CConstaterende datHeiloo
Koppel je AI →
Document · PDF

Toelichting op verordening Wmo 2015 en Jeugdwet 2027

Commissie zaal 1 1 december 2026, gemeente HeilooBij agendapunt: Verordening Wmo 2015 en Jeugdwet 2027 - 21:155.482 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Toelichting Verordening Wmo 2015 en Jeugdwet 2027 Inleiding Deze toelichting geeft per hoofdstuk inzicht in de belangrijkste inhoudelijke keuzes, de toepassing van de verordening en de belangrijkste verschillen ten opzichte van de huidige verordening. De nieuwe verordening geeft, net als de huidige verordening, uitvoering aan de wettelijke opdracht van de gemeenteraad om regels te stellen over het aanbod van voorzieningen, de voorwaarden voor toekenning en de wijze van beoordeling van aanvragen op grond van de Jeugdwet en de Wmo 2015. De nieuwe verordening is echter inhoudelijk uitgebreider en systematischer opgebouwd. Een belangrijke reden hiervoor is dat verschillende elementen die in de uitvoeringspraktijk bepalend zijn voor de beoordeling van een hulpvraag, in de huidige verordening nog niet of slechts beperkt zijn beschreven. Het gaat onder meer om begrippen en afwegingskaders zoals eigen kracht, gebruikelijke hulp en het concrete aanbod van maatwerkvoorzieningen. Door deze onderwerpen in de nieuwe verordening expliciet uit te werken, ontstaat meer duidelijkheid voor inwoners, professionals, aanbieders en het college. Uit jurisprudentie volgt bovendien dat wezenlijke onderdelen van het beoordelingskader in de verordening zelf moeten zijn uitgewerkt en niet uitsluitend in nadere regels kunnen worden opgenomen.

Hiermee wordt de rechtszekerheid van inwoners geborgd en wordt voor de gemeenteraad zichtbaar welke inhoudelijke kaders zij vaststelt. Daarnaast is gekozen voor een meer leesbare en logisch opgebouwde verordening. De indeling volgt zoveel mogelijk de route die een inwoner in de praktijk doorloopt: van melding en toegang, via onderzoek en aanvraag, naar besluitvorming, uitvoering, kwaliteit en toezicht. Dit maakt de verordening beter navolgbaar (voor aanvrager en behandelaar) en daardoor eenvoudiger toepasbaar in de dagelijkse uitvoering. De keuze voor één gezamenlijke verordening voor Jeugdwet en Wmo 2015 blijft gehandhaafd. Deze keuze sluit aan bij de integrale werkwijze van de toegang en het sociaal team. Inwoners komen vaak met samenhangende vragen, waarbij onderscheid tussen jeugd, Wmo, gezin, netwerk en leefomgeving in de praktijk niet altijd scherp te maken is. Een gezamenlijke verordening ondersteunt daarom een integrale beoordeling, voorkomt dubbelingen en draagt bij aan een eenduidige werkwijze voor inwoners en professionals. Leeswijzer In deze toelichting wordt per hoofdstuk ingegaan op de belangrijkste beleidskeuzes die gemaakt zijn en daarbij wordt nader toegelicht waarom deze keuzes gemaakt zijn.

Deze verordening bevat zowel technische/juridische wijzigingen als beleidsmatige keuzes; Technische keuzes: zijn wijzigingen die noodzakelijk zijn vanwege wetgeving, jurisprudentie, rechtmatigheidseisen, regionale samenwerking of een eenduidige uitvoering. Voor deze onderdelen heeft de gemeenteraad beperkte beleidsruimte. Beleidskeuzes: betreffen onderwerpen waarbij de gemeenteraad binnen de wettelijke kaders een eigen afweging kan maken. Deze keuzes bepalen hoe de gemeente invulling geeft aan haar verantwoordelijkheid voor ondersteuning van inwoners. Per hoofdstuk wordt onderscheid gemaakt tussen technische en beleidskeuzes. Tot slot bevat deze toelichting een hoofdstuk over de implementatie van de verordening. Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Dit hoofdstuk bevat de begripsbepalingen, de reikwijdte en de verantwoordelijkheidsverdeling. Technische beleidskeuzes: • maximale duidelijkheid voor inwoners (rechtszekerheid en toegankelijkheid); • duidelijke afbakening van verantwoordelijkheden tussen alle met ons samenwerkende gemeenten.

• duidelijke afbakening van bevoegdheden tussen gemeenteraad en college, waarbij de raad de inhoudelijke kaders en rechten van inwoners vastlegt in de verordening en het college uitsluitend nadere regels stelt voor de uitvoering Toelichting: Begrippen zijn concreet uitgewerkt om interpretatieverschillen te voorkomen en de verordening beter toegankelijk en navolgbaar te maken voor inwoners, professionals en aanbieders. De verordening sluit aan bij landelijke wetgeving, maar werkt deze nader uit waar de gemeenteraad beleidsruimte heeft. Daarbij is gekozen voor een heldere afbakening van bevoegdheden tussen de gemeenteraad en het college. De gemeenteraad stelt in de verordening de inhoudelijke kaders vast, waaronder de criteria voor ondersteuning, de afbakening van rechten en plichten en de beschikbare voorzieningen. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze kaders en kan daarvoor nadere regels vaststellen voor zover deze betrekking hebben op de praktische uitvoering. Door deze verdeling van verantwoordelijkheden rechtstreeks in de verordening vast te leggen, ontstaat meer duidelijkheid over welke keuzes door de gemeenteraad worden gemaakt en welke bevoegdheden bij het college liggen. Dit draagt bij aan de rechtszekerheid, de toegankelijkheid en de transparantie van het stelsel voor inwoners. Hoofdstuk 2.

Vormen van hulpverlening Dit hoofdstuk beschrijft de verschillende vormen van ondersteuning waaronder; algemene voorzieningen, basisjeugdhulp en maatwerkvoorzieningen. Technische keuzes: • Transparantie over ingekochte maatwerkvoorzieningen • Sterk voorliggend veld; Algemene voorzieningen en Basisjeugdhulp worden nadrukkelijk gepositioneerd als eerste stap in ondersteuning. Beleidskeuze: • Basisjeugdhulp als aparte categorie; Basisjeugdhulp betreft lichte, preventieve ondersteuning die zonder beschikking toegankelijk is, maar wel wordt beoordeeld door de gemeente. Toelichting: Basisjeugdhulp is een nieuw begrip in deze verordening en volgt uit het feit dat de gemeente in het kader van haar preventieve opdracht steeds meer zelf laagdrempelige hulp aanbiedt. Hiermee krijgt dit aanbod waaronder de Jeugdhulpmedewerker, maar ook al langer bestaand aanbod zoals Jeugd – en Gezinscoaches een duidelijke eigen plek in de verordening. Deze keuze sluit aan bij landelijke ontwikkelingen. In de internetconsultatie voor de herziening van de reikwijdte van de Jeugdwet wordt Basisjeugdhulp ook als afzonderlijk begrip geïntroduceerd. De gemeenteraad sluit hierop vooruitlopend aan door deze ondersteuningsvorm expliciet in de verordening op te nemen.

Hiermee wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen lichte en specialistische hulp om inzet van zwaardere jeugdhulp te voorkomen en waar mogelijk het stelsel meer preventief en proportioneel (zo licht als mogelijk) in te richten. Daarnaast zijn ook de ingekochte maatwerkvoorzieningen uitgebreid en expliciet opgenomen in deze verordening waar deze in de vorige verordening nog heel algemeen beschreven waren. In de bijlage bij de verordening wordt elke beschikbare maatwerkvoorziening nader toegelicht, inclusief een verdere uitwerking van de doelgroep, de duur en de frequentie van de voorziening. Dit maakt voor inwoners inzichtelijk welke voorzieningen bestaan en wanneer deze kunnen worden ingezet. De gemeenteraad kiest er met het vaststellen van deze verordening nadrukkelijk voor om zelf vast te leggen welke maatwerkvoorzieningen beschikbaar zijn. Dit is een expliciete invulling van de raadsbevoegdheid en vloeit voort uit de zogeheten afbakeningsplicht: de raad moet bepalen onder welke voorwaarden en voor welke voorzieningen inwoners in aanmerking kunnen komen.

Dit betekent dat: • de inhoud en het aanbod van maatwerkvoorzieningen niet uitsluitend door het college kan worden bepaald via contractvorming of nadere regels; • wijzigingen in het aanbod van voorzieningen, bijvoorbeeld als gevolg van een nieuwe aanbesteding of gewijzigde contracten met aanbieders, niet alleen bestuurlijk door het college kunnen worden vastgesteld; • dergelijke wijzigingen ook een aanpassing van de verordening vereisen. Met deze keuze wordt de rol van de gemeenteraad als kaderstellend orgaan versterkt en voorkomen dat de inhoud van aanspraken feitelijk buiten de raad om wordt bepaald. Hiermee wordt voldaan aan de eisen van rechtszekerheid, doordat voor inwoners duidelijk en juridisch afdwingbaar is waar zij recht op hebben. Deze werkwijze draagt daarmee bij aan zowel transparantie richting inwoners als juridische houdbaarheid van besluiten. Hoofdstuk 3. Toegang Dit hoofdstuk bevat regels over de verschillende routes waarlangs een vraag rondom jeugdhulp en/of Wmo 2025 kan worden gemeld. Technische keuze: • Afbakening in verschillende toegangsroutes Toelichting: In de verordening is nadrukkelijk geregeld hoe de verantwoordelijkheden zijn verdeeld tussen de verschillende wettelijke kaders en verwijzers.

Dit betreft onder meer: • de toegang via de gemeente (sociaal team); • de toegang via medische verwijzers (zoals huisarts en specialist); • de rol van Veilig Thuis bij acute en onveilige situaties; • toegang via het justitieel kader. Hierbij is vastgelegd wie welke bevoegdheid heeft, zodat voor inwoners en samenwerkingspartners duidelijk is welke route gevolgd kan worden. Dit voorkomt onduidelijkheid en bevorderd een goede samenwerking met de verschillende partners (medische verwijzers, justitieel kader, onderwijs en Veilig Thuis) en draagt bij aan een zorgvuldige en integrale benadering van de hulpvraag. Zo is de toegang tot jeugdhulp via een medische verwijzers gereguleerd, waarbij het college een toetsende rol behoudt om te borgen dat de ingezette ondersteuning past binnen de kaders van deze verordening. Dit betekent dat het college kan beoordelen of: • de ingezette hulp noodzakelijk, passend en doelmatig is; • geen sprake is van overlap met voorliggende voorzieningen of eigen kracht; • de inzet past binnen het gemeentelijke aanbod en de in de verordening vastgestelde voorzieningen. • Rol van de centrumgemeente; Voor specifieke voorzieningen, zoals maatschappelijke opvang, beschermd wonen en aanverwante vormen van ondersteuning, is de verantwoordelijkheid belegd bij de centrumgemeente.

De verordening sluit hierbij aan door te bepalen dat: • meldingen voor deze voorzieningen worden gedaan bij of doorgestuurd naar de centrumgemeente; • de centrumgemeente verantwoordelijk is voor indicatiestelling, aanbod en uitvoering; • de lokale gemeente betrokken blijft bij afstemming en continuïteit van ondersteuning. Met deze inrichting van de toegang wordt duidelijkheid geboden over rollen en verantwoordelijkheden en voorkomen dat inwoners tussen verschillende loketten of wettelijke kaders vallen. Dit borgt dat ondersteuning integraal, doelmatig en rechtmatig wordt ingezet. Hoofdstuk 4. Onderzoek Dit hoofdstuk beschrijft het integrale onderzoek naar de hulpvraag. Het onderzoek omvat in ieder geval: • de persoonlijke situatie van de inwoner; • de aard en omvang van de hulpvraag; • de mogelijkheden van eigen kracht en het sociale netwerk; • de inzet en toereikendheid van voorliggende (algemene) voorzieningen. Het onderzoek vormt de basis voor een zorgvuldig, transparant en juridisch houdbaar besluit.

Technische keuzes: • Ook voor Jeugdwet aansluiten bij de melding, onderzoek, aanvraag structuur Wmo • Vooruitlopend en aansluitend op eventuele wetswijziging Jeugdwet Toelichting: De stappen van het onderzoek Jeugdwet sluiten aan bij de 10 onderzoekstappen zoals beschreven door de Centrale Raad van Beroep en bij de uitgangspunten en voorgenomen wijzigingen zoals opgenomen in de internetconsultatie over de reikwijdte van de Jeugdwet. Vooruitlopend op eventuele wetswijzigingen zijn deze uitgangspunten al in dit onderzoeksproces verwerkt. Ook de 5 onderzoek stappen van de Centrale Raad van Beroep voor Wmo zijn opgenomen. Daarnaast wordt voor de Jeugdwet aangesloten bij de melding- en aanvraagstructuur zoals die binnen de Wmo wordt gehanteerd. Hiermee wordt invulling gegeven aan een eenduidige en herkenbare werkwijze voor inwoners en professionals, passend bij de richting die in de internetconsultatie over de reikwijdte van de Jeugdwet wordt geschetst. Ook deze werkwijze wordt vooruitlopend op mogelijke wetswijzigingen al toegepast. Hoofdstuk 5. Aanvraag en besluit Dit hoofdstuk beschrijft route voor aanvraag en besluit. Het hoofdstuk “Aanvraag en besluit” moet worden gelezen in samenhang met het hoofdstuk Toegang, waarin de verschillende routes naar ondersteuning zijn vastgelegd en het hoofdstuk Onderzoek, waarin de inhoudelijke beoordeling van de hulpvraag plaatsvindt.

Technische keuze: • Fasering melding, onderzoek en besluit • Verschillende routes voor indienen van aanvragen Toelichting: De verordening regelt dat de termijnen voor melding, onderzoek, aanvraag en besluitvorming binnen de Jeugdwet gelijk zijn met de systematiek van de Wmo 2015. Dit betekent dat: • de volgorde en duur van de doorlooptijden van het proces voor beide domeinen identiek zijn; • wordt gewerkt met een herkenbare fasering van melding → onderzoek → aanvraag → besluit; • en dezelfde uitgangspunten gelden voor zorgvuldigheid en besluitvorming. Deze keuze is bewust gemaakt om duidelijkheid en eenduidigheid te bieden aan zowel inwoners als professionals en om verschillen in werkwijze tussen Jeugdwet en Wmo te voorkomen. Hierdoor is de uitvoering eenvoudiger en beter navolgbaar en uitlegbaar te maken. Met het gelijktrekken van deze termijnen loopt de verordening vooruit op de voorgenomen wetswijzigingen zoals beschreven in de internetconsultatie over de reikwijdte van de Jeugdwet. De verordening biedt daarnaast ruimte voor verschillende manieren om een aanvraag voor een maatwerkvoorziening in te dienen. Hiermee wordt aangesloten bij de diversiteit aan situaties van inwoners en wordt het proces klantvriendelijker.

Een aanvraag kan onder meer plaatsvinden via het ondertekende onderzoeksverslag, via een schriftelijk verzoek van de belanghebbende en – in het geval van jeugdhulp – via een aanbieder na verwijzing. Hiermee wordt geborgd dat de toegang niet afhankelijk is van één formele route en dat inwoners op een passende manier kunnen aansluiten bij het proces. Een belangrijke beleidskeuze hierin is dat het in bepaalde situaties (Jeugdwet) mogelijk is om via een aanbieder een aanvraag te laten verlopen. Dit speelt bij voortzetting of wijziging van ondersteuning en een aanbieder, na onderzoek, een verzoek indient bij het college. Dit betekent dat een verkorte en meer klantvriendelijke route mogelijk is. Daarnaast vermindert het administratieve lasten en druk op de toegang en sluit het beter aan bij de praktijk waarin ondersteuning vaak al loopt. Tegelijk blijft geborgd dat het college een volledige toets aan de verordening uitvoert en dat ook in deze verkorte route dezelfde criteria gelden voor toekenning of afwijzing. Hoofdstuk 6. Eigen kracht en gebruikelijke hulp Dit hoofdstuk vormt een kernonderdeel van de verordening en geeft nader invulling aan de begrippen Eigen kracht en gebruikelijk hulp en de beoordelingscriteria en zorgt daarmee voor afbakening van de reikwijdte van de Jeugdhulpplicht.

Technische keuze: • Eigen kracht en gebruikelijk hulp zijn nader uitgewerkt in verordening i.p.v. in nadere regels. Beleidskeuze: • Uitgangspunt is zelf- en samenredzaamheid eerst en gemeente als vangnet als dit niet of niet meer lukt. Toelichting: Uit jurisprudentie volgt dat begrippen zoals eigen kracht en gebruikelijke hulp niet abstract mogen blijven, maar concreet moeten worden uitgewerkt in de verordening zelf. Dit is noodzakelijk om te voldoen aan het rechtszekerheidsbeginsel en de afbakeningsplicht van de gemeenteraad. De wettelijke begrippen uit de Jeugdwet en de Wmo 2015 bieden op zichzelf onvoldoende houvast voor inwoners. Daarom is het vereist dat de gemeenteraad duidelijk aangeeft wat onder deze begrippen wordt verstaan en op basis waarvan wordt beoordeeld wanneer ondersteuning wel of niet wordt ingezet. De verordening voorziet hierin door heldere definities op te nemen en uitgebreide beoordelingscriteria vast te leggen. Hiermee wordt een duidelijk en toetsbaar afwegingskader geboden waarin onder andere wordt gekeken naar: • de aard, omvang en duur van de hulpvraag; • de mogelijkheden van de belanghebbende en het netwerk; • de gebruikelijkheid van de gevraagde ondersteuning; • de balans tussen draagkracht en draaglast; • en het risico op overbelasting.

Door deze uitwerking weten inwoners beter waar zij aan toe zijn en wat van hen en hun omgeving wordt verwacht, beschikken professionals over een eenduidig en navolgbaar toetsingskader en wordt voorkomen dat besluiten afhankelijk zijn van interpretatie of willekeur. Dit betekent dat onderzoek naar de inzet van ondersteuning altijd plaatsvindt volgens het principe: eigen kracht → sociaal netwerk → algemene en/of algemeen gebruikelijke voorzieningen → maatwerkvoorziening. Deze volgorde is echter niet leidend; uitgangspunt is steeds welke ondersteuning passend en noodzakelijk is. Daarbij wordt wel eerst bezien wat de inwoner zelf, met het sociaal netwerk en met voorliggende voorzieningen kan realiseren, voordat een maatwerkvoorziening aan de orde is. Uitgangspunt is -waar mogelijk- zoveel mogelijk eigen regie voor de inwoner. Hoofdstuk 7. Persoonsgebonden budget (Pgb) Dit hoofdstuk gaat aanvullende regels specifiek voor de inzet van het persoonsgebonden budget (Pgb).

Technische keuzes: • Kwaliteitseisen aan aanbieders • Eisen aan budgethouders Beleidskeuze: • Nieuwe gedifferentieerde tariefsystematiek Toelichting: De gemeenteraad kiest voor een duidelijke en gedifferentieerde tariefsystematiek: • 75% van het tarief in natura voor zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) • 85% van het tarief in natura voor zorgorganisaties • 120% van het wettelijk minimumloon voor informele ondersteuning Deze systematiek sluit aan bij verschillen in kostenstructuur tussen aanbieders, waarbij uitgangspunt is organisaties hogere kosten hebben dan zzp-ers. Dit onderscheid is gebaseerd op verschillen in overhead en organisatiekosten, verschillen in schaalgrootte en administratieve lasten en de mate waarin kwaliteit structureel is geborgd binnen organisaties. Door deze differentiatie sluiten tarieven beter aan bij de werkelijke kosten, wordt overcompensatie voorkomen en blijft de inzet van Pgb doelmatig. Hiermee wordt invulling gegeven aan het uitgangspunt dat tarieven reëel en kostendekkend moeten zijn en tegelijkertijd doelmatig en uitlegbaar blijven. Voor informele ondersteuning is gekozen voor een tarief van 120% van het wettelijk minimumloon.

Deze keuze ligt boven het niveau dat strikt uit jurisprudentie voortvloeit, maar is bewust gemaakt en juridisch te onderbouwen, omdat het tarief structureel toereikend moet zijn gedurende de looptijd van de beschikking en niet afhankelijk moet zijn van tussentijdse indexeringen. De gemeenteraad kiest ervoor om niet jaarlijks te indexeren, maar tarieven alleen aan te passen bij een nieuwe toekenning. Dit heeft tot gevolg dat: • beschikkingen voor informele Pgb’s in de regel voor een beperkte duur (maximaal 2 jaar) worden afgegeven; • en het tarief gedurende die periode voldoende hoog moet zijn om inflatie en loonontwikkeling op te vangen. Deze systematiek voorkomt dat tarieven gedurende de looptijd feitelijk ontoereikend worden en waarborgt daarmee dat het Pgb daadwerkelijk kan leiden tot passende ondersteuning. Een belangrijke reden voor deze keuze is het beperken van administratieve lasten. Indien jaarlijks zou worden geïndexeerd moeten inwoners jaarlijks hun zorgovereenkomsten aanpassen of vernieuwen en ontstaat extra administratieve belasting bij zowel inwoner, Sociale Verzekeringsbank (SVB) als gemeente. Door te kiezen voor een iets hoger starttarief (120%) en geen tussentijdse indexering wordt bereikt dat inwoners gedurende de looptijd rust en stabiliteit ervaren en zowel voor inwoners als gemeente onnodige administratieve handelingen worden voorkomen.

Naast de tariefstelling stelt de verordening nadrukkelijke eisen aan de kwaliteit van de ondersteuning en de vaardigheden van de budgethouder. Dit betekent dat ondersteuning veilig, doeltreffend en passend moet zijn en aansluit bij de doelen zoals vastgesteld in het onderzoek en de beschikking. Voor formele ondersteuning geldt dat deze geleverd wordt door voldoende gekwalificeerde en zo nodig geregistreerde professionals dit om de kwaliteit en doelmatigheid van zorg zoveel mogelijk te waarborgen. Tegelijk biedt de verordening ruimte voor maatwerk want ondersteuning hoeft niet altijd via een grote instelling te lopen, maar kan ook kleinschalig worden georganiseerd op een manier die beter aansluit bij de persoonlijke situatie van de inwoner. Voor informele ondersteuning geldt dat deze alleen wordt ingezet indien dit passend en verantwoord is en geen sprake is van overbelasting of onveilige situaties. Hoofdstuk 8. Specifieke bepalingen Jeugdwet Dit hoofdstuk bevat aanvullende bepalingen die specifiek gelden voor de uitvoering van de Jeugdwet. Waar eerdere hoofdstukken generieke kaders bieden (zoals toegang, onderzoek en toekenning), richt dit hoofdstuk zich op inhoudelijke en organisatorische aspecten van jeugdhulp die nadere duiding vereisen.

Technische keuzes: • Kwaliteitseisen en professionele standaarden zijn vastgelegd • Er zijn duidelijke kaders voor oplossen van complexe jeugdhulpvraagstukken. • Expliciet afbakening in samenwerking tussen onderwijs en jeugdwet en andere domeinen • Specifieke situaties (zoals vervoer, crisis en 18-/18+) worden helder geregeld; Toelichting: De verordening stelt expliciete eisen aan de kwaliteit van jeugdhulp en aan de deskundigheid van professionals. Uitgangspunt is dat jeugdhulp: • verantwoord, veilig en doeltreffend wordt geleverd; • aansluit bij de persoonlijke situatie van de jeugdige; • wordt uitgevoerd volgens landelijke standaarden en het Kwaliteitskader Jeugd. Daarbij geldt dat inzet van SKJ- en BIG-geregistreerde professionals de norm is. Afwijking is alleen mogelijk indien dit gemotiveerd en verantwoord is. Deze keuze borgt een hoog kwaliteitsniveau en draagt bij aan juridische houdbaarheid van besluiten. De verordening maakt het mogelijk om bij complexe of vastgelopen casuïstiek het Regionaal Expertteam in te zetten. Dit team biedt een multidisciplinaire en domein overstijgende analyse en advisering. Door samenwerking tussen verschillende disciplines (jeugdhulp, onderwijs, zorg, gemeenten) wordt een integrale analyse gemaakt en een passend perspectief bepaald.

Dit voorkomt dat jeugdigen tussen systemen of voorzieningen vastlopen en draagt bij aan maatwerk in complexe situaties. Het expliciet vastleggen van de grens tussen onderwijs en jeugdhulp is belangrijk omdat hiermee duidelijkheid wordt geboden aan inwoners en professionals over de reikwijdte van de jeugdwet en afbakening tussen onderwijs en gemeente. Onderwijsvoorzieningen zijn voorliggend wanneer ondersteuning primair gericht is op het leerproces. Jeugdhulp wordt alleen ingezet bij opgroei-, opvoed- of psychische problematiek. De verordening biedt daarnaast ruimte voor geïntegreerde arrangementen waarin onderwijs en jeugdhulp gecombineerd worden. Belangrijk en nieuw daarbij is dat dit enkel kan worden ingezet als er een gezamenlijk plan van aanpak (de Belanghebbende, onderwijs en gemeente) aan ten grondslag ligt. Nadere invulling en afspraken rondom de inzet van Onderwijs- zorgarrangement (OZA) worden duidelijk vastgelegd in een Samenwerkingskader Onderwijs en Jeugdwet. Dit kader komt tot stand vanuit regionale samenwerking met gemeenten Alkmaar en Dijk en Waard, schoolbesturen en samenwerkingsverbanden. Dit draagt bij aan een integrale aanpak rondom het kind en voorkomt versnippering van ondersteuning. Hiermee kan het College nadrukkelijk invulling geven aan haar taak om te zorgen voor goede aansluiting tussen onderwijs en jeugdwet.

Tot slot zijn in dit hoofdstuk zijn een aantal specifieke situaties nader geregeld, zoals vervoer, dyslexiezorg, de overgang naar volwassenheid, crisissituaties en rechtsbescherming. De gemeenteraad heeft ervoor gekozen om deze onderwerpen expliciet in de verordening op te nemen, omdat zij in de praktijk regelmatig voorkomen en vragen om duidelijke, toetsbare kaders. Dit betekent dat: • voor vervoer is vastgelegd dat ouders primair verantwoordelijk zijn, maar dat ondersteuning mogelijk is wanneer eigen kracht ontoereikend is; • voor specifieke voorzieningen, zoals dyslexie, aanvullende voorwaarden gelden en wordt aangesloten bij landelijke richtlijnen; • voor de overgang naar 18 jaar tijdige voorbereiding en afstemming verplicht is, zodat continuïteit van ondersteuning wordt geborgd; • voor crisiszorg is geregeld dat passende hulp direct beschikbaar moet zijn; • en dat via vertrouwenspersonen en toezicht de rechtsbescherming en kwaliteit van jeugdhulp worden gewaarborgd. Met deze uitwerking wordt geborgd dat ook in bijzondere of complexe situaties sprake is van duidelijkheid voor inwoners, eenduidige uitvoering door professionals en juridisch houdbare besluitvorming. Hoofdstuk 9. Specifieke bepalingen Wmo 2015 Dit hoofdstuk bevat aanvullende bepalingen die specifiek gelden voor de uitvoering van de Wmo 2015.

Waar eerdere hoofdstukken generieke kaders bieden (zoals toegang, onderzoek en toekenning), richt dit hoofdstuk zich op inhoudelijke en organisatorische aspecten van maatschappelijke ondersteuning die nadere duiding vereisen. Technische keuzes: • Eigen bijdragen zijn helder en conform landelijke kaders geregeld; • Voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis zijn bevoegdheden en verantwoordelijkheden duidelijk belegd bij de centrumgemeente. Beleidskeuze: • Kortdurend verblijf/logeren is expliciet opgenomen als instrument ter ondersteuning van mantelzorgers. • De gebruiksduur van sportvoorzieningen wordt vastgesteld op zeven jaar in plaats van drie jaar. Toelichting: De verordening sluit aan bij het landelijke stelsel voor eigen bijdragen zoals vastgesteld in wet- en regelgeving. Uitgangspunt is dat inwoners een bijdrage leveren die proportioneel en betaalbaar is, en die geen belemmering vormt voor noodzakelijke ondersteuning. Hierbij geldt dat: • de eigen bijdrage uniform en transparant wordt toegepast; • inwoners vooraf inzicht hebben in de hoogte en duur van de bijdrage; • de uitvoering plaatsvindt via het CAK, zodat rechtsgelijkheid en landelijke uniformiteit worden geborgd. Met deze uitwerking wordt geborgd dat de eigen bijdrage enerzijds bijdraagt aan het draagvlak van het stelsel, en anderzijds de toegankelijkheid van ondersteuning niet onder druk zet.

Respijtzorg wordt ingezet om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen en vormt daarmee een essentieel onderdeel van het ondersteuningsaanbod binnen de Wmo 2015. Uitgangspunt is dat de inzet tijdelijk en doelgericht is en de ondersteuning gericht is op het ontlasten van de mantelzorger. Hierbij staat het behoud van de thuissituatie centraal. Respijtzorg kan verschillende vormen aannemen, zoals vervangende zorg, dagopvang of kortdurend verblijf. De inzet wordt afgestemd op de individuele situatie van de inwoner en de mantelzorger. Door respijtzorg expliciet in de verordening op te nemen wordt erkend dat mantelzorg een cruciale pijler vormt binnen het sociaal domein en tegelijk voorkomen dat overbelasting leidt tot uitval van mantelzorgers. Dit moet bijgedragen aan het zo lang mogelijk zelfstandig functioneren van inwoners in hun eigen leefomgeving. Beschermd wonen richt zich op inwoners die vanwege psychische of psychosociale problematiek niet zelfstandig kunnen wonen zonder toezicht en ondersteuning. De inzet is gericht op stabilisatie, herstel en waar mogelijk doorstroom naar meer zelfstandige woonvormen. Voor beschermd wonen is de verantwoordelijkheid belegd bij de centrumgemeente. De verordening sluit hierbij aan door duidelijk te bepalen hoe de toegang, indicatiestelling en uitvoering zijn georganiseerd.

Dit betekent dat meldingen voor beschermd wonen via de aangewezen route bij of via de centrumgemeente verlopen en de centrumgemeente verantwoordelijk is voor de beoordeling, toekenning en beschikbaarheid van voorzieningen. De gemeente blijft betrokken bij de afstemming en continuïteit van ondersteuning, met name bij overgang naar lichtere vormen van begeleiding. Met deze inrichting wordt duidelijkheid geboden over rollen en verantwoordelijkheden, samenhang en continuïteit van ondersteuning geborgd. Hiermee wordt voorkomen dat inwoners tussen wal en schip vallen bij overdracht tussen gemeenten. De gebruiksduur van sportvoorzieningen wordt verlengd van drie naar zeven jaar. Hiermee wordt aangesloten bij het advies van het fonds Gehandicaptensport. Sporthulpmiddelen worden in de praktijk vaak gedurende langere tijd gebruikt en zijn qua aanschaf vaak duurder dan het bedrag dat nu beschikbaar is per 3 jaar. Door de langere gebruiksduur kan per voorziening een hoger budget beschikbaar worden gesteld, waardoor een breder aanbod aan sporthulpmiddelen binnen de regeling kan worden verstrekt. De wijziging vergroot de mogelijkheden voor inwoners met een beperking om deel te nemen aan sport en bewegen, zonder dat dit leidt tot een structurele stijging van de Wmo-uitgaven. Hoofdstuk 10.

Overige bepalingen Dit hoofdstuk bevat aanvullende bepalingen die gericht zijn op het borgen van kwaliteit, rechtsbescherming en een zorgvuldige uitvoering van de verordening. Waar eerdere hoofdstukken zich richten op toegang, beoordeling en toekenning van ondersteuning, bevat dit hoofdstuk randvoorwaardelijke bepalingen die noodzakelijk zijn voor een evenwichtig en goed functionerend stelsel. Technische keuzes: • Kwaliteit en toezicht zijn expliciet verankerd; • Klachten en medezeggenschap zijn duidelijk geregeld; • Herziening, intrekking en terugvordering zijn juridisch geborgd; • De hardheidsclausule biedt ruimte voor maatwerk in uitzonderlijke situaties. Toelichting: De verordening stelt eisen aan de kwaliteit van voorzieningen en ondersteuning. Uitgangspunt is dat ondersteuning veilig, doeltreffend en cliëntgericht wordt geleverd en aansluit bij de behoeften van de inwoner. Dit betekent dat aanbieders voldoen aan geldende kwaliteitseisen en professionele standaarden, ondersteuning wordt afgestemd op de persoonlijke situatie en doelen en de gemeente toezicht houdt op de naleving van deze eisen. Met deze uitwerking wordt geborgd dat inwoners kunnen rekenen op passende en verantwoorde ondersteuning. De verordening bevat bepalingen over de mogelijkheid voor inwoners om klachten in te dienen en invloed uit te oefenen op de uitvoering van beleid en ondersteuning.

Met deze bepalingen wordt de positie van inwoners versterkt en wordt bijgedragen aan een lerende en verbeterende uitvoeringspraktijk. De verordening regelt dat het college besluiten kan herzien of intrekken indien deze zijn gebaseerd op onjuiste of onvolledige gegevens, of indien niet langer aan de voorwaarden wordt voldaan. Met deze bepalingen wordt geborgd dat voorzieningen rechtmatig worden ingezet en dat publieke middelen doelmatig worden besteed. De verordening bevat een hardheidsclausule die het mogelijk maakt om in uitzonderlijke situaties af te wijken van de standaardregels. Met deze bepaling wordt geborgd dat het stelsel ruimte biedt voor individuele omstandigheden en schrijnende situaties, zonder afbreuk te doen aan rechtsgelijkheid en transparantie. Hoofdstuk 11. Toezicht en handhaving Dit hoofdstuk bevat aanvullende bepalingen die specifiek zien op het borgen van rechtmatigheid, kwaliteit en doelmatigheid binnen de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo 2015. Waar eerdere hoofdstukken zich richten op toegang, beoordeling en toekenning van ondersteuning, richt dit hoofdstuk zich op het toezicht op de naleving van deze regels en de wijze waarop wordt gehandhaafd bij onjuist gebruik of misbruik.

Technische keuzes: • Toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid is expliciet belegd; • Er is een duidelijke scheiding tussen preventie, toezicht en handhaving; • Handhavingsinstrumenten (zoals herziening, intrekking en terugvordering) zijn transparant en juridisch geborgd; • Er is nadrukkelijke aandacht voor fraudepreventie en proportionaliteit in maatregelen. Toelichting: De verordening regelt dat toezicht structureel wordt ingezet om de kwaliteit en rechtmatigheid van ondersteuning te waarborgen. Dit toezicht richt zich zowel op aanbieders als op de rechtmatige besteding van voorzieningen en budgetten door inwoners. Uitgangspunt is dat ondersteuning veilig, doeltreffend en cliëntgericht wordt geleverd en dat aanbieders voldoen aan gestelde kwaliteitseisen en professionele standaarden en tot slot dat de inzet van voorzieningen plaatsvindt conform de beschikking en geldende regels. Het college is verantwoordelijk voor het organiseren van dit toezicht en kan hiervoor toezichthouders aanwijzen. Met deze inrichting wordt geborgd dat kwaliteit en rechtmatigheid niet alleen achteraf worden getoetst, maar ook doorlopend worden bewaakt. Een belangrijk uitgangspunt binnen het toezicht is het voorkomen van fouten en misbruik.

De verordening zet daarom nadrukkelijk in op preventie en vroegsignalering hiervan en dit betekent dat: • inwoners en aanbieders duidelijk worden geïnformeerd over rechten en plichten; • signalen van mogelijk onjuist gebruik vroegtijdig worden opgepakt; • professionals beschikken over handvatten om risico’s te herkennen en te bespreken. Door in te zetten op preventie bij fouten en misbruik wordt voorkomen dat problemen escaleren en wordt bijgedragen aan een zorgvuldige en rechtmatige uitvoering. Indien sprake is van onrechtmatig gebruik, misbruik of oneigenlijk gebruik van voorzieningen, voorziet de verordening in verschillende handhavingsinstrumenten. Dit betekent dat het college kan besluiten tot: • herziening van een besluit wanneer dit is gebaseerd op onjuiste of onvolledige gegevens; • intrekking van een voorziening indien niet langer aan de voorwaarden wordt voldaan; • terugvordering van ten onrechte verstrekte middelen of voorzieningen. Deze maatregelen worden proportioneel toegepast, waarbij rekening wordt gehouden met de ernst van de situatie en de persoonlijke omstandigheden van de inwoner. Met deze uitwerking wordt geborgd dat misbruik en oneigenlijk gebruik worden tegengegaan, publieke middelen rechtmatig en doelmatig worden ingezet, besluiten juridisch houdbaar zijn. De verordening onderstreept het belang van een integrale aanpak van fraude en misbruik.

Dit vraagt om samenwerking tussen verschillende partijen, zowel binnen de gemeente als met externe partners. Uitgangspunt is dat relevante signalen worden gedeeld binnen de geldende wettelijke kaders, er wordt samengewerkt met ketenpartners zoals toezichthouders, zorgaanbieders en uitvoeringsorganisaties en controle en handhaving plaatsvinden met respect voor privacy en proportionaliteit. Door deze samenwerking ontstaat een samenhangend en effectief systeem van toezicht en handhaving. Bij de inzet van toezicht en handhaving staat een zorgvuldige en transparante werkwijze centraal. Inwoners behouden te allen tijde hun rechtsbescherming. Met deze waarborgen wordt een balans bereikt tussen het tegengaan van misbruik en het beschermen van de rechten van inwoners. Hoofdstuk 12. Herziening, intrekking, beëindiging en terugvordering Dit hoofdstuk bevat bepalingen die gericht zijn op het waarborgen van de rechtmatigheid van verstrekte voorzieningen en persoonsgebonden budgetten. Daarnaast regelt het hoofdstuk op welke wijze wordt omgegaan met gewijzigde omstandigheden, misbruik en onterecht verstrekte voorzieningen.

Technische keuzes: • Informatieplicht van inwoners en aanbieders is expliciet geregeld; • Gronden voor herziening, intrekking en beëindiging zijn uitgewerkt conform Jeugdwet en Wmo 2015; • Terugvordering en opschorting van persoonsgebonden budgetten zijn juridisch geborgd; • Fraudepreventie en rechtmatigheidscontroles zijn expliciet verankerd. Toelichting: De verordening sluit aan bij de wettelijke mogelijkheden om verstrekte voorzieningen en persoonsgebonden budgetten te herzien, in te trekken of terug te vorderen wanneer sprake is van gewijzigde omstandigheden, onjuiste gegevens of oneigenlijk gebruik. Uitgangspunt is dat ondersteuning terechtkomt bij inwoners die daarop zijn aangewezen en dat publieke middelen rechtmatig worden ingezet. Hoofdstuk 13. Slotbepalingen Dit hoofdstuk bevat de overgangsrechtelijke bepalingen en regelt de intrekking van de huidige verordening, de inwerkingtreding en de citeertitel van de nieuwe verordening. Technische keuzes: • Lopende voorzieningen en aanvragen worden zorgvuldig overgezet naar het nieuwe juridische kader; • Rechtszekerheid voor inwoners tijdens de overgangsperiode wordt geborgd; • De oude verordening wordt ingetrokken bij inwerkingtreding van de nieuwe verordening. Toelichting: Met het overgangsrecht wordt geborgd dat inwoners die al ondersteuning ontvangen hun rechten behouden totdat een nieuw besluit is genomen.

Ook aanvragen en bezwaarprocedures die onder de oude verordening zijn gestart, worden zorgvuldig afgehandeld volgens het daarvoor geldende recht. Hiermee wordt voorkomen dat inwoners nadeel ondervinden van de overgang naar de nieuwe verordening. Slotbeschouwing Met deze verordening wordt invulling gegeven aan een aantal centrale uitgangspunten: • rechtszekerheid: inwoners weten waar zij recht op hebben; • eigen verantwoordelijkheid: eerst eigen kracht en netwerk; • proportionaliteit: ondersteuning zo licht als mogelijk; • transparantie: duidelijk aanbod van voorzieningen; • juridische houdbaarheid: duidelijke criteria en afbakening. De verordening vormt daarmee een stevig juridisch en beleidsmatig kader voor de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo 2015. Implementatie, scholing en doorontwikkeling Met de vaststelling van deze verordening wordt niet alleen het juridisch kader vernieuwd, maar ook het toetsingskader voor de beoordeling van hulpvragen binnen de Wmo en de Jeugdwet verduidelijkt. Een zorgvuldige implementatie is noodzakelijk om te waarborgen dat medewerkers de verordening op een eenduidige wijze toepassen en inwoners op een gelijke en rechtmatige wijze worden ondersteund. De implementatie richt zich daarom niet uitsluitend op kennisoverdracht, maar vooral op het versterken van vakmanschap en het maken van goed onderbouwde professionele maatwerkafwegingen.

Alle medewerkers die betrokken zijn bij de toegang tot ondersteuning, indicatiestelling, onderzoek en besluitvorming krijgen scholing over de inhoud en toepassing van de verordening. De scholing richt zich onder meer op: • de uitgangspunten van de Wmo 2015 en de Jeugdwet; • het toepassen van de verordening en het toetsingskader; • het zorgvuldig uitvoeren van onderzoek; • de beoordeling van eigen kracht, gebruikelijke hulp en sociaal netwerk; • het maken van juridisch houdbare maatwerkafwegingen; • de vertaling van professionele beoordeling naar een deugdelijke motivering van besluiten; • het uniform toepassen van beleidsregels en uitvoeringsafspraken. Intervisie en professionele ontwikkeling: Naast scholing wordt structureel ingezet op intervisie en praktijkleren. Medewerkers bespreken periodiek casuïstiek met collega's en jeugdhulpdeskundigen en/of kwaliteitsmedewerkers. Hierbij wordt gezamenlijk gereflecteerd op de toepassing van de verordening, de gemaakte afwegingen en de motivering van besluiten. Deze intervisiebijeenkomsten hebben als doel: • het bevorderen van uniforme uitvoering; • het versterken van professioneel vakmanschap; • het vergroten van juridische kwaliteit; • het leren van praktijkervaringen; • het bevorderen van consistente besluitvorming.

Nieuwe medewerkers krijgt daarnaast scholing over de verordening, de achterliggende wettelijke kaders en de wijze waarop het toetsingskader binnen de gemeente wordt toegepast. Hiermee wordt voorkomen dat verschillen ontstaan in de toepassing van de verordening door personeelswisselingen of nieuwe instroom. Evaluatie op basis van praktijkervaring: De uitvoering van de verordening wordt actief gemonitord. Signalen van medewerkers, inwoners, cliëntenvertegenwoordigers, aanbieders, bezwaarprocedures en jurisprudentie worden benut om te beoordelen of het beleid en de uitvoering aansluiten bij de doelstellingen van de verordening. Bij de evaluatie wordt gekeken naar: • de uitvoerbaarheid van de bepalingen; • de kwaliteit van maatwerkafwegingen; • de uniformiteit van besluitvorming; • ervaringen van inwoners; • uitkomsten van bezwaar- en beroepsprocedures; • eventuele knelpunten in de uitvoering. De opgedane praktijkervaringen worden benut voor het verbeteren van werkprocessen, scholing en beleidsuitvoering. Periodieke actualisatie: Wetgeving, jurisprudentie en uitvoeringspraktijk zijn voortdurend in ontwikkeling. Daarom wordt jaarlijks beoordeeld of actualisatie van de verordening noodzakelijk is.

Hierbij wordt onder andere gekeken naar: • nieuwe jurisprudentie; • wetswijzigingen en landelijke ontwikkelingen; • wijzigingen in regionale samenwerkingsafspraken; • aanbevelingen uit evaluaties; • signalen uit de uitvoeringspraktijk. Indien sprake is van technische wijzigingen en/of inhoudelijke beleidswijziging, worden zoveel mogelijk gebundeld in een periodiek actualisatievoorstel.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://heiloo.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/eb578455-0305-496c-809b-4395c942c0ab?agendaItemId=412b9a62-3aa2-4433-9f61-019011eeb93e