Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2023
Tekst van het document
Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 28 18-12-2023 7.4 Aanbesteding Er wordt bewust gekozen om aan te besteden werk niet te clusteren op onderhoudsdiscipline (installaties, bouwkundig) of bouwdeel/element (gevel, dak, vloer) maar op gebouwniveau. Elk gebouw is uniek in zijn hoedanigheid. Dat vraagt per gebouw om maatwerk. De keuze voor maatwerk biedt op gebouwniveau namelijk meer mogelijkheden om maatregelen op elkaar af te stemmen. Dit kan de totale prestatie van een gebouw verbeteren. De aannemende partij krijgt hierbij de ruimte om te onderzoeken hoe de duurzaamheidskaders het best vorm kunnen worden gegeven in een innovatieve totaaloplossing. Met betrekking tot circulair inkopen wordt aangesloten bij het project Maatschappelijk verantwoord Inkopen vanuit het Programma Klimaat. Als aanvulling daarop is het mogelijk om gezamenlijke inkoop en aanbestedingen te organiseren. Wanneer bekend is welke duurzaamheidsmaatregelen worden genomen aan welk gebouw, wordt bepaald welke aanbestedingsroute nodig is. 7.5 Inrichten monitoring Minimaal één keer per jaar wordt de voortgang van het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed gemonitord. Een gedeelte van de energieaansluitingen staan op naam van de gemeenten. Voor deze aansluiting is het eenvoudig een rapport met het verbruik op te vragen via een integraal registratiesysteem. Met deze cijfers wordt de CO2-reductie berekend.
Met de andere projecten van Programma Klimaat wordt afgestemd hoe vaak er een rapportage gemaakt wordt, welke betrekking heeft op de voortgang en daarmee ook op de behaalde reductie. Voor de energieaansluitingen die op naam staan van een huurder/gebruiker/exploitant is het niet direct mogelijk om energiegegevens te achterhalen. Deze gebruikers hebben een contract afgesloten met een eigen leverancier. Alleen met toestemming van huurders is het mogelijk de verbruiken te monitoren. De gemeente gaat daarom in gesprek met huurders over het reduceren van energiegebruik en het aansluiten op het systeem Energiemissie. Daarvoor is het nodig dat de gemeenten gemachtigd worden om de energiecijfers die niet op naam van de gemeenten staan, in te zien. duurzaamheidsmaatregelen indien een gebouw geselecteerd is voor verduurzaming. 7.6 Communicatie CO2-reductie is een gezamenlijke opgave van de verschillende projecten binnen Programma Klimaat. Rapportage over de voortgang verloopt daarom altijd gezamenlijk via het overkoepelende programma. De afdeling Beleid en Vastgoed heeft hierbij de leidende rol in de interne communicatie en is verantwoordelijk voor de beantwoording van de vragen vanuit het gemeentebestuur. Minimaal één keer per jaar wordt de voortgang gerapporteerd aan de verantwoordelijke wethouders.
Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 29 18-12-2023 Naast interne communicatie speelt externe communicatie een belangrijke rol. Het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed vervult een voorbeeldfunctie naar bewoners. Bij de uitvoering wordt ingezet op zichtbaarheid door behaalde resultaten en gerealiseerde projecten extern te communiceren ter versterking van de voorbeeldfunctie. 7.7 Kennisuitwisseling De BUCH deelt kennis over het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed met andere vastgoedeigenaren en andere gemeenten. Daarnaast kunnen gemeenten die vooroplopen in de verduurzaming van hun vastgoed waardevolle ervaringen en lessen delen. Het kan bijvoorbeeld gaan om best practices . Het delen van succesvolle verduurzamingsmaatregelen, implementatiestrategieën, financieringsmogelijkheden en samenwerkingsverbanden. Kennisuitwisseling kan leiden tot efficiëntie binnen de organisaties en het versnellen van de implementatie van maatregelen. Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 30 18-12-2023 8 Financiële middelen De uitvoering van de strategie om de gebouwen te verduurzamen zal financiële middelen van de gemeenten vragen, meer dan alleen de kosten voor onderhoud van gemeentelijk vastgoed. In dit hoofdstuk worden de kosten voor verduurzaming in overzicht gebracht.
De hoofdvraag is: wat gaat het kosten om de klimaatdoelstellingen en wettelijke verplichtingen voor het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed te realiseren? 8.1 Investeren in verduurzamen van gemeentelijk vastgoed Het verduurzamen van vastgoed vraagt van gemeenten extra inzet en investeringen, boven op de investeringen voor regulier onderhoud van vastgoed. De energielasten dalen in de toekomst doordat de gebouwen steeds verder worden verduurzaamd. Paragraaf 8.2 bevat een financiële doorkijk tot het jaar 2050 op hoofdlijnen om het gemeentelijk vastgoed met het voorlopige perspectief versnellen, te verduurzamen. De financiële doorkijk wordt ieder jaar geconcretiseerd aan de hand van energiescans voor een selectie van gebouwen. Paragraaf 8.6 geeft inzicht in de benodigde investeringen om vastgoed de komende jaren te verduurzamen en uitvoering te geven aan deze routekaart (periode 2024 tot en met 2027). Deze berekeningen zijn op basis van energiescans en geven een realistisch beeld van de kosten. Op voorstel van de colleges worden budgetten gevraagd bij de gemeenteraden voor de verduurzaming van een aantal van deze gebouwen. Zowel uit de financiële doorkijk tot 2050, als uit de berekeningen op basis van de energiescans blijkt dat de behaalde energiebesparingen niet voldoende zijn om de kosten van de verduurzaming te dekken.
De investeringen met een korte terugverdientijd zijn grotendeels al getroffen de afgelopen jaren. Dit betekent dat er de komende jaren bedragen beschikbaar moeten worden gesteld voor de verduurzaming van het gemeentelijke vastgoed. Doorkijk tot 2050 De genoemde bedragen in paragraaf 8.2 omvatten een inschatting van alleen de directe bouwkosten om een bepaald ambitieniveau te behalen. Dit is een inschatting van de kosten voor de aanschaf van maatregelen. Hierbij zijn indirecte bouwkosten, zoals BTW, rente, leges, opslag, kosten voor onderhoud, engineering en een bedrag voor onvoorziene kosten niet inbegrepen. Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 31 18-12-2023 8.2 Financiële doorkijk tot 2050 De financiële doorkijk tot het jaar 2050 bevat een overzicht van directe bouwkosten om gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. Daarbij zijn de directe bouwkosten voor vier typologieën van vastgoed. De financiële doorkijk heeft alleen betrekking op de gebouwen die volgens het voorlopig perspectief versneld worden verduurzaamd. Gebouwen met weinig/geen gelaten. In bijlage 10.3 is meer te lezen over de toegepaste methodiek om tot de doorkijk te komen. Door de berekening op basis van kengetallen is het niet mogelijk om de kapitaalslasten te berekenen. Daarvoor zijn er te veel aannames gedaan in de berekening van de bouwkosten.
In de volgende paragrafen is per gemeente inzichtelijk gemaakt wat de typologieën van gebouwen zijn, hoeveel gebouwen onder een bepaald type vallen en wat de directe bouwkosten in totaal en per gebouw zijn. Ook is inzichtelijk gemaakt hoeveel besparing op energiekosten het nemen van maatregelen ongeveer oplevert. Let op: ieder scenario dient op , behalve bij het scenario gasloos + energieneutraal. Daarin zijn de kosten voor het scenario gasloos aangevuld met de kosten die nodig zijn om de benodigde extra elektriciteit zelf op te wekken via - 8.2.1 Financiële doorkijk gemeente Bergen Gebouw- functie Aantal gebouwen Directe bouwkosten per gebouw Totale directe bouwkosten Totale besparing op energiekosten (per jaar) TVT technische levensduur maatregelen Kantoor 1 Bijeenkomst 6 Industrie/ overig 8 Zwembad - - - - Gymzaal 3 75.300 Sportcentrum - - - - Woning 3 Totaal 21 82.300 227.900 10.000 55% CO2 reductie Kantoor 1 Bijeenkomst 6 Industrie/ overig 8 700.500 Zwembad - - - - Gymzaal 3 Sportcentrum - - - - Woning 3 Totaal 21 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Kantoor | 1 Bijeenkomst | 6 Industrie/ | 8 overig Zwembad | - | - | - | - Gymzaal | 3 Sportcentrum | - | - | - | - Woning | 3 Totaal | 21 | 9.672.500 Gasloos + | PV-capaciteit | 21 energieneutraal | Totaal | 21 Tabel 5: Financiële doorkijk gemeente Bergen per scenario.
8.2.2 | Financiële doorkijk gemeente Uitgeest Directe | Totale directe | Besparing op Gebouw- | Aantal | bouwkosten | bouwkosten | energiekosten functie | gebouwen | (per gebouw) | (alle | (per jaar) gebouwen) Kantoor | - | - | - | - TVT technische | Bijeenkomst | 2 | 700 | 300 | 000 levensduur | Zwembad | 1 | 2.800 | 2.800 | 100 maatregelen | Sportcentrum | 1 Totaal | 4 | 9.500 | 38.000 | 1.400 Kantoor | - | - | - | - Bijeenkomst | 2 | 700 | 1.415.500 | 700 55% CO2 | Zwembad | 1 reductie Sportcentrum | 1 Totaal | 4 | 000 | 900 | 000 Kantoor | - | - | - | - Bijeenkomst | 2 | 200 | 500 | 49.000 Gasloos | Zwembad | 1 Sportcentrum | 1 Totaal | 4 | 00 | 100 | 00 PV-capaciteit | 4 | 500 | 900 | 00 Gasloos + energieneutraal | Totaal | 4 | 00 | 7.000 | 9.000 Tabel 6: Financiële doorkijk gemeente Uitgeest per scenario.
32 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 8.2.3 | Financiële doorkijk gemeente Castricum Gebouw- | Aantal | Directe | Totale directe | Besparing op functie | gebouwen | bouwkosten | bouwkosten | energiekosten (per per gebouw | jaar) Kantoor | 1 | .200 | .200 | .800 Bijeenkomst | 3 | .900 | .600 Industrie/ | 6 | .800 | .000 | .400 overig Zwembad | - | - | - | - Gymzaal | 6 | .800 | .800 | .322 Sportcentrum | 3 | .300 | .100 Totaal | 19 | .000 | .700 | .422 Kantoor | 1 | .235.900 | .235.900 | .800 Bijeenkomst | 3 | .100 | .200 | .500 Industrie/ | 6 | .500 | .200 | .400 overig Zwembad | - | - | - | - Gymzaal | 6 | .200 | .279.200 | .200 Sportcentrum | 3 | .500 | .542.400 | .400 Totaal | 19 | .605.200 | .197.900 | .300 Kantoor | 1 | .186.600 | .186.600 | .300 Bijeenkomst | 3 | .900 | .800 | .800 Industrie/ | 6 | .400 | .328.400 | .200 overig Zwembad | - | - | - | - Gymzaal | 6 | .100 | .710.800 | .400 Sportcentrum | 3 | .606.500 | .819.600 | .200 Totaal | 19 | .566.500 | .846.200 | .900 Gasloos + | PV-capaciteit | 19 | .900 | .518.400 | .300 energieneutraal | Totaal | 19 | .646.240 | .364.600 | .200 Tabel 7: Financiële doorkijk gemeente Castricum per scenario.
8.2.4 | Financiële doorkijk gemeente Heiloo Gebouw- | Aantal | Directe | Totale directe | Besparing op functie | gebouwen | bouwkosten | bouwkosten | energiekosten per gebouw | (per jaar) Kantoor | - | - | - | - Bijeenkomst | 6 Industrie | 2 Zwembad | 1 | 2.800 | 2.800 | 100 Gymzaal | 3 33 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 34 18-12-2023 Sportcentrum 1 Totaal 13 15.300 199.300 6.900 55% CO2 reductie Kantoor - - - - Bijeenkomst 6 Industrie 2 Zwembad 1 - - - Gymzaal 3 Sportcentrum 1 Totaal 13 Gasloos Kantoor - Bijeenkomst 6 Industrie 2 1.591.900 Zwembad 1 Gymzaal 3 Sportcentrum 1 Totaal 13 Gasloos + energieneutraal PV-capaciteit 13 680.500 Totaal 13 Tabel 8: Financiële doorkijk gemeente Heiloo per scenario. 8.3 Dekkingsmogelijkheden Wanneer een gewenst verduurzamingsproject niet gedekt kan worden uit de beschikbare budgetten zijn er een aantal mogelijkheden om financiële ruimte te creëren. 8.3.1 Budgetten combineren Een manier om budgetten te combineren is het kijken naar het samenloopvoordeel MJOP, daarbij wordt er gekeken of er sprake is van overlap van maatregelen en het MJOP. Voor -isoleren tot Euro. Hiervoor is ook al een bedrag van ca. 240.000 Euro opgenomen in het MJOP. Het is dus maar gedeeltelijk een extra investering boven op het bestaand MJOP, het samenloopvoordeel.
Een aanpassing aan een klimaatinstallatie kan zowel een verbetering in het energieverbruik als het binnenklimaat opleveren. In sommige gevallen is voor de verschillende doeleinden op verschillende plekken geld gereserveerd, die gebundeld effectiever ingezet kunnen worden. 8.3.2 Green leasecontracten In de markt zien we de ontwikkeling op het gebied van green lease-contracten. Daarin wordt, naast het maken van financiële afspraken, ook de dialoog gevoerd met gebruikers voor een duurzaam gebruik van het vastgoedobject op het gebruiksgebonden deel (onder andere duurzame bedrijfsvoering). Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 35 18-12-2023 8.3.3 Het rekenen met een restwaarde Vanuit de circulaire gedachte geredeneerd is een gebouw een verzameling van grondstoffen. Zodoende is een gebouw aan het einde van de technische levensduur nog steeds iets waard. 8.3.4 Subsidies Op landelijk niveau zijn verschillende subsidiemogelijkheden, waarvan de gemeente als vastgoedeigenaar gebruik kan maken. Op de korte termijn zijn er meerdere subsidies waar de gemeente gebruik van kan maken. De meest bekende zijn SDE++ (stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie) en de ISDE-subsidie (investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing). De SDE++ wordt vooral aangevraagd ter dekking van de investering voor zonnepanelen.
Zakelijk gebruikers, maar ook overheden, komen in aanmerking voor ISDE-subsidie voor een zonneboiler, een warmtepomp, aansluiting op een warmtenet en voor kleinschalige windturbines en zonnepanelen. In het jaar 2024, en ook in het jaar 2025 zijn er verschillende andere subsidies waar de gemeenten gebruik van kunnen maken. Het Rijk stelt in 2023 en waarschijnlijk ook in 2024 de DUMAVA-regeling open. Deze regeling is bedoeld om 30% van de totale investeringskosten voor duurzaam maatschappelijk vastgoed te subsidiëren. Ook kan er gebruik worden gemaakt van provinciale regelingen, zoals de regelingen voor dorpshuizen en sportaccommodaties. Over de langere termijn is niet bekend welke subsidieregelingen ter beschikking zullen zijn. 8.3.5 Overige vormen van financiering Een andere vorm van financiering is door middel van fondsen, leningen. Revolverend fonds opzetten: voor een structurele aanpak kan het handig zijn als de afdeling vastgoed over een gesloten financieel systeem beschikt, waarin de revenuen ook weer terugvloeien. Niet alleen hoeft dan niet over elke maatregel afzonderlijk besluitvorming plaats te vinden, ook komen de kosten en baten op dezelfde plek terecht. BNG-bank, als bank voor de publieke sector, ondersteunt gemeenten met een financieringsmogelijkheden zoals het duurzaamheidsfonds. verantwoordelijk gemaakt voor het resultaat.
Daar tegenover staat een vaak langdurig samenwerkingsverband. Er bestaan uitgebreide ESCo-varianten, zoals het ESCo-contract voor beheer, onderhoud, schoonmaak en energiebesparing. Maar ook traditionele ESCo- contracten voor klimaatinstallaties en zogenaamde ESCo-light constructies, voor één gebouw of voor één maatregel als verlichting, WKO of PV. Volop kansen dus voor een kwaliteitsverbetering van gebouwen en huisvesting zonder eigen investering. Om een ESCo in te schakelen, moet de gemeente wel rekening houden met de looptijd van de interne besluitvormingsprocedure en het aanbestedingstraject en is voldoende financiële en juridische expertise nodig. Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 36 18-12-2023 8.4 Kostprijsdekkende huur Investeringen in een gebouw verhogen de kostprijs voor de eigenaar. Volgens de wet Markt en Overheid dient er minimaal een kostprijs dekkende huur te worden gehanteerd, met uitzondering op panden met activiteiten waarvoor het algemeen belang door de gemeenteraad is vastgesteld. Het is belangrijk om de dialoog aan te gaan met de gebruiker/huurder en de eventuele betreffende beleidsafdeling om dit transparant te krijgen en afspraken te maken over een duurzame relatie en een transparante doorrekening van de kosten.
8.5 Split incentive Split incentive verwijst naar de situatie waarin huurder en exploitant (gemeenten) verschillende belangen hebben als het gaat om verduurzamingsmaatregelen. De vier gemeenten dragen de initiële investeringskosten voor energiebesparende maatregelen, maar de huurder profiteert direct van de lagere energiekosten die hieruit voortvloeien. De verschillende belangen tussen huurders en verhuurders maken het vaak lastig om een afweging over investeringen in energiemaatregelen te maken. Ook bij de uitvoering van de routekaart binnen de vier gemeenten doen deze gevallen zich voor. Om deze reden is het wenselijk om tijdig in gesprek te gaan met deze gebruikers en van een split incentive naar een shared incentive te gaan, oftewel van verschillende motieven naar gezamenlijke motieven. Er zal tussen eigenaar en gebruiker overeenstemming moeten worden bereikt over de opbrengsten voor de gebruiker en het terugverdienen voor de eigenaar. De afspraken worden vastgelegd in een addendum, als aanvulling op de huurovereenkomst. Van split incentive naar shared incentive 8.5.1 Gedeelde motieven In de eerste plaats is het wenselijk om in goed overleg met de gebruiker tot een overeenstemming te komen. Op basis van de geldende huurovereenkomsten is het, in beginsel, niet mogelijk om eenzijdig de huurprijs te verhogen.
Om deze reden dienen er aanvullende overeenkomsten te worden gesloten, dit zal voornamelijk in de vorm van een allonge op de huidige huurovereenkomst gebeuren. Daarbij is het de bedoeling om tijdig in overleg te treden met de gebruiker over deze allonge. Bij de realisatie van de verduurzaming wordt een maatwerkrapport opgesteld, hierin staat vermeld welke maatregelen verhuurder gaat nemen, de kosten en het percentage energie dat bespaard zal worden. Op basis van het jaarverbruik van het object en een gemiddeld klimaatjaar wordt vervolgens berekend hoeveel (financiële) besparing wordt gerealiseerd.6 Voorstel aan de gebruiker is dan zoals hierboven beschreven: 25% van de besparing komen ten gunste van de gebruiker en 75% komt ten gunste van de gemeente om haar investering terug te verdienen. 8.5.2 Nieuwe overeenkomsten Het is denkbaar dat in sommige gevallen verduurzamingsmaatregelen (nagenoeg) samenvallen met het einde van een huurovereenkomst. Voor deze gevallen kan ervoor 6 Definitie klimaatjaar + bron van de cijfers Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 37 18-12-2023 gekozen worden om, in plaats van de allonge zoals hierboven beschreven, de huurprijzen te verhogen bij het aangaan van de nieuwe huurovereenkomst. Het voordeel hierbij is dat de huurprijs in deze gevallen opnieuw vrij kan worden vastgesteld.
Zodoende kan de huurprijs meer verwant aan de (nieuwe) marktwaarde van het object worden vastgesteld en de investeringen worden terugverdiend. De huurwaarde zal worden vastgesteld door een erkend makelaar taxateur en daarbij zal rekenschap worden gehouden met de terugverdientijd en afschrijftermijn van de investeringen. 8.5.3 Wettelijk kader In het geval er geen overeenstemming kan worden bereikt over een verdeling van de opbrengsten van de verduurzaming en er een langlopende overeenkomst resteert, zijn er in sommige gevallen nog zeer beperkte mogelijkheden om de huurprijs eenzijdig te wijzigen. Als geen medewerking door de gebruiker wordt verleend, is een gang naar de kantonrechter het ultimum remedium. Daarbij is ook nog een deskundigenadvies nodig over de toedracht van de verduurzaming en de gerealiseerde besparing. Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 38 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Korte termijnplan Gemeente Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo Definitieve versie, 26 september 2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 39 18-12-2023 8.6 Benodigde investeringen uitvoering routekaart In paragraaf 4.4 was te lezen met welke gebouwen in de looptijd van deze routekaart wordt gestart met verduurzamen. Dat kan in stappen worden gedaan.
In de paragrafen 8.6.1 tot en met 8.6.4 is te lezen wat de eerste investeringen en de daaruit voortvloeiende kapitaalslasten zijn om het geselecteerde vastgoed in de vier gemeenten te verduurzamen. Het gaat om maatregelen die op de korte termijn worden uitgevoerd, plus maatregelen waarvoor in het jaar 2023 DUMAVA-subsidie voor is aangevraagd. Dit is exclusief eventuele samenloopvoordelen door de maatregelen te combineren met de uitvoeringsplannen die voortkomen uit het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP). In de paragrafen 8.6.5 en 8.6.6 is in overzicht gebracht wat de overige kosten en personeelskosten zijn om met de verduurzaming aan de slag te gaan. Het gebruikte prijspeil gas en elektra kan afwijken van het prijspeil op het moment dat de maatregelen worden uitgevoerd. Dit kan van (aanzienlijke) invloed zijn op jaarlijkse besparingen op energiekosten en terugverdientijden van maatregelen. Benodigde investeringen uitvoering routekaart De genoemde bedragen in paragraaf 8.6 bevatten een overzicht van de benodigde bruto investeringen om de in paragraaf 4.4 geselecteerde gebouwen te verduurzamen binnen de looptijd van deze routekaart. De bruto investeringen zijn een optelsom van directe bouwkosten en indirecte bouwkosten. Wat betreft indirecte bouwkosten is gerekend met vaste percentages conform NEN-norm 2699 en 21% BTW. Mogelijke subsidies zijn niet in mindering gebracht.
De benodigde bruto investering is gebaseerd op energiescans die zijn opgesteld voor de geselecteerde gebouwen in paragraaf 4.4. Daarvoor zijn schouwen van de gebouwen gedaan en zijn de duurzaamheidsmaatregelen besproken met de gebouwenbeheerders. De kapitaallasten per maatregel in de tabellen zijn gebaseerd op de huidige omslagrentes en afschrijvingstermijnen die zo goed mogelijk aansluiten op het type maatregel. De indirecte bouwkosten conform NEN-2699 bestaan uit totaal van opslagen van 109,07%. Dit percentage bestaat uit de optelsom van verschillende percentages. De indirecte bouwkosten gaan over de bouwkosten. Er wordt een percentage toegepast op de totale kosten. Dit percentage staat voor de extra kosten die verband houden met de bouw. Aanvullend daarop bestaat er een percentage van bijkomende kosten. Daarbovenop wordt een percentage onvoorzien gerekend. En als laatst de BTW.
Totaal bestaande uit de optelsom van: - Indirecte bouwkosten: 27,29% Nadere planuitwerking: 5% Algemene uitvoeringskosten: 10% Algemene kosten: 7% Winst en risico: 3% - Onvoorzien: 10% - Bijkomende kosten: 23,4% Projectbegeleiding: 5% Stichtingskosten/ ontwikkelkosten: 12% Heffingen: 3% Verzekeringen 0,4% Risico verrekening: 3% - BTW: 21% Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 8.6.1 | Korte termijnaanpak locaties gemeente Bergen Er zijn vijf locaties die voldoen aan de gestelde criteria in paragrafen 6.1 en 10.2 om de komende jaren mee te starten. Hieronder worden per pand de voorgestelde maatregelen weergegeven met de bijbehorende besparing op energiekosten en verwachte kapitaallasten.
Jongerencentrum De Wal Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 reductie | Besparing | Terugverdien | Kapitaallast Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie (kWh) | (kg/jaar) | energiekosten ( | tijd (in jaren) | en | AT (m3) | per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 200 | 0 | 358 | 1 | 1317 Waterbesparende douchekoppen toepassen | 18 | 0 | 32 | 12 | 1046 Isoleren van CV onderdelen | 15 | 0 | 27 | 19 | 1058 Radiatorfolie toepassen | 320 | 0 | 573 | 5 | 10322 Frequentiegeregelde pompen toepassen | 0 | 750 | 277 | 15 | 10586 Totaal | 750553 | 1.267 | 663 | 1.329,03 Gymzaal Schoorl Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 reductie | Besparing | Terugverdien | Kapitaallast Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie (kWh) | (kg/jaar) | energiekosten ( | tijd (in jaren) | en | AT (m3) | per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 99 | 0 | 177 | 2 | 1317 Isoleren van CV onderdelen | 8 | 0 | 14 | 35 | 1058 Radiatorfolie toepassen | 159 | 0 | 285 | 10 | 10322 TL en PL armaturen vervangen voor LED armaturen | 0 | 960 | 354 | 34 | 25740 Onderkant vloer isoleren | 554 | 0 | 992 | 54 | 252.797 Enkelglas vervangen voor HR++ glas, incl.
bestaand verwijderen | 582 | 0 | 1042 | 55 | 106.623 Houten kozijnen toepassen, bestaand verwijderen | 273 | 0 | 489 | 246 | 158 | 254.046 Plat dak, vanaf buiten isoleren, incl. bestaande bitumen verwijderen | 909 | 0 | 1627 | 818 | 82 | 256.993 Een lucht-water warmtepomp toepassen | 4786 | -13401 | 3622 | 1.359 | 62 | 1019.479 Totaal | 7370 | -12441 | 8602 Buitendienst brandweerkazerne Egmond aan Zee Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 reductie | Besparing | Terugverdien | Kapitaallast Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie (kWh) | (kg/jaar) | energiekosten ( | tijd (in jaren) | en | AT (m3) | per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 76 | 0 | 136 | 2 | 1317 Isoleren van CV onderdelen | 6 | 0 | 11 | 46 | 1058 Radiatorfolie toepassen | 152 | 0 | 272 | 13 | 10402 TL en PL armaturen vervangen voor LED armaturen | 0 | 640 | 236 | 34 | 25493 Zonnecollectoren en -boiler installeren | 61 | 0 | 109 | 158 | 102.001 Nieuwe LBK plaatsen inclusief WTW | 511 | -2500 | -8 | -200 | 104.140 PV panelen installeren op schuin dak, all-in, 270 Wp/p. (prijs per m2) | 0 | 15200 | 5609 | 3.344 | 7 | 153.847 Schuin dak, vanaf binnen isoleren | 583 | 0 | 1044 | 525 | 107 5.880 | 25 Een lucht-water warmtepomp toepassen | 5690 | -15933 | 4306 | 1.616 | 78 28.977 | 10 Dubbelglas vervangen voor HR++ glas, incl.
bestaand verwijderen | 74 | 0 | 132 | 67 | 143 2.185 | 10 Overheardeuren vervangen door beter geisoleerd variant (u- waarde 0,46) 82mm | 268 | 0 | 480 | 241 | 302 16.743 | 10 Totaal | 7421 | -2593 | 12327 40 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Gymzaal en Brandweerkazerne Groet Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 reductie | Besparing | Terugverdien | Kapitaallast Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie (kWh) | (kg/jaar) | energiekosten ( | tijd (in jaren) en | AT (m3) | per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 95 | 0 | 170 | 2 | 1317 Isoleren van CV onderdelen | 7 | 0 | 13 | 40 | 1058 Radiatorfolie toepassen | 153 | 0 | 274 | 10 | 10322 TL en PL armaturen vervangen voor LED armaturen | 0 | 960 | 354 | 34 | 10370 Onderkant vloer isoleren | 250 | 0 | 448 | 112 | 25740 Een lucht-water warmtepomp toepassen | 4590 | -12853 | 3473 | 65 | 252.634 Dubbelglas vervangen voor HR++ glas, incl.
bestaand verwijderen | 121 | 0 | 217 | 109 | 113 | 102.840 Totaal | 5216 | -11893 | 4949 Gymzaal Bergen Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 reductie | Besparing | Terugverdien | Kapitaallast Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie (kWh) | (kg/jaar) | energiekosten ( | tijd (in jaren) en | AT (m3) | per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 51 | 0 | 91 | 3 | 1 Isoleren van CV onderdelen | 4 | 0 | 7 | 69 | 10 Radiatorfolie toepassen | 82 | 0 | 147 | 19 | 10 Waterbesparende kranen toepassen | 0 | 12 | 4 | 140 | 10 Totaal | 137 | 12 | 249 AT= afschrijvingstermijn Totaal | 1.229 | 553 | 676 | 27 | 649 Uit de energiescans is gebleken dat de volledige verduurzaming (gasloos en energieneutraal) van de gymzalen in Schoorl, Groet en Bergen dermate hoog zijn, dat wordt geadviseerd om te onderzoeken of nieuwbouw een alternatief kan zijn. Op deze wijze kan desinvestering in deze panden worden voorkomen. Voorstel is om in 2025 te starten met de verduurzaming van de volgende panden: Buitendienst/brandweerkazerne Egmond aan Zee Jongerencentrum de Wal 8.6.2 | Korte termijnaanpak locaties gemeente Uitgeest Er zijn twee locaties die voldoen aan de gestelde criteria in paragrafen 6.1 en 10.2 om op korte termijn (2024/2025) mee te starten.
Hieronder zijn voor Sporthal de Zien de voorgestelde maatregelen weergegeven met de bijbehorende besparing op energiekosten en verwachte kapitaallasten. In Uitgeest is in 2024 de renovatie van het gemeentehuis gepland. Tijdens deze renovatie kan op | efficiënte | wijze | het | pand | verder | worden | verduurzaamd. | Hiervoor | is | een | extra investerin | 110.000, - nodig, naast de al verleende kredieten. Er is ten tijde van het opstellen van deze routekaart nog geen energiescan gedaan van het gemeentehuis in Uitgeest. Achteraf zal een monitoring plaatsvinden van de bereikte CO | 2-vermindering. 41 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Gezien de omvang van de gevraagde aanvullende investering in het gemeentehuis, wordt voorgesteld om met de versnelde verduurzaming van Sporthal De Zien niet eerder dan in 2025 te starten. Sporthal de Zien Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 | Besparing | Terugverdien | Kapitaallaste Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie | reductie | energiekost | tijd (in jaren) n | AT (m3) | (kWh) | (kg/jaar) | en (per jaar) EML - Ledlampen in koelcel toepassen | 0 | 20 | 7 | 142 | 10126 EML - Aanwezigheid detectie toepassen koelcel | 0 | 25 | 9 | 5 | 158 | 10175 Enkelglas entree vervangen voor HR++ glas, incl.
bestaand verwijderen | 53 | 0 | 95 | 48 | 81 | 10894 Energie zuinigere afzuigventilatoren toepassen | 0 | 2400 | 886 | 456 | 20 | 102.096 Spouwmuurisolatie aanbrengen | 431 | 0 | 771 | 388 | 49 | 252.047 Direct gestookte luchtheaters vervangen voor lucht-lucht warmtepomp (airco) | 1177 | -3285 | 895 | 435 | 52 | 105.240 Vapowand gevel van sporthallen bij- isoleren tot Rc 4,5 | 1550 | 0 | 2775 | 1.395 | 109 | 2516.377 Aanwezigheidsdetectie toepassen Squash/biljart ruimte | 0 | 606 | 224 | 115 | 44 | 101.176 TL armaturen vervangen voor LED armaturen Biljartzaal | 0 | 268 | 99 | 78 | 25425 TL armaturen vervangen voor LED armaturen squash zalen | 0 | 540 | 199 | 78 | 25856 TL armaturen vervangen voor LED armaturen toestelberging | 0 | 600 | 221 | 78 | 951 25 Vervang boiler voor warmtepomp boiler | 4579 | -3443 | 6926 | 13 | 1010.830 TL armaturen vervangen voor LED armaturen Sporthal | 0 | 7320 | 2701 | 78 | 2511.603 Totaal | 7790 | 5051 | 15808 AT= afschrijvingstermijn Totaal | 362 | 163 | 199 | 16 | 183 8.6.3 | Korte termijnaanpak locaties gemeente Castricum Er zijn zes locaties die voldoen aan de gestelde criteria in paragrafen 6.1 en 10.2 om de komende jaren mee te starten. Hieronder worden per pand de voorgestelde maatregelen weergegeven met de bijbehorende besparing op energiekosten en verwachte kapitaallasten.
Voorstel is om in 2024 te starten met de versnelde verduurzaming van het gemeentehuis. Afgezien van de grote CO | 2-vermindering die hiermee wordt bereikt, is een belangrijk argument dat uit de energiescans blijkt dat de kosten van volledige verduurzaming van de gymzalen (gasloos en energieneutraal) dermate hoog zijn, dat onderzoek naar nieuwbouw wordt geadviseerd, om desinvestering in de panden te voorkomen. 42 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Gymzaal Akersloot Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 | Besparing | Terugverdien | Kapitaallaste Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie | reductie | energiekost | tijd (in jaren) | n | AT (m3) | (kWh) | (kg/jaar) | en (per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 65 | 0 | 116 | 59 | 3 | 322 | 1 Waterbesparende kranen toepassen | 0 | 18 | 7 | 4 | 140 | 145 | 10 Waterbesparende douchekoppen toepassen | 59 | 0 | 106 | 53 | 38 | 523 | 10 Zonnecollectoren en -boiler installeren | 52 | 0 | 93 | 47 | 186 | 2.274 | 10 Dubbelglas vervangen voor HR++ glas, incl. bestaand verwijderen | 102 | 0 | 183 | 92 | 161 | 3.868 | 10 Plat dak, vanaf buiten isoleren, incl.
bestaande bitumen verwijderen | 561 | 0 | 1004 | 505 | 146 | 9.988 | 25 Totaal | 839 | 18 | 1509 Gymzaal Limmen Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 | Besparing | Terugverdien | Kapitaallaste Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie | reductie | energiekost | tijd (in jaren) | n | AT (m3) | (kWh) | (kg/jaar) | en (per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 61 | 0 | 109 | 55 | 3 | 322 | 1 Dubbelglas vervangen voor HR++ glas, incl. bestaand verwijderen | 24 | 0 | 43 | 22 | 171 | 967 | 10 Waterbesparende douchekoppen toepassen | 112 | 0 | 200 | 101 | 40 | 1.045 | 10 Zonnecollectoren en -boiler installeren | 50 | 0 | 90 | 45 | 193 | 2.274 | 10 Plat dak, vanaf buiten isoleren, incl. bestaande bitumen verwijderen | 771 | 0 | 1380 | 694 | 153 | 14.412 | 25 Totaal | 1018 | 0 | 1822 Bibliotheek Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 | Besparing | Terugverdien | Kapitaallaste Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie | reductie | energiekost | tijd (in jaren) | n | AT (m3) | (kWh) | (kg/jaar) | en (per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke regeling en nachtverlaging in | 52 | 0 | 93 | 47 | 3 | 322 | 1 Waterbesparende kranen toepassen | 0 | 6 | 2 | 1 | 140 | 48 | 10 Dubbelglas vervangen voor HR++ glas, incl.
bestaand verwijderen | 56 | 0 | 100 | 50 | 202 | 2.659 | 10 TL en PL armaturen vervangen voor LED armaturen | 0 | 5400 | 1993 | 1.188 | 34 | 5.412 | 25 Plat dak, vanaf buiten isoleren, incl. bestaande bitumen verwijderen | 717 | 0 | 1283 | 645 | 183 | 16.053 | 25 Totaal | 825 | 5406 | 3471 Gemeentehuis Directe | Indirecte | Gas | Elektra | CO2 | Besparing | Terugverdien | Kapitaallaste Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | reductie | reductie | energiekost | tijd (in jaren) | n | AT (m3) | (kWh) | (kg/jaar) | en (per jaar) Stel stookgrens, weersafhankelijke | 67 | 0 | 120 | 24 | 1 regeling en nachtverlaging in Elektrische boiler vervangen door | 0 | 0 | 0 | 0 | 10 doorstroomboiler PV panelen installeren op plat dak, | 0 | 9500 | 3506 | 84 | 15 all-in, 320 Wp/p. (prijs per m2) TL en PL armaturen vervangen voor | 0 | 41680 | 15380 | 408 | 25 LED armaturen Totaal | 67 | 51180 | 19006 43 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed AT= afschrijvingstermijn Totaal | 1097 | 494 | 603 | 26 | 577 8.6.4 | Korte termijn aanpak locaties gemeente Heiloo Er zijn drie locaties die voldoen aan de gestelde criteria in paragrafen 6.1 en 10.2 om de komende jaren mee te starten. Hieronder worden per pand de voorgestelde maatregelen weergegeven met de bijbehorende besparing op energiekosten en verwachte kapitaallasten.
Gymzaal Breedelaan Directe | Indirecte | Gas | Elektra reductie CO2 | Besparing | Terugverd | Kapitaalla | Afschrijvings Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | (kWh) | reductie | energiekosten | ientijd (in | sten | termijn (m3) | (kg/jaar) | (per jaar) | jaren) Tochtstrippen en kierafdichting toepassen | 5 | 0 | 9 | 717 | 10 EML - buiten armaturen vervangen voor LED verlichting | 0 | 42 | 18 | 6130 | 25 Aanwezigheid sensor toepassen gymzaal | 0 | 150 | 64 | 23 110 | 10 Weersafhankelijke regeling | 200 | 0 | 390 | 290 | 11 | 10 Houten deurkozijnen met HR++ toepassen, incl houten kozijnen enkel glas verwijderen | 61 | 0 | 119 | 88 49 | 25 EML - automatische EBS met rapportagefunctie energieverbruik toepassen | 132 | 79 | 291 | 203 | 39 | 10 Isoleren van CV onderdelen | 600 | 0 | 1170 | 870 | 12 | 10 CO2 opnemers toepassen met VAV box | 75 | 75 | 178 | 120 | 92 | 10 PV panelen installeren op plat dak, all-in, 320 Wp/p.
(excl reeds te plaatsen panelen) | 0 | 28310 | 12032 | 4.247 | 10 | 15 Nieuwe LBK plaatsen inclusief WTW kleedruimtes | 412 | 274 | 920 | 639 | 79 | 10 Totaal | 1485 | 28930 | 15191 Muziek en dansschool Directe | Indirecte | Gas | Elektra reductie CO2 | Besparing | Terugverd | Kapitaalla | Afschrijvings Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | (kWh) | reductie | energiekosten | ientijd (in | sten | termijn (m3) | (kg/jaar) | (per jaar) | jaren) Enkelglas vervangen voor HR++ glas, incl. bestaand verwijderen | 56 | 0 | 109 | 81 59 Dubbelglas vervangen voor HR++ glas, incl. bestaand verwijderen | 39 | 0 | 76 | 57102 Daglichtafhankelijke regeling toepassen | 0 | 525 | 223 | 79 137 PV panelen installeren op schuin dak, all- in, 270 Wp/p. (prijs per m2) | 0 | 16758 | 7122 | 2.514 | 11 Aanwezigheidsdetectie toepassen | 0 | 3282 | 1395 | 492 | 57 PV panelen installeren op plat dak, all-in, 320 Wp/p. (prijs per m2) | 0 | 27360 | 11628 | 4.104 | 11 TL en PL armaturen vervangen voor LED armaturen | 0 | 4376 | 1860 | 656 | 72 Onderkant vloer isoleren | 390 | 0 | 761 | 566 116 Totaal | 485 | 52301 | 23174 7 7 Muziek en dansschool: In dit maatregelenpakket is het volledige beschikbare dak voorzien van PV- g te dekken.
44 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Sporthal Vennewater Directe | Indirecte | Gas | Elektra reductie CO2 | Besparing | Terugverd | Kapitaalla | Afschrijvings Maatregelen | bouwkosten | bouwkosten | reductie | (kWh) | reductie | energiekosten | ientijd (in | sten | termijn (m3) | (kg/jaar) | (per jaar) | jaren) Waterbesparende kranen toepassen | 0 | 40 | 17 | 6 | 72 | 110 10 EML - Ledlampen in koelcel toepassen | 0 | 20 | 9 | 3 | 185 | 141 10 EML - buiten armaturen vervangen voor LED verlichting | 0 | 168 | 71 | 25 | 130 | 435 25 Isoleren van CV onderdelen | 375 | 0 | 731 | 544 | 12 | 1.633 10 Close-in boiler vervangen voor elektrische doorstroomboiler (14 kW - 6 l/m) | 0 | 500 | 213 | 75 | 110 | 2.091 10 EML - automatische EBS met rapportagefunctie energieverbruik toepassen | 205 | 1980 | 1241 | 594 | 14 | 1.413 25 EML - Noodverlichtingsarmaturen vervangen voor LED | 0 | 780 | 332 | 117 | 91 | 3.659 10 EML - vluchtwegaanduidingen vervangen voor LED varianten | 0 | 1080 | 459 | 162 | 89 | 2.091 10 TL en PL armaturen vervangen voor LED armaturen fitness | 0 | 2400 | 1020 | 360 | 46 | 2.174 25 TL armaturen vervangen voor LED armaturen Fysio en kantine | 0 | 3760 | 1598 | 564 | 36 | 2.683 25 Houten houten deurkozijnen toepassen, bestaand verwijderen | 171 | 0 | 333 | 248 | 89 | 2.990 25 CO2 opnemers toepassen met VAV box kleedruimtes | 240 | 240 | 570 |
384 | 92 | 9.199 10 Plat dak, vanaf buiten isoleren, incl. bestaande bitumen verwijderen | 581 | 0 | 1133 | 842 | 54 | 6.217 25 Nieuwe LBK plaatsen inclusief WTW kleedruimtes | 457 | 572 | 1134 | 748 | 74 | 14.374 10 Onderkant vloer isoleren kleedruimtes, verkeersruimtes, kantine | 873 | 0 | 1702 | 1.266 | 51 | 8.765 25 Nieuwe LBK plaatsen inclusief WTW Kantine, fysio, centrale hal | 1280 | 2000 | 3346 | 2.156 | 37 | 20.907 10 Nieuwe LBK plaatsen inclusief WTW fitness | 540 | 360 | 1206 | 837 | 120 | 26.134 10 Totaal | 4722 | 13900 | 15115 Totaal | 483 | 217 | 266 | 53 | 213 In Heiloo wordt in 2024 de verduurzaming van een aantal panden meegenomen in de al geplande grote renovaties/verbouwingen; dit betreft o.a. Muziek-, en Dansschool en 2 | e sporthal. Budgetten voor de uitvoering van de verduurzaming van panden in 2025 worden in de Kadernota 2025 opgenomen. 8.6.5 | Plusambitie De kosten voor het uitvoeren van de plusambitie op schaalniveau huis en pand voor de gemeenten Bergen en Heiloo zijn als volgt: De dekking van deze bedragen is al geregeld met het aannemen van de plusambities in de gemeenten Bergen en Heiloo. 8.6.6 | Personele kosten In het vorige hoofdstuk (in paragraaf 7.3) was te lezen dat er 2 FTE extra zal moeten worden ingezet om uitvoering te geven aan de routekaart.
Er is gekozen om de investering van het 45 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed aantal FTE met een verdeelsleutel om te zetten per gemeente. De kosten kunnen worden gedekt door Klimaatgelden. Totaal FTE | Jaarbedrag | Bergen | Uitgeest | Castricum | Heiloo (33%) | (12%) | (33%) | (20%) Uitvoerend medewerker beleid | 100.000 | 34.000 | 12.000 | 34.000 | 20.000 en vastgoed verduurzamen vastgoed (1 FTE) (dekking kosten vanuit Klimaatgelden) Meewerkend projectleider | 100.000 | 34.000 | 12.000 | 34.000 | 20.000 uitvoering 1 FTE Totale investering voor vier jaar | 200.000 | 68.000 | 24.000 | 68.000 | 40.000 46 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 47 18-12-2023 9 Uitvoeringsplan In dit hoofdstuk staat beschreven met welke acties de gemeenten aan de slag gaan om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen. De acties zijn geconcretiseerd voor de looptijd van deze routekaart, de komende vier jaar. 9.1 Acties per vier jaar Zoals te lezen was in paragraaf 6.2 wordt de uitvoering van de routekaart verduurzamen gemeentelijk vastgoed tot 2050 verdeeld in periodes van vier jaar, startend met de periode van eind 2023 en 2024 tot 2028. In de navolgende paragrafen (9.1.1, 9.1.2, 9.1.3 en 9.1.4) worden de acties per jaar nader toegelicht.
In een tabel is per actie inzichtelijk gemaakt wie verantwoordelijk is voor de actie en in welke gemeenten de actie wordt uitgevoerd. De verantwoordelijkheid voor acties ligt ofwel bij de afdeling Beleid en Vastgoed (B&V) of bij Gemeentelijke Eigendommen (GE). 9.1.1 Acties eerste jaar In het eerste jaar ligt de focus op het aanpassen van het voorlopige perspectief op de kernportefeuille vastgoed tot een definitief perspectief. Er worden daarna een aantal gebouwen geselecteerd die in het eerste jaar worden verduurzaamd en er wordt gekozen wat de ambitie voor het gebouw is. Ook wordt de interne organisatie voorbereid op uitvoering van projecten. Voor de geselecteerde gebouwen worden energiescans uitgevoerd en er wordt een uitvoeringsplan opgesteld, waarin staat welke duurzaamheidsmaatregelen worden uitgevoerd, hoe deze worden gefinancierd en hoe het inkoopproces wordt vormgegeven. Er worden in het jaar ook al duurzaamheidsmaatregelen genomen. De gemeenten zijn al volop bezig met het plaatsen van zonnepanelen en meerdere gebouwen moeten nog voldoen aan de wettelijke verplichtingen.
Acties jaar 1 (opstart 2023 2024) Verantwoordelijk Gemeente Planning 1 Definiëren kernportefeuille inclusief plan voor afstoten vastgoed en perspectief op versnellen of vernieuwen B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo Q4 2023 Q1 2024 2 Uitvoeren wettelijke maatregelen (activiteitenbesluit) GE, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo Q4 2023 Q4 2024 3 Opstarten (uitbreiden) werkgroep met relevante projecten (Progrogramma Klimaat) B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo Q4 2023 Q1 2024 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 4 | Inrichten en opstarten | B&V, projectleider | Bergen, | Q4 2023 energiemonitoring | Uitgeest, | Q1 Castricum, | 2024 Heiloo 5 | Werven extra personele inzet (2021) | B&V, projectleider | Bergen, | Q4 2023 Uitgeest, | Q1 Castricum, | 2024 Heiloo 6 | Inrichten en communiceren | B&V, projectleider | Bergen, | Q4 2023 loketfunctie | Uitgeest, | Q1 Castricum, | 2024 Heiloo 7 | Aanvragen indienen | B&V, projectleider | Bergen, | Q3 2023 subsidieregelingen, waaronder | Uitgeest, | Q4 DUMAVA, provinciale regeling voor | Castricum, | 2023 dorpshuizen, buurthuizen en | Heiloo wijkcentra, SPUK sport 8 | Aanbesteding uitvoering | B&V, projectleider | Bergen, | Q4 2023 energiescans | Uitgeest, | Q1 Castricum, | 2024 Heiloo 9 | Voorbereiden | GE, projectleider | Bergen, | Q4 2023 verduurzamingsprojecten | Uitgeest, | Q2
(energiescans, uitvoeringsplan) | Castricum, | 2024 Heiloo 10 | Voortzetten deelname aan het | B&V, projectleider | Bergen, | Q3 2023 ontzorgingsprogramma Noord- | Uitgeest, | Q4 Holland | Castricum, | 2024 Heiloo 12 | Onderzoek mogelijkheden | B&V, projectleider | Bergen, | Q3 2023 toepassen klimaatadaptatie | Uitgeest, | Q4 gebouwen | Castricum, | 2024 Heiloo 13 | Opnemen bedragen kadernota | B&V, projectleider | Bergen, | Q1 2024 Uitgeest, Castricum, Heiloo 14 | Onderzoeken benodigde middelen | B&V, projectleider | Bergen, | Q2 | Q3 klimaatadaptief en natuurinclusief | Heiloo | 2024 bouwen 15 | Soortenmanagementplan onderzoek | B&V, projectleider | Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 9.1.2 | Acties tweede jaar In het tweede jaar ligt de focus op het uitvoering geven van het plan voor het afstoten van vastgoed. Ook worden er weer een aantal gebouwen geselecteerd om te verduurzamen en wordt gestart met de uitvoering.
48 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 49 18-12-2023 Acties jaar 2 (2025) Verantwoordelijk Gemeente 1 Uitvoering geven aan plan afstoten vastgoed B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 2 Uitvoeren verduurzamingsprojecten (projecten nader te selecteren) GE, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 3 Selectie maken te versnellen en te vernieuwen projecten (naast de genomineerde gebouwen kan ook onderzocht worden om de ventilatieopgave door te trekken naar CO2-neutraal en aardgasvrij) B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 4 Voorbereiden verduurzamingsprojecten (energiescans en uitvoeringsplan) GE, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 5 Uitvoeren monitoring en rapporteren B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 9.1.3 Acties derde jaar Ook in het derde jaar worden er weer een aantal gebouwen geselecteerd om te verduurzamen en wordt gestart met de uitvoering.
Acties jaar 3 (2026) Verantwoordelijk Gemeente 1 Uitvoering geven aan plan afstoten vastgoed B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 2 Uitvoeren verduurzamingsprojecten (projecten nader te selecteren) GE, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 3 Voorbereiden verduurzamingsprojecten (energiescans en uitvoeringsplan) GE, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 4 Uitvoeren monitoring en rapporteren B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 9.1.4 Acties vierde jaar Ook in het vierde jaar worden er weer een aantal gebouwen geselecteerd om te verduurzamen en wordt gestart met de uitvoering. Daarnaast wordt de voortgang van de routekaart en het verduurzamen van vastgoed geëvalueerd. Er wordt bepaald of het nodig is de routekaart te herzien. Eventueel worden de voorbereidingen gedaan voor het herijken van de routekaart.
Acties jaar 4 (2027) Verantwoordelijk Gemeente 1 Uitvoering geven aan plan afstoten vastgoed B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 2 Uitvoeren verduurzamingsprojecten (projecten nader te selecteren) GE, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 3 Selectie maken te versnellen en te vernieuwen projecten B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 4 Voorbereiden verduurzamingsprojecten (energiescans en uitvoeringsplan) GE, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 5 Evalueren en rapportage eerste fase B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo 6 Opstellen uitvoeringsplan en herijken tweede fase van vier jaar B&V, projectleider Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 50 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Bijlagen
Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 51 18-12-2023 10Bijlagen 10.1 Vijf pijlers Programma Klimaat
Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 52 18-12-2023 10.2 Criteria bepalen te verduurzamen gebouwen Op basis van een aantal criteria kan worden bepaald welke gebouwen in een opvolgende jaar worden verduurzaamd: Verduurzamen van het gebouw sluit aan op natuurlijke momenten van onderhoud en beheer. Op basis van de beheerplannen (Meerjaren Onderhoudsplannen) wordt dit bepaald. Het gebouw maakt in het specifieke jaar aanspraak op een subsidie of programma. De mogelijkheden voor subsidies (indien bekend) kunnen meespelen in de afweging van objecten binnen de kernportefeuille. Het verduurzamen van het gebouw heeft maatschappelijke prioriteit, bijvoorbeeld omdat het gebouw een belangrijke voorbeeldfunctie heeft of omdat de maatschappij het verduurzamen van het gebouw belangrijk vindt (denk aan stichtingen of huurders die willen verduurzamen). Het gebouw heeft een relatief hoog energieverbruik en een hoge CO2-uitstoot, waardoor verduurzamen veel CO2-reductie kan opleveren. Op basis van energiegegevens en inschattingen op basis van kengetallen kan dit worden bepaald. Het gebouw kan aansluiten op een ander project dat in de gemeenten of één van de gemeenten speelt. Bijvoorbeeld op een bewonersinitiatief in het kader van aardgasvrije wijken, een wijk- energiesysteem of een gezamenlijke aanpak voor isolatie van gebouwen.
Een gebouw ondervindt direct nadelige gevolgen van macro-omstandigheden, zoals klimaatverandering. Denk bijvoorbeeld aan: onbetaalbare energierekeningen, hittestress. Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 53 18-12-2023 10.3 Methodiek bepalen financiële middelen Om tot de financiële doorkijk tot 2050 te komen zijn de gebouwen in de vier gemeenten verdeeld in typologieën. Voor ieder typologie is een maatregelenpakket en overzicht van bijbehorende kosten opgesteld op basis van voorbeelden uit de praktijk. Het gaat om voorbeelden van energiescans van vergelijkbare gebouwen per typologie. Het overzicht van financiële middelen is alleen inzichtelijk gemaakt voor gebouwen die volgens het voorlopig perspectief (zoals beschreven in paragraaf 4.3) versneld worden verduurzaamd. De typologieën zijn bepaald aan de hand van een aantal eigenschappen van een gebouw. Het gaat de functie en het gebruik van het gebouw en het bouwjaar van het gebouw. De gebruikte voorbeelden van de maatregelenpakketten zijn te vinden in bijlage 10.4. Voor een aantal gebouwen in de vier gemeenten is er al een concreet inzicht in de duurzaamheidsmaatregelen en benodigde investeringen. In 2022 en 2023 hebben de gemeenten meerdere energiescans laten opstellen in het kader van het ontzorgingsprogramma Noord-Holland.
Deze energiescans, maar ook andere energiescans die voor andere gemeenten binnen het ontzorgingsprogramma zijn opgesteld, zijn als voorbeeld gebruikt. Om tot deze energiescans te komen zijn experts op het gebied van verduurzaming bij de gebouwen langs gegaan en zijn de duurzaamheidsmaatregelen besproken met de gebouwbeheerders. Op deze manier is ervoor gezorgd dat de opgestelde maatregelen zo goed mogelijk bij het gebouw en al bestaande plannen voor het gebouw. In de tabel Hieronder (Tabel 9) is in overzicht gebracht hoeveel gebouwen per gemeente zijn voorzien van een energiescan. Bergen Uitgeest Castricum Heiloo Aantal uitgevoerde energiescans 5 4 10 11 Tabel 9: Aantal uitgevoerde energiescans Ontzorgingsprogramma Noord-Holland dorpshuizen, wijkcentra en sportaccommodaties, ondersteund bij verduurzaming van het vastgoed. Streven is gemeenten zoveel als mogelijk te ontzorgen. Deze ondersteuning wordt ingezet van energieadvies tot planvorming en aanbesteding. Het programma is onderdeel van een landelijk programma van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Het RVO heeft hiertoe financiële middelen ter beschikking gesteld Provincies hebben adviesbureaus ingeschakeld om de ondersteuning aan gemeenten te leveren. In de jaren 2022 en 2023, met doorloop in 2024, worden de vier gemeenten in dit programma ondersteund.
In de jaren 2022 en 2023 heeft de ondersteuning geleid tot meerdere energiescans. Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 54 18-12-2023 10.3.1 Uitgangspunten en aannames Bij het bepalen van het overzicht van financiële middelen op basis van voorbeelden per typologie van gebouw zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: De genoemde bedragen omvatten de directe bouwkosten. Dit is een inschatting van de kosten voor de aanschaf van maatregelen. Hierbij zijn indirecte bouwkosten, zoals BTW, rente, leges, opslag, kosten voor onderhoud, engineering en een bedrag voor onvoorziene kosten niet inbegrepen. Kosten voor energiebesparende maatregelen hebben vaak overlap met kosten die al zijn opgenomen in het MJOP, hierdoor kunnen de maatregelkosten (boven op het MJOP) lager uitvallen. Voorbeeld is het isoleren van een dak met het vervangen van de dakbedekking. Energieprijzen zijn erg volatiel en hebben veel invloed op de jaarlijkse besparing op energiekosten. In dit rapport is uitgegaan van een gasprijs van 1,448/m3 en een elektriciteitsprijs van 0,146/kWh. berekening van de energiekostenbesparing. Er wordt geen rekening gehouden met afbouw van de salderingsregeling (mogelijk vanaf 2025). De gemeenten hebben al gebouwen verduurzaamd. In het bepalen van de benodigde investering is daarmee geen rekening gehouden.
Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 10.4 Voorbeelden duurzame maatregelenpakketten 10.4.1 | Overzicht duurzaamheidsmaatregelen Gymzaal Maatregel | Aantal | Eenheid | Energiereductie | Energiereductie | Directe elektriciteit | gas [m3/j] | bouwkosten [kWh/j] | indicatie [euro] Zonnecollectoren installeren | 12 | m2 | -200 | 600 | 0 (vacuumbuis) EML - Energie efficiënte. | 2 | prijs per | 9.600 | 0 | 22.000 toerengeregelde ventilator | stuk (wel toepassen (IE3 of beter) | afhankelijk van kW) Waterbesparende douchekoppen | 11 | stuks | 0 | 198 | 2.090 toepassen Totaal | 9.400 | 798 | 24.090 /m2 | o.b.v. verbruik gebouw | 52 Inductie-units toepassen in Gymzaal | 1 | aantal | -500 | 420 | 0 tbv naverwarming via airsocks Zonnecollectoren installeren | 12 | m2 | -200 | 600 | 0 (vacuumbuis) EML - Energie efficiënte. | 2 | prijs per | 9.600 | 0 | 22.000 toerengeregelde ventilator | stuk (wel toepassen (IE3 of beter) | afhankelijk van kW) Spouwmuurisolatie aanbrengen | 336 | m2-gevel | 0 | 260 | 8.736 Plat dak. vanaf buiten isoleren. incl. | 465 | m2 | 0 | 672 | 69.750 bestaande bitumen verwijderen Onderkant vloer isoleren | 465 | m2 | 0 | 460 | 27.900 Enkelglas vervangen voor HR++ | 80 | m2 | 0 | 420 | 25.600 glas. incl.
bestaand verwijderen Tochstrippen en kierafdichting | 20 | m | 0 | 10 | 240 toepassen Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 4.250 | m3/h | 1.143 | 1.000 | 29.500 WTW. LTV en HTK en energiezuinige motoren Airsock Luchtverdeelslang | 20 | m1 | 0 | 0 | 0 aanbrengen CO2 sensoren | 1 | stuk | 50 | 75 | 1.000 Indirect gestookte boiler vervangen | 600 | Liter | -12.000 | 465 | 0 door elektrische boiler Totaal | -1.907 | 4.382 | 184.726 /m2 | o.b.v. verbruik gebouw | 397 Inductie-units toepassen in Gymzaal | 1 | aantal | -500 | 420 | 0 tbv naverwarming via airsocks Zonnecollectoren installeren | 12 | m2 | -200 | 600 | 0 (vacuumbuis) EML - Energie efficiënte. | 2 | prijs per | 9.600 | 0 | 22.000 toerengeregelde ventilator | stuk (wel toepassen (IE3 of beter) | afhankelijk van kW) Spouwmuurisolatie aanbrengen | 336 | m2-gevel | 0 | 260 | 8.736 Plat dak. vanaf buiten isoleren. incl. | 465 | m2 | 0 | 672 | 69.750 bestaande bitumen verwijderen Onderkant vloer isoleren | 465 | m2 | 0 | 460 | 27.900 Enkelglas vervangen voor HR++ | 80 | m2 | 0 | 420 | 25.600 glas. incl. bestaand verwijderen Een lucht-water warmtepomp | 45 | kW / st.
| -9.450 | 3.106 | 47.250 toepassen Radiatoren vervangen voor | 181 | m2 BVO | -362 | 0 | 12.670 convectoren 55 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Waterbesparende douchekoppen | 11 | stuks | 0 | 198 | 2.090 toepassen Waterbesparende kranen toepassen | 3 | stuks | 18 | 0 | 315 Tochstrippen en kierafdichting | 20 | m | 0 | 10 | 240 toepassen Daklichten vervangen voor | 8 | m2 | 0 | 141 | 0 meerlaagse energiezuinige daklichten Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 4.250 | m3/h | 1.143 | 1.000 | 29.500 WTW. LTV en HTK en energiezuinige motoren Airsock Luchtverdeelslang | 20 | m1 | 0 | 0 | 0 aanbrengen CO2 sensoren | 1 | stuk | 50 | 75 | 1.000 Indirect gestookte boiler vervangen | 600 | Liter | -12.000 | 465 | 0 door elektrische boiler Totaal | -11.701 | 7.827 | 247.051 /m2 | o.b.v. verbruik gebouw | 531 56 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 10.4.2 Overzicht duurzaamheidsmaatregelen Sportcentrum Maatregel | Aantal | Eenheid | Energiereductie | Energiereductie | Directe elektriciteit | gas [m3/j] | bouwkosten [kWh/j] | indicatie [euro] Isoleren van CV onderdelen | 25 | stuks | 0 | 375 | 6.250 Schakelklok toepassen op | 4 | # | 1.256 | 0 | 440 elektrische boiler gas kooktoestel vervangen voor | 1 | st | -400 | 200 | 2.500 elektrisch kooktoestel Totaal | 856 | 575 | 9.190 /m2 | o.b.v.
verbruik gebouw | 3 Isoleren van CV onderdelen | 25 | stuks | 0 | 375 | 6.250 Schuin dak. vanaf buiten isoleren. | 2.100 | m2 | 0 | 6.252 | 315.000 incl. bestaande dakbedekking vervangen voor witte dak bedekking TL en PL armaturen vervangen | 300 | m2BVO | 2.400 | 0 | 12.600 voor LED armaturen fitness TL armaturen vervangen voor LED | 470 | m2BVO | 3.760 | 0 | 19.740 armaturen Fysio en kantine EML - buiten armaturen vervangen | 8 | stk | 168 | 0 | 3.200 voor LED verlichting Plat dak. vanaf buiten isoleren. | 305 | m2 | 0 | 581 | 45.750 incl. bestaande bitumen verwijderen Onderkant vloer isoleren | 1.075 | m2 | 0 | 873 | 64.500 kleedruimtes. verkeersruimtes. kantine Houten houten deurkozijnen | 28 | m2 | 0 | 171 | 12.040 toepassen. bestaand verwijderen CO2 opnemers toepassen met | 16 | stk | 240 | 240 | 35.200 VAV box kleedruimtes Waterbesparende kranen | 4 | stuks | 40 | 0 | 420 toepassen Vervang boiler voor warmtepomp | 130 | kW | -86.593 | 1.950 | 390.000 boiler icm zonnecollectoren Aanwezigheidsdetectie toepassen | 2.500 | m2BVO | 15.000 | 0 | 62.500 Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 5.000 | m3/h | 572 | 457 | 20.000 WTW kleedruimtes Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 30.000 | m3/h | 1.800 | 2.700 | 120.000 WTW Sporthal Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 4.000 | m3/h | 2.000 | 1.280 | 16.000 WTW Kantine. fysio.
centrale hal Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 6.000 | m3/h | 360 | 540 | 24.000 WTW fitness Close-in boiler vervangen voor | 4 | stuk | 500 | 0 | 6.800 elektrische doorstroomboiler (14 kW - 6 l/m) gas kooktoestel vervangen voor | 1 | st | -400 | 200 | 2.500 elektrisch kooktoestel EML - automatische EBS met | 1 | st | 1.980 | 205 | 8.000 rapportagefunctie energieverbruik toepassen EML - Noodverlichtingsarmaturen | 26 | st | 780 | 0 | 10.400 vervangen voor LED EML - vluchtwegaanduidingen | 36 | stk | 1.080 | 0 | 9.828 vervangen voor LED varianten EML - Ledlampen in koelcel | 1 | st | 20 | 0 | 540 toepassen GBS installeren | 3.150 | m2-bvo | 620 | 102 | 17.829 Totaal | -55.673 | 15.926 | 1.203.097 /m2 | o.b.v. verbruik gebouw | 380 57 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Isoleren van CV onderdelen | 25 | stuks | 0 | 375 | 6.250 Nieuwe buitengevel met isolatie | 825 | m2 | 0 | 1.579 | 412.500 aanbrengen aluminium gevel Schuin dak. vanaf buiten isoleren. | 2.100 | m2 | 0 | 6.252 | 315.000 incl. bestaande dakbedekking vervangen voor witte dak bedekking TL en PL armaturen vervangen | 300 | m2BVO | 2.400 | 0 | 12.600 voor LED armaturen fitness TL armaturen vervangen voor LED | 470 | m2BVO | 3.760 | 0 | 19.740 armaturen Fysio en kantine EML - buiten armaturen vervangen | 8 | stk | 168 | 0 | 3.200 voor LED verlichting Plat dak. vanaf buiten isoleren.
| 305 | m2 | 0 | 581 | 45.750 incl. bestaande bitumen verwijderen Onderkant vloer isoleren | 1.075 | m2 | 0 | 873 | 64.500 kleedruimtes. verkeersruimtes. kantine Houten houten deurkozijnen | 28 | m2 | 0 | 171 | 12.040 toepassen. bestaand verwijderen Radiatoren vervangen voor | 1.370 | m2 BVO | -2.740 | 0 | 95.900 convectoren Buitenzonwering (screens) | 155 | m2 | 2.325 | 0 | 38.750 toepassen PCM's toepassen fysio en fitness | 450 | m2 | 2.250 | 0 | 90.000 CO2 opnemers toepassen met | 16 | stk | 240 | 240 | 35.200 VAV box kleedruimtes Waterbesparende kranen | 4 | stuks | 40 | 0 | 420 toepassen Vervang boiler voor warmtepomp | 130 | kW | -86.593 | 1.950 | 390.000 boiler icm zonnecollectoren Aanwezigheidsdetectie toepassen | 2.500 | m2BVO | 15.000 | 0 | 62.500 Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 5.000 | m3/h | 572 | 457 | 20.000 WTW kleedruimtes Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 30.000 | m3/h | 1.800 | 2.700 | 120.000 WTW Sporthal Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 4.000 | m3/h | 2.000 | 1.280 | 16.000 WTW Kantine. fysio. centrale hal Nieuwe LBK plaatsen inclusief | 6.000 | m3/h | 360 | 540 | 24.000 WTW fitness Isolatie aanbrengen buitenzijde | 180 | m2 | 0 | 648 | 33.300 gevel incl afwerking Aluminium kozijn met HR Triple.
| 145 | m2 | 0 | 812 | 95.700 incl oude verwijderen Close-in boiler vervangen voor | 4 | stuk | 500 | 0 | 6.800 elektrische doorstroomboiler (14 kW - 6 l/m) Een HTV water-water | 60 | kW / st. | -5.210 | 3.200 | 84.000 warmtepomp met bodemlus toepassen Sporthal Een LTV Water-water | 40 | kW / st. | -2.800 | 2.150 | 56.000 warmtepomp toepassen i.c.m. bodemlussen kleedruimtes. kantine. fysio. fitness Tourniquet plaatsen t.p.v. huidige | 1 | st | 0 | 300 | 30.000 deuren gas kooktoestel vervangen voor | 1 | st | -400 | 200 | 2.500 elektrisch kooktoestel EML - automatische EBS met | 1 | st | 1.980 | 205 | 8.000 rapportagefunctie energieverbruik toepassen EML - Noodverlichtingsarmaturen | 26 | st | 780 | 0 | 10.400 vervangen voor LED EML - vluchtwegaanduidingen | 36 | stk | 1.080 | 0 | 9.828 vervangen voor LED varianten EML - Ledlampen in koelcel | 1 | st | 20 | 0 | 540 toepassen GBS installeren | 3.150 | m2-bvo | 620 | 102 | 17.829 Herinrichten terrein tbv herstel | 2.000 | m2 | 0 | 0 | 0 plaatsing bodemlussen 58 18-12-2023 Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 59 18-12-2023 Hoogwaardige spouwmuurisolatie (Airofill) baksteen gevel 845 m2 gevel 0 1.259 156.325 Totaal -61.848 25.874 2.295.572 /m2 o.b.v.