RV Rapport schuldhulpverlening en armoedebeleid RKC BUCH na auditcommissie 9 juni .docx

Rapport Schuldhulpverlening en Armoedebeleid RKC BUCH 2022

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Voorstelnummer Datum raadsvoorstel Portefeuillehouder(s) Commissies Datum commissie Soort agendering Team Opsteller(s) Aantal Bijlagen:

Onderwerp

: 27 juni 2022 : : 20 mei 2022 : raad : Auditcommissie : 9 juni 2022 : ter advisering : Griffie : G.A. Beeksma : -2 1. Overzicht met aanbevelingen en reacties daarop van college en RKC. 2. Rapport RKC :

Rapport Armoedebeleid en Schuldhulpverlening van de Rekenkamercommissie BUCH (maart 2022)

Voorgesteld besluit door de auditcommissie 1. Ten aanzien van de aanbevelingen uit het rapport Armoedebeleid en Schuldhulpverlening van de Rekenkamercommissie BUCH (maart 2022) te besluiten : a. Aanbeveling 1a “ het college een gesprek te laten voorbereiden met de raden, zodat zij, zeker met het oog op het nieuwe Participatiebedrijf, de doelen van het beleid ten aanzien van armoede en schulden op hoofdlijnen kunnen vaststellen” niet over te nemen. b. Aanbeveling 1b “ het college een bijbehorende actie-agenda of implementatieplan op te laten stellen met zo concreet mogelijke doelen en daaraan gekoppelde acties en stakeholders, zodat duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is”. niet over te nemen. c. Aanbeveling 1c “ Als raad, zeker met het oog op het nieuwe Participatiebedrijf, de doelen van het beleid ten aanzien van armoede en schuldhulpverlening op hoofdlijnen vast te stellen en zo SMART mogelijk vast te stellen” wel over te nemen. De raad gaat daaraan uitvoering geven door (bespreken in RIA) d. Aanbeveling 2a “ het college een lijst op te laten stellen van de te harmoniseren kleine verschillen, voor zover deze niet terug zijn te voeren op verschillen tussen de gemeenten die een verschillende aanpak rechtvaardigen en deze ter bekrachtiging voor te leggen aan de raad, met opdracht tot doorvoeren van die harmonisering” wel over te nemen. e.

Aanbeveling 3 “het college te vragen de raad bij te praten over de bevindingen van het door het college genoemde overleg(platform) tussen beleid en uitvoeringspraktijk, over de uitvoering in de dienstverlening of ontwikkelingen op dit thema” niet over te nemen. f. Aanbeveling 4 “het college te vragen extra aandacht te geven aan het bereiken van de ‘zorgmijders’, jongeren en mensen die een migratieachtergrond hebben en/of laaggeletterd zijn en aan het halen van de 120 dagentermijn bij de minnelijke schuldenregeling” wel over te nemen. g. Aanbeveling 5 “het college te vragen de raad te informeren zodra het door het college vermelde onderzoek over het werken met saneringskredieten afgerond is, de raad te informeren over het vervolg, zodat sneller met een schuldhulpverleningstraject gestart kan worden” niet over te nemen.

Pagina 1 van 6

Rapport Schuldhulpverlening en Armoedebeleid RKC BUCH 2022

h. Aanbeveling 6 “de college te vragen meer ruimte te bieden aan informatievoorziening aan inwoners van de Sociaal Teams over klachten, bezwaar en beroepsmogelijkheden” wel over te nemen. i. Aanbeveling 7 “het college te vragen maatregelen te nemen om minima, die in en uit de bijstand stromen voor vaak kortdurend en laagbetaald werk, makkelijker te laten switchen” wel over te nemen. j. Aanbeveling 8 “Het college te vragen voldoende fysieke inloopspreekuren open te houden, naast voldoende telefonische contactmomenten. En te experimenteren met het (blijven) aanbieden van videobellen als contactvorm voor inwoners die daar behoefte aan hebben/bij gebaat zijn” wel over te nemen. k. Aanbeveling 9 “het college te vragen te zorgen voor goede informatie over de werking van de AVG, opdat er geen onnodige barrières zijn in de uitwisseling van informatie over cases onder professionals ( mmv Privacy Officer ) ” wel over te nemen. . l. Aanbeveling 10 a” De raad moet sturen op het ‘wat’: stel als gemeenteraden duidelijke kaders met SMART geformuleerde doelen.” Niet over te nemen. . m. Aanbeveling 10 b “Overweeg als raad de instelling van een regionale radenadviescommissie. Dat vergemakkelijkt de invulling van uw de kaderstellende en controlerende rol.” wel over te nemen. De raad gaat daaraan uitvoering geven door…….( bespreken in RIA) . n.

Aanbeveling 11 “ de raden en de colleges moeten investeren in de kennisontwikkeling en competenties van de Adviesraden, specifiek op de onderwerpen armoedebeleid en schuldhulpverlening “wel over te nemen De raad gaat daaraan uitvoering geven door…….. (bespreken in RIA) 2. Opdracht aan het college te geven om de aan hen geadresseerde aanbevelingen en opdrachten uit te voeren en uiterlijk een jaar na de besluitvorming aan de raad te rapporteren op welke wijze uitvoering is gegeven aan de overgenomen aanbevelingen. 3. Eerst via een RIA dit voorstel in breder raadsverband te bespreken.

Geheimhouding  Nee

Pagina 2 van 6

Rapport Schuldhulpverlening en Armoedebeleid RKC BUCH 2022

RAADSVOORSTEL INLEIDING De Rekenkamercommissie BUCH heeft een onderzoek laten uitvoeren naar het armoedebeleid en de schuldhulpverlening in de vier BUCH-gemeenten (Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo) en de Werkorganisatie BUCH. De Rekenkamercommissie heeft het Verwey-Jonker Instituut gevraagd om onderzoek te doen aan de hand van de volgende onderzoeksvraag: Op welke wijze kunnen de vier BUCH-gemeenten en de BUCH werkorganisatie de armoede- en schuldenproblematiek effectiever en efficiënter aanpakken? In het verslag van bevindingen geven zij antwoord op deze vraag aan de hand van deelvragen over het beleid, de uitvoering, de ervaringen van betrokkenen en de rol van de gemeenteraden (zie pagina’s 28 en 29). In de bijlage bij dit raadsvoorstel zijn de aanbevelingen van de RKC (rapport p.5 en verder.), de bestuurlijke reactie daarop (p.12 en verder) en de eventuele reactie van de rekenkamercommissie (p.27) schematisch weergeven in de bijlage . Voor meer toelichting wordt verwezen naar het rapport. Ter voorbereiding presenteert de RKC het rapport aan de 4 raden tijdens de BUCH raadsinformatie-avond op 1 juni a.s. De auditcommissie wordt nu gevraagd de raad te adviseren welke aanbevelingen van de RKC worden overgenomen en welke niet. Het conceptbesluit noemt alle aanbevelingen. Indien aan de orde wordt de reactie van het college betrokken in het concept-besluit.

Op basis van de uitkomsten en conclusies van de commissiebehandeling stelt de griffie een concept raadsbesluit op dat ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de raad. Een minderheidsstandpunt binnen de auditcommissie wordt vermeld door de griffie, zodat de raad vervolgens een eigen afweging kan maken INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE In de verordening op de rekenkamercommissie BUCH is vastgelegd dat het aan de afzonderlijke raden zelf is op welke wijze een rapport wordt behandeld en besproken. Vooruitlopend op het voorstel van de griffie over de behandeling van de rapporten van de Rekenkamercommissie (auditcie 9 juni en raad 27 juni), wordt de voorgestelde werkwijze nu alvast in de praktijk getest. TOELICHTING OP HET VOORSTEL De hoofdconclusies van de RKC (vanaf p.5) De vier BUCH-gemeenten hebben bij de harmonisatie hun individuele beleidsbevoegdheden behouden. De RKC constateert dat de beleidsdoelen bij de BUCH gemeenten met betrekking tot armoede en schuldhulpverlening zijn opgenomen in het Actieplan minimabeleid en financiële zelfredzaamheid (2018-2021) en het Beleidsplan schuldhulpverlening (2018-2021). Met dit beleid hebben de gemeenten volgens de RKC zowel strategische als operationele doelen voor ogen.

De hoofddoelen van het beleid zijn dat het bereik van de ondersteuning zo groot mogelijk is (dat zoveel mogelijk inwoners die te maken hebben met armoede en schulden worden geholpen) en dat de ondersteuning effectief en efficiënt is en snel kan worden ingezet. Dit moet ervoor zorgen dat inwoners in minder grote financiële problemen komen. Daarnaast moet worden voorkómen dat inwoners niet kunnen participeren door armoede of sociale uitsluiting.

Pagina 3 van 6

Rapport Schuldhulpverlening en Armoedebeleid RKC BUCH 2022

De RKC constateert dat de operationele doelen van het actieplan minimabeleid en financiële zelfredzaamheid niet SMART zijn geformuleerd. De doelen van het beleidsplan schuldhulpverlening zijn deels SMART geformuleerd stelt de RKC. De actie-agenda ‘Op weg naar een schuldenvrij Bergen’ (2020) bevat wel concrete doelen die SMART zijn geformuleerd. Dit is volgens de RKC van belang, omdat een dergelijke opzet van beleidsdoelen met daaraan gekoppelde acties en verantwoordelijken als voorbeeld kan dienen voor de formulering van toekomstige beleidsdoelen voor de BUCH werkorganisatie (of straks het Participatiebedrijf als de BUCH-werkorganisatie daarin opgaat). Een dergelijke actie-agenda is volgens de RKC tevens een goed voorbeeld voor hoe het beleid ten aanzien van armoede en schulden van de BUCH-werkorganisatie kan worden geïmplementeerd, gemonitord en geëvalueerd. Het beleid rond armoede en schulden is door de harmonisatie van het beleid in de vier BUCH gemeenten op hoofdlijnen hetzelfde. Ook voor bijvoorbeeld de collectieve ziektekostenverzekering, de individuele inkomenstoeslag en het Jeugdfonds Sport & Cultuur zijn de inhoud, bedragen en inkomens- en vermogensgrenzen gelijk getrokken.

Er zijn nog enkele kleine verschillen tussen de gemeenten met betrekking tot de bijzondere bijstand in het kader van (maatschappelijke) participatie en tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten (zoals kosten voor woninginrichting of verhuiskosten). Deze verschillen kon de RKC niet altijd terugvoeren op een inhoudelijke couleur locale. De gemeenten Bergen en Castricum hebben aanvullende beleidsactiviteiten ondernomen, zoals het opstellen van een eigen actie-agenda op het gebied van schulden (Bergen) en het laten onderzoeken van de armoedeval in de eigen gemeente (Castricum). Daarnaast kunnen de gemeenten hun individuele beleidsbevoegdheden gebruiken om aandacht te besteden aan specifieke groepen zoals jongeren, vergunninghouders, alleenstaande ouders, (ex)zelfstandig ondernemers, ouderen (in Bergen) en werkende armen (in Castricum). Vervolgens geeft de RKC de gemeenten een set aanbevelingen vanaf p.6. In de bijlage bij het raadsvoorstel vindt u het overzicht met de aanbevelingen, de reactie van het college daarop en de eventuele reactie van de RKC in 1 schema. DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Niet van toepassing, het betreft hier geen voorstel van het college. REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE Ook in de andere gemeenten wordt het rapport aan de raad aangeboden. RISICO’S n.v.t. FINANCIËN n.v.t. DUURZAAMHEID n.v.t. PARTICIPATIE n.v.t.

Pagina 4 van 6

Rapport Schuldhulpverlening en Armoedebeleid RKC BUCH 2022

UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE Na de bespreking in de auditcommissie zal het presidium worden gevraagd een RIA te organiseren over dit voorstel. Daarna formuleert de griffie een concept-besluit en legt dit via een schriftelijke ronde nog een keer voor aan de auditcommissie. Tevens informeert de griffier de griffies van de andere BUCH gemeenten over het conceptbesluit. BIJLAGEN (2) 1. Rapport Schuldhulpverlening en Armoede beleid van de Rekenkamercommissie BUCH ( ontvangen op 15 maart 2022) 2. Schematisch overzicht aanbevelingen met reacties van het college en nawoord van de RKC met voorstel auditcommissie 9 juni 2022. ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN -

Mevrouw G.A. Beeksma griffier

Pagina 5 van 6

Rapport Schuldhulpverlening en Armoedebeleid RKC BUCH 2022

Pagina 6 van 6