Rapportage recreatiemonitor 2022_RAUM
Tekst van het document
Rapportage recreatiemonitor Recreatieschap AlkmaarderUitgeestermeer
2022: en
1
Jasper Beekhoven
Inhoud 1. Aantal Bezoeken Akmaarder- en Uitgeestermeer 2022 ......................................................................3 1.1 Aandachtspunten bij het lezen van de cijfers.................................................................................3 1.2 De cijfers: .......................................................................................................................................3 2. Beoordeling per deelgebied.................................................................................................................4 2.1 Oeverparken ..................................................................................................................................4 2.3 Water .............................................................................................................................................4 2.4 Aagtenpark.....................................................................................................................................5 2.5 De Buitenlanden ............................................................................................................................5 2.7 De Omzoom...................................................................................................................................5 3.
Herkomst bezoekers............................................................................................................................7 3.1 Unieke bezoekers per gemeente ...................................................................................................7 3.2 Bezoeken per gemeente................................................................................................................8 3.3 Herhaalbezoek per gemeente........................................................................................................9 4. Google reviews..................................................................................................................................10 5.
Methodologie .....................................................................................................................................11 5.1 Oude Methode .............................................................................................................................11 5.2 Nieuwe Methode ..........................................................................................................................11 5.3 Valideren nieuwe methode ..........................................................................................................11 5.4 Intekenen telgebieden..................................................................................................................12 5.5 Verdere analyse...........................................................................................................................12
2
Jasper Beekhoven
1. Aantal Bezoeken Alkmaarder- en Uitgeestermeer 2022 Hierbij de aantallen bezoeken aan het recreatieschap voor 2022. Hier worden de resultaten van de meting in 2022 besproken. Omdat de gebruikte technologie anders is dan in voorgaande jaren zijn de aantallen niet zonder meer vergelijkbaar met die van eerdere jaren. Omdat er soms significante verschillen zijn wordt dit er deelgebied besproken.
1.1 Aandachtspunten bij het lezen van de cijfers • • • • •
Door het inzetten van de nieuwe methode wijken de cijfers af van de gegevens die in eerdere jaren zijn verzameld. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de compleet verschillende techniek. Dit heeft dus niet te maken met een verandering in het gebruik. De nieuwe tellingen zijn gevalideerd en gekalibreerd met behulp van de ‘oude’ methode. Er zijn verschillende nieuwe telgebieden toegevoegd waardoor de totalen per schap soms significant afwijken. Ook met de nieuwe methode wordt niet al het gebruik aan alle gebieden gemeten. Door voortschrijdend inzicht en de beschikbaarheid van meer data is het niet 100% uit te sluiten zijn dat deze gegevens in de toekomst met terugwerkende kracht worden aangepast. Dit zal alleen gebeuren indien echt nodig.
Al deze punten worden in het hoofdstuk methodologie uitgebreid toegelicht.
1.2 De cijfers: Hierbij de cijfers per recreatieschap, inclusief de grafieken voor het seizoensverloop Bij de totalen staan ook, ter vergelijking, de jaren 2019, 2020 en 2021. Houd daarbij rekening dat ’20 en ’21 coronajaren waren en de cijfers voor 2022 niet zonder meer vergelijkbaar zijn met de voorgaande jaren.
RAUM totaal Oeverparken Water (sinds 2022) Aagtenpark (sinds 2022) Buitenlanden (sinds 2022) De Omzoom (sinds 2022)
2019
corona 2020
corona 2021
451.613
667.724
687.828
GPS 2022 1.553.791 926.743 130.770 224.668 79.745 191.865
In het seizoensverloop is goed te zien dat het weer in de maanden maart, mei, en augustus relatief goed was. Het evenemententerrein van Alkmaarder- en Uitgeestermeer wordt niet meegeteld en deze zijn ook niet terug te zien in de cijfers.
3
Jasper Beekhoven
2. Beoordeling per deelgebied 2.1 Oeverparken Oeverparken Oeverparken
451.613 451.613
corona 667.724 667.724
corona 687.828 687.828
GPS 926.743 926.743
Telgebied De oeverparken Zwaansmeer, Dorregeest, De Hoorne, Uiterdam en de Woudhaven zijn gedefinieerd als 1 telgebied. Onder de oude methodiek werden ze ook als zodanig behandeld. Bij elk oeverpark lag ook een mechanische teller. De gebieden zijn zo ingetekend dat wat er wordt geteld zoveel mogelijk overeenkomt met de tellingen uit de recreatiemonitor. Desondanks is de nieuwe methodiek beter in staat ook bezoekers die uit andere richtingen komen en veranderende verhoudingen tussen auto en fiets te registreren. Verschil aantal bezoeken nieuw en oud Vergelijkbaarheid seizoenspreiding Conclusie vergelijkbaarheid
28% Hoog gemiddeld
2.3 Water corona Water (sinds 2022) Water (sinds 2022)
corona
GPS 130.770 130.770
Telgebied Dit telgebied omvat het water van het Alkmaarder- en Uitgeestermeer en een deel van de Markervaart. Hiermee wordt inzichtelijk hoeveel mensen gebruik maken van het water. Omdat het telgebied minimaal 10 meter uit de oever is getekend en de meest zwemmers zonder telefoon zwemmen, geeft het aantal bezoeken waarschijnlijk alleen het gebruik met vaartuigen weer.
4
Jasper Beekhoven
2.4 Aagtenpark 2019
corona 2020
corona 2021
GPS 2022 224.668
corona 2020
corona 2021
GPS 2022 79.745
2020
2021
2022 191.865
Aagtenpark (sinds 2022) Telgebied Dit telgebied is toegevoegd bij het overstappen op de gpstelmethode. Deze methode is beter geschikt voor het tellen van gebieden met veel toegangen of die gescheiden zijn door wegen. Er is dus geen vergelijking met eerdere data beschikbaar.
2.5 De Buitenlanden 2019 Buitenlanden (sinds 2022) Telgebied Dit telgebied is toegevoegd bij het overstappen op de gps-telmethode. Deze methode is beter geschikt voor het tellen van gebieden met veel toegangen of die gescheiden zijn door wegen. Er is dus geen vergelijking met eerdere data beschikbaar.
2.7 De Omzoom 2019 De Omzoom (sinds 2022) Telgebied Dit telgebied is toegevoegd bij het overstappen op de gps-telmethode. Deze methode is beter geschikt voor het tellen van gebieden met veel toegangen of die gescheiden zijn door wegen. Er is dus geen vergelijking met eerdere data beschikbaar.
5
Jasper Beekhoven
6
Jasper Beekhoven
3. Herkomst bezoekers Met de nieuwe methodiek voor het meten van het aantal bezoeken is het ook mogelijk om inzicht te krijgen in de herkomst van de bezoekers op gemeenteniveau. Daarbij kan zowel de herkomst van de bezoeken als de herkomst van de bezoekers worden gebruikt. Voor deze rapportage worden de individuele bezoekers gebruikt. Omdat herhaalbezoek voor veel gebieden belangrijk is, wordt daarnaast inzicht gegeven in de mate van herhaalbezoek. In de onderstaande tabellen zijn alleen de gemeenten waar meer dan 2% van het aantal bezoeken aan een 1 of meer deelgebieden weergegeven. De overige bezoekers komen uit andere gemeenten in Noord-Holland of daarbuiten.
Water 92 8
83 17
Water
92 8
1 30 2 12 16
Omzoom 86 14
Omzoom
Provincie NH Rest NL
Oeverparken 87 13
Oeverparken
2 6 2 25 38
Uitgeest Zaanstad Castricum Heemskerk Beverwijk Purmerend Alkmaar Velsen Heiloo
7 15 8 4 3 1 4 2 3
Buitenlanden
Aagtenpark
Uitgeest Zaanstad Castricum Heemskerk Beverwijk Purmerend Alkmaar Velsen Heiloo
aantal unieke bezoekers uit gemeente
1 76 1 1 0 0
0
11 21 9 7 4 1 3 0 1
Aagtenpark
% unieke bezoekers uit gemeente
Buitenlanden
3.1 Unieke bezoekers per gemeente
3.193 7.935 2.133 33.502 50.128 3.921 -
407 12.656 744 4.936 6.557 407 204
46.368 85.298 35.316 27.172 17.741 2.576 10.927 706 2.908
722 75.015 910 1.454 366 366 -
4.180 9.251 5.329 2.416 1.713 339 2.573 1.425 1.820
1 3
7
Jasper Beekhoven
0 30 2 14 12
Water
Omzoom
79 21
87 13
94 6
88 12
Water
Uitgeest Zaanstad Castricum Heemskerk Beverwijk Purmerend Alkmaar Velsen Heiloo
93 7
Omzoom
Aantal bezoeken uit gemeente
9 18 17 5 2 1 5 3 5
Oeverparken
Provincie NH Rest NL
1 71 1 12 2 1
1
21 15 15 5 3 2 2 1 0
Buitenlanden
4 6 2 21 42
Aagtenpark
Uitgeest Zaanstad Castricum Heemskerk Beverwijk Purmerend Alkmaar Velsen Heiloo
Oeverparken
Aagtenpark
% bezoeken uit gemeente
Buitenlanden
3.2 Bezoeken per gemeente
8.515 13.750 5.280 47.495 94.922 5.841 -
391 23.533 1.531 11.124 9.904 4.386 526
193.967 140.772 137.436 43.464 26.412 20.481 17.423 5.190 4.170
2.629 136.953 2.571 22.870 2.974 2.053 -
8.515 13.750 5.280 47.495 94.922 5.841 -
6 3
8
Jasper Beekhoven
Uitgeest Zaanstad Castricum Heemskerk Beverwijk Purmerend Alkmaar Velsen Heiloo
2,7 1,7 2,5 1,4 1,9
1,0 1,9 2,1 2,3 1,5
1,5 2,6
4,2 1,7 3,9 1,6 1,5 8,0 1,6 7,3 1,4
Water
Omzoom
Oeverparken
Buitenlanden
Ratio herhaalbezoek
Aagtenpark
3.3 Herhaalbezoek per gemeente
3,6 1,8 2,8 8,1 5,6
2,7 2,5 4,2 2,4 1,7 2,1 2,5 2,5 3,4
De ratio van het herhaalbezoek geeft aan hoe vaak een fictieve gemiddelde bezoeker een gebeid bezoekt in een jaar. Als iedere bezoeker het gebied eenmaal bezoekt is de ratio 1. Hoe hoger de ratio, hoe vaker de gemiddelde bezoeker een gebied bezoekt in een jaar. Voor de lege velden is onvoldoende data. Hoe dichter een gebied bij een woonkern ligt, hoe hoger de verwachte ratio van het herhaalbezoek.
9
Jasper Beekhoven
4. Google reviews Google maps biedt gebruikers de mogelijkheid om bestemmingen toe te voegen, en deze bestemmingen te becommentariëren door het geven van reviews en ratings. Dit gebeurt op grote schaal, niet alleen voor winkels of musea, maar ook parken, recreatiegebieden en natuurgebieden. Ook de meeste recreatiegebieden die door de recreatieschappen worden beheerd hebben een of meerdere vermeldingen. Dit levert interessant informatie op over de gebieden, die in principe gratis toegankelijk is via google maps. Het gaat vooral om de waardering (op basis van een Amerikaanse 5 sterren rating) en de reviews zelf. Van deze laatste genereert google automatisch een overzocht van de meest gebruikte woorden, wat een goede indruk geeft van de begrippen die de reviewers het meest associëren met een gebied. Voor de interpretatie is het wel belangrijk om een aantal kanttekeningen in acht te nemen: • • • •
•
De steekproef (de mensen die en review en/of rating hebben achterlaten op google maps; iedereen die dit wil kan dit doen, ook onder meerdere accounts) is zelf select en zeker niet representatief voor alle bezoekers. De steekproef is veelal heel laag, waardoor het geen valide en representatief beeld geeft. Voor zover bekend blijven alle ratings staan, waardoor de waardering is uitgesmeerd over een periode van vele jaren. Veranderend beleid en/of inrichting kan pas na een lange periode effect hebben op de rating. De manier waarop de kernwoorden door google worden geselecteerd is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk is het een simpele optellingen van het aantal keer dat een woord is genoemd. Hierbij wordt de context niet meegenomen. Bijvoorbeeld het veelgenoemde woord ‘honden’ kan in zowel positieve als negatieve context onderdeel zijn van een review. Veel gebieden komen meerdere keren voor, waardoor de ratings worden verdeeld. Zie bijvoorbeeld Alkmaarder- en Uitgeestermeer en Strand van Luna.
In de onderstaande tabel staat de uit google maps opgehaalde data. De naam van de gebieden staat inde tabel exact zoals ze zijn vermeld op google maps. Naam op google maps
rating
Alkmaarder- en Uitgeestermeer (Recreatiegebied) Alkmaarder- en Uitgeestermeer (beheerkantoor) Alkmaarder- en Uitgeestermeer MTB Route Alkmaarderen Uitgeestermeer Avonturenspeelplaats Natuurbegraafplaats Geestmerloo Strand van Luna Strand van Luna Park van Luna
4,5
Aantal reviews 1281
4,3
456
4,3
6
4,6
31
4 4,8
1 17
4,7 4,2 3,8
3 46 4
steekwoorden wandelen; zwemmen; mountainbike; zomer; natuurgebied; druk; parcours; fietspaden; rondje; zonnen wandelen; zwemmen; recreatiegebied; natuurgebied; kinderen; zomer; MTB; sporten; parcours; zonnen
Deze informatie kan nuttig worden ingezet bij de typering van gebieden, omdat de kernwoorden inzicht geven in hoe de recreanten een gebied zien en gebruiken. Tenslotte verdient het de aanbeveling om actief te gaan sturen op de vermeldingen van de gebieden op google maps. Google biedt de mogelijkheden om meldingen op google maps te ‘claimen’. Het opschonen van de vermeldingen dient twee doeleinden:
10
Jasper Beekhoven
1. Het zorgt ervoor dat de data die wordt verzameld zoveel mogelijk op de juiste plek en onder de juiste naam wordt verzameld, wat de kwaliteit van de data en goede komt. 2. Ten tweede is google maps ook een communicatiekanaal, een duidelijke naamgeving vergroot de vindbaarheid van de gebieden.
5. Methodologie 5.1 Oude Methode Vanaf het starten van de recreatiemonitor in Het Twiske in 2005 werd de ruwe data verzameld door het gebruik van mechanische tellers met telslangen over diverse toegangswegen en fietspaden. Bij het opstarten van de recreatiemonitor zijn ook visuele tellingen uitgevoerd over (vrijwel) alle toegangen. Met die kennis werd de ruwe data van de tellers opgehoogd om te compenseren voor: • • •
Bezettingsgraad van auto’s en fietsers Niet gemeten vervoersstromen (zoals voetgangers) Niet gemeten toegangen (er zijn te veel toegangen om overal een meter te plaatsen)
Deze methodiek heeft als voordeel dat er een constante werkwijze wordt gehanteerd die heel geschikt is voor het vergelijken van de data over meerdere jaren. Nadeel zit in de kwetsbaarheid van de fysieke tellers en de benodigde arbeid om ze in het veld uit te lezen en de ruwe data te verwerken. Tenslotte veroudert de validiteit van de visuele tellingen en ontstaat er in de loop van jaren meer ruis, oftewel een hogere onzekerheidsmarge over hoe dicht de methode ‘de waarheid’ benadert.
5.2 Nieuwe Methode Na een pilot in 2021 is in 2022 gestart met een nieuwe methode voor het verzamelen van de data. Na een uitgebreide verkenning is gekozen voor het inzetten van gps-data. De data wordt afgenomen van een private leverancier. Deze partij koopt gps-data in van Apps die consumenten op hun telefoon installeren en daarbij toestemming geven voor het gebruik van locatiedata. De leverancier verzamelt, aggregeert en anonimiseert de data. Het is dus onmogelijk om gegevens te herleiden tot personen. Door het inteken van telgebieden op de kaart wordt door middel van geofencing bepaald wanneer iemand een bezoek heeft gebracht aan een gebied. Vervolgens worden door de leverancier nog verschillende ophoogfactoren toegepast om te compenseren voor bezoekers die geen gps-data afstaan, kinderen, etc. Het voordeel van deze methode is dat er geen apparatuur in het veld aanwezig is en de data vrijwel meteen beschikbaar is. Ook het met deze methode relatief makkelijk om gebieden (al dan niet tijdelijk) toe te voegen, ook gebieden die met de oude methode moeilijk of onmogelijk waren te meten doordat er (bijvoorbeeld) veel toegangen zijn. Nadeel is dat als er bijvoorbeeld relatief (ten opzichte van een doorsnee van de bevolking) veel kinderen in een gebeid komen, het model dat niet ‘ziet’. Ook worden bezoekers uit het buitenland niet meegenomen.
5.3 Valideren nieuwe methode In de eerste helft van 2022 zijn alle tellers van de oude methode gehandhaafd. Hierna zijn deze voor een groot deel verwijderd om kosten te sparen. In elke recreatieschap is nog minimaal 1 teller gehandhaafd. In het Twiske zijn alle tellers gehandhaafd. De gegevens van de mechanische tellers zijn gebruikt om de gps-data te controleren en valideren. Daarbij is vooral gekeken naar de data uit het Twiske om de volgende redenen: • • •
Het Twiske is door zijn geïsoleerde ligging achter een ‘slotgracht’ zeer zuiver te meten met beide methoden. Omdat in het Twiske alle mechanische tellers zijn gehandhaafd is daar het meeste data beschikbaar. Met de mechanische tellers wordt het merendeel van de toegangen aan het gebeid gemeten, en is de betrouwbaarheid van de berekening dus hoog.
Bij het vergelijken van de twee datastromen is gekeken naar twee elementen: wordt hetzelfde gemeten en zijn de aantallen van een vergelijkbare orde van grootte? 11
Jasper Beekhoven
Op basis van de analyse is geconcludeerd dat beide methoden dezelfde pieken en dalen registreren in het bezoek, en dus hetzelfde gebruik meten. Tenslotte is er een ophoogfactor toegepast op de door de leverancier aangeleverd gps-data.
5.4 Intekenen telgebieden Bij het intekenen van de telgebieden is als basis de reeds bestaande telgebieden in de recreatiemonitor gebruikt. Dat wil zeggen dat de gebieden zo zijn ingetekend dat ze zoveel mogelijk hetzelfde meten als de telgebieden van de oude methode. Dit was echter niet altijd mogelijk. In overleg met de locatiemanagers zijn er verschillende afwegingen gemaakt over het wel/niet meenemen van bepaalde gebiedsdelen. Daarnaast zijn er in overleg met beheerders en programmamanagers enkele telgebieden toegevoegd, naar aanleiding van de mogelijkheden die de nieuwe methode hiervoor biedt. In enkele gevallen is er ook voor gekozen om kleinere delen binnen bestaande telgebieden op te nemen, zoals Zorgvrij (Boerenerf Spaarnwoude). Na de eerste evaluatie van de data in januari 2022 is er in nauw overleg met de leverancier van de data voor gekozen om de gebieden aan te passen. Dit gebeurde om de afstand van de telgebieden tot snelwegen en andere drukke verkeerstromen te vergoten. Hiermee worden ‘spooktellingen’ uitgesloten.
5.5 Verdere analyse Ten tijde van het schrijven van deze rapportage zijn nog niet alle beschikbare gegevens uitputtend geanalyseerd. Bovendien zal in de loop der tijd meer data beschikbaar komen voor analyse en validatie. Aanpassingen en verfijningen kunnen dus nog volgen in de toekomst. Dat heeft altijd als doel de validiteit en betrouwbaarheid van de data te verbeteren, oftewel, zo dicht mogelijk komen bij ‘de waarheid’.
12
Jasper Beekhoven