PvdA Vragen PvdA inzake ombuigingen

Vervolgvragen: 1) Bij vraag 8 geeft u als antwoord: ‘Bij beide scenario’s [pauzeren cq stoppen met Zandzoom, AN] is er uiteraard een directe relatie met de uitvoerbaarheid en planning van de aansluiting A9 en andere infrastructurele projecten binnen de gemeente.’ Wat bedoelt u hiermee te zeggen? Dat het project Zandzoom alleen doorgang kan vinden indien de afslag A9 doorgaat? 2) Als antwoord op mijn vraag 1 stelt u mbt stikstofproblematiek: ‘Landelijk is duidelijk wat er moet gebeuren.’ Kunt u hier een bron bij geven en in het kort beschrijven wat er volgens ‘landelijk’ moet gebeuren? 3) De meest recente landelijke publicatie die ik zelf kan vinden is die van het RIVM (Analyse ontwikkeling stikstofemissie en -depositie, dd 3 april 2024). Op. 35 van deze publicatie worden de zeer urgente habitattypen weergegeven, waar een snelle depositoreductie het meest urgent is voor duurzaam herstel van de natuur. Heiloo – en daarmee de afslag A9 en het project ZZ – liggen zeer dicht tegen deze zeer urgente habitattypen aan.

Op p. 47 van deze publicatie is bovendien te lezen dat naar de meest recente inzichten het percentage stikstofgevoelige natuur in Natura 2000-gebieden dat onder de kritische depositiewaarde blijft, lager is dan werd aangenomen (zie tabel hieronder), en dat de doelstellingen bij lange na niet worden gehaald. A). Wat is hiervan de consequentie voor maatregelen ivm stikstofdepositie voor afslag A9 en Zandzoom, gezien het feit dat deze tegen Natura2000 gebied aan liggen? (U zegt immers: ‘landelijk is duidelijk wat er moet gebeuren’. B). Mijn vraag is: hoe luidt in dit verband de landelijke instructie? Dus specifiek met het oog op de ligging van Heiloo dicht bij Natura2000-gebied, en de verontrustende cijfers over de depositiewaarden alhier.)

4) Als antwoord op mijn eerdere vraag 1 zegt u (afslag A9): ‘Voor het vinden van de oplossing is inhuur nodig van stikstofdeskundigen, juristen en verkeerskundigen. Bevriezen betekent uitstel en naar verwachting een kostenverhoging.’ Hoe lang is uw inschatting dat het duurt voordat de concrete oplossing is gevonden? 5) Bij mijn eerdere vraag 4 naar de kosten voor het staken van de afslag A9 was uw antwoord: ‘Dat is afhankelijk van de argumentatie waarom wordt gestopt en wie dit besluit neemt. Het is te verwachten dat er juridische en financiële claims volgen als één van de vier partners het project stopt. De andere partners zullen hun investeringen terug willen zien van degene die de stekker eruit trekt.’ Zou u kunnen aangeven wat de juridische en financiële claims kunnen zijn in het scenario dat de gemeenteraad van Heiloo niet akkoord gaat met verdere verhoging van het budget dat is gereserveerd voor de afslag A9, en de overige partijen (provincie, gemeente Alkmaar en gemeente Castricum) niet de extra kosten van Heiloo willen overnemen? 6) In uw antwoord op mijn eerder gestelde vraag 8 spreekt u o.a. over “weggegooid maatschappelijk geld” als de woningen in Zandzoom nooit gebouwd gaan worden. Die analyse deel ik.

Helaas is mijn analyse ook dat hoe langer het project Zandzoom loopt, die hoeveelheid maatschappelijk weggegooid geld in potentie groeit tot het moment dat het project definitief niet doorgaat, bijvoorbeeld doordat duidelijk wordt dat de afslag A9 niet doorgaat of als de Raad van State een streep door het project zet. Vandaar mijn eerdere vraag naar de mogelijkheden het project ZZ te pauzeren. Ik proef in uw antwoord dat uw overtuiging is dat het - in verband met juridische claims - voor Heiloo financieel gunstiger is dit te laten gebeuren, dan het project nu te pauzeren. Klopt dit? 7) Tot slot verzoek ik u antwoorden op deze vragen eerst schriftelijk te geven, voor deze in een RIA, commissievergadering of raadsvergadering in een net andere vorm met de raad en de pers te delen.

Beantwoording technische vragen PvdA Heiloo indient n.a.v. de commissievergadering van 4 maart jl. Met excuus voor de ongewenste vertraging.

Vraag 1.

Voor de afslag A9 is een reserve opgenomen van 7,8 miljoen euro. In 2024 betaalt Heiloo voor dit project bovendien € 245.000 aan externe inhuur. Als het project wordt bevroren en er dus niet extern of intern mankracht aan wordt besteed totdat landelijk duidelijk is hoe om te gaan met de stikstofproblematiek, valt die € 245.000 voor 2024 dan vrij?

Nee, dat is hier niet van toepassing. Landelijk is duidelijk wat er moet gebeuren. Er is nu een concrete oplossing nodig hoe om te gaan met de stikstofdepositie ten gevolge van het plan, maar er is helaas nog niet direct een oplossing. Voor het vinden van de oplossing is inhuur nodig van stikstofdeskundigen, juristen en verkeerskundigen. Bevriezen betekent uitstel en naar verwachting een kostenverhoging.

Vraag 2. En zou dat bedrag ook bespaard worden voor 2025, 2026, 2027 e.v. zolang het project bevroren blijft? Nee, er wordt gewerkt aan oplossingen waarvoor de middelen ingezet zullen worden; zie ook hierboven. Bevriezen heeft geen zin, dan schuift de eventuele oplossing verder weg maar zullen de kosten toenemen.

Vraag 3. Omdat nog geen duidelijkheid is over het moment dat dat de afslag A9 kan worden aanbesteed of dat het bestemmingsplan in de raad behandeld wordt, zou de gemeente zodoende wellicht een miljoen euro of meer mee kunnen bezuinigen. Klopt dit? Waarom wel of waarom niet?

Nee. De verwachting is niet dat de kosten zullen dalen. Zie de kostenstijging van circa 20% in vier jaar tijd.

Vraag 4. Tijdens de commissievergadering van 4 maart ’24 zei wethouder Opdam als antwoord op de vraag wat er van de reserve van de afslag A9 van 7,8 miljoen euro overblijft als het project wordt gestaakt: ‘We kunnen in een kort kattenbelletje laten zien ‘waar staan we’.’ Zou u dat kattenbelletje idd kunnen geven? Dus: stel dat nu wordt besloten dat de afslag A9 niet door kan gaan (bijvoorbeeld omdat de kosten hiervoor niet meer te dragen zijn voor de deelnemende gemeenten, of vanwege stikstofproblematiek), wat blijft er dan (grofweg) over van de reserve van 7,8 miljoen euro die Heiloo hiervoor opzij heeft gezet?

Dat is afhankelijk van de argumentatie waarom wordt gestopt en wie dit besluit neemt. Het is te verwachten dat er juridische en financiële claims volgen als één van de vier partners het

project stopt. De andere partners zullen hun investeringen terug willen zien van degene die de stekker eruit trekt.

Vraag 5. Over actualisatie van de kosten van de afslag A9 (die voor het laatste zijn geschat op 46 miljoen euro in 2021) antwoordde wethouder Opdam in de commissievergadering van 4 maart: ‘U kunt zelf uitrekenen wat de meerkosten zijn, op de achterkant van een sigarendoosje’ [...] ‘We weten waar we rekening mee moeten houden, als het gaat om de bijdrage van de partners [o.a. gemeente Heiloo] weten we ongeveer waar we aan toe zijn.’ Graag vernemen we hoe de wethouder deze rekensom zelf maakt. Hoe hoog schat hij de totale kosten van de afslag A9 als die in 2025 aanbesteed zou worden?

Vanaf nu gaan we uit van een totale investering van €54.000.000,-

Vraag 6. Wethouder Opdam meldt in de commissievergadering dat het de stuurgroep van de afslag A9 is, die niet bereid is de kosten te actualiseren, omdat die bij de aanbesteding toch weer opnieuw geactualiseerd moeten worden. Graag horen we waar dit is vastgelegd (in welk verslag, en graag dan ook een kopie van het verslag bijgevoegd). Dit zenden we na.

Vraag 7. Dan een meer procedurele vraag: die € 245.000 die per jaar wordt uitgegeven aan externe inhuur voor het project afslag A9, wanneer en waar heeft de gemeenteraad toegestemd met de besteding van dit bedrag? En is ook al besteding van dit bedrag voor 2025 door de raad goedgekeurd? Dit zenden we na.

Vraag 8 Het project Zandzoom heeft Heiloo al 1,5 miljoen euro gekost. In de reserve grote projecten is voor Zandzoom nu 3,6 miljoen euro opgenomen. Als het project Zandzoom wordt bevroren – bijvoorbeeld totdat duidelijk is wat er uit de MER komt, en totdat duidelijkheid bestaat over het doorgaan van de afslag A9 – welke kosten spaart Heiloo dan uit, in 2024, 2025, 2026 en 2027? Voor de begroting van de totale interne en externe kosten wordt verwezen naar de management rapportage (zie regel 6.2.4.g-j en 6.2.4.k) als onderdeel van de NAG en voor de begroting per

jaarschijf wordt verwezen de bijlage Financieel meerjarenoverzicht Zandzoom behorende bij het raadvoorstel “Vaststelling NAG 2023”. De raad stelt jaarlijks de begroting voor het komende jaar vast, de prognose van de te maken kosten voor Zandzoom wordt jaarlijks in de begroting opgenomen. De reserve grote projecten is reeds een aantal jaar geleden door de raad vastgesteld. In onderstaand

cashflowschema zijn de in- en uitgaande kasstromen inzichtelijk gemaakt. Deze zijn onderdeel van de GREX. Het project volledig “bevriezen” (aanhouden) en niets meer doen is niet mogelijk. Er zijn in de basis twee opties: Vertragen of Beëindigen (=bevriezen tot nader orde)

Optie 1: Vertragen Bij temporiseren van het project wordt het moment van vaststelling van het bestemmingsplan enkele jaren opgeschort. De aanname van de fractie is dat er dan op ambtelijke en onderzoekskosten zou kunnen worden bespaard omdat die worden stopgezet. Bij beschouwing van deze optie moeten de volgende punten in ieder geval worden overwogen: • • •

Verdere vertraging van het vaststellen van het project leidt tot weerstand bij ontwikkelaars, bewoners en betrokkenen die willen bouwen. De bouwkosten blijven stijgen waardoor kleine initiatiefnemers niet kunnen bouwen wat ze hadden voorzien, tegen financieringsproblemen aanlopen etc. Bovenstaande kan leiden tot schadeclaims en juridische procedures bij in gebreke stellen. Zodoende moeten er kosten gemaakt worden voor de juridische bijstand. Deze kosten zijn naar verwachting al snel hoger dan de per boekjaar te besparen kosten voor uitvoering.

De boekwaarde per 31-12-2023 bedraagt minus € 3.500.000. Totaal is 6 miljoen uitgegeven en 2,5 miljoen aan exploitatiebijdragen ontvangen. Het grootste deel van de exploitatiebijdragen moet de komende jaren nog binnenkomen, zie bijgaand cashflowschema. Vertraging leidt ertoe dat het deficit langer op de begroting blijft drukken en de toekomstige exploitatiebijdragen uit zullen blijven. De interne rente 2,5% wordt niet doorbelast naar dit project, omdat het een Particulier Initiatief betreft, maar gaat naar de Balans. Het gaat hier om een bedrag afgerond € 100.000. Deze negatieve waarde blijft staan bij vertraging en feitelijk moet per jaar ook het renteverlies bij de te maken kosten worden opgeteld.

Areaal uitbreiding woningen met 1.285 woningen. Per jaar vertraging betekent dat uiteindelijk dat we WOZ-opbrengsten mislopen van netto contant € 770.000 per jaar (gemiddeld €600 per woning per jaar).

Optie 2: Bevriezen/ beëindigen De vraag gaat uit van de aanname dat de proceskosten komen te vervallen en het reservebudget “grote projecten” niet meer aangesproken hoeft te worden waardoor mogelijk geld vrijvalt.

Bij beschouwing van deze optie moeten de volgende punten in ieder geval worden overwogen:

•

•

•

•

•

De ontvangen exploitatiebijdrages moeten worden terugbetaald aan ontwikkelaars (circa 2.5 miljoen) hoogstwaarschijnlijk minimaal te vermeerderen met de wettelijke of commerciële rente vanaf het moment dat de bijdrages zijn overgemaakt Gemaakte kosten voor het project worden niet meer terugverdiend. Er is c.a. €6 miljoen besteed aan het project waarvan veel kosten zijn verrekend in exploitatiebijdragen en inkomsten uit gronden. Die kosten worden bij uitwerking van het plan in de loop van de komende jaren grotendeels verhaald op de marktpartijen (zie cash-flowschema). Na volledig kostenverhaal eindigt de GREX met een deficit voor de gemeente van ca 1,3 miljoen netto contante waarde. Dit tekort is veel lager dan 6 miljoen. Niet alle kosten vanaf 2005 gemaakt voor het project zijn in deze 6 miljoen opgenomen. De inschatting is dat hier nog enkele miljoenen bij opgeteld moeten worden. Deze kunnen niet terugverdiend worden en zijn “weggegooid maatschappelijk geld” als de woningen nooit gebouwd worden. Juridisch zullen er hoge kosten gemaakt worden (zowel ambtelijke kosten als inhuur advocaten etc). Alle anterieure overeenkomsten moeten worden ontbonden, schadeclaims van alle partijen zijn aannemelijk. Het kan daarbij om aanzienlijke claims gaan omdat er tegenover de door de ontwikkelaars gemaakte kosten geen opbrengsten staan . Dit zal ongetwijfeld leiden tot kritiek op de gemeente.

We laten immers een kans liggen om een aanzienlijke bijdrage te leveren aan het oplossen van de woningnood. Provincie en omliggende gemeente kunnen schadeclaims indienen en het vertrouwen in de gemeente Heiloo zal geschaad zijn.

Bij beide scenario’s is er uiteraard een directe relatie met de uitvoerbaarheid en planning van de aansluiting A9 en andere infrastructurele projecten binnen de gemeente. Vraag 9 Met andere woorden; welke kosten ivm het project Zandzoom zijn begroot in 2024, 2025, 2026 en 2027, waar en wanneer heeft de gemeenteraad hiermee ingestemd?

Het financieel meerjarenoverzicht Zandzoom is onderdeel van de Nota Actualisatie Grondexploitaties en wordt jaarlijks door de raad vastgesteld. De reserve grote projecten is reeds een aantal jaar geleden door de raad vastgesteld.

Vraag 10 Wij willen het college daarnaast vragen in kaart te brengen wat er van de reserve grote projecten van 3,6 miljoen overblijft als het project Zandzoom wordt gestaakt.

Van de 3,6 miljoen reserve grote projecten is 1,5 miljoen uitgegeven aan dit project. Hoeveel van deze reserve over zal blijven bij beëindiging van het project Zandzoom valt nog niet nauwkeurig te zeggen gezien de vele onzekerheden die bij de beantwoording van vraag 8 zijn beschreven. Wel is de verwachting dat de te maken kosten hoger kunnen uitvallen dan wanneer het project wordt voorgezet, vooral door wegvallende baten, claims en toenemende externe kosten (juridische bijstand etc).