Reactie LTO en KAVB op motie over glyfosaat 3 nov 2025 AVG

Aan de leden van de Gemeenteraad Heiloo Hillegom, 1 november 2025

Onderwerp: Motie vreemd aan de agenda van de PvdA Heiloo over glyfosaat.

Geachte raadsleden,

Recent zijn er vanuit de fractie van de Partij van de Arbeid (PvdA) vragen geweest aan de LTO Noord afdeling Kennemerland-Zaanstreek over het gebruik van glyfosaat en het standpunt van LTO Noord en de KAVB. LTO Noord en KAVB volgen het standpunt van LTO Nederland in deze. Inmiddels hebben we informatie ontvangen dat de fractie van de PvdA een motie in wil dienen over het gebruik van glyfosaat door de agrarische ondernemers in uw gemeente. De informatie in de motie over glyfosaat is echter niet geheel juist en kan leiden tot misverstand over de risico’s van het gebruik van dit middel. Dit is de reden dat we in deze brief uitgebreid in willen gaan op het dossier over glyfosaat, zodat u op basis van de juiste informatie een besluit kunt nemen. Voorts willen we benadrukken dat onze leden altijd zeer terughoudend zijn en zorgvuldig omgaan met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Ook zij staan voor een leefbaar en veilige omgeving voor mens, dier en milieu.

Herbeoordeling glyfosaat Glyfosaat staat in Europa onder verscherpte aandacht, mede door rechtszaken in de Verenigde Staten en de kritische houding van diverse NGO’s. Deze context leidde er in 2018 toe dat de actieve stof slechts voor vijf jaar werd herregistreerd, in plaats van de gebruikelijke tien jaar. In 2023 is deze herbeoordeling afgerond. Herbeoordeling door vier lidstaten In plaats van één rapporterend land, werd gekozen voor een gezamenlijke beoordeling door vier lidstaten: Frankrijk, Hongarije, Nederland en Zweden. Deze Assessment Group on glyfosaat (AGG) voerde een uitgebreide evaluatie uit. De conclusie was helder: er waren geen nieuwe inzichten die een herregistratie van de toelating in de weg zouden staan. Op basis hiervan besloot de Europese Commissie in november 2023 tot verlenging van de goedkeuring van glyfosaat. Dit betekent dat het middel, mits correct toegepast, als veilig voor mens en milieu wordt beschouwd. Carcinogeniteit en de Ramazzini-studie Een recente studie van het Ramazzini Instituut, gepubliceerd in Environmental Health, suggereerde een statistisch verband tussen blootstelling aan glyfosaat en het ontstaan van leukemie bij ratten, zelfs bij lage doseringen. Ook werd gesuggereerd dat glyfosaat mogelijk extra schadelijk is in de vroege levensfase.

Op verzoek van de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft het Ctgb deze studie beoordeeld. Het College concludeerde dat de gepubliceerde gegevens geen aanleiding geven om glyfosaat als kankerverwekkend te classificeren. De studie is vergeleken met het uitgebreide EUdossier en voldoet niet aan de criteria om de huidige risicobeoordeling te herzien. Het is belangrijk te benadrukken dat stoffen die als carcinogeen worden aangemerkt in Europa direct worden verboden, zonder verdere risicobeoordeling. Glyfosaat voldoet niet aan deze classificatie. Standpunt van LTO Nederland LTO Nederland stelt zich op het standpunt dat glyfosaat per direct verboden moet worden als het als kankerverwekkend wordt beoordeeld. Aangezien de studie van het Ramazzini Instituut deze classificatie niet ondersteunt, ziet geen LTO Nederland geen reden haar huidige opstelling te wijzigen. Wetenschappelijke context Daarnaast sprak professor Bas Bloem tijdens een presentatie in Wageningen op 15 oktober 2025 over de relatie tussen gewasbeschermingsmiddelen en Parkinson. Voor middelen als paraquat en rotenon is bewezen dat ze Parkinson kunnen veroorzaken was één van zijn uitspraken. Deze middelen zijn in Nederland al geruime tijd verboden (rotenon was toegelaten in de biologische landen tuinbouw).

Voor glyfosaat kon hij geen verband met Parkinson aantonen en ook internationaal is er geen bewijs. In Nederland en Europa is de incidentie van Parkinson de afgelopen tien jaar stabiel tot afnemend, terwijl wereldwijd een stijging zichtbaar is. Veiligheid en toelatingsbeleid In Europa worden gewasbeschermingsmiddelen uitsluitend toegelaten na een zorgvuldige risicobeoordeling bij toepassing in het perceel en in de randen (5-10 meter) van het perceel ten aanzien van de mens en zijn gezondheid en het milieu. Het is onjuist om middelen als gevaarlijk te bestempelen. De mate van gevaar hangt af van dosering en blootstelling. Alleen wanneer een middel veilig kan worden toegepast voor mens en milieu (inclusief voorbijgangers en omwonenden van een landbouwperceel), wordt het toegelaten.

Als er naar aanleiding van deze informatie vragen zijn, dan kunt u contact met ons opnemen. Graag nodigen we u uit voor een werkbezoek aan agrarische bedrijven in uw gemeente. Met vriendelijk groet, Namens de voorzitters van de KAVB Kring Kennemerland Cornel van Schagen

LTO afdeling Kennemerland-Zaanstreek Marjolein Pepping

vlaming@kavb.nl

kz@ltonoord.nl