Raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan onderwijsvoorzieningen 2024-2027

Raadsvergadering Voorstelnummer Datum raadsvoorstel Portefeuillehouder(s) Commissie Datum commissie Soort agendering Agendapunt Team Opsteller Datum B&W besluit Bijlagen: Onderwerp

:

RAADSVOORSTEL 27 mei 2024 D752291 10 april 2024 A. Tromp Raadscommissie 13 mei 2024

RO - Beleid en Vastgoed Nicola Beentjes 16 april 2024 IHP met bijlagen Integraal huisvestingsplan onderwijsvoorzieningen (IHP) 2024-2027

Voorgesteld besluit 1. Het IHP 2024-2027 vast te stellen en daarin in afwijking van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Heiloo: • de afwijking van de VNG-normering t.a.v. de bouwkosten vast te stellen; • het kader voor de verantwoordelijkheidsverdeling bij renovatie vast te stellen; • de beleidskaders vast te stellen voor: a. de vorming van kindcentra; b. de volume afspraken; c. de afspraken ten aanzien van de verduurzaming en inclusie. 2. Het huisvestingsscenario te bevestigen voor KC Zandzoom. 3. Het huisvestingsscenario vast te stellen - onder voorbehoud van planuitwerking – voor Kc De Duif. 4. Vanwege de financiële situatie van de gemeente te kiezen voor scenario 2 voor De Kring en De Hoed. 5. De afschrijvingstermijn voor de onderwijshuisvestingsinvesteringen vanaf 2024 te verlengen van 40 naar 50 jaar. 6. De benodigde investeringsbedragen en exploitatiekosten in de gemeentebegroting 2024 op te nemen via de bijgevoegde begrotingswijzing. Geheimhouding  Ja X Nee

Pagina 1 van 17

RAADSVOORSTEL INLEIDING Met dit voorstel wordt u het nieuwe integraal huisvestingsplan onderwijsvoorzieningen (IHP) 2024-2027 aangeboden. Een IHP heeft een strategisch karakter door vanuit visie, beleid en ontwikkelingen keuzes en afspraken te maken. Daarin wordt primair invulling gegeven aan de wettelijke taak van de gemeente: het voorzien in voldoende en adequate onderwijshuisvesting. Het IHP omschrijft de gewenste voorzieningenstructuur voor onderwijshuisvesting op basis van een gedeelde visie op onderwijs en schoolgebouwen. Trends en beleidsontwikkelingen zijn geanalyseerd, ontwikkelingen zoals de vorming van kindcentra zijn in beeld gebracht. Er is gekeken naar de huidige capaciteit en de prognose van de ruimtebehoefte. Samen met de schoolbesturen is dit nieuwe IHP voor de jaren 2024-2027 opgesteld waarin renovatie- en nieuwbouwplannen van schoolgebouwen voor primair en voortgezet onderwijs zijn vastgelegd. Er zijn beleidskaders opgenomen voor de vorming van kindcentra, volumeafspraken en afspraken ten aanzien van de verduurzaming van de gebouwen, alsmede kaders ten aanzien van inclusie. De gemeente heeft ook de zorgplicht voor gebouwen voor het bewegingsonderwijs (gym) voor primair en voortgezet onderwijs. De gemeente is, met uitzondering van de gebouwen voor het voortgezet onderwijs, ook verantwoordelijk voor de instandhouding, dus voor het onderhoud.

Dit is anders dan bij de schoolgebouwen. Daar ligt de verantwoordelijkheid voor instandhouding in principe bij de schoolbesturen. De exploitatie van de gemeentelijke gymnastiekzalen is sinds 1 juli 2020 overgedragen aan Holland Sport. Met het vaststellen van het IHP door uw raad geeft u richting en ondersteunt u de met de schoolbesturen gemaakte keuzes en geeft de gemeente invulling aan haar huisvestingsverantwoordelijkheid. Elk concreet voorstel waarbij een gemeentelijke investering noodzakelijk is, wordt aan uw raad voorgelegd. Daarom doen wij tegelijkertijd met het aanbieden van het IHP u een aantal concrete voorstellen. In de komende jaren zullen actuele ontwikkelingen, bijgestelde investeringsbedragen, leerlingenprognoses en voortschrijdend inzicht bij elk voorstel worden meegewogen. In het kader van het verantwoord begroten dient in de meerjarenbegroting voor een langere periode wel rekening te worden gehouden met de voor de onderwijshuisvesting benodigde financiële middelen. Proces Onderhavig IHP is de opvolger van het IHP 2018-2022. In februari 2023 heeft het college de projectopdracht voor het opstellen van het nieuwe IHP vastgesteld. Over deze opdracht bent u in een raadsbrief in februari 2023 geïnformeerd. Ook is een toelichting gegeven op het proces in een raadsinformatieavond van 3 juli 2023.

Tevens heeft u toen input geleverd op de Visie op de onderwijshuisvesting die is opgenomen in het IHP. Op 9 oktober 2023 heeft u in een raadsinformatieavond input gegeven over de kansen en mogelijkheden voor de scenariovorming. Op 26 maart 2024 zijn in een raadsinformatieavond de scenario’s met u besproken. Vanaf de start van het voorbereidingsproces tot en met maart jl hebben er diverse werksessies met de gezamenlijke schoolbesturen plaatsgevonden. Onderhavig IHP is het resultaat van dat proces.

Pagina 2 van 17

INVLOED KADERS OP KEUZERUIMTE De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor voldoende en adequate huisvesting van scholen in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. TOELICHTING OP HET VOORSTEL Algemeen Vorming van kindcentra Onderwijshuisvesting is geen op zichzelf staand taakveld. Het is een afgeleide van ontwikkelingen in de samenleving. De meest in het oog springende ontwikkeling is de vorming van kindcentra: onderwijs en opvang onder één dak. Diverse schoolbesturen hebben zich inmiddels verbreed en zijn ook aanbieder van kinderopvang geworden. De schoolbesturen geven hierbij aan dat een kindcentrum een positief effect heeft op de ontwikkeling van kinderen. Kinderen voelen zich veilig gehecht omdat het kindcentrum continuïteit biedt in hun leven. Ouders ervaren minder stress omdat de openingstijden aansluiten op hun werktijden en dat heeft dan weer een positief effect op het welbevinden van kinderen. In de beleidskaders zijn de afspraken weergegeven die met de schoolbesturen zijn gemaakt ten aanzien van de huisvesting van de kindcentra. In de IKC-visie die door uw raad op 15 juni 2020 is vastgesteld is aangegeven dat de gemeente geen financieringsrol speelt voor de kinderopvang. In de situatie van gezamenlijke huisvesting met het onderwijs is dit geen houdbaar standpunt.

Kinderopvangorganisaties kunnen geen hypotheek krijgen voor de investering in de kinderopvang vierkante meters in een onderwijsgebouw. De hypotheekverstrekkers vinden een integraal kindcentrum gebouw incourant vastgoed mede omdat de gemeente het economisch eigendom heeft van de onderwijs vierkante meters. Dit is geen uniek vraagstuk. Ook andere gemeenten en schoolbesturen worstelen hiermee. Op landelijk niveau is ten aanzien van het vraagstuk van de organisatie en financiering van gezamenlijke huisvesting voor kinderopvang en onderwijs in 2022 een handreiking verschenen. In die handreiking wordt aangegeven dat het model waarin de gemeenten ook een rol vervullen in de financiering van de kinderopvang vierkante meters als er sprake is van een integraal kindcentrum inmiddels, landelijk gezien, het meest gangbare model is geworden. Om kindcentra te kunnen realiseren stellen wij u voor om als gemeente bij nieuwbouw de totale investering voor onze rekening te nemen. Dus ook voor het kinderopvangdeel. Dit geeft de meeste garantie dat er een kindcentrum wordt gerealiseerd waarbij onderwijs en opvang geïntegreerd zijn. In het gebouw kan voor de meest optimale inrichting worden gekozen om de doorgaande leerlijn te ondersteunen. De gemeente sluit een langlopende overeenkomst af met het schoolbestuur ter gehele dekking van de kapitaallasten van de kinderopvang vierkante meters.

Maandelijks betaalt het schoolbestuur de kapitaallasten terug aan de gemeente. Het schoolbestuur gaat vervolgens een relatie aan met een kinderopvang aanbieder. Deze constructie heeft nauwelijks risico voor de gemeente en een bijkomend voordeel is dat de gemeente geen rechtstreekse relatie aangaat met één kinderopvangpartner (Didam arrest). E.e.a. wordt uitgewerkt in een met het betreffende schoolbestuur te sluiten Bestuursovereenkomst. Er is inmiddels bij vele gemeenten een ruime ervaring opgedaan met dergelijke constructies. Van de expertise die hierover inmiddels is opgebouwd, wordt gebruik gemaakt.

Pagina 3 van 17

Ook voor de kinderopvang in bestaande onderwijsgebouwen zijn principe afspraken gemaakt. Die moeten nog per onderwijslocatie/wijk worden uitgewerkt in maatwerk afspraken. Daar waar de kinderopvang permanent gebruik gaat maken van onderwijsvierkante meters wordt door de gemeente ook een vergoeding ontvangen ter dekking van de kapitaallasten. Dit vergt nog wel nadere uitwerking. Realisatie van een 10 – 14 jarigen voorziening Het bestuur van PCC Heiloo is in gesprek met de bestuurders van het primair onderwijs om een 10 -14 voorziening te realiseren in Heiloo. De initiatiefnemers benoemen dat het uitstellen van het keuzemoment zorgt voor meer tijd om de talenten van kinderen te ontwikkelen, zodat leerlingen verder kunnen doorgroeien. Het 10-14 onderwijs is hiermee een middel voor initiatiefnemers om de overgang tussen het primair en voortgezet onderwijs meer geleidelijk te laten verlopen. Alvorens plannen te ontwikkelen voor het huisvesten van een dergelijke voorziening zal dit initiatief eerst een inhoudelijke uitwerking behoeven. Vervolgens is er een standpunt van de gemeenteraad nodig, op basis van die inhoudelijke argumentatie, of zij de bereidheid hebben om dit initiatief (met financiering van de huisvesting) te ondersteunen. Vooralsnog wordt de inhoudelijke planontwikkeling van de schoolbesturen afgewacht.

Volumeafspraken De aanleiding om met de schoolbesturen volumeafspraken te maken is tweeledig. Enerzijds om de gelegenheid te bieden om in de bestaande gebouwen ook opvang voorzieningen te huisvesten. Daar moet dan wel de ruimte voor zijn en zo mogelijk blijven. Anderzijds het efficiënt inzetten van de onderwijs vierkante meters. Dus niet het ene schoolgebouw wegens groei van het aantal leerlingen te moeten uitbreiden als er op redelijke afstand in een ander schoolgebouw leegstand is. Verduurzaming; op weg naar 2050 De gemeente heeft in het beleidsplan ‘Op weg naar klimaatadaptieve en natuurinclusieve gemeenten’ doelen opgenomen ten aanzien van klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit. In 2050 wil de gemeente klimaatbestendig, waterrobuust en natuurinclusief zijn. Ook het onderwijs moet bijdragen aan de ambities die in het Klimaatakkoord1 zijn vastgesteld. Onderwijsgebouwen moeten in 2050 maar liefst 95 procent minder CO2 uitstoten dan in 1990. Voor het tussentijdse meetpunt in 2030 is de ambitie op 55 procent gezet. En in het Beleidsprogramma Versnelling Verduurzaming noemt het kabinet zelfs de ambitie ‘om te programmeren op 60 procent CO2-reductie’. In dat kader is tevens het doel gesteld om in 2050 volledig aardgasvrij te zijn.

Daarnaast geeft het Programma van Eisen Frisse Scholen duidelijke richtlijnen ten aanzien van luchtkwaliteit, temperatuur, comfort, licht en geluid in schoolgebouwen. Vooral het funderend onderwijs (primair en voortgezet onderwijs) gaat daar een harde dobber aan hebben. De 7.900 scholen in het primair onderwijs en 1.420 in het voortgezet onderwijs stoten bij elkaar 635.000 ton CO2 uit per jaar. De hoge uitstoot is onder meer te verklaren doordat een groot deel van de voorraad in de jaren 60, 70 en 80 gebouwd is, en daarmee niet meer aan hedendaagse normen voldoet. Het gemiddelde schoolgebouw is 40 jaar oud en niet duurzaam, zo schrijft de Routekaart PO (primair onderwijs) en VO 1 Klimaatakkoord: Meer dan 100 partijen (overheden, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties)

hebben in 2019 gewerkt aan een pakket maatregelen waarmee Nederland zijn CO2-uitstoot halveert.

Pagina 4 van 17

(voortgezet onderwijs). Bovendien beslaat het funderend onderwijs met zo’n 66 procent ook het grootste deel van het totaal aantal vierkante meters aan onderwijsvastgoed. We staan dus voor ‘een majeure opdracht’. De onduidelijkheid in de wettelijke verantwoordelijkheidsverdeling schoolbestuur – gemeente, het ontbreken van de voorziening ‘renovatie’ in de wet, het gebrek aan financiële mogelijkheden, zowel het schoolbestuur als de gemeente ontvangen hiervoor geen extra middelen van de Rijksoverheid, maken dat er nauwelijks stappen worden gezet. Ondertussen zijn we de vrijblijvendheid van het hebben van ambities voorbij en hebben we nu ‘gewoon’ een opgave te vervullen. In Heiloo hadden we op 1 oktober 2023, 1.768 leerlingen op de basisscholen en 306 leerlingen in het voortgezet onderwijs. Er zijn 10 basisscholen in 8 schoolgebouwen en 1 schoolgebouw voor voortgezet onderwijs. De gemiddelde leeftijd van de schoolgebouwen in het basisonderwijs van Heiloo is 40 jaar. Het schoolgebouw voor het voortgezet onderwijs is opgeleverd in 2014; derhalve 10 jaar oud. Dit is het jongste schoolgebouw. De laatste nieuwbouw voor het basisonderwijs is opgeleverd in 2009, inmiddels 15 jaar geleden. Aangenomen wordt dat bij alle schoolgebouwen ouder dan 10 jaar in meer of mindere mate ingrepen nodig zijn om aan de klimaatdoelstellingen te kunnen voldoen.

Het jaar 2050 lijkt ver weg maar we (gemeente én schoolbesturen) hebben nog maar 27 jaar om alle schoolgebouwen voor het basisonderwijs in Heiloo aan te pakken. En met het tempo van nu, afgelopen 10 jaar is geen enkel renovatie/nieuwbouwproject gerealiseerd, gaan we dat niet redden. Er moet een versnelling in komen. Wij stellen voor Gebouwscan Op initiatief van het schoolbestuur kan er een scan voor een schoolgebouw worden uitgevoerd. Deze scan maakt inzichtelijk welke maatregelen nodig en haalbaar zijn om energie te besparen, van het gas af te gaan en het binnenklimaat te verbeteren. De gemeente bekostigt de scan. Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor de uitvoering en coördinatie van de scan. Gezamenlijk bepalen de schoolbesturen en gemeente welke partij zij selecteren voor de uitvoering van deze scans. Faciliteiten verduurzaming Bij nieuwbouw/renovatie Per 1 juli 2020 is het bouwbesluit gewijzigd, waardoor alle nieuw te bouwen gebouwen vanaf die datum moeten voldoen aan de Bijna Energieneutrale Gebouw eisen (BENG) en aardgasvrij en fris moeten zijn. Daar waar mogelijk wordt een ENG-gebouw (Energie Neutraal) gerealiseerd waarbij een bijdrage van het schoolbestuur wordt verwacht. Bij renovatie van schoolgebouwen streven we naar de zelfde kwaliteit.

De gemeente stelt een leenfaciliteit beschikbaar voor de schoolbesturen om investeringen in verduurzaming (de stap van BENG naar ENG of NOM -NulOpdeMeter) te kunnen financieren. De gemeente is hierbij bereid tot een financiële bijdrage aan de stap van BENG naar ENG of NOM indien het schoolbestuur onderbouwd (d.m.v. een TCO berekening2) aantoont de investering niet terug te verdienen in de exploitatie of vanuit subsidies te dekken is.

2 De Total Cost of Ownership (de levensduurcyclus) is het totaalbedrag aan kosten gedurende de hele

levenscyclus/gebruikscyclus van het gebouw. Behalve de bouwkosten worden alle exploitatie kosten

Pagina 5 van 17

Bij bestaande bouw De gemeente treedt faciliterend op bij het verduurzamen van bestaande gebouwen. De gemeente onderzoekt welke vorm hier het beste bij past en sluit daarbij zoveel mogelijk aan op bestaand beleid of beleid dat voor bredere verduurzamingsdoelstellingen is vastgesteld en/of wordt ontwikkeld. Opties die daarbij denkbaar zijn en nader verkend kunnen worden, zijn: beschikbare gemeentelijke subsidies, een revolverend fonds3 of gemeentelijke garantstelling. Circulair bouwen Het streven naar een toekomstbestendige samenleving vraagt om een bewust en verantwoordelijk gebruik van grondstoffen. De ontwikkeling naar een circulaire economie, een economie zonder verspilling van grondstoffen en uitputting van de hulpbronnen van de aarde, vormt hiervoor de basis. Nederland wil in 2050 een volledig circulaire economie zijn.

De gemeente heeft in 2023 het beleidsplan ‘Circulaire economie’ vastgesteld waarin vanuit circulariteit de volgende doelen zijn geformuleerd: ▪ Het inzetten van een materialenpaspoort bij nieuwbouw (vanaf 2023) ▪ Het hanteren van circulaire criteria bij gronduitgifte (vanaf 2024) ▪ Bij nieuwbouw gebouwen onder MPG-norm (Milieu Prestatie Gebouwen) van 0.8 (vanaf 2024); landelijk streven is MPG uiterlijk in 2030 naar 0.5 ▪ Circulariteit integreren in alle bouw-, sloop- en infrastructuurprojecten (vanaf eind 2025) De gemeente en schoolbesturen zetten zich in om deze doelen te bereiken en passen de circulaire principes zoveel mogelijk toe binnen bouwprojecten. Bij circulair bouwen behouden de gebouwen een zekere restwaarde, omdat bouwmaterialen na een levenscyclus herbruikbaar zijn. Materialen krijgen een toekomstwaarde. Daarom wordt voorgesteld de termijn waarover de investering voor nieuwbouw en renovatie wordt afgeschreven wordt verlengd van 40 naar 50 jaar, zodat het integreren van circulaire principes zo mogelijk budgetneutraal kan worden uitgevoerd. Renovatie als voorziening onderwijshuisvesting Vooruitlopend op nieuwe wetgeving en aansluitend op de afspraken in het vorige IHP, zien we renovatie van een schoolgebouw als een alternatief voor vervangende nieuwbouw en daarmee als een verantwoordelijkheid van de gemeente.

In het IHP wordt gerekend met éénzelfde investeringsbudget voor zowel renovatie als (vervangende) nieuwbouw. De ruimtebehoefte voor nieuwbouw vormt de basis voor de indicatieve investeringskosten, waaruit ook een renovatie bekostigd kan worden. De afschrijftermijn voor renovaties wordt gelijkgetrokken met nieuwbouw. Inclusie De gemeente en schoolbesturen onderschrijven het belang van het aanbieden van passend en inclusiever onderwijs. Inclusiever onderwijs gaat ervan uit dat het onderwijs voor alle leerlingen toegankelijk is en niemand wordt uitgesloten. Kinderen leren, spelen en werken samen en ieder kind kan zich optimaal ontwikkelen met ondersteuning die daarvoor nodig is. Kinderen hebben hiermee gelijke kansen op school, maar ook in de maatschappij. Inclusie vertaalt zich voor de gemeente Heiloo in twee verschillende vraagstukken. (1) De

meegerekend gedurende de gehele periode. Het geeft je inzicht in de werkelijke kosten. Met een TCO analyse kunnen investeringen tegen opbrengst worden afgewogen. 3 Een revolverend fonds investeert doorgaans in projecten die financiering nodig hebben en een terugverdienmogelijkheid bestaat.

Pagina 6 van 17

huisvestingsvraag van kinderen met een fysieke of mentale ondersteuningsbehoefte en (2) het huisvesten van nieuwkomers. 1. De gemeente kent extra bouwvolume toe in het kader van inclusie, bovenop de normatief te berekenen m2-s onderwijshuisvesting. De behoefte aan dit extra bouwvolume dient aangetoond te worden uit andere gemeentelijke beleidskaders en plannen en de ondersteuningsplannen van de samenwerkingsverbanden. 2. Er wordt voldoende ruimte, verspreid over de gemeente, beschikbaar gesteld op bestaande scholen (PO en VO) om nieuwkomers te huisvesten. Verhogen van de normvergoeding De huidige VNG-normvergoeding (2024) voor een reguliere basisschool bedraagt gemiddeld €3.200 per m² bruto vloeroppervlak (bvo). Ook al is de VNG-norm de laatste jaren aanzienlijk verhoogd toch blijkt dat, met name door de marktontwikkeling, het realiseren van een kwalitatief onderwijsgebouw meer dan de normering te kosten. Op basis van de huidige ontwikkelingen in de markt dient bij nieuwbouw rekening te worden gehouden met een investering op BENG-niveau van: Type Primair onderwijs

Voortgezet onderwijs

Adviesbedragen januari 2024 per m2 bvo4 €3.875 €3.750 €3.600 €3.500

Tot 100 leerlingen Tot 200 leerlingen Tot 300 leerlingen 300 of meer leerlingen

€3.700

Jaarlijks wordt dit bedrag geïndexeerd met de BDB-index, categorie utiliteitsbouw. Voor vaststelling van het bouwkrediet is het jaar van aanbesteding bepalend. Er wordt afgeschreven via de methodiek van de gemeentebegroting. Onderdeel van onderhavig voorstel is het verlengen van de afschrijftermijn in geval van (ver)nieuwbouw van 40 naar 50 jaar. Verlengen van de afschrijvingsduur van 40 naar 50 jaar. Voorgesteld wordt om de afschrijvingstermijn voor de nieuwe investeringen te verlengen van 40 naar 50 jaar. De keuze voor het verlengen van de afschrijvingstermijn wordt ingegeven door het feit dat de nieuwe gebouwen steeds duurzamer en ook circulair worden gebouwd. Er wordt steeds meer waarde toegekend aan gebruikt materiaal. Het gaat er vooral om dat er aandacht wordt besteed aan materiaalgebruik en de losmaakbaarheid van de materialen. En dat er materialen worden gebruikt die geen tot weinig milieu effecten hebben, bio based. Overigens worden de huidige schoolgebouwen in de praktijk veel langer dan 40 jaar gebruikt en gemiddeld gezien zelfs ruim na 50 jaar vervangen. Concrete voorstellen voor (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en renovatie voor de komende vier jaren Het IHP uit 2018 gaf de aanzet tot het onderzoek naar de realisatie van een kindcentrum in nieuwbouwwijk de Zandzoom.

De vraagstukken van de nieuwbouw van kindcentrum (KC) Zandzoom en het behouden van een robuust, gedifferentieerd scholenbestand in oud-Heiloo met een zo optimaal mogelijke bezetting van de onderwijsvierkante meters waarbij er ruimte 4 Bvo = bruto vloeroppervlakte

Pagina 7 van 17

blijft voor de doorontwikkeling van de kindcentra zijn sterk verweven en hebben een afhankelijkheid van elkaar. Met de schoolbesturen zijn derhalve gesprekken gevoerd gericht op een toekomstscenario waarbij dit zoveel mogelijk kan worden gewaarborgd. Hieruit komen de volgende voorstellen: Kindcentrum Zandzoom Met de ontwikkeling van de Zandzoom ontstaat een woonwijk met circa 1285 nieuwe huishoudens in de gemeente Heiloo. Daarnaast is Zuiderloo ontwikkeld waarbij circa 550 woningen worden toegevoegd aan het totale woningaanbod van Heiloo. De huidige ontwikkeling van Zuiderloo en toekomstige ontwikkeling van Zandzoom zorgen voor een druk op de bestaande maatschappelijke voorzieningen. Met de ontwikkeling van een kindcentrum in de Zandzoom zal de druk op de bestaande voorzieningen beheersbaar blijven en ontstaat een goede spreiding van voorzieningen over het grondgebied van de gemeente. Op 1 september 2021 heeft de Raad van State besloten het bestemmingsplan van de Zandzoom te vernietigen. Dit hoeft niet direct iets te betekenen voor de planning van de nieuwbouw van het kindcentrum in de Zandzoom. De consequentie is hoogstwaarschijnlijk dat het kindcentrum wordt gerealiseerd op een moment dat het grootste deel van de woningbouw nog moet plaatsvinden. Voor de instroom in het onderwijs en de opvang is dat een prima ontwikkeling.

Daarmee wordt voorkomen dat de eerste kinderen in de nieuwe wijk elders naar een basisschool moeten. Mocht het opschorten van de woningbouw echt langere termijn zijn dan kan de planning van de bouw van het kindcentrum ook worden aangepast. Tot op het moment van aanbesteden kan de tijdlijn nog worden beïnvloed. In december 2023 is een herschreven bestemmingsplan voor de woningbouw in de Zandzoom gepubliceerd. Hiermee is de procedure opgestart tot het uiteindelijk in werking treden van het bestemmingsplan. Daarna kan worden gestart met de woningbouw. De locatie voor het nieuwe kindcentrum moet, vooralsnog, worden gevonden buiten het bestemmingsplangebied van Zandzoom, maar wel in de directe omgeving van dit gebied en binnen de gemeentegrenzen van Heiloo. Hiertoe heeft een verkenning plaatsgevonden. Helaas heeft dit tot op heden nog niet geleid tot een concreet locatievoorstel. Wij hopen in het tweede half jaar van 2024 met een concreet voorstel te kunnen komen. In het collegeprogramma 2022-2026 (paragraaf 4.9) staat dat de basisschool in de Zandzoom een openbare school zal moeten zijn. De gesprekken met de schoolbesturen zijn daarop gericht. Het is uiteindelijk aan de schoolbestuurders om de puzzel gezamenlijk te leggen om te komen tot een robuust, toekomstig bestendig scholenbestand.

In de definitiefase is voor de projectkosten een bedrag van €80.000 nodig (onderzoeken en begeleiden van de consequenties voor: verkeer, parkeren, groen/bomen, flora en fauna, stikstof, stedenbouwkundige invulling/randvoorwaarden, netcongestie, communicatie/participatie. Het resultaat is een raadsvoorstel met de ruimtelijke, financiële en organisatorische kaders. Wij stellen u voor in het financiële meerjaren perspectief rekening te houden met een investering van: KC Zandzoom BENG basisbedrag Toeslag inclusie

Prijspeil januari 2024 €5.980.000 €210.000

Pagina 8 van 17

Toeslag ENG Toeslag NOM Grondaankoop

€300.000 €170.000 € ntbb

Daarbij komen nog de eventuele kosten van grondaankoop, slopen, bouwrijp maken, afboeken van de restant boekwaarde van een huidige gebouw, en locatie gebonden kosten w.o. voor verkeer en parkeren. Voor de nieuwbouw van een kindcentrum in de Zandzoom staat een voorziening van 8,1 miljoen (inclusief gymzaal) in de gemeentebegroting opgenomen. Nieuwbouw kindcentrum De Duif De locatie Hofdijk is een inbreidingslocatie in Heiloo. Op deze plek hebben gebouwen gestaan die werden gebruikt door maatschappelijke instellingen. Na de sloop in 2018 is het terrein onbebouwd gebleven. Naast dit perceel ligt basisschool De Duif. De school huist in een gedateerd gebouw van 50 jaar oud. Het terrein van de school is extensief bebouwd (school in 1 laag, met een ruime buitenruimte). Er ligt een ruimtelijke en programmatische kans om beide locaties integraal tot ontwikkeling te brengen met een gecombineerd programma van school/woningbouw. In het IHP 2018-2022 is dit ook genoemd en verwoord in een brief aan de gemeenteraad d.d. 1 november 2018. Op 21 maart 2023 heeft het college opdracht gegeven voor het uitvoeren van een ruimtelijke en financiële verkenning voor de locatie De Duif/Hofdijk.

Geconcludeerd is dat er aantal voordelen zijn voor een integrale ontwikkeling van de locaties, ten opzichte van het separaat ontwikkelen van de Hofdijklocatie als woningbouwlocatie en het later ontwikkelen van de schoollocatie, namelijk: - Het bieden van hogere ruimtelijke kwaliteit, doordat beter kan worden aangesloten bij de ruimtelijke structuur in de wijk en de impact wat betreft bouwhoogte ten opzichte van de huidige bebouwing relatief beperkt is. - Een hogere bijdrage aan de woningbouwambitie van de gemeente doordat bij een integrale ontwikkeling er meer woningen kunnen worden ontwikkeld. - Het vermijden van toekomstige kosten van tijdelijke huisvesting van de school (geschat > € 1,5 mio) en het ter beschikking stellen van een locatie hiervoor. - De kans om de school (het kindcentrum) als separaat gebouw te ontwikkelen en niet met woningen erboven. Dit biedt aanzienlijke voordelen in het ontwikkelproces en in beheer en exploitatie en heeft de voorkeur van zowel schoolbestuur als KennemerWonen. Uit de verkenning blijkt dat door de school te verplaatsen en compacter terug te bouwen, er meer woningen kunnen worden gerealiseerd dan bij alleen woningbouw op locatie Hofdijk. Hierdoor is het mogelijk om in het gebied 90 tot 100 woningen te realiseren.

Wij stellen daarom voor om dit nieuwbouw kindcentrum/woningbouw project ter hand te nemen en hiertoe een projectbudget van €80.000 beschikbaar te stellen. Hiermee worden onderzoeken uitgevoerd inzake verkeer, parkeren, stedenbouwkundige invulling/randvoorwaarden, flora/fauna, stikstof, bomen/groen, financiën/subsidies en nutsaansluitingen. Daarbij speelt participatie met belanghebbenden een belangrijke rol. Zij kunnen deze fase meedenken over het ‘hoe’ van de functionele en ruimtelijke invulling.

Pagina 9 van 17

Resultaat van deze fase is een raadsvoorstel voor de verdere ontwikkeling van het kindcentrum en de woningbouw waarmee de ruimtelijke, financiële en organisatorische kaders worden vastgelegd en de financiële middelen voor de volgende fase(n) worden verstrekt. Bij dit raadsvoorstel wordt ook een eindrapportage van het participatietraject van deze fase geleverd. Voorgesteld wordt om nieuwbouw voor onderwijs en kinderopvang (0-4 jaar) te realiseren. Hierbij het gebouw geschikt te maken voor (vooralsnog) 220 leerlingen;1.307 m2 bruto vloeroppervlakte (bvo). Het leerlingaantal dient nog nader te worden afgestemd mede op het woningbouwprogramma op deze locatie. Capaciteit voor kinderopvang: 500 m² bvo (aanname). Wij stellen u voor in het financiële meerjaren perspectief rekening te houden met een investering van: KC De Duif BENG basisbedrag Toeslag inclusie Toeslag ENG Toeslag NOM

Prijspeil januari 2024 €4.710.000 €210.000 €230.000 €130.000

Daarbij komen nog de kosten van slopen, bouwrijp maken, afboeken van de restant boekwaarde van het huidige gebouw, en locatie gebonden kosten w.o. voor verkeer en parkeren. Waarbij er ook voor kan worden gekozen deze geheel of gedeeltelijk in te brengen in de GREX van de woningbouw. De Kring (Ontdekkers/Meander) en De Hoed (Elckerlyc/Zuidwester), Slimpad 18a (modulair gebouw tussen obs De Springschans en de kc Radboud) Normaliter wordt een school gebouwd door een schoolbestuur en is het betreffende schoolbestuur ook juridisch eigenaar van het gebouw. Zo’n 25/30 jaar geleden heeft de gemeente Heiloo besloten om enkele schoolgebouwen in juridisch eigendom bij de gemeente houden. Het betreft het pand De Kring (basisscholen Meander en De Ontdekkers) en De Hoed (basisscholen Elckerlyc en Zuidwester) alsmede het semi permanente lokaal aan het Slimpad (Radboud/Springschans). De gemeente onderhoudt en exploiteert deze gebouwen. De schoolbesturen sluizen hun vergoeding voor materiële instandhouding van het Ministerie van O,C&W door aan de gemeente. Dit is een vergoeding die afhankelijk is van het aantal leerlingen én niet is gebaseerd op gebouwkenmerken. Dit betekent dat de gemeente het leegstands- en exploitatierisico heeft zonder heel directe invloed te kunnen uitoefenen op de wijze waarop in het gebouw wordt gebruikt.

Bij de scholen ontbreekt de directe prikkel om efficiënt met het gebouw om te gaan. Dit is een minder wenselijke situatie. Wanneer een schoolbestuur namelijk verantwoordelijk is voor de huisvesting, is het bestuur beter in staat om het schoolgebouw op de visie van de school aan te passen. Het maakt ook een meer strategisch vastgoedmanagement mogelijk waarbij onderhoud en aanpassing binnen een meerjarenplan optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. De zelfstandige beslissingsbevoegdheid van een schoolbestuur vergemakkelijkt bovendien de samenwerking met kinderopvang en andere organisaties. Verder ontstaat er meer zekerheid over de hoogte van beschikbare huisvestingsmiddelen over meerdere jaren heen en verloopt de uitvoering van groot onderhoud/aanpassingen sneller doordat er geen afhankelijkheid meer is van gemeentelijke procedures.

Pagina 10 van 17

Voor de toekomst van De Kring en De Hoed zijn in het IHP 2 scenario’s opgenomen. Daarin zal een keuze moeten worden gemaakt. Scenario 1: vernieuwbouw op korte termijn en een deel gebouw afschalen na de piek • Vernieuwbouw t.b.v. onderwijs en opvang • Ingebruikname vernieuwbouw de Kring: 2029 • Ingebruikname vernieuwbouw de Hoed: 2030 • Tijdelijke huisvesting tijdens de vernieuwbouw in noodlokalen • Eigendomsoverdracht De Kring en De Hoed: zo spoedig mogelijk in aanloop naar de vernieuwbouw in 2029-2030 • Afschalen onderwijscapaciteit door overtollige ruimte in te zetten voor bijvoorbeeld kinderopvang, inclusie, verbreding, of herontwikkelen tot woningbouw: omstreeks 2039 Scenario 2: SUVIS werkzaamheden op korte termijn en vernieuwbouw na de piek • Groot onderhoud en verbeteren binnenklimaat o.b.v. SUVIS regeling: 2025 • Wachten met vernieuwbouw tot verwachte piekbezetting voorbij is (na 2036). Ten tijde van vernieuwbouw gebouw passend maken voor de IKC functies (onderwijs en kinderopvang) • Ingebruikname vernieuwbouw De Kring: 2038 • Ingebruikname vernieuwbouw De Hoed: 2039 • Tijdelijke huisvesting tijdens de vernieuwbouw in noodlokalen • Eigendomsoverdracht De Kring en De Hoed: bij aanvang voorbereiding vernieuwbouw 2037-2038 De betrokken schoolbesturen hebben de voorkeur voor scenario 1.

In dit scenario worden de scholen/kindcentra op relatief korte termijn gehuisvest in kwalitatief betere schoolgebouwen hetgeen voor het welbevinden van leerlingen en leerkrachten zeer belangrijk is. Vanuit de BUCH organisatie is er ook de voorkeur voor scenario 1 omdat dit betekent dat het beheer en de exploitatie van deze gebouwen door de gemeentelijke organisatie wordt overgedragen aan de schoolbesturen. Zij hebben de expertise en de geëigende organisatievorm om deze gebouwen te beheren en te exploiteren conform de wensen van de gebruikers. Hierbij is er ook de voorkeur om de vernieuwbouw te laten uitvoeren door de betrokken schoolbesturen zodat al in de voorbereiding en uitvoering van de bouw goed kan worden ingespeeld op de toekomstige verantwoordelijkheidssituatie. De schoolbesturen hebben aangegeven hiervoor open te staan. Voor de gemeente betekent dit wel een forse investering op relatief korte termijn. De Kring BENG basisbedrag Toeslag inclusie Toeslag ENG Toeslag NOM Tijdelijke huisvesting Minus begrote investering ventilatiemaatregelen

Prijspeil januari 2024 €8.380.000 €290.000 €450.000 €260.000 €1.370.000 -/-€980.000

Pagina 11 van 17

De Hoed BENG basisbedrag Toeslag inclusie Toeslag ENG Toeslag NOM Tijdelijke huisvesting Minus begrote investering ventilatiemaatregelen

Prijspeil januari 2024 €7.520.000 €260.000 €410.000 €230.000 €1.260.000 -/-€850.000

Onderbouwing/motivatie (financieel) scenariokeuze uit rapportage ICS: • Qua (verwachte) investeringen en verdiscontering van de beschikbare middelen voor de SUVIS maatregelen en de extra lasten voor de gemeente bij het langer in eigendom houden van de gebouwen De Kring en De Hoed, is het verschil tussen de twee scenario’s verwaarloosbaar; • Hoe eerder de gemeente zekerheid kan geven over investeringen in de Hoed en De Kring, hoe meer bereidheid er is bij de schoolbesturen om deze gebouwen over te nemen; • Scenario 1 geeft de schoolbesturen en gemeente concreet zicht op vernieuwing van de portefeuille onderwijsgebouwen en zorgt voor een aanzienlijke verduurzamingsslag in de portefeuille en daarmee geeft de gemeente vorm aan de verduurzamingsopgave voortkomend uit het klimaatakkoord van Parijs; • In scenario 1 krijgt de onderwijshuisvesting in Heiloo veel eerder een kwaliteitsimpuls, waardoor op kortere termijn meer leerlingen en onderwijspersoneel in gebouwen zitten die voldoen aan de eisen die we tegenwoordig stellen aan schoolgebouwen (waaronder binnenklimaat en functionaliteit, naast de technische verbeterslag); • Op basis van de leerlingprognoses is de verwachting dat na de piek in het leerlingaantal er een overcapaciteit ontstaat van rond de 1.000 m2bvo. Die is nu in scenario 2 geprojecteerd op de twee schoollocaties De Kring en De Hoed.

Maar die overcapaciteit is nog geen 10% van de totale portefeuille. Schoolbesturen en gemeente kunnen in de toekomst (na de piek) ook de keuze maken om die overcapaciteit meer te spreiden over de onderwijslocaties, waardoor de bewegingsvrijheid op elke locatie groter wordt en er zo meer ruimte ontstaat voor beleidsrijke keuzes als meer ruimte voor onderwijspartners (zorg in het kader van inclusief onderwijs en/of opvang ihk IKC-vorming) of nieuwe initiatieven zoals doorgaande leerlijn tussen PO en VO. Indien die ruimte in scenario 2 ook zou worden gecreëerd, dan zouden de investeringslasten in dit scenario zo’n € 4 miljoen hoger zijn. Kortom: scenario 1 geeft in de toekomst meer ‘lucht’ in de onderwijs huisvestingsportefeuille. Voorstel scenariokeuze Ondanks de hiervoor geschetste argumentatie om te kiezen voor scenario 1 voor De Kring en De Hoed stellen wij toch voor om te kiezen voor scenario 2. Inhoudelijk gezien zouden wij ook graag kiezen voor scenario 1 maar de financiële situatie van de gemeente laat het ons inziens op dit moment niet toe om een dergelijke verplichting aan te gaan. Daarbij zijn de huidige panden nog niet geheel aan het einde van hun economische levensduur; De Kring is 32 jaar oud; gedeelte Zuidwester in De Hoed is 54 jaar oud en het gedeelte Elckerlyc is 25 jaar oud.

Pagina 12 van 17

Kiezen voor scenario 2 betekent dat deze panden de komende 15 jaar nog in beheer en onderhoud zijn van de gemeentelijke organisatie. De komende periode zullen de suvis-maatregelen ter verbetering van het binnenklimaat moeten worden uitgevoerd. Hiertoe zijn nog subsidiebedragen beschikbaar. Daarbij dienen enige groot onderhoud werkzaamheden te worden opgepakt. Dit kost extra personele capaciteit. Wij stellen voor hiertoe €30.000 per pand beschikbaar te stellen. De projectleider zal starten met een actualisatie van de calculatie van de kosten voor de verbetering van het binnenklimaat en de groot onderhoudswerkzaamheden. Mochten de daarvoor gereserveerde gelden niet toereikend zijn dan komen wij bij de gemeenteraad terug. Gymnastiekzalen Er zijn 3 gemeentelijke gymzalen, 1 gymzaal van het PCC en 1 gymzaal behorend tot het eigendom van de GGZ Noord-Holland. Daarnaast beschikt Heiloo over een sporthal, wat deelbaar in twee delen, ruimte biedt aan 2 gymlokalen. Een tweede sporthal wordt naast de bestaande gerealiseerd, maar deze sporthal wordt niet geschikt gemaakt voor het bewegingsonderwijs. In totaal is er voldoende capaciteit aan gymnastiekvoorzieningen om te voorzien in de behoefte, maar dan zonder rekening te houden met acceptabele afstanden tussen de beschikbare gymnastiekvoorzieningen en de onderwijslocaties.

Voor Heiloo – Noord en Heiloo – West is de capaciteit binnen acceptabele afstanden met de huidige voorzieningen gewaarborgd. Voor Heiloo – Zuid is dat een ander verhaal. Sporthal Vennewater kan niet als gymnastiekcapaciteit worden gezien voor schoollocatie De Kring en vermoedelijk ook niet voor de nieuwe schoollocatie in de Zandzoom. Ook de onzekerheid van de beschikbaarheid van de gymzaal op het GGZ-terrein is aanleiding om nader te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om voor zowel De Kring als voor de nieuwe school in de Zandzoom te voorzien in de behoefte aan gymnastieklokalen. Een nieuwe gymnastiekzaal vergt een investering van: Gymzaal BENG basisbedrag Toeslag ENG Toeslag NOM Grondaankoop

Prijspeil januari 2024 €1.700.000 €80.000 €50.000 € ntbb

In het in de gemeentebegroting opgenomen investeringsbedrag voor het nieuwe kc Zandzoom staat al een bedrag opgenomen voor een nieuwe gymnastiekzaal.

DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN Scenario 1 voor De Hoed en De Kring is overwogen. Met name vanwege de financiële consequenties van dit scenario wordt afgeweken van het voorkeursscenario van de schoolbesturen en de ambtelijke organisatie.

REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE Couleur locale: de beleidskaders zijn gelijkluidend met het IHP van de gemeente Castricum.

Pagina 13 van 17

RISICO’S De uitvoering van het IHP vergt de komende jaren een omvangrijke investering. En dan zijn we er nog niet, ook voor de jaren daarna zullen forse investeringen nodig zijn om aan de klimaatdoelstellingen te kunnen voldoen. Met het oog om het slechte financiële perspectief van de gemeente is dit een risico. De ervaring leert dat een locatieselectie en de realisatie van een kindcentrum, steeds vaker op weerstand stuit bij omwonenden. Een project heeft daarom gauw te maken met juridische procedures. Deze procedures vergen veel menskracht en externe deskundigheid en vertragen de uitvoering. Dit is een risico. Door de netcongestie5 heeft kan er geen (zwaardere) aansluiting op het elektriciteitsnet worden gekregen. Dat is wel nodig voor o.a. de zonnepanelen om aan de (B)ENG-eisen te kunnen voldoen. Dit is een risico. De voorstellen vergen personele inzet die niet beschikbaar is. In de BUCH-organisatie is zeer beperkt formatie beschikbaar voor beleidsadvisering onderwijshuisvesting. Daarbij is projectleiding en deskundigheid op de diverse terreinen nodig, bijv. duurzaamheid. In het geval van de uitvoering van scenario 2 voor De Kring en De Hoed moet er technisch geschoold personeel beschikbaar zijn. Dit moet worden ingehuurd. Naast de financiële consequenties van de inhuur is er regelmatig geen geschikte menskracht te vinden.

Dit heeft consequenties voor de uitvoerbaarheid van onderhavig IHP en is derhalve een risico. De binnenklimaatverbeteringswerkzaamheden aan De Kring en De Hoed zullen in verband met de subsidievoorwaarden vóór februari 2026 moeten zijn uitgevoerd. Dit is een grote uitdaging aangezien veel uitvoering in de schoolvakanties moet worden gepland en de installatiebedrijven daarvoor dan wel beschikbaar moeten zijn. De calculaties van de binnenklimaatwerkzaamheden en het groot onderhoud aan De Kring en De Hoed moeten worden geactualiseerd. Dit kan leiden tot een verzoek om extra financiële middelen.

5 Netcongestie betekent letterlijk: file op het elektriciteitsnet. Het treedt op als de volledige capaciteit

van het net is bereikt. Netbeheerders kunnen hierdoor niet meer altijd de groeiende vraag naar stroom blijven leveren. De infrastructuur van ons elektriciteitsnet is door de versnelde energietransitie verouderd.

Pagina 14 van 17

FINANCIËN Onderhavig IHP heeft de komende jaren de volgende financiële consequenties: Project

Investering permanent

€20.000

Gebouwscans Opzetten verduurzamingsfaciliteiten Kc Zandzoom

€6.660.000

Gymzaal

€1.830.000

Kc De Duif

€5.280.000

De Kring

De Hoed

Tijdelijke kosten

Projectkosten; bemensing en onderzoeken In verduurzaming fte €45.000* 50% van 1 fte €80.000 definitiefase Vooralsnog in projectkosten Zandzoom €80.000 initiatieffase €30.000 Voorbereiding en begeleiding onderhoud €30.000 Voorbereiding en begeleiding onderhoud

*Extra inzet verduurzamingsopgave: 1 fte (Castricum en Heiloo), kosten €45.000, zie verder onder kopje Duurzaamheid. Daarnaast zal elk concreet projectvoorstel worden voorzien van een voorstel voor de kosten van de personele inzet, deskundigheid en onderzoekskosten waaronder projectleiding, stedenbouw, ruimtelijke ordening, onderwijs/jeugd, onderwijshuisvesting, verkeer en parkeren, flora en fauna, stikstof, bomen/groen, juridisch, communicatie/participatie en nutsaansluitingen. Dekking Gemeenten ontvangen voor de onderwijshuisvesting een vergoeding, die niet geoormerkt is, van het Rijk in het Gemeentefonds. Deze vergoeding is bestemd voor de kosten van: • Nieuwbouw • Uitbreiding • 1e inrichting • Constructiefouten • Herstel in geval van bijzondere omstandigheden/verzekeringen • WOZ. Dit betekent dat de lastenverzwaring die onderhavig IHP met zich meebrengt nog volledig moet worden opgevangen in de gemeentebegroting. E.e.a. is verwerkt in bijgevoegde begrotingswijziging.

Pagina 15 van 17

DUURZAAMHEID Onderhavig voorstel is volledig doordrenkt van het besef dat we tempo moeten maken om aan de klimaatdoelstellingen te gaan voldoen. Nadere uitwerking van de voorstellen vergt personele inzet: voorbereiden gebouwscans, gemeentelijke begeleiding daarvan, ontwikkelen leenfaciliteit verduurzaming, beoordelen TCO-berekeningen en business cases, ontwikkelen spelregels financiële bijdrage van BENG naar ENG, onderzoek naar/opzetten en begeleiding van: subsidies, revolverend fonds, gemeentelijke garantstelling, deskundigheid t.a.v. circulair bouwen en daarbij het vraagstuk inzake de netcongestie. Voorgesteld wordt hiervoor voor de komende 2 jaren 1 fte beschikbaar te stellen tezamen met de gemeente Heiloo die ook met een nieuw IHP bezig is met gelijkluidende visie en beleidskaders. PARTICIPATIE Het concept IHP is in nauwe samenwerking met alle schoolbesturen die scholen (primair en voortgezet onderwijs) hebben in Heiloo tot stand gekomen. Er wordt voor elk uitvoeringsproject een participatietraject gevolgd dat alle betrokkenen in staat stelt om wensen en ideeën over de planinvulling naar voren te brengen. De participanten hebben een adviserende rol bij het opstellen van de ruimtelijke kaders voor de planontwikkeling.

Voor de begeleiding van het participatietraject wordt per project zo nodig, afhankelijk van de impact van het voorstel voor de omgeving, een extern, gespecialiseerd bureau ingehuurd. Dit bureau geeft vorm en inhoud aan de participatie en begeleidt de gesprekken. Deze kosten worden opgenomen in het betreffende projectvoorstel. UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE Na vaststelling van het IHP met onderhavig voorstel wordt de uitvoering opgepakt. Inmiddels functioneert het projectteam van de nieuwbouw van kc Zandzoom. Het projectteam van de nieuwbouw van kc De Duif met woningbouw op de Hofdijklocatie zal ook op korte termijn moeten starten. Ook zullen de onderzoek naar de (on)mogelijkheden van de vernieuwbouw van De Kring en De Hoed moeten worden opgestart. Ten aanzien van de personele bemensing verwijzen wij u naar hetgeen o.a. onder het kopje Duurzaamheid is opgenomen. Daarnaast zal er capaciteit nodig zijn om de spelregels uit te werken voor de kinderopvang in onderwijsgebouwen en het uitwerken van de volume afspraken. BIJLAGEN • IHP 2024-2027 • Bijlagen bij het IHP • Begrotingswijziging ACHTERLIGGENDE DOCUMENTEN Geen.

Pagina 16 van 17

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Heiloogner1:Capture:size(200,70)}}

{{esl:Signer2:Capture:size(200,70)}} J. van den Beij-Veenstra gemeentesecretaris

M. ten Bruggencate burgemeester

Pagina 17 van 17