Programmabegroting 2025 Heiloo AANGEPAST
Tekst van het document
Begroting 2025
f
Meerjarenraming 2026 – 2028
INHOUDSOPGAVE Aanbiedingsbrief ............................................................................................................................................................................................................................. 1 Financiële positie ............................................................................................................................................................................................................................ 3 Overzicht structureel begrotingssaldo ........................................................................................................................................................................................... 3 Actuele verwachting totaal incidentele baten en lasten 2025 ..................................................................................................................................................... 3 Gevolgen septembercirculaire 2024 .............................................................................................................................................................................................. 4 Totaaloverzicht financiële mutaties ................................................................................................................................................................................................
7 Baten en lasten per programmaonderdeel .................................................................................................................................................................................... 9 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................................................................................................................... 10 Financiële uitgangspunten ........................................................................................................................................................................................................... 11 PROGRAMMA 1. Een sociale en vitale gemeente ...................................................................................................................................................................... 19 1A. Inwoners en bestuur .............................................................................................................................................................................................................. 19 1B. Samen leven ..........................................................................................................................................................................................................................
21 1C Een veilige gemeente ............................................................................................................................................................................................................. 28 Programma 1: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 32 PROGRAMMA 2. Een aantrekkelijke gemeente .......................................................................................................................................................................... 36 2A. Cultuur, recreatie en toerisme ............................................................................................................................................................................................... 36 2B. Economische vitaliteit ............................................................................................................................................................................................................ 37 2C. Een bereikbare gemeente .....................................................................................................................................................................................................
38 Programma 2: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 40 PROGRAMMA 3. Een leefbare gemeente .................................................................................................................................................................................... 42 3A. Wonen en leefomgeving ........................................................................................................................................................................................................ 42 3B. Duurzaamheid en milieu ........................................................................................................................................................................................................ 46 3C. Beheer en onderhoud ............................................................................................................................................................................................................ 53 Programma 3: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 55
PROGRAMMA 4. Een financieel gezonde gemeente ................................................................................................................................................................. 59 4. Een financieel gezonde gemeente .......................................................................................................................................................................................... 59 Programma 4: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 61 Paragraaf A: Lokale Heffingen ..................................................................................................................................................................................................... 63 Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicomanagement ...................................................................................................................................................... 75 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................
81 Paragraaf D: Financiering ............................................................................................................................................................................................................. 85 Paragraaf E: Grondbeleid ............................................................................................................................................................................................................. 90 Paragraaf F: Verbonden partijen .................................................................................................................................................................................................. 93 Paragraaf G: Bedrijfsvoering...................................................................................................................................................................................................... 103 Paragraaf H: Wet open overheid ................................................................................................................................................................................................ 104 Bijlage 1: Investeringsplan 2025 - 2028 .....................................................................................................................................................................................
105 Bijlage 2: Reserves en voorzieningen ....................................................................................................................................................................................... 107 Bijlage 3: Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................................................................................... 111 Bijlage 4: Baten en lasten per taakveld ..................................................................................................................................................................................... 112
AANBIEDINGSBRIEF Aan de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2025 aan. In deze begroting staat per programma aangegeven wat we in 2025 willen bereiken, welke activiteiten de gemeente Heiloo daarvoor wil gaan ondernemen en wat dit gaat kosten.
mogelijke ombuigingsmaatregelen in beeld te brengen. Wij volgen dit advies op. Om de begroting 2025 sluitend te kunnen maken zijn in afstemming met de Provinciaal toezichthouders enkele maatregelen toegestaan zoals het structureel ramen van de onderbestedingen in het BTW Compensatiefonds. Wij hebben van deze geboden mogelijkheid gebruik gemaakt.
Heiloo Natuurlijk! De basis voor deze programmabegroting is het collegeprogramma Heiloo Natuurlijk! We willen uitvoering geven aan de belangrijke thema’s uit dit programma op het gebied van wonen, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en groen. We willen verder bouwen aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen.
Perspectief vanaf 2026 Het nieuwe kabinet heeft bevestigd dat de geplande rijksombuigingen van 2,5 miljard euro, die invloed hebben op het gemeentefonds, grotendeels gehandhaafd blijven. Dit betekent dat de gemeente Heiloo voor de begroting vanaf 2026 kritisch moet kijken hoe de uitgaven naar beneden kunnen worden gebracht. Om ons voor te bereiden op deze nieuwe financiële situatie, streven we er in 2025 naar om continuïteit te waarborgen. We willen waar mogelijk slim investeren en waar nodig een pas op de plaats maken, zodat de impact van de bezuinigingen in 2026 beperkt blijft. Toch ontkomen we er niet aan om moeilijke besluiten te nemen die onze voorzieningen en de inwoners van Heiloo zullen raken. De ombuigingsvoorstellen zullen we meenemen in de Kadernota 2026 en wordt begin 2025 al aan u voorgelegd.
Sluitende begroting Na verwerking van de ombuigingsmaatregelen uit de kadernota 2025 en de mutaties in de begroting, hebben we in 2025 een sluitende begroting. De grootste tegenvallers zijn de toename van het aantal inwoners met een bijstandsuitkering en de stijging van de programmakosten voor de Wet sociale werkvoorziening (WSW). Advies VNG Vanaf 2026 hebben de meeste gemeenten in Nederland te maken met structurele begrotingstekorten als gevolg van een forse krimp van het gemeentefonds. De VNG is met het kabinet in onderhandeling om meer middelen van het kabinet te verkrijgen. De VNG adviseert gemeenten om nu vooral te focussen op het sluitend krijgen van de begroting 2025, maar nog geen drastische maatregelen door te voeren om de begroting vanaf 2026 structureel sluitend te maken. Dit zou de onderhandelingspositie van de VNG niet ten goede komen. De VNG adviseert gemeenten om wel alvast Programmabegroting 2024
Onroerend zaakbelasting (OZB) In de kadernota hebben we de tarieven OZB aangepast: De tarieven voor de OZB Woningen zijn vastgesteld op het landelijke gemiddelde tarief van 2024 voor 2025. Dit betekent voor eigenaren van een woning een stijging van 20,4%, deze stijging geldt ook voor de OZB-niet woningen.
1
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
Tot slot De programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 bespreken we graag met u tijdens de raadsvergadering op 11 november 2024.
Leeswijzer In de programmabegroting wordt allereerst de financiële positie uiteengezet, waarbij wordt ingegaan op de ontwikkeling van het begrotingssaldo, de uitkomst van de septembercirculaire, de belangrijkste financiële kengetallen en een overzicht van alle mutaties in deze begroting.
Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Heiloo
Jorien van Den Beij-Veenstra Gemeentesecretaris
Vervolgens worden de programma’s behandeld. Per programma wordt ingegaan op wat we als gemeente willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en hoeveel het mag kosten.
Mascha ten Bruggencate burgemeester
Daarna volgen de verplichte paragrafen. Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) bepaalt dat in de programmabegroting paragrafen worden opgenomen, waarin de beleidslijnen worden vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten en lokale heffingen. Doel van de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting staan worden gebundeld in een kort overzicht. Tot slot zijn de bijlagen opgenomen, waaronder het investeringsoverzicht, het subsidieplafond en de baten en lasten per taakveld.
Programmabegroting 2025
2
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
FINANCIËLE POSITIE In het onderdeel financiële positie wordt allereerst het verloop van het structureel begrotingssaldo gepresenteerd. Daarna volgt een overzicht met de baten en lasten per programmaonderdeel.
Vervolgens wordt ingezoomd op de ontwikkeling van een aantal belangrijke financiële kengetallen. Tot slot volgt de uitkomst van de septembercirculaire.
OVERZICHT STRUCTUREEL BEGROTINGSSALDO (x € 1.000,-)
2025
2026
2027
2028
Begrotingssaldo na raad 6-11-2023 2e Firap Heiloo Begrotingssaldo na raad 21-12-2023 Subsidie compensatie gederfde huurinkomsten bibliotheek Bestuursopdracht gemeentewerf Heiloo Uitbreiding investering nieuw gemeentehuis Eenmalige compensatie maatschappelijke organisaties Begrotingssaldo na raad 29-1-2024 Afwikkeling faillissement Heiloo Actief Afwikkeling faillissement Het Baafje Route regionale jeugdhulp 2026 NAG 2023 grondexploitaties Heiloo IHP Heiloo Effect kadernota inclusief meicirculaire
1.509 V 491 N 1.018 V 16 N 0 10 N 0 992 V 0 0 15 N 13 N 23 N 2.964 N
1.166 N 451 N 1.617 N 16 N 0 10 N 0 1.643 N 0 0 0 137 V 0 1.856 N
2.140 N 614 N 2.754 N 16 N 0 10 N 0 2.780 N 0 0 0 12 N 0 1.985 N
2.151 N 614 N 2.765 N 16 N 0 10 N 0 2.791 N 0 0 0 18 V 120 N 1.872 N
Begrotingssaldo na raad 8 juli Programmabegroting 2025 Septembercirculaire 2024 Begrotingssaldo na raad 11 november Actuele verwachting totaal incidentele baten en lasten 2025 Verwacht begrotingssaldo voor toezicht Provincie Stelpost coalitieakkoord (zolang niet gealloceerd) Verwacht begrotingssaldo na bovenstaand
2.023 N 1.176 V 25 N 872 N 872 V 0 295 V 295 V
3.362 N 1.043 V 87 V 2.233 N 377 V 1.856 N 300 V 1.556 N
4.777 N 1.144 V 21 V 3.612 N 195 V 3.417 N 300 V 3.117 N
4.765 N 1.112 V 16 N 3.669 N 196 V 3.473 N 300 V 3.173 N
De “N” achter het cijfer staat voor Nadeel en de “V” voor Voordeel
Programmabegroting 2025
3
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
GEVOLGEN SEPTEMBERCIRCULAIRE 202 4
NR Onderdeel Beginstand (meicirculaire 2024) Uitkeringsfactor 1 Accres en uitkeringsbasis 2 Bijstelling accres septembercirculaire 2024 Hoeveelheidsverschillen 3 Hoeveelheidsverschillen Taak- en overige mutaties 4 Digitaal Stelsel Omgevingswet 5 Indexatie Wmo demografie 6 Besparingsverlies jeugd 7 Wet betaalbare huur 8 Openbare bibliotheken 9 Stelpost ruimte onder BCF-plafond 10 Participatie 11 Wet op de lijkbezorging 12 Overige Subtotaal: WOZ 13 WOZ-waarden mutaties Totaal verschil Eindstand (sept. circulaire 2024) Mutaties met gevolg voor saldo 5 Indexatie Wmo demografie 6 Besparingsverlies jeugd 7 Wet betaalbare huur 8 Openbare bibliotheken 10 Participatie (IU) WSW -deel 11 Wet op de lijkbezorging Stelpost jeugd arbitragezaak 100% vanaf 2026 Effect op begrotingssaldo van de septembercirculaire 2024
Programmabegroting 2025
2025 40.476
2026 37.677
2027 37.948
2028 38.103
161 75
109
54
6
-36
-21
-47
-87
-19 0 0 30 100 -292 15 8 42
-22 97 404 25 100 0 16 4 -1 712
-26 192 414 14 0 0 17 4 -1 623
-29 285 416 11 0 0 17 4 -1 623
27 69 40.545
27 739 38.416
27 650 38.598
27 650 38.753
-95 -450 -25 -100 39 -4 -17 87
-190 -450 -14
-285 -450 -11
42 -4 -13 21
45 -4 39 -16
-30 -100 36
-25
4
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. Onderstaand is op basis van de septembercirculaire de nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2025 en verder.
In de onderstaande tabel worden de financiële gevolgen van de septembercirculaire gepresenteerd ten opzichte van de meicirculaire. Per onderwerp wordt daarna een korte toelichting gegeven.
1.
Accres en uitkeringsfactor De accressen voor de loon- en prijsontwikkelingen (LPOaccres) zijn van 2025 tot en met 2028 bijgewerkt.
6.
2.
Bijstelling accres septembercirculaire 2024 In de betaalspecificatie van de uitkeringen uit het gemeentefonds zijn voor het uitkeringsjaar 2024 de ozbmaatstaven niet geactualiseerd. Deze bijstelling is wel meegenomen in de berekening van deze circulaire.
3.
Hoeveelheidsverschillen Bij iedere circulaire worden de aantallen van de maatstaven aangepast. De algemene uitkering neemt af doordat een aantal maatstaven zijn gedaald sinds de meicirculaire.
Besparingsverlies jeugd In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing op Jeugdzorg opgenomen die oploopt naar structureel € 511 mln. vanaf 2027. De geraamde besparing van € 500 mln. in 2025 kan nog niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Daarom wordt incidenteel € 500 mln. toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Effect Heiloo: € 404.000 meer algemene uitkering incidenteel in 2025. Hier tegenover staat dat de stelpost (€ 450.000 (N)) die hiervoor is opgenomen moet worden afgeraamd. Per saldo is het effect op het begrotingssaldo € 46.000 negatief.
7.
Wet betaalbare huur Het Rijk stelt middelen beschikbaar om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van de Wet betaalbare verhuur.
8.
Openbare bibliotheken Voor de gemeenten wordt een wettelijke zorgplicht ingevoerd ten aanzien van de openbare bibliotheek. Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. Om zich op de periode van de zorgplicht te kunnen voorbereiden ontvangen de gemeenten een decentralisatie-uitkering voor 2025 en 2026
4.
5.
Digitaal stelsel omgevingswet Jaarlijks dragen gemeenten bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). De gemeentelijke bijdrage is structureel verhoogd. Indexatie WMo demografie Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Vanaf 2026 is een bedrag gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie.
Programmabegroting 2025
5
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
9.
Stelpost BCF Op basis van de ruimte onder het plafond van het jaar 2023 van € 573 miljoen (zie ook punt 2.), wat overeenkomt met ongeveer 19 punten van de uitkeringsfactor, mag je in de begroting 2025 een structurele stelpost opnemen. De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren)begroting. Wel adviseert het ministerie van BZK, gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de ruimte, om voorzichtig te zijn met het opnemen van een raming voor dit dekkingsmiddel. In de kadernota is per abuis een extra bedrag van € 292.000 opgenomen. Deze wordt hier gecorrigeerd.
11. Wet op lijkbezorging Voor de beoogde wettelijke uitbreiding van de taken van de gemeentelijke lijkschouwer is voor de periode vanaf 2026 een bedrag aan de algemene uitkering toegevoegd. 12. Overige: Dit betreft een aantal kleiner mutaties 13. WOZ waarden mutaties Voor de berekening van de algemene uitkering wordt door het Rijk rekening gehouden met de zogenaamde belastingcapaciteit als (negatieve) verdeelmaatstaf. De uitkomst van deze verdeelmaatstaf wordt bepaald door de omvang van de WOZ-waarde van een gemeente en een daaraan gekoppeld gewicht, het zogenaamde (landelijk) rekentarief. Actualisatie van de laatste gegevens levert een voordeel op van € 27.000.
10. Participatie Het participatiebudget voor de onderdelen WSW (Wet sociale werkvoorziening) en Nieuw begeleiding beschut werk worden apart bekostigd in het gemeentefonds. In deze circulaire wordt dit bedrag met circa € 15.000 verhoogd.
Programmabegroting 2025
6
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
TOTAALOVERZICHT FINANCIËLE MUTATIES
In de volgende tabel worden alle financiële wijzigingen per programmaonderdeel weergegeven. Deze mutaties worden bij het betreffende programma nader toegelicht:
Ombuigingen die niet zijn meegenomen vanuit de Kadernota 2025 Bijdrage x € 1.000 Korte Omschrijving Versobering openbaar groen en openluchtrecreatie Versobering maaien en schouwen Versobering communicatie via lokale media Totaal mutaties
NR 1 2 3 4 5 6 7 8
PO 1a 1b 1b 1b 2b 3c 4a 4a
Ombuigingen vanuit de Kadernota 2025 Bijdrage x € 1.000 Korte Omschrijving Participatie versobering voorlichting Verminderen inzet sociaal domein, mantelzorgwaardering Verminderen inzet sociaal domein, website Samenleven in Verminderen inzet sociaal domein, Verstevigen sociale basis Uittreding Ontwikkelingsbedrijf NHN per 2027 Versobering wegen straten pleinen Verhoging tarief OZB Woningen naar landelijk gemiddelde 2024 Verhoging tarief OZB- niet woningen Totaal mutaties Kadernota 2025
2025 55 30 37 122
2025 25 20 6 24 0 64 896 267 1.302
V V V V
V V V V V V V V
2026 55 30 37 122
2026 25 20 6 24 0 64 896 267 1.302
V V V V
V V V V V V V V
2027 55 30 37 122
2027 25 20 6 24 54 64 896 267 1.356
V V V V
2028 55 30 37 122
V V V V V V V V V
2028 25 20 6 24 54 64 896 267 1.356
V V V V
V V V V V V V V V
I/S S S S
I/S S S S S I S S S
*) V = voordeel en N = nadeel **) Per mutatie is in de laatste kolom vermeld of het incidenteel (I) of structureel (S) is.
Programmabegroting 2025
7
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Mutaties Begroting 2025 NR PO Bijdrage x € 1.000 Korte Omschrijving 9 1a Actualisatie leges 10 1b Buurtgezinnen 11 1b Subsidie inloop en GGZ dagbesteding 12 1b Wmo-vervoer (regiotaxi) 13 1b Toezicht op de kinderopvang 14 1b Aantal inwoners met een bijstandsuitkering neemt toe 15 1b Daling van het aantal inwoners dat gebruik maakt van minimabeleid 16 1b Hogere bijdrage programmakosten Wet sociale werkvoorziening (WSW) 17 2a Cultuurpres.cultuurprod.cultuurpartic. 18 3a Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord 19 3a Woningmarktonderzoek 20 3a Actualisatie leges 21 3a Fietspad Boekelermeerdijk (voorbereiding) 21 SA Fietspad Boekelermeerdijk (dekking reserve) 22 3b Aanpassing nav berekening kostendekkenheid riool 23 3b Indexatie Afval 24 3c Actualisatie beleidsnotitie snippergroen 25 3c Herzien nota grondbeleid en grondprijsbeleid 26 3c Aanpassing energiebudget 27 3c Opstellen groenbeheerplan 28 res4 Uitname algemene reserve t.b.v. sluitende begroting 2025 29 4a Lagere garantstelling HVC Totaal mutaties Begroting 2025 Totaal mutaties alle programma's
2025 41 16 25 57 5 200 100
2026 41 18 25 57 5 200 100
V N N N N N V
100
N 100
N 100
N 100
N S
12 17 25 21 25 25 10 82 10 25 55 30 119 11 125 1.177
N N N V N V N V N N V N V N N V
N 12 0 0 V 21 0 0 N 90 V 89 0 0 V 55 0 0 N 11 N 212 V 1.144
N 12 0 0 V 21 0 0 N 127 V 94 0 0 V 55 0 0 N 11 N 244 V 1.112
N S I I V S I I N S V S I I V S I I N S N V
12 0 0 21 0 0 133 86 0 0 55 0 0 11 258 1.043
V N N N N N V
2027 41 18 25 57 5 200 100
V N N N N N V
2028 41 18 25 57 5 200 100
V N N N N N V
I/S S S S S S S S
*) V = voordeel en N = nadeel **) Per mutatie is in de laatste kolom vermeld of het incidenteel (I) of structureel (S) is.
Programmabegroting 2025
8
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMAONDERDEEL
Hieronder worden de baten en lasten per programmaonderdeel gepresenteerd: Programmaonderdeel Bedragen x 1.000 1a 1b 1c 2a 2b 2c 3a 3b 3c 4a 4b 4c 4d 4e
1a 1b 2a 2b 3a 3b 3c 4c
Baten en lasten Inwoners en bestuur Samen leven Een veilige gemeente Cultuur, Recreatie en toerisme Economische vitaliteit Een bereikbare gemeente Wonen en leefomgeving Duurzaamheid en milieu Beheer en onderhoud Algemene dekkingsmiddelen Overhead Overig Onvoorzien Vpb Saldo Baten en lasten Mutaties reserves Inwoners en bestuur Samen leven Cultuur, Recreatie en toerisme Economische vitaliteit Wonen en leefomgeving Duurzaamheid en milieu Beheer en onderhoud Overig Saldo Mutaties reserves Resultaat
Programmabegroting 2025
Baten 2025
Lasten 2025
Saldo 2025
Baten 2026
Lasten 2026
Saldo 2026
Baten 2027
Lasten 2027
Saldo 2027
Baten 2028
Lasten 2028
Saldo 2028
466 7.196 4 102 866 1 3.812 7.129 524 48.019 8 121
2.718 31.770 2.679 999 1.030 297 6.197 6.946 7.511 230 8.262 354 31 29 69.053
-2.251 -24.574 -2.676 -897 -164 -297 -2.385 183 -6.987 47.788 -8.254 -234 -31 -29 -807
537 6.380 4 102 515 1 6.049 7.267 524 45.827 8 2.263
2.871 30.773 2.759 969 648 278 7.634 7.214 8.218 82 7.824 455 31 30 69.786
-2.334 -24.393 -2.755 -867 -133 -277 -1.586 52 -7.694 45.745 -7.815 1.808 -31 -30 -311
588 6.137 4 102 56 1 2.108 7.404 524 45.950 8 989
2.915 31.187 2.827 958 135 287 4.317 7.360 12.770 -31 7.378 550 31 31 70.715
-2.327 -25.050 -2.823 -856 -79 -287 -2.210 44 -12.246 45.981 -7.369 439 -31 -31 -6.845
588 6.137 4 102 56 1 2.449 7.522 524 46.137 8 1.335
2.952 31.342 2.849 957 138 269 4.755 7.589 8.855 132 6.885 645 31 32 67.432
-2.365 -25.205 -2.845 -855 -82 -268 -2.306 -67 -8.331 46.004 -6.877 690 -31 -32 -2.570
106 10 0 -52 -265 0 17 118 -66 -872
94 10 0
94 10 0 -0 -2.043 0 17 0 -1.922 -2.233
81 10 0
81 10 0 -0 -989 0 4.132 0 3.234 -3.612
81 10 0
68.247 106 10 0 25 0 17 118 277 68.523
0 52 290 0 0 342 69.396
69.475
0 0 17 0 121 69.596
9
0 0 2.043 0 0 2.043 71.829
63.870
0 0 4.132 0 4.223 68.093
0 0 989 0 0 989 71.704
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
64.862
0 0 146 0 236 65.099
0 0 1.335
0 1.335 68.768
81 10 0 -0 -1.335 0 146 0 -1.099 -3.669
…
INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
In onderstaande tabel worden de incidentele baten en lasten getoond per programmaonderdeel: PO
Incidentele baten en lasten
Begroot lasten
Begroot baten
Begroot lasten
Begroot baten
Begroot lasten
Begroot baten
Begroot lasten
Begroot baten
2025
2025
2026
2026
2027
2027
2028
2028
Exploitatie 1b
Invoering jeugdhulpmedwerker bij huisartsen
40.000
1b
Zaffier herijking minimabeleid
33.000
1b
Aanpak huisvesting en begeleiding statushouders asielzoekers
230.500
1c
Verbeterplan 2025-2028 Veiligheidsregio NHN
99.000
2b
Juridische oprichting BIZ 't Loo
3a
NAG MPG Grex
3a
32.000 148.000
196.000
30.000 3.617.425
4.457.925
Plankosten en baten A9
245.000
128.000
3a
Plankosten en baten Duinzicht
50.000
50.000
3c
Afschrijving ineens aansluiting A9
4
Storting reserve bovenwijkse voorziening Groenfonds en restant
4
Incidentele uitname algemene uitkering door Rijk Totaal incidenteel exploitatie
195.000
5.130.426
4.910.726
1.272.927
1.272.827
1.613.928
1.614.028
3.986.300 2.194.200
989.000
1.335.100
-692.000 4.344.925
3.943.925
5.310.426
7.104.926
5.454.227
2.261.827
1.809.928
2.949.128
Incidentele baten en lasten Reserves 2b
NAG bovenwijkse Boekelermeer
52.500
3a
Zuiderloo Bovenwijkse voorziening
68.300
68.300
3a
Winstneming Zuiderloo
221.700
-220.000
3c
Doorschuiven afschrijving A9
3c
Afschrijving ineens aansluiting A9
4
Storting reserve bovenwijkse voorziening Groenfonds en restant
-128.900
3.986.300 2.194.200
Totaal mutaties reserves Totaal incidentele baten en lasten
-128.900 989.000
1.335.100
342.500
-128.900
2.042.500
-128.900
989.000
3.986.300
1.335.100
0
4.687.425
3.815.025
7.352.926
6.976.026
6.443.227
6.248.127
3.145.028
2.949.128
Totaal saldo lasten min baten
872.400
376.900
195.100
195.900
Conform de financiële verordening 2024 van de gemeente Heiloo worden incidentele baten en lasten opgenomen vanaf een bedrag van € 25.000.
Programmabegroting 2025
10
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN We hebben bij het opstellen van de programmabegroting de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd:
niet-woningen voor 2025 te beperken tot 20,4 % net als bij de eigenaren woning. Het tarief komt daarmee op 0,38207%. Bij de kadernota 2026 wordt samen met de overige dan geïnventariseerde ombuigingsmaatregelen voor 2026 en verder bekeken of, en zo ja hoe, dit verder wordt ingevoerd.
1. Structureel begrotingsevenwicht Het belangrijkste uitgangspunt is dat er sprake is van een meerjarig sluitende begroting. Een belangrijk toetsingscriterium van het provinciaal financieel toezicht is het structureel en reëel in evenwicht zijn van de begroting. Met structureel evenwicht wordt bedoeld dat structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Dit is dus het begrotingssaldo exclusief de incidentele baten en lasten. Het reëel evenwicht houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de realiteit van de ramingen, waarbij de begroting en meerjarenraming uiteraard volledig dient te zijn.
3. Extra areaal OZB Voorzichtigheidshalve nemen we alleen extra inkomsten van areaaluitbreiding mee van de woningen die naar verwachting in 2024 worden gerealiseerd. Op basis van de meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) gaan we uit van circa €102.000 aan extra opbrengsten. 4. Indexering subsidies De subsidies worden geïndexeerd met 2,8%. Dit percentage is de nationale consumentenprijsindex (cpi) en is gebaseerd op de verwachting van het CPB.
2. Indexering OZB inkomsten Uitgangspunt is dat het OZB tarief voor 2025 op het landelijk gemiddelde tarief van 2024 wordt vastgesteld. OZB Woningen Voor eigenaren woning komt aansluiting op het landelijk gemiddelde tarief van 2024 van 0,0909% neer op een stijging van 20,4%.
5. Indexering gemeenschappelijke regelingen (GR) De bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen wordt geïndexeerd met het in de regio voorgestelde methodiek. Hierbij is uitgegaan van een standaard verhouding 70% (loon) en 30% (prijs). Een GR mag met een onderbouwing afwijken van de 70-30 verhouding. Vanuit de regionale regietafel is voor de begroting van 2025 een gemiddeld indexatiecijfer voor 2025 van 3,9% voorgesteld.
OZB niet-woningen Met ingang van 2024 is in Heiloo het tarief gebruiksdeel en eigenarendeel samengevoegd in het eigenaren deel. Het gebruikersdeel is op 0% gesteld. Het landelijk gemiddelde tarief van eigenaren niet-woningen en gebruikers niet-woningen samen is 0,5605%. Een aansluiting naar het landelijk gemiddeld tarief over 2024 komt uit op een stijging van 76%. Het college stelt voor om de stijging van het tarief voor eigenaren
Programmabegroting 2025
6. Algemene uitkering Conform de huidige methodiek wordt de algemene uitkering van het Rijk doorgerekend op basis van constante prijzen. Dit betekent dat vanaf 2025 hetzelfde prijspeil wordt gehanteerd. In overeenstemming met het financieel toezichtkader van de provincie
11
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
is vanaf 2026 een stelpost extra middelen jeugdzorg opgenomen ter hoogte van 100% van het landelijk beschikbare bedrag.
De overige loonkosten zitten in de begroting van de werkorganisatie BUCH. De bijdrage aan de werkorganisatie BUCH wordt alleen geïndexeerd opgenomen voor het jaar 2025.
7. Indexering loonkosten In de meerjarenbegroting wordt uitgegaan van 4,0% loonkostenontwikkeling in 2025. In onze begroting zitten alleen nog de loonkosten van het bestuur, de griffie en de gemeentesecretaris.
Programmabegroting 2025
8. Omslagrente We hanteren voor de investeringen een omslagrente van 2,5%.
17
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Programmabegroting 2025
18
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE 1A. INWONERS EN BESTUUR
Dienstverlening, communicatie en participatie Wat willen we bereiken? Als betrouwbare, toegankelijke gemeente staan we klaar voor iedereen: inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor een samenhangende aanpak waarin dienstverlening, communicatie en participatie naadloos op elkaar aansluiten. We houden vast aan wat al goed werkt en staan tegelijkertijd open voor vernieuwingen en verdere integratie. Ons streven is om onze wettelijke taken niet alleen te vervullen, maar ook de kwaliteit en dienstverlening te verbeteren, waarbij we het digitale waar mogelijk omarmen en persoonlijk contact bieden waar dat de meeste waarde toevoegt. De kwaliteit van ons contact met inwoners en ondernemers is essentieel. Daarom zorgen we ervoor dat onze medewerkers hun rol begrijpen, voldoende kennis hebben en dit laten zien in hun houding en gedrag. Transparantie van onze besluiten is voor ons belangrijk. We maken het eenvoudig om informatie over de besluiten van het college en de raad te vinden.
Dienstverlening, communicatie en participatie gaan hand in hand. In zowel onze dienstverlening, communicatie en participatie zijn we helder, direct en servicegericht. Of het nu gaat om een inwoner, ondernemer of partner in onze benadering zijn we proactief, ondersteunend en klantgericht., De gemeente vervult verschillende rollen; de gemeente maakt beleid, is handhaver, dienstverlener en soms regisseur. Onze communicatie en participatie aanpak is passend bij de rol die de gemeente vervult. Onze ambities: • Zoveel mogelijk digitale diensten, met persoonlijke ondersteuning waar nodig. • Inclusiviteit voorop: iedereen doet mee. • Open, begrijpelijke en actuele communicatie, zowel online als offline. • Transparante, openbare informatie. • Actieve betrokkenheid: we luisteren, betrekken en waarderen ieders inbreng en reageren snel, duidelijk en oplossingsgericht. • We streven ernaar dat inwoners zich erkend en begrepen voelen in het contact met de gemeente.
Programmabegroting 2025
De website van de gemeente ondergaat in 2026 een transformatie. Dit verbetert de toegankelijkheid en actieve informatievoorziening. Participatie staat centraal in alles wat we doen. We luisteren naar onze inwoners en ondernemers en betrekken hen bij elk beleidsterrein. We verankeren en verbeteren participatie binnen onze organisatie Wat gaan we daarvoor doen: •
19
Brieven Burgerzaken in B1-niveau: Samen met de bibliotheek pakken we dit op, zodat onze communicatie helder en toegankelijk is voor iedereen.
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
•
Klantreisanalyse bij Burgerzaken: In samenwerking met de bibliotheek doorlopen we de processen van burgerzaken om deze te optimaliseren. • Modernisering van Formulieren: We maken een moderniseringsslag, te beginnen bij het huwelijksformulier, om onze dienstverlening moderner en inclusiever te maken. • Toegankelijkheid en Begrijpelijkheid: We zorgen voor betere toegankelijkheid van informatie, zoals werkzaamheden in de straat, en zorgen dat deze begrijpelijk is. • Participatiebeleid: We geven het participatiebeleid een prominente plaats in onze organisatie,. • We bereiden de introductie van een nieuwe website voor en zorgen ervoor dat ook de andere sociale mediakanalen ondersteunen in onze open, begrijpelijke en actuele communicatie. Door deze benadering te volgen zorgen we er voor dat onze gemeente zich ontwikkelt op een wijze waarbij transparantie, inclusiviteit en betrokkenheid vooropstaan. We maken duidelijke keuzes en communiceren actief over zaken die van invloed zijn op onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen.
Programmabegroting 2025
Hoe zien we of we dat bereiken? • Klanttevredenheid: We streven naar een 7,5 voor het klantcontactcentrum en een 8 voor de balie. We verbeteren continu op basis van klantfeedback. • Opvolging Feedback: We passen verbeteringen toe vanuit klantsuggesties en controleren of we klanten binnen twee dagen terugbellen. • Communicatieprioriteiten: We maken duidelijke keuzes in onze communicatie, gericht op maatschappelijke impact en maken werk van een meer toegankelijke website en begrijpelijke brieven. • Resultaten Participatie: De inzichten uit participatiebijeenkomsten gebruiken we direct in onze advisering en beleidsuitwerking en in de verbetering van onze processen. Dienstverlening/Burgerzaken: • Minimaal vier (standaard) burgerzaken brieven worden herschreven op taalniveau B1 (eenvoudig Nederlands) • Minimaal vier aanvraagprocessen voor burgerzakenproducten worden samen met inwoners via een zgn. klantreis doorlopen. Aan de hand van de hierbij verkregen feed back worden deze processen waar mogelijk (nog) klantvriendelijker ingericht. • Onze burgerzaken formulieren worden genderneutraal gemaakt
20
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
1B. SAMEN LEVEN De gemeente Heiloo richt binnen het sociaal domein haar aandacht op de volgende drie opgaven: 1. Gezond kansrijk opgroeien 2. Gezonde leefstijl & leefomgeving 3. Gezond & Vitaal ouder worden
Landelijke autonome ontwikkelingen maken dat veel gemeenten voor financiële uitdagingen komen te staan, zo ook de gemeente Heiloo. Parallel aan het opstellen van deze kadernota is er een inventarisatie gaande ten aanzien van mogelijke bezuinigingen. Afhankelijk van de gesprekken met de raad kan er uitvoering gegeven worden aan de doelen die in deze kadernota benoemd worden.
De ingezette samenwerking met de maatschappelijke partners, ondernemers en inwoners zetten we voort en organiseren we langs de drie opgaven.
Inleiding In Heiloo ligt er een sterk fundament van activiteiten, verenigingsleven, betrokken partners en inwoners, actieve vrijwilligers en onmisbare mantelzorgers. Ook zijn er inwoners die meer aandacht vragen en als gemeente willen we een goede sociale basis faciliteren. Binnen het sociaal domein zijn er verschillende organisaties, diensten en voorzieningen om de leefbaarheid van onze inwoners te vergroten en om participatie in de maatschappij te bevorderen.
GEZOND KANSRIJK OPGROEIEN: Invoering jeugdhulpmedewerker bij huisartsen Wat willen we bereiken? De huisarts is één van de belangrijkste verwijzers naar de jeugdhulp. In het kader van de beheersmaatregelen heeft de raad middelen beschikbaar gesteld om de samenwerking met de huisartsen te versterken. De jeugdhulpmedewerker bij de huisarts speelt hierin een sleutelrol door: a) het preventief oppakken van eenvoudige hulpvragen zodat deze niet tot een doorverwijzing leiden, b) het toevoegen van jeugdhulpdeskundigheid aan de huisartsenpraktijk waardoor passender verwezen wordt naar specialistische jeugdhulp, indien nodig; c) een verbindende rol naar het sociaal team zodat (gezins)problematiek integraal wordt opgepakt. Uit de verkennende gesprekken met de huisartsen in Heiloo blijkt dat er veel belangstelling en bereidheid is om de functie jeugdhulpmedewerker op te nemen in de praktijk. De autonome ontwikkelingen omtrent de huisvestingsproblematiek is echter wel van invloed op een effectieve inzet van de jeugdhulpmedewerker.
We blijven ook in 2025 inzetten op preventie met als doel het terugdringen van gezondheidsachterstanden onder inwoners in Heiloo. Op basis van het ‘Integraal Beleidskader sociaal domein 2023 t/m 2026 ‘Iedereen doet mee!’ en het ‘Gebiedsplan Sociale Basis’ staat Heiloo voor verschillende opgaven. De komende decennia neemt de zorgvraag landelijk toe, onder meer vanwege de vergrijzing In het realiseren van deze opgaven wordt de gemeente ondersteunt door de landelijke akkoorden ‘Integraal Zorg Akkoord’ (IZA), ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ (GALA) en de hervormingsagenda jeugd. In deze akkoorden trekken de zorgsector, de lokale overheden en de samenleving samen op. Het doel van deze akkoorden is om de zorg in de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden.
Programmabegroting 2025
21
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente voert intensief overleg met betrokkenen om de gewenste inzet van de jeugdhulpmedewerker en een werkplek in of nabij de huisartspraktijk te realiseren. Dit leidt tot een verdeelplan voor de beschikbare formatie over de huisartsenpraktijken in Heiloo en de realisatie en oplevering van de werkplek(ken) voor de jeugdhulpmedewerker.
met in totaal 11 pilotscholen. In april 2025 is op elke pilotschool een ‘maatwerkteam’ actief met daarin de benodigde expertise vanuit zorg en onderwijs. In het maatwerkteam zitten in ieder geval een intern begeleider en een toegangsmedewerker van de gemeente. Het doel van het maatwerkteam is dat zij zo snel mogelijk een hulpof ondersteuningsbehoefte signaleert, afweegt welke hulp er nodig is en daarvoor de benodigde eerste stappen zet. Het team functioneert laagdrempelig, waardoor kinderen en ouders sneller aanlopen voor hulp.
Hoe zien we of we dat bereiken De beschikbare formatie jeugdhulpmedewerker is in overleg verdeeld tussen de huisartspraktijken en er is een werkplek voor de jeugdhulpmedewerker gerealiseerd in of nabij de deelnemende huisartspraktijken.
Hoe zien we of we dit bereiken? Korte termijn: meer preventieve inzet Lange termijn: minder specialistische jeugdhulp
Aansluiting jeugd en onderwijs Wat willen we bereiken? Dat elk kind zich optimaal kan ontwikkelen. Dit willen we doen door de verschuiving te maken richting sociale basis. Dit betekent dat we meer investeren in preventieve inzet. Het doel is dat we specialistische jeugdhulp terugdringen.
Cultuureducatie met Kwaliteit-4 Wat willen we bereiken? Verduurzamen van cultuureducatie in het curriculum van het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Dit draagt bij aan talentontwikkeling en vermindering van kansenongelijkheid in het onderwijs.
In het kader van passend onderwijs, is het doel dat elk kind een passende plek krijgt/heeft, zo nabij mogelijk. Deze inclusieopgave kan gevolgen hebben voor de onderwijshuisvesting. De financiële gevolgen ten aanzien van inclusie zijn in het 'Integraal Huisvestingsplan geraamd.
Wat gaan we daarvoor doen? De muziek- en dansschool Heiloo voert hiervoor een programma uit samen met de scholen. Het betreft voortzetting van CMK-3, dat dit jaar afloopt. CMK-4 loopt van 2025-2029. Het rijk financiert de helft van de kosten. Wij moeten co-financieren. Plein C coördineert de aanvragen binnen de provincie Noord-Holland. Wij doen mee en dragen bij aan dit project. De jaarlijkse bijdrage van Heiloo voor 2025 e.v. bedraagt € 19.926.
Hoe gaan we dat doen? Het faciliteren van collectieve jeugd- en ondersteunende voorzieningen in afstemming en samenwerking met reeds aanwezige voorzieningen. In het kader van preventieve aansluiting jeugdhulp in het onderwijs zijn in het voortgezet onderwijs de Jeugd en Schoolteams actief. Onder de noemer SOOS (Sterke ondersteuning op school) start het primair onderwijs in de pilotgebieden Heerhugowaard Noord, Alkmaar Noord en Castricum
Programmabegroting 2025
Hoe zien we of we dat bereiken? Opname van cultuureducatie in de curricula van de scholen basisonderwijs en versterking CKV-onderwijs in het voortgezet onderwijs.
22
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
GEZONDE LEEFSTIJL & LEEFOMGEVING Woonzorgvisie Wat willen we bereiken? De woonzorgvisie legt de basis voor verdere prestatieafspraken of uitvoeringsprogramma's waarin duidelijk wordt vastgelegd welke plannen op welk moment worden uitgevoerd om te voorzien in huisvesting, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen.
Schuldhulp aan inwoners: Voor inwoners zetten we in 2025 nog steviger in op preventie om te voorkomen dat inwoners in de schulphulpverlening terecht komen. Vanuit het rijk zijn er extra middelen beschikbaar gekomen voor de aanpak geldzorgen, armoede en schulden. Wat gaan we daarvoor doen? We zien dat de ondersteuning aan ondernemers in Heiloo op schulden komende jaren structureel nodig is. Deze ondersteuning wordt door Zaffier geleverd. Om dit komende jaren te kunnen doen heeft Zaffier extra formatie nodig, deze afweging hangt samen met de bredere afweging wat iedere GR kan doen om samen met de gemeente te besparen.
Wat gaan we daarvoor doen? Op basis van de in 2024 vastgestelde factsheet met daarin onder andere een prioriteitenlijst van behoeften en knelpunten per doelgroep, worden in 2025 bestuurlijke keuzes gemaakt om meer woningen beschikbaar te stellen voor kwetsbare groepen binnen de mogelijkheden van de woonvoorraad. Op basis van de bestuurlijke keuzes wordt de woonzorgvisie verder uitgewerkt.
Hoe zien we of we dat bereiken? De ondernemers die schuldhulpverlening nodig hebben krijgen deze. De inzet van preventieve instrumenten waaronder het Formulierenpunt en de Budgetwinkel wordt gemonitord vanuit Zaffier en maakt onderdeel uit van de begrotingscyclus van Zaffier. Op basis van een evaluatie wordt bepaald of deze instrumenten ook ná 2025 worden ingezet.
Hoe zien we of we dat bereiken? Een toename van het aantal plekken waar kwetsbare groepen, waaronder ouderen, kunnen wonen met de zorg en begeleiding die nodig is. Schuldhulpverlening Wat willen we bereiken? Schuldhulp aan ondernemers: We zien dat de groep ondernemers in schuldhulpverlening én de behoefte aan ondersteuning structureel groter is geworden. Bij invoering van de wettelijke taak in 2021 om ook ondernemers met schulden te ondersteunen ging het nog om een zeer beperkte groep. De coronaperiode heeft invloed op deze ontwikkelingen en vanuit bijvoorbeeld de TOZO (Tijdelijke Overbrugging Zelfstandige Ondernemers) is er meer aandacht voor ondernemers gekomen. De behoefte aan ondersteuning is blijvend. Dit vraagt om een meer structurele inzet om ondernemers goed te kunnen ondersteunen.
Programmabegroting 2025
Onderwijs nieuwkomers/anderstaligen Onder nieuwkomers verstaan we: • Statushouders: volwassenen en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s); • Asielzoekers: volwassenen en amv’s • Oekraïense vluchtelingen. Wat willen we bereiken? Naar verwachting neemt het aantal nieuwkomers de komende tijd toe door het groeiend aantal migranten dat naar Nederland komt. Naast huisvesting, onderwijs en begeleiding spant de gemeente zich extra in op het toe leiden naar werk. Dit om nieuwkomers snel
23
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
te laten integreren en potentiële nieuwe arbeidskrachten goed te benutten op de krappe arbeidsmarkt.
Hoe zien we of we dat bereiken Deze wettelijke taak wordt belegd met een opdracht aan de werkorganisatie. Hiervoor is er in 2024 een bestuursopdracht voorgelegd waarin deze taken zijn geborgd voor 2024-2025. Daarmee wordt structureel ingezet op statushouders en voor minderjarigen specifiek op onderwijs. Hiermee voorkomen we dat mensen niet goed participeren in de samenleving, mogelijk minder zelfredzaam blijven en daarmee later meer zorg en ondersteuning nodig hebben.
De opgave is dat elk kind binnen drie maanden een plek in het (taal)onderwijs krijgt, dat de gemeente voldoet aan haar wettelijke plicht, en dat voor deze kinderen een zorgstructuur is ingericht. Deze opgave geldt op onderwijs ook voor minderjarigen die asiel aanvragen en tijdelijk opgevangen worden in een gemeente en voor Oekraïense minderjarige vluchtelingen. De opgave op onderwijs is het waarborgen van voldoende capaciteit in de Internationale taalklassen in zowel het Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs (ISK en ITK).
Asielopvang De spreidingswet is vanaf 1 februari 2024 van kracht. Hiermee worden gemeenten binnen de regio’s verplicht gezamenlijke opvang voor asielzoekers te realiseren. Vanuit de Rijksoverheid wordt dit gefinancierd. Voor minderjarigen asielzoekers is (taal)onderwijs verplicht. Onafhankelijk van de uitvoering van de spreidingswet door het kabinet, neemt de gemeente Heiloo verantwoordelijkheid waar de wet op toeziet. De bestuurlijke keuzes en (regionale) afspraken voor het opvangen van asielzoekers wordt ook vormgegeven in de bestuursopdracht.
Wat gaan we daarvoor doen? In de eerste opvang wordt een statushouder het eerste jaar begeleid naar inburgering, zelfredzaamheid en toeleiding naar werk. Daar waar zorg en ondersteuning nodig is, wordt ingezet door het sociaal team. Kinderen krijgen onderwijs en jongeren 18+ worden, daar waar nodig, begeleidt naar zelfstandigheid, onderwijs of werk. Door een verhoging van de totale instroom van statushouders, asielzoekers en Oekraïners en door personele tekorten in het onderwijs behoeft dit de nodige aandacht. Door de fluctuaties in aantallen leerlingen, is een garantstelling van de gemeente noodzakelijk. Omdat de gemeente Heiloo geen eigen onderwijsvoorziening heeft, maken onze leerlingen gebruik van de taalvoorzieningen in Noord Kennemerland of Midden Kennemerland. Met de schoolbesturen en andere betrokken partijen wordt een dekkend aanbod afgesproken. Daarnaast wordt gemonitord op aanbod en capaciteit. De gemeente zal zich inzetten om eventuele fluctuaties in aantallen op te vangen.
Programmabegroting 2025
Herijking Minimabeleid: ontwikkeling minima- en dorpspassen In 2025 zal de gemeente en Zaffier in samenspraak met het maatschappelijk middenveld het lopende beleidskader armoedebeleid en schuldhulpverlening evalueren. De inkomenseffect rapportage en de armoedemonitor bieden waardevolle input voor deze evaluatie. Of dit leidt tot het bijstellen van het gemeentelijk armoedebeleid of uitvoering is mede afhankelijk van deze evaluatie. Onderzocht worden de mogelijkheden tot het invoeren van een minimapas en indien mogelijk van een kooppas (combinatiepas) in alle deelnemende gemeenten van Zaffier. De insteek is dat uiteindelijk iedere gemeente een pas heeft met een eigen gemeentelijke identiteit waarbij er voor minima een tegoed op staat en de pas eventueel
24
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
ook te koop is voor iedereen. De kosten maken onderdeel uit van het onderzoek. Streven is om de kosten voor gemeenten zo laag mogelijk te houden. Bij Zaffier is hiervoor een bestemmingsreserve ingericht en er zijn extra middelen die het rijk in de meicirculaire 2024 beschikbaar heeft gesteld voor de bestrijding van armoede en schulden.
Wat gaan we daarvoor doen? Het ondersteuningsaanbod toegankelijker maken om zo meer mantelzorgers te bereiken en extra inzetten op jonge mantelzorgers. Onderzoeken of de inwoners zich met de huidige mantelzorgcompliment voldoende gewaardeerd voelen. Mantelzorgwaardering herijken.
Wat willen we bereiken? Er zijn steeds meer mensen die te maken hebben met armoede en inkomensproblematiek. Daar is een effectief armoedebeleid voor nodig, met de juiste instrumenten.
Hoe zien we of we dat bereiken? Meer mantelzorgers maken gebruik van het aanbod. Er zijn meer jonge mantelzorgers in beeld en behoud van het huidige netwerk. Het ondersteuningsaanbod van de sociale basis en het netwerk van de mantelzorgers is versterkt. Rijksontwikkelingen Voor 2025 zien we een aantal maatschappelijke ontwikkelingen als ontwikkelingen bij het Rijk die van invloed zijn op de sociale opgave in Heiloo. De volgende Rijksontwikkelingen zijn inmiddels bekend, echter is het nog niet altijd duidelijk wat dit voor de gemeente betekent.
Wat gaan we daarvoor doen? In 2025 zal de gemeente en Zaffier in samenspraak met het maatschappelijk middenveld het lopende beleidskader armoedebeleid en schuldhulpverlening evalueren. Eén van de instrumenten voor een effectief armoedebeleid kan een minima- of dorpspas zijn. In het tweede kwartaal van 2025 wordt de raad verder geïnformeerd. Invoering van een minima- of dorpspas zou dan per 1-1-2026 plaats vinden. Een pas is immers een instrument wat gevuld wordt met het herijkte beleid.
• Hervormingsagenda Jeugd De maatregelen uit de Hervormingsagenda moeten op Rijksniveau leiden tot een besparing van de financiële middelen jeugdhulp oplopend tot structureel 1 miljard vanaf 2027. Het kabinet Rutte IV heeft een extra besparing ingeboekt van 511 miljoen, die volgens afspraak met de VNG voor rekening van het Rijk komt. Deze besparing is conform de richtlijn van de Provincie op een eerder moment al verwerkt als stelpost in de meerjarenbegroting. Dit bedraagt voor de gemeente € 450.000 in 2025 en structureel € 450.000 vanaf 2026. Met betrekking tot deze besparing wordt aangegeven dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd kunnen worden. Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden.
Hoe zien we of we dat bereiken? Door gerichte ondersteuning en betere inzet van middelen bereiken we de doelgroep die ook echt ondersteuning nodig heeft op het gebied van armoede en inkomen beter. GEZOND & VITAAL OUDER WORDEN Versterken van mantelzorgers Wat willen we bereiken? Het versterken van de ondersteuning van en waardering van mantelzorgers. Mantelzorgers voelen zich gezien, gesteund en gewaardeerd.
Programmabegroting 2025
25
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
• Prijsindexatie en Wmo De werkelijke indexaties voor de verschillende onderdelen worden aan het einde van het jaar landelijk bekend gemaakt. Tevens loopt er een nieuwe aanbesteding voor het Wmo-vervoer (regiotaxi), waarvan momenteel de nieuwe tarieven nog niet bekend zijn. De gunning vindt plaats in het 4e kwartaal. De contracten Wmo Begeleiding worden vanaf 2025 met 2 jaar verlengd, voorwaarde hierbij is dat een reële kostprijs wordt gehanteerd. Momenteel vindt hier op een kostprijsonderzoek plaats, de kans bestaat dat de tarieven hoger uitkomen dan de huidige tarieven.
• Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt komende jaren herzien binnen het programma Participatiewet in Balans. Hierbij staan vertrouwen, menselijke maat en vereenvoudiging centraal. Het betreft niet alleen het aanpassen van de wet, maar ook het versterken van de vakkundigheid in de uitvoering. Het programma kent de volgende doelen ten aanzien van de herziene Participatiewet: • De wet biedt een passend perspectief op werk en participatie; • De wet (rechten en plichten) is begrijpelijk en goed na te leven; • Mensen voelen zich ondersteund als het gaat om participatie en inkomen; • De wet biedt een doelmatig vangnet: zeker en voorspelbaar; • De wet biedt een toereikend inkomen; • De wet sluit goed aan bij de brede vormgeving van het sociaal domein en het inkomensstelsel. Geplande invoerdatum van de Participatiewet in Balans is 1 januari 2025. De uitvoering van de Participatiewet is gedelegeerd aan Zaffier. De ontwikkelingen rondom de Participatiewet in Balans zijn onderdeel van de P&C-cyclus van Zaffier.
• Spreidingswet De wet gemeenschappelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (‘spreidingswet’) zorgt voor een (structurele) wettelijke taak voor gemeenten om asielopvangvoorzieningen te bieden. In januari 2024 heeft de eerste Kamer ingestemd met de invoering van de spreidingswet. Vervolgens is nu in het hoofdlijnen akkoord van de nieuwe coalitie het intrekken van deze spreidingswet opgenomen. De implicaties hiervan voor 2025 zijn nog niet bekend. • Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (Wams) Dit wetsvoorstel moet ervoor zorgen dat gemeenten en andere organisaties meer armslag krijgen om gestapelde problemen in gezinnen of huishoudens aan te pakken. Nu worstelen professionals in het sociaal domein nog vaak met gegevensverwerking en privacy rond gezinnen met meervoudige problematiek. De wet moet dit probleem verhelpen en daarbij de zogeheten ‘integrale dienstverlening’ vergemakkelijken. De beoogde inwerkingtreding van de Wams is 1 juli 2024, maar met de val van het kabinet is de Wams controversieel verklaard. Verwacht wordt dat de invoering van de Wams vertraging oploopt en daadwerkelijk in 2025 plaats gaat vinden.
Programmabegroting 2025
• Tegenstrijdige inkomensregelingen Het gaat bij tegenstrijdige inkomensregelingen om een complex samenspel van regels voor belasting, toeslagen en sociale zekerheid die elkaar in de weg zitten. Voor zover bekend zijn nu 10.000 huishoudens hierdoor in de problemen gekomen, buiten hun schuld. Zij moeten toeslagen terugbetalen, waardoor ze onder het bestaansminimum komen. Voorlopige oplossing is dat gemeenten de getroffen huishoudens kunnen helpen door hun inkomen vanuit de bijzondere bijstand aan te vullen tot het bestaansminimum. Omdat de bijzondere bijstand hier gekoppeld is aan specifieke kosten, blijft het onbelast. Daardoor telt het niet mee voor het toetsingsinkomen van de
26
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
ontvanger en heeft het ook geen gevolgen voor de toeslagen. Dit levert wel extra taken en kosten op voor gemeenten.
geïnvesteerd in de afvlakking van de toename van kosten. De beheersmaatregelen hebben geleid tot een effectieve bedrijfsvoering, passend bij de ontwikkeling van de zorgvraag. De huidige begrotingscijfers zijn gebaseerd op de realisatiecijfers van 2023 inclusief diverse verwachte ontwikkelingen (onder andere historie en verwachte prijsstijging). Uit een eerste analyse op de kosten over het eerste halfjaar 2024 blijkt dat de kosten meer gestegen zijn dan verwacht, op dit moment valt nog onvoldoende in te schatten of dit ook effect heeft op de meerjarenbegroting. Bij de 2e firap 2024 wordt inzichtelijk gemaakt met welk bedrag de begroting 2024 incidenteel bijgesteld moet worden. Structurele effecten worden na een goede analyse verwerkt bij de 1e firap 2025/Kadernota 2026.
In de BUCH gemeenten betalen inwoners met een inkomen lager dan 120% van de bijstandsnorm geen eigen bijdrage voor Wmo maatwerkvoorzieningen. • Ontwikkelingen zorgvraag Wmo & Jeugd De verwachting is dat het aantal cliënten wmo de komende jaren toeneemt, dit sluit aan op het voorspelmodel van de VNG en het landelijk beeld. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door toenemende vergrijzing en de ontwikkeling dat ouderen meer langdurig zorg thuis ontvangen. Voor jeugd zien we een toename van de complexiteit van zorg binnen de ambulante begeleiding. Beide ontwikkelingen hebben als effect dat de kosten de komende jaren toenemen. Afgelopen jaren is met de beheersmaatregelen
Programmabegroting 2025
27
Gemeente Heiloo, Raad 11 november 2024
…
1C EEN VEILIGE GEMEENTE
Wat gaan we daarvoor doen? We geven uitvoering aan het Plan van Aanpak Ondermijning. Daartoe brengen we het Damoclesbeleid (sluiten van drugspanden) en de uitvoering van de Wet BIBOB in onze gemeente op orde.
Inleiding Ondermijning is de verwevenheid van de onderwereld met de bovenwereld, waarbij criminelen misbruik maken van legale bedrijven en diensten. Criminelen ontwikkelen steeds nieuwe vormen van ondermijnende en (vaak) georganiseerde criminaliteit met één drijfveer: geld. De impact op directe slachtoffers én op de samenleving is – vanwege het ontwrichtende effect – groot.
We gaan: - interne- en externe bijeenkomsten organiseren om de bewustwording rondom ondermijnende criminaliteit te vergroten; - het weerstandsvermogen van bestuur, ambtsdragers en ambtenaren vergroten door steun te organiseren en fouttolerante afspraken te maken waar het gaat om de veiligheid van personen; - het Bibobbeleid evalueren en de aanbevelingen implementeren. Door een wijziging van de wet Bibob kan de aanpak van ondermijnende criminaliteit worden versterkt. De uitvoering van het Bibobbeleid wordt geprofessionaliseerd. - het Damoclesbeleid actualiseren. Hoe zien we of we dat bereiken? Het thema Ondermijning is breder ingebed in de bestuurlijke en ambtelijke organisatie. Er is meer structuur in de procesmatige en planmatige samenwerking met andere vakafdelingen en regionale ketenpartners. Het succes van onze inspanningen evalueren we aan de hand van het verloop van de uitvoering van de gestelde actiepunten uit het Plan van Aanpak Ondermijning.
Dit vraagt om een cultuurverandering van de hele organisatie. Het aanpakken van Ondermijning is daarbij ook een kans om andere beleidsdoelstellingen zoals bijvoorbeeld een gezond ondernemersklimaat, te versterken. Het aanpakken van Ondermijning kan een katalysator zijn voor overige doelstellingen van het bestuur. Uitvoering ondermijning Wat willen we bereiken? In het Integraal Veiligheidsbeleidsplan 2024 – 2027 Heiloo is ondermijning als een van de prioriteiten benoemd. Het aanpakken van ondermijning vraagt om een lange adem. Daarom blijven we hier ook de komende jaren op in zetten, maar vraagt de problematiek om verbreding en intensivering van de aanpak. Voor een effectieve bestrijding van Ondermijning is brede bestuurlijke en ambtelijke bewustwording en draagvlak noodzakelijk. We willen: - de weerbaarheid van bestuurders, medewerkers, inwoners en ondernemers vergroten; - onze informatiepositie verbeteren, zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld; - de kans op georganiseerde criminaliteit verminderen door middel van het opwerpen van barrières en inzetten van juridische instrumenten.