2025-09-29 Initiatiefvoorstel Pilot Burgerberaad Ontmoetingsplekken in Hellendoorn (OUDE VERSIE)

Initiatiefvoorstel Zaaknummer: 2025-012061 Onderwerp Pilot burgerberaad ‘Ontmoetingsplekken’ in gemeente Hellendoorn

VOORSTEL 1. Een pilot te houden voor een burgerberaad over het thema 'ontmoetingsplekken' binnen de gemeente Hellendoorn. 2. Hierbij de volgende inhoudelijke kaders vast te stellen: a. Deelnemers worden geworven via gewogen loting zodat het burgerberaad een afspiegeling vormt van de samenleving; b. De centrale vraagstelling, inhoudelijke reikwijdte en het financiële kader voor de uitvoering van adviezen worden vooraf vastgelegd in een plan van aanpak. 3. Het college te verzoeken om de raad te informeren over het plan van aanpak voor het uitvoeren van dit burgerberaad en de benodigde middelen voor het opstellen van dit plan van aanpak mee te nemen in de Najaarsrapportage 2025; 4. Het college te verzoeken ernaar te streven de resultaten van de pilot voor 1 juli 2026 te presenteren; 5. De adviezen van het burgerberaad in principe over te nemen, tenzij zwaarwegende belangen zich daartegen verzetten. In dat geval motiveert de raad haar besluit. 6. Voor de begeleiding en advisering een raadswerkgroep in te stellen. 7. Na afloop van het burgerberaad een evaluatie uit te voeren met alle betrokkenen en de raad te informeren over de uitkomsten.

INLEIDING In het collegeprogramma is bestuurlijke vernieuwing een speerpunt. Tijdens een raadsbijeenkomst over participatie in januari 2024 is het instrument ‘burgerberaad’ door de VNG gepresenteerd. Diverse fracties spraken toen de wens uit om hiermee te experimenteren.

Een burgerberaad is een vorm van participatieve democratie waarbij een groep gelote inwoners op basis van informatie, overleg en reflectie tot aanbevelingen komt over een maatschappelijk thema. Voor deze pilot kiezen we voor het thema ontmoetingsplekken. Dit is een breed en laagdrempelig onderwerp dat maatschappelijk relevant is en niet polariseert. Ontmoetingsplekken vormen een toegankelijk en maatschappelijk relevant thema dat breed gedragen wordt in de samenleving. Het

onderwerp leent zich goed voor een burgerberaad, omdat het niet snel tot polarisatie leidt en inwoners er gemakkelijk over mee kunnen denken en praten. In de bestaande Dorpontwikkelplannen (DOP’s), Wijkontwikkelplannen (WOP’s) en Buurtontwikkelplannen (BOP’s) zijn al diverse wensen en uitgangspunten opgenomen met betrekking tot ontmoetingsplekken. Ook de nog op te stellen accommodatievisie zal hier nadrukkelijk op ingaan. Deze documenten bevatten belangrijke randvoorwaarden en kaders die richting geven aan de invulling van ontmoetingsplekken binnen de gemeente.

Het is essentieel dat deze plannen en uitgangspunten integraal worden meegenomen in het opzetten en uitvoeren van het burgerberaad, zodat het aansluit bij reeds vastgestelde lokale behoeften en beleidskaders.

BEOOGD EFFECT Het doel is om voor juli 2026 een breed gedragen advies op te leveren over hoe de gemeente Hellendoorn nu en in de toekomst voldoende formele en informele ontmoetingsplekken kan bieden in buurten, wijken en kernen.

Het burgerberaad versterkt zo de lokale democratie, draagt bij aan breed draagvlak voor beleid en biedt nieuwe inzichten over ontmoeting en sociale verbinding in de gemeente. Bovendien is het doel om ervaring op te doen met een -voor de gemeente Hellendoorn nieuwinstrument: het Burgerberaad.

ARGUMENTEN 1.1. Burgerberaad ‘ontmoetingsplekken’ Een burgerberaad zorgt voor breed draagvlak en betrokkenheid bij het thema ontmoetingsplekken. Door middel van een gewogen loting en een goed begeleid participatieproces worden inwoners actief betrokken bij het vormen van beleid. 1.2. Meerwaarde ‘ontmoetingsplekken’ Ontmoetingsplekken zijn cruciaal voor sociale cohesie, welzijn en preventie van eenzaamheid. Zowel formele plekken (zoals buurthuizen, sportaccommodaties) als informele plekken (zoals bankjes, parkjes of koffietafels) dragen bij aan contact, verbinding en veiligheid in buurten.

1.3. Pilot Het thema is ideaal voor een pilot omdat het concreet, herkenbaar en niet-polariserend is. Dat maakt het een goede eerste stap om ervaring op te doen met het instrument burgerberaad in Hellendoorn.

2.1. Kaders Heldere kaders geven richting aan en vertrouwen in het proces. Het gaat om een eenmalige pilot die bewust wordt afgebakend qua tijd, onderwerp en doelgroep en kosten. Deze aspecten worden door het college vastgelegd in een plan van aanpak. Het maximale beschikbare budget wordt vooraf vastgesteld.

3.1. Plan van aanpak Het opstellen van een plan van aanpak draagt bij aan de zorgvuldige voorbereiding van het burgerberaad. Het college wordt gevraagd om de raad te informeren over het opgestelde plan van aanpak. Dit stelt de raad in staat het beraad zorgvuldig voor te bereiden.

4.1 Uitkomst voor juli 2026 Door het burgerberaad voor juli 2026 af te ronden, is er meer kans dat inwoners actief betrokken blijven en dat de uitkomsten eventueel verwerkt kunnen worden in de Programmabegroting 2027. De deadline van juli voorkomt dat het burgerberaad aan kracht en zichtbaarheid verliest.

5.1. Opvolging advies Zwaarwegende adviezen verdienen serieuze opvolging. Door het burgerberaad vooraf te erkennen als een belangrijk instrument voor burgerparticipatie, krijgt het proces legitimiteit. Hoewel het burgerberaad formeel geen adviesorgaan is, worden de aanbevelingen die eruit voortkomen in principe opgevolgd door de raad.

6.1.Rol van de raadswerkgroep Voorgesteld wordt om een raadswerkgroep in te stellen, met uit elke fractie één vertegenwoordiger. Het college gebruikt deze raadswerkgroep als klankbordgroep tijdens het opstellen van het plan van aanpak en de voorbereiding en uitvoering van het burgerberaad. Eventuele besluitvorming over onderdelen of over de uitkomsten blijft uiteraard voorbehouden aan de raad.

7.1.Evaluatie resultaten Evaluatie biedt inzicht in de werking en waarde van het instrument voor toekomstig gebruik. Een evaluatie maakt het mogelijk te leren van deze pilot en een goede afweging te maken over verdere toepassing van burgerberaden.

KANTTEKENINGEN 1.1. Burgerberaad ‘ontmoetingsplekken’ De uitvoering van het burgerberaad vraagt een aanzienlijk budget, maar het gaat om een eenmalige pilot die bewust wordt afgebakend qua tijd, onderwerp en doelgroep. Het maximale beschikbare budget wordt vooraf vastgesteld.

2.1. Kaders Het risico bestaat dat het advies niet uitvoerbaar is binnen het budget, maar dit wordt voorkomen door vooraf een uitvoeringskader en financiële bandbreedte mee te geven aan de deelnemers.

4.1. Opvolging advies Er kan kritiek ontstaan als adviezen van het burgerberaad niet worden opgevolgd, maar door de afspraak dat de raad gemotiveerd moet afwijken van het advies, wordt dit risico ondervangen.

5.1. Evaluatie resultaten De uitkomsten komen pas in de volgende raadsperiode, maar met een goede overdracht en vastlegging van resultaten blijft het resultaat bruikbaar, ongeacht politieke samenstelling.

FINANCIËN Op basis van ervaringen in andere gemeenten en de handreiking van de VNG wordt het benodigde budget voor deze pilot geraamd tussen de €150.000 en €300.000. Binnen dit budget zijn de volgende onderdelen inbegrepen: - voorbereiding en begeleiding door een gespecialiseerd bureau; - gewogen lotingsprocedure en communicatiecampagne; - deelnemersvergoeding voor 100 deelnemers aan vier tot vijf bijeenkomsten; - verslaglegging, publiekscommunicatie en evaluatie.

Na het opstellen van het plan van aanpak wordt duidelijk wat het benodigde budget is voor het uitvoeren van het burgerberaad. Het college wordt gevraagd de raad te informeren over het plan van aanpak. Het college kan gelijktijdig een begrotingswijziging voorleggen aan de raad, voor het beschikbaar stellen van middelen voor het uitvoeren van het burgerberaad. Bij een eventuele overschrijding van het richtbedrag van €150.000 verwachten de indieners een stevige onderbouwing van de meerkosten.

VERVOLG Na het raadsbesluit wordt het college gevraagd zo snel mogelijk te starten met het opstellen van het plan van aanpak voor het uitvoeren van dit burgerberaad.

COMMUNICATIE Omdat dit burgerberaad een pilot betreft, is het van belang de inwoners vooraf mee te nemen dat we een burgerberaad gaan houden als pilot, dat het burgerberaad over sociale ontmoetingsplekken gaat en over het proces van een burgerberaad.

Via de gemeentelijke kanalen als website en sociale media informeren we inwoners over het burgerberaad, het doel ervan en de werkwijze van een burgerberaad. Vervolgens informeren we achteraf inwoners over wat er met de adviezen uit het burgerberaad wordt gedaan.

De communicatie verloopt in drie fasen, te weten vooraf, tijdens en achteraf. Zie onderstaande tabel voor de verdere uitwerking;

Doelgroep Alle inwoners

Vooraf

Tijdens

Achteraf

•

•

Updates over

•

Resultaten/adviezen

voortgang

•

Wat gebeurt met de

Campagne met uitleg over een burgerberaad,

•

Sfeer impressies

•

Deelnemers krijgen

adviezen?

het onderwerp en het belang van deelname Deelnemers

•

Brief met uitleg en oproep aan

•

praktische info

Wat gebeurt concreet met de adviezen?

te melden Raad

•

Initiatiefvoorstel

•

•

Plan van

keer mee te kijken bij

aanpak

een bijeenkomst van

gemaakt met

het burgerberaad

Mogelijkheid een

bureau voor burgerberaad

BIJLAGEN N.v.t.

Nijverdal, 11 augustus 2025, Thea ten Have, Peter de Noord, en Jeroen Piksen

•

Resultaten/adviezen rapport van burgerberaad

•

Wat gebeurt met de adviezen?

•

Evaluatie en resultaten