20251028 BB Koersdocument raad

Op deze manier werd zichtbaar hoe de opgehaalde belangen zich tot elkaar en tot de gewenste richting voor Hellendoorn 2040 verhouden. Sommige onderwerpen pasten duidelijk binnen één opgave, terwijl andere, zoals duurzaamheid of leefbaarheid, juist meerdere opgaven raakten. In die gevallen is de inbreng gekoppeld aan het domein waar de meeste invloed of beleidsruimte ligt, met verwijzingen naar de samenhang tussen de thema’s. De geordende input is vervolgens voorgelegd aan ambtenaren uit verschillende beleidsvelden, die per thema een reflectie en advies toevoegden. Zij bekeken niet alleen de inhoud van de inbreng, maar ook de bredere context: ▪ Trends en ontwikkelingen die op de gemeente afkomen, zoals demografische verschuivingen, de energietransitie of veranderende landbouwpraktijken; ▪ Juridische en financiële kaders, die bepalen wat binnen de huidige wetgeving en middelen mogelijk is; ▪ Beleidsruimte en uitvoerbaarheid, om te verkennen hoe maatschappelijke wensen op korte en lange termijn vertaald kunnen worden naar beleid. Wanneer een wens of idee juridisch of beleidsmatig niet uitvoerbaar bleek, is dat in het ambtelijke advies benoemd. Tegelijkertijd is de strekking van de inbreng (de achterliggende behoefte of waarde) wel meegenomen in de verdere uitwerking van het toekomstbeeld. Zo bleef de essentie van wat de samenleving belangrijk vindt herkenbaar.

10.3 Afwegen van belangen Na het ordenen en duiden van de maatschappelijke inbreng kwam het moment van bestuurlijke afweging. Het college nam de geordende thema’s en de adviezen van de ambtelijke organisatie als vertrekpunt voor een gezamenlijke zoektocht: hoe vertaal je de uiteenlopende wensen, zorgen en waarden uit de samenleving naar een koers die richting geeft aan de toekomst van de gemeente Hellendoorn richting 2040? Het afwegen van belangen gebeurde niet in één stap, maar in een zorgvuldig opgebouwd proces waarin begrijpen, duiden en wegen elkaar opvolgden. Hieronder worden de stappen toegelicht aan de hand van de centrale keuze voor groei om onze kwaliteiten te behouden. Stap 1 – De maatschappelijke inbreng begrijpen Het college begon met het verkennen van de veelheid aan stemmen die in de participatie naar voren waren gekomen. Inwoners spraken over hun zorgen over de woningmarkt en de wens dat jongeren in de gemeente Hellendoorn kunnen blijven wonen. Jongeren vertelden dat ze zich verbonden voelen met de gemeente, maar geen betaalbare woning kunnen vinden. Ondernemers legden het verband tussen wonen en werken: zonder woningen geen personeel, zonder personeel geen vitale lokale economie. Stakeholders, zoals zorg- en welzijnsorganisaties, benadrukten dat groei ook nodig is om voorzieningen en het verenigingsleven in stand te houden. 58

Tegelijkertijd klonken er andere geluiden. Boeren wezen op de druk die woningbouw kan leggen op landbouwgrond en hun bedrijfsvoering. Dorpsvertegenwoordigers vroegen aandacht voor behoud van de dorpse identiteit, terwijl natuurorganisaties opriepen het landschap, de rust en de openheid te beschermen. Ook vanuit de regio kwam het signaal om groei in samenhang met buurgemeenten te organiseren, zodat woningbouw niet leidt tot concurrentie, maar tot versterking van het geheel. Stap 2 – De adviezen vanuit de organisatie De ambtelijke organisatie bracht deze uiteenlopende signalen samen en voorzag ze van reflectie en context. In de adviezen werd gewezen op demografische trends: een groeiende woningbehoefte door vergrijzing en gezinsverdunning en op landelijke en regionale opgaven die ook voor de gemeente Hellendoorn richtinggevend zijn. Tegelijkertijd werden de juridische, fysieke en milieukundige grenzen benoemd: uitbreiding kan niet overal, en de ruimte is schaars. Het ambtelijke beeld dat hieruit ontstond was genuanceerd. Groei is noodzakelijk om de leefbaarheid op peil te houden, maar vraagt om slimme en zorgvuldige keuzes. Naast verdichting binnen de bestaande kernen en herontwikkeling van leegstaande locaties, is uitbreiding aan de randen van de dorpen ook nodig. Stap 3 – De bestuurlijke weging Met die inzichten op tafel begon het college aan de bestuurlijke weging.

De verschillende belangen werden niet los van elkaar bekeken, maar in hun onderlinge verband: hoe kunnen wonen, werken, landbouw, natuur en leefbaarheid elkaar versterken in plaats van verdringen? In het gesprek kwam naar voren dat groei noodzakelijk is om jongeren perspectief te bieden, voorzieningen in stand te houden en de lokale economie gezond te houden. Tegelijkertijd moest die groei passen bij de schaal en het karakter van de gemeente Hellendoorn. Het college besprak verschillende scenario’s en woog daarbij telkens de gevolgen voor landschap, landbouw, mobiliteit en voorzieningen af. De conclusie was helder: de gemeente Hellendoorn moet groeien om leefbaar te blijven, maar dat kan alleen met maat en zorg. Groei wordt daarom niet gezien als doel op zich, maar als middel om leefbaarheid te behouden. Bouwen gebeurt bij voorkeur binnen de bestaande kernen en aan de randen van dorpen waar dat ruimtelijk verantwoord is, met aandacht voor groen, voorzieningen en bereikbaarheid. Deze manier van afwegen: luisteren, analyseren, en vervolgens kiezen met oog voor samenhang en toekomst, kenmerkte het gehele proces van koersvorming. Zo kreeg de Koers Hellendoorn 2040 vorm als het resultaat van vele stemmen, adviezen en zorgvuldige bestuurlijke keuzes.

59

11. Vervolg Met de vaststelling van de koers in stap 5 hebben we het fundament gelegd voor de brede omgevingsvisie Hellendoorn 2040. In stap 6 bouwen we daarop voort. De koers (met de vier opgaven en de bijbehorende ambities) vormt het vertrekpunt voor de verdere uitwerking van de visie. In deze stap werken we de koers gebiedsgericht uit. We brengen in beeld wat de ambities betekenen voor de verschillende dorpen, wijken en het buitengebied. Daarbij wordt onderzocht hoe opgaven als wonen, landbouw, natuur, mobiliteit en energie zich in elk gebied tot elkaar verhouden, en welke kansen of knelpunten daaruit voortkomen. Door deze gebiedsgerichte benadering maken we zichtbaar hoe de ambities zich ruimtelijk vertalen en toetsen we of de koers haalbaar en uitvoerbaar is binnen de bestaande fysieke en maatschappelijke ruimte.

Figuur 26: gebiedsindeling voor de uitwerking in de brede omgevingsvisie

60

Daarnaast kijken we in deze stap naar de rol van de gemeente: welke taken en verantwoordelijkheden nemen we zelf, en wat vragen we van andere partijen, zoals inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, provincie en waterschap, om de ambities waar te maken. De omgevingsvisie laat zo niet alleen zien wat we willen bereiken, maar ook met wie en hoe we dat doen. Op basis van deze uitwerking verkennen we welke programma’s nodig zijn om de ambities te realiseren. Welke programma’s dit moeten zijn, weten we nu nog niet. Wat we wel weten is dat deze programma’s samen de schakel vormen tussen de strategische koers en de uitvoering in de praktijk. Tot slot kijken we wat de koers en de gebiedsgerichte uitwerking betekenen voor het toekomstige omgevingsplan. De omgevingsvisie geeft richting aan de inhoud en prioriteiten van dat plan: waar regels moeten worden aangepast, waar ruimte kan worden geboden en welke kwaliteitseisen we willen borgen. De resultaten van deze stap worden verwerkt in de ontwerp brede omgevingsvisie. De brede omgevingsvisie ligt in april/mei 2026 ter inzage. Daarna wordt het zienswijzendocument opgesteld en de ontwerp brede omgevingsvisie afgerond. Het is de bedoeling de ontwerp brede omgevingsvisie in Q3 ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad.

61