jaren naar verwachting gaan dalen. gemiddelde

gemiddelde

min.

max.

Kinderdichtheid

min.

max.

De Midden Regge en het groen eromheen vormt een speelgrens. De grotere plekken en de basisscholen liggen goed verspreid ten westen en oosten van deze harde barrière.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

(0- tot en met 24 jaar) 73 101 109 71

33 63 85 38 71 108 87 65

Het Blokkenpark is een belangrijke plek voor zowel kinderen als jongeren (ook uit Nijverdal West en andere delen van de gemeente). In ‘n Oaln Diek zijn de speelplekken te krap om te kunnen uitbreiden. Ook het onderbrengen van sport staat hier onder druk terwijl hier wel behoefte aan is.

17 14 33 24

101 136 163 121 113 142 218 154

gemiddelde

min.

62 46 69 47

max.

Huidige waarde spelen per plek

De speelplekken liggen daar waar de kinderen ook wonen. In Groot Lochter is sprake van een overaanbod aan aantal speelplekken. Het sporten is wat ongelijker verdeeld en vooral verspreid over meerdere kleinere plekken.

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Aan de andere kant van het water is er in Groot Lochter wel de ruimte om ruimere sportplekken voor jeugd te realiseren. De skatebaan trekt hier ook jongeren uit andere delen van de gemeente.

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART HULSEN/KRUIDENWIJK

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • Het is raadzaam om het aantal sportvoorzieningen voor jongeren uit te breiden en verspreid door de kern te plaatsen. Zie beweegkaart voor aanbod oudere doelgroepen. •

Te veel speelplekken dicht op elkaar terwijl er binnen 5 tot 7 minuten lopen beter aanbod is. Straatplekken maken met breder aanbod.

QUICKSCAN HULSEN/KRUIDENWIJK Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

De meeste buurten in Hulsen/Kruidenwijk hebben net iets minder dan de gemiddelde hoeveelheid informele groene speelruimte. De informele grijze speelruimte ligt vooral bij het winkelcentrum, Kruidenwijk Centrum.

gemiddelde

gemiddelde

min.

De kinderdichtheid is in veel buurten (erg) hoog. Het huidige aantal kinderen is stabiel ten opzichte van het aantal jeugdigen. De grootste jongerenpiek is voorbij en het aantal jongeren gaat naar verwachting dalen in de komende jaren.

max.

Kinderdichtheid

min.

max.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

De huidige speelvoorzieningen liggen goed verspreid in de buurten. Daarnaast kan het scholencluster in het midden van de kern een belangrijke aanvulling zijn op de openbare speelruimte rondom.

(0- tot en met 24 jaar)

19 17 33 28

124 125 190 151

92 97 234 105

Rondom deze scholen liggen verschillende grote wegen die afzonderlijk gezien kunnen worden als zachte barrières, maar bij elkaar opgeteld voor kinderen tot circa 8 jaar toch een speelgrens vormen. Voor jongeren zijn deze wegen geen bezwaar en zij kunnen de ruime plekken die hier liggen juist goed bereiken.

27 42 78 71

164 163 222 229

gemiddelde

min.

max.

Huidige waarde spelen per plek

De speelplekken liggen redelijk verspreid. De basisscholen zijn meer gecentreerd in het midden. Ten westen is er een speelgrens voor de kinderen tot circa 8 jaar, verder is de hele kern redelijk goed bereikbaar.

kinderen (0-5 jaar) 77 , jeugdigen (6-11 jaar) 66 36 12 jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART HAARLE

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • Kiezen voor centrale speelen ontmoetingsplek in het dorp om het samen spelen te bevorderen. Inrichting afstemmen op inrichting schoolplein en in ieder geval sport- en beweegmogelijkheden bieden. Straatplekken leuk inrichten voor omwonenden, breder dan alleen kinderen.

QUICKSCAN HAARLE Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

In Haarle is de hoeveelheid informele groene en grijze ruimte voor kinderen en jeugd gemiddeld. De speelplekken, het schoolterrein en het sportpark bevatten veel bosjes en grasveldjes. Bijna overal zijn de huizen verbonden via stoepen en de straten zijn veelal rustig voor straatspel.

gemiddelde

gemiddelde

min.

max.

Kinderdichtheid

min.

max.

De doorgaande weg vormt hier voor kinderen tot circa 8 jaar een speelgrens. Er liggen een aantal (ruime) speelplekken goed verspreid over de kern. De sportplek ligt centraal.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

De kinderdichtheid is gemiddeld. Het aantal kinderen is ongeveer gelijk aan het aantal jeugdigen. Gezien het aantal jeugdigen zal het aantal jongeren nog licht gaan toenemen de komende jaren. Het aantal jeugdigen blijft naar verwachting stabiel.

(0- tot en met 24 jaar)

Het schoolplein ligt centraal en is goed bereikbaar voor het merendeel van de kinderen. Voor de kinderen ten zuiden van de grotere wegen ligt nog een nodige steunplek. 69 67 71 75

gemiddelde

min.

max.

Huidige waarde spelen per plek

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART DAARLE

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • Kiezen voor centrale speelen ontmoetingsplek in het dorp om het samen spelen te bevorderen. Inrichting afstemmen op inrichting schoolplein en in ieder geval sport- en beweegmogelijkheden bieden. Straatplek leuk inrichten voor omwonenden, breder dan alleen kinderen.

QUICKSCAN DAARLE Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

De hoeveelheid informele groene en grijze ruimte is gemiddeld in Daarle. Er zijn grote tuinen en grote speelplekken met veel ruimte beschikbaar voor de jeugd. Daarnaast liggen bijna overal stoepen en rustige straten. De kinderdichtheid is bovengemiddeld en het aantal kinderen is gelijk aan het aantal jeugdigen. Naar verwachting blijft het aantal jeugdigen en jongeren de komende jaren dan ook stabiel. gemiddelde

gemiddelde

min.

max.

Kinderdichtheid

min.

max.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

(0- tot en met 24 jaar)

Er liggen nu een aantal ruim ingerichte speel- en sportplekken die dicht bij elkaar liggen en allen goed bereikbaar zijn voor kinderen uit de kern. Gezien Daarle een kleinere kern is, volstaat een enkele buurtplek voor het aantal kinderen en jeugdigen en een steunplek voor jongeren. Hiermee wordt ontmoeting en samen spelen- en sporten gestimuleerd.

55 52 68 40

gemiddelde

min.

max.

Huidige waarde spelen per plek

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART DAARLERVEEN

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten: • Dorp is te langgerekt voor 1 buurtplek. Schoolplein biedt wel mogelijkheden, maar is niet officieel openbaar. •

Vooralsnog 2 steunplekken bieden en straatplek leuk inrichten voor omwonenden, breder dan alleen kinderen.

QUICKSCAN DAARLERVEEN Groene informele speelruimte

Analyse speelbuurt:

Grijze informele speelruimte

(per buurt)

(per buurt)

De hoeveelheid informele groene en grijze ruimte is gemiddeld en bestaat uit enkele grote tuinen, speelplekken, stoepen en rustige straten. De kinderdichtheid is gemiddeld voor de gemeente. Het aantal kinderen is gelijk aan het aantal jeugdigen. Het aantal jeugdigen en jongeren zal de komende jaren naar verwachting stabiel blijven.

gemiddelde

gemiddelde

min.

max.

Kinderdichtheid

min.

max.

Leeftijdsopbouw

(kind 0-11 jaar/ ha buurt)

Aan de oostkant van Daarlerveen zijn nu geen speelof sportplekken. Hier is ook geen openbare ruimte voor beschikbaar. Daarlerveen kent harde barrières, zowel de doorgaande wegen als het water. Met name de scheiding tussen het noorden en zuiden bepaalt de actieradius van kinderen tot circa 8 jaar. De openbare toegankelijkheid van het schoolplein is bepalend voor de speelruimte in de gehele kern. Hiernaast is een steunplek noodzakelijk om het noorden van Daarlerveen te kunnen voorzien van speelruimte. Rondom deze plek ligt ook belangrijke informele ruimte voor jongeren. Dit is bovendien de enige plek in de kern waar jongeren terechtkunnen en dient daarom behouden te blijven.

(0- tot en met 24 jaar)

41 45 65 48

gemiddelde

min.

max.

Huidige waarde spelen per plek

kinderen (0-5 jaar) , jeugdigen (6-11 jaar) jongeren (12-18 jaar) en jongvolwassenen (19-24 jaar)

Speelgrenzen, oppervlakte speelplekken en scholen

Huidige waarde sporten per plek

<€5.000 €5.000 - €25.000

< €5.000

basisschool

€25.000 - €40.000

€5.000-€25.000

oppervlakte speelplek

€40.000 - ca€91.000

> €25.000-ca.€71.000

speelgrens tot ca. 8 jaar

PLANKAART SPORT EN BEWEGEN 12+

Deze kaart schetst de ontwikkelingsrichting en niet de huidige situatie.

Advies- en aandachtspunten:

HELLENDOORN, NIJVERDAL EN HULSEN/KRUIDENWIJK

• Focus ligt op 5 beweegparken gespreid over kernen met multifunctioneel sportaanbod voor alle leeftijden. Mooie combinatie met parken en sportcomplexen.

Beweegpark

• Aanvullend daarop verschillende sportplekken meer aansluitend op maatwerk voor de jeugd en jongeren in de betreffende buurt. • In de kleine kernen moet minimaal 1 goede sportplek zijn.

HAARLE

Beweegpark Beweegpark

DAARLE

Beweegpark Beweegpark

DAARLERVEEN

STAALKAARTEN

STAALKAART TOELICHTING

STAALKAART KERNPLEK SPELEN

STAALKAART KERNPLEK SPORTEN

STAALKAART BUURTPLEK SPELEN

STAALKAART BUURTPLEK SPORTEN

STAALKAART STEUNPLEK SPELEN

STAALKAART STEUNPLEK SPORTEN

STAALKAART STRAATPLEK GROEN

STAALKAART STRAATPLEK ONTMOETEN (KLETSPLEK)

STAALKAART STRAATPLEK VERHARD

COLOFON

Meer ruimte voor bewegen! Visie en strategie voor spelen en bewegen in de openbare ruimte

Auteur OBB Ingenieursbureau Elske Oost Madeleine Frelier Aoife Wullur

Opdrachtgever Gemeente Hellendoorn Edwin Bouwmeester

Alle rechten voorbehouden OBB-Ingenieurs © 29-nov-21. Overleg bij kopiëren even, zodat de strekking niet uit verband raakt.