Programmabegroting 2024 Heiloo-2023-11-06_na amendement
Tekst van het document
Begroting 2024 Meerjarenraming 2025 – 2027
INHOUDSOPGAVE Aanbiedingsbrief ............................................................................................................................................................................................................................. 1 Financiële positie ............................................................................................................................................................................................................................ 3 Overzicht structureel begrotingssaldo ........................................................................................................................................................................................... 3 Gevolgen septembercirculaire 2023 ............................................................................................................................................................................................ 10 Totaaloverzicht financiële mutaties .............................................................................................................................................................................................. 13 Baten en lasten per programmaonderdeel ..................................................................................................................................................................................
15 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................................................................................................................... 16 Financiële uitgangspunten ........................................................................................................................................................................................................... 17 PROGRAMMA 1. Een sociale en vitale gemeente ...................................................................................................................................................................... 18 1A. Inwoners en bestuur .............................................................................................................................................................................................................. 18 1B. Samen leven .......................................................................................................................................................................................................................... 19 1C Een veilige gemeente .............................................................................................................................................................................................................
26 Programma 1: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 29 PROGRAMMA 2. Een aantrekkelijke gemeente .......................................................................................................................................................................... 33 2A. Cultuur, recreatie en toerisme ............................................................................................................................................................................................... 33 2B. Economische vitaliteit ............................................................................................................................................................................................................ 34 2C. Een bereikbare gemeente ..................................................................................................................................................................................................... 34 Programma 2: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 35 PROGRAMMA 3.
Een leefbare gemeente .................................................................................................................................................................................... 37 3A. Wonen en leefomgeving ........................................................................................................................................................................................................ 37 3B. Duurzaamheid en milieu ........................................................................................................................................................................................................ 42 3C. Beheer en onderhoud ............................................................................................................................................................................................................ 47 Programma 3: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 49 PROGRAMMA 4. Een financieel gezonde gemeente ................................................................................................................................................................. 52 4.
Een financieel gezonde gemeente .......................................................................................................................................................................................... 52 Programma 4: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 56
Paragrafen: Paragraaf A: Lokale heffingen...................................................................................................................................................................................................... 57 Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicomanagement ...................................................................................................................................................... 66 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................ 73 Paragraaf D: Financiering ............................................................................................................................................................................................................. 77 Paragraaf E: Grondbeleid ............................................................................................................................................................................................................. 83 Paragraaf F: Verbonden partijen ..................................................................................................................................................................................................
86 Paragraaf G: Bedrijfsvoering........................................................................................................................................................................................................ 95 Bijlagen: Bijlage 1: Investeringsplan 2023 - 2027 ....................................................................................................................................................................................... 97 Bijlage 2: Reserves en voorzieningen ....................................................................................................................................................................................... 102 Bijlage 3: Subsidieplafond.......................................................................................................................................................................................................... 104 Bijlage 4: Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................................................................................... 105 Bijlage 5: Baten en lasten per taakveld (Totaal) .......................................................................................................................................................................
106 Bijlage 6: Baten en lasten per taakveld (exclusief BUCH) ...................................................................................................................................................... 111 Bijlage 7: Baten en lasten per taakveld (Bijdrage BUCH) ....................................................................................................................................................... 116
AANBIEDINGSBRIEF aan lasten. Dit betekent een voordelig saldo van € 1,1 mln. Ten opzichte van de Kadernota 2024 verbetert het begrotingssaldo in alle jaren. Dit komt voornamelijk doordat in de septembercirculaire van het Rijk de algemene uitkering voor alle jaren naar boven is bijgesteld voor loon- en prijsindexatie en in 2027 ook voor het volumedeel. Onderstaand de ontwikkeling van het begrotingssaldo (exclusief incidentele baten en lasten) voor de jaren 2024 t/m 2027:
Aan de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2024 aan. In deze begroting staat per programma aangegeven wat we in 2024 willen bereiken, welke activiteiten de gemeente Heiloo daarvoor wil gaan ondernemen en wat dit gaat kosten. Heiloo Natuurlijk! De basis voor deze programmabegroting is het collegeprogramma Heiloo Natuurlijk! We willen uitvoering geven aan de belangrijke thema’s uit dit programma op het gebied van wonen, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en groen. We willen verder bouwen aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen. Kaders raad en advies VNG De kaders die u het college heeft meegegeven bij de behandeling van de Kadernota 2024 zijn in lijn met het begrotingsadvies van de VNG. Deze kaders heeft het college gebruikt voor het samenstellen van de programmabegroting 2024 en de meerjarenraming 20252027. Dat betekent dat we voor de jaren 2024 en 2025 een sluitende begroting presenteren. Voor de jaren 2026 en 2027 hebben we een tekort, maar nemen in deze begroting geen maatregelen om deze tekorten om te buigen. We trekken samen met de VNG op in aanloop naar de verkiezingen en vorming van een nieuw kabinet om stevig van ons te laten horen om een reële vergoeding in het gemeentefonds te krijgen.
Met de positieve saldi in de jaren 2024 en 2025 kunnen we op korte termijn verder met de ambities uit het collegeprogramma Heiloo Natuurlijk! Tegelijkertijd baart de financiële ontwikkeling op langere termijn ons grote zorgen. Door de korting van het Rijk op de algemene uitkering ontstaat in 2026 een tekort van € 1,2 mln en dat loopt in 2027 op naar € 2,1 mln. Op een begrotingstotaal van ruim € 60 mln is dat een tekort van circa 3%. Dit betekent dat de gemeente Heiloo een flinke financiële uitdaging wacht bij de Kadernota 2025. Het tekort zorgt dat richting 2026 onze ambities nog scherper geprioriteerd moeten worden en lastige keuzes gemaakt moeten worden.
Sluitende begroting t/m 2025 We zijn tevreden dat het in deze onzekere tijden is gelukt om voor de jaren 2024 en 2025 een sluitende begroting te presenteren. In 2024 bedraagt de begroting € 65,2 mln aan baten en € 64,0 mln Programmabegroting 2024
1
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
Geen duidelijkheid over financieel ravijn Door de val van het kabinet Rutte IV zijn diverse onderwerpen door de Tweede Kamer ‘controversieel’ verklaard, waaronder de gemeentefinanciën. Hierdoor is bij de septembercirculaire geen duidelijkheid gekomen vanuit het Rijk over het eventueel verhogen van het gemeentefonds vanaf 2026. Daarbij is bij de presentatie van de Miljoenennota op Prinsjesdag duidelijk geworden dat het Rijk zelf heeft te maken met oplopende begrotingstekorten, waardoor het de vraag is of het Rijk het financieel ravijn van de gemeenten volledig gaat dichten.
Leeswijzer In de programmabegroting wordt allereerst de financiële positie uiteengezet, waarbij wordt ingegaan op de ontwikkeling van het begrotingssaldo, de uitkomst van de septembercirculaire, de belangrijkste financiële kengetallen en een overzicht van alle mutaties in deze begroting.
Woonlasten stijgen in lijn met verwachte inflatie De woonlasten voor onze inwoners bestaan uit de onroerendezaakbelasting (OZB), rioolheffing en afvalheffing. In 2024 stijgen de gemiddelde woonlasten voor woningeigenaren met 3,6%. Dit is gebaseerd op een stijging van de OZB met 3,1% en kostendekkende tarieven voor afval en riool. De inflatieverwachting van het CPB (augustus 2023) gaat uit van een inflatie van 3,8%.
Daarna volgen de verplichte paragrafen. Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) bepaalt dat in de programmabegroting paragrafen worden opgenomen, waarin de beleidslijnen worden vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten en lokale heffingen. Doel van de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting staan worden gebundeld in een kort overzicht.
Tot slot De programmabegroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 bespreken we graag met u tijdens de raadsvergadering op 6 november 2023.
Tot slot zijn de bijlagen opgenomen, waaronder het investeringsoverzicht, het subsidieplafond en de baten en lasten per taakveld.
Vervolgens worden de programma’s behandeld. Per programma wordt ingegaan op wat we als gemeente willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en hoeveel het mag kosten.
Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Heiloo
Ciska de Jong Gemeentesecretaris
Programmabegroting 2024
Mascha ten Bruggencate burgemeester
2
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
FINANCIËLE POSITIE In het onderdeel financiële positie wordt allereerst het verloop van het structureel begrotingssaldo gepresenteerd. Daarna volgt een overzicht met de baten en lasten per programmaonderdeel.
Vervolgens wordt ingezoomd op de ontwikkeling van een aantal belangrijke financiële kengetallen. Tot slot volgt de uitkomst van de septembercirculaire.
OVERZICHT STRUCTUREEL BEGROTINGSSALDO
In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het begrotingssaldo weergegeven. A. Startpunt is het begrotingssaldo na de vaststelling van de programmabegroting 2023. B. t/m H. begrotingssaldo na de financiële mutaties t/m de raad van 30 oktober 2023. I. Verwacht begrotingssaldo na de gevolgen van de programmabegroting 2024. J. De incidentele baten en lasten worden in mindering gebracht om te komen tot het structurele begrotingssaldo. K. Structureel begrotingssaldo: begrotingssaldo minus de incidentele baten en lasten (= I -/- J). (x € 1.000,-)
2024
2025
2026
2027
A. Begrotingssaldo na raad 7-11-2022
2.241 V
1.445 V
1.531 N
1.416 N
2e Firap 2022 Heiloo B. Begrotingssaldo na raad 19-12-2022
291 N 1.949 V
294 N 1.151 V
293 N 1.824 N
293 N 1.709 N
Extra krediet 2e sporthal C. Begrotingssaldo na raad 20-2-2023
5 V 1.954 V
82 N 1.069 V
80 N 1.904 N
78 N 1.787 N
Grondbank Verbouwing en inrichting nieuw gemeentehuis D. Begrotingssaldo na raad 27-3-2023
30 N 15 N 1.909 V
31 N 11 N 1.027 V
31 N 7 N 1.942 N
31 N 3 N 1.821 N
Nota actualisatie grondexploitaties E. Begrotingssaldo na raad 30-5-2023
22 V 1.931 V
32 V 1.058 V
0 1.942 N
35 V 1.786 N
Kadernota 2024 / 1e Firap 2023 Verhoging investering nieuw gemeentehuis F. Begrotingssaldo na raad 17-7-2023
1.101 N 23 N 807 V
135 N 23 N 901 V
737 V 22 N 1.227 N
973 N 21 N 2.781 N
0
0
0
SPUK energielasten
Programmabegroting 2024
2 N
3
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
(x € 1.000,-)
2024
2025
2026
2027
Verduurzaming Muziek en dansschool 1e Firap BUCH G. Begrotingssaldo na raad 25-9-2023
0 163 N 642 V
8 N 163 N 730 V
8 N 163 N 1.397 N
7 N 163 N 2.951 N
Route Regionale Jeugdhulp Openbare verlichting beleidsplan H. Begrotingssaldo na raad 30-10-2023
24 N 9 N 609 V
0 3 N 728 V
0 4 V 1.394 N
0 6 V 2.945 N
Programmabegroting 2024 I. Begrotingssaldo na raad 6-11-2023
523 V 1.132 V
782 V 1.509 V
228 V 1.166 N
805 V 2.140 N
Incidentele baten en lasten J. Totaal incidentele baten en lasten (-/-)
315 N
117 N
0
0
1.447 V
1.626 V
1.166 N
2.140 N
K. Structureel begrotingssaldo (excl. incidentele baten en lasten)
Opmerking: - Om te komen tot het structureel begrotingssaldo (rij K) zorgt een incidentele last of nadeel (rij J) voor een verbetering van het begrotingssaldo, doordat deze uit het verwachte begrotingssaldo (rij I) wordt gehaald. - De “N” achter het cijfer staat voor Nadeel en de “V” voor Voordeel
Programmabegroting 2024
4
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
►
►
► ►
►
◄
De algemene uitkering (€ 38,8 mln) en de onroerende zaak belastingen (€ 5,6 mln) vormen de voornaamste inkomstenbron in het programmaonderdeel Financieel gezond (69%). Binnen Samen leven (12%) worden de baten voor het grootste deel gevormd door de uitkering vanuit het rijk voor de participatiewet (€ 3,6 mln) en voor de huisvesting en opvang Oekraïners (€ 2,6 mln). De baten in Duurzaamheid en milieu (10%) zijn voornamelijk de inkomsten vanuit riool en afval (samen € 6,3 mln). Wonen en leefomgeving (4%) bestaan uit de inkomsten vanuit kostenverhaal Zandzoom, de grondexploitatie Zuiderloo en de leges omgevingsvergunningen. De onderdelen Economische vitaliteit (grex Boekelermeer) en Beheer en onderhoud nemen ieder 2% van de inkomsten voor hun rekening.
◄
◄ ◄
◄
◄
Programmabegroting 2024
5
De grootste geldstroom (46%) gaat naar het programma Samen leven. De verschillende inkomensregelingen (€ 6,0 mln), de jeugdzorg (€ 5,1 mln) en WMO voorzieningen (€ 4,8 mln) zijn taakvelden met de hoogste lasten. Binnen Financieel gezond (14%) bestaat het grootste deel van de lasten uit overhead vanuit de werkorganisatie BUCH die niet naar de taakvelden kan worden onderverdeeld. Beheer en onderhoud (11%) bestaat primair uit openbaar groen (€ 2,2 mln) en verkeer en vervoer (€ 3,4 mln). Afval (€ 2,8 mln), riolering (€ 1,7 mln) en milieu/energietransitie (€ 1,3 mln) vormen de lasten van het onderdeel Duurzaamheid en milieu (9%). Wonen en leefomgeving (7%) bestaat onder meer uit de lasten voor de grondexploitatie Zuiderloo (€ 0,9 mln), kostenverhaal Zandzoom (€ 0,8 mln) en omgevingsvergunningen (€ 0,9 mln). De overige programmaonderdelen en de storting in de reserves vertegenwoordigen 13% van de totale lasten.
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Structureel begrotingssaldo Na verwerking van de mutaties uit de programmabegroting is het structurele begrotingssaldo voor de jaren 2024 en 2025 sluitend. Zie onderstaande tabel:
1. 2. 3. 4. 5.
Structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000,-) Saldo van baten en lasten Saldo mutaties reserves Begrotingssaldo (1. + 2.) Waarvan incid. baten en lasten Structureel begrotingssaldo (3. -/- 4.)
2024
2025
2026
Solvabiliteit neemt toe t/m 2025 De onderstaande grafiek geeft het verloop weer van de reserves en solvabiliteit in de tijd. De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.
2027
1.701 4.031 -586 -4.893 -569 -2.522 -580 2.753 1.132 1.509 -1.166 -2.140 -315 -117 0 0 1.447 1.626 -1.166 -2.140
De begroting in het jaar 2024 bedraagt (inclusief mutaties reserves) € 65,2 mln aan baten en € 64,0 mln aan lasten. Per saldo is er sprake van een voordelig begrotingsresultaat van € 1,1 mln. Wanneer de per saldo € 0,3 mln nadelige incidentele baten en lasten uit dit resultaat worden gehaald, bedraagt het structurele saldo € 1,4 mln voordelig. Het meerjarige beeld is dat er in 2024 en 2025 flinke overschotten zijn. In 2026 ontstaat een stevig tekort, doordat het Rijk de algemene uitkering vanaf dat jaar heeft bevroren op een laag niveau. Het Rijk heeft aangegeven met gemeenten en provincies aan een nieuwe financieringssystematiek te willen werken, maar door de val van het kabinet is het niet duidelijk wanneer dit wordt opgepakt.
Programmabegroting 2024
In 2024 bedragen de totale reserves circa € 27 mln met een solvabiliteit van 29%. In de BBV kengetallen krijgt deze ratio de kwalificatie “gemiddeld risico”. Een solvabiliteit lager dan 20% wordt gezien als “meest risicovol”. Tot en met 2025 stijgt het eigen vermogen door stortingen in de reserve grote projecten vanwege winstnemingen in de grondexploitaties. Daarnaast muteren de reserves door stortingen voor de bovenwijkse voorzieningen en de begrotingssaldi. De reserves nemen in 2027 af door de benodigde uitname voor de aansluiting A9 en door het nadelige saldo in dat jaar. In bijlage 2 treft u een geactualiseerd overzicht aan van de reserves en voorzieningen.
6
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Weerstandratio daalt De weerstandsratio is een kengetal waarmee de ingeschatte risico’s wordt vergeleken met het beschikbare weerstandsvermogen. Hierdoor wordt zichtbaar of de gemeente voldoende buffer heeft om deze risico’s op te kunnen vangen.
Toename netto schuld De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen (baten).
De weerstandsratio komt in 2024 uit op 1,22 en duidt op een voldoende weerstandsvermogen. De ratio is gedaald ten opzichte van de laatste berekening bij de jaarrekening 2022. Dit komt door het lagere beschikbare weerstandsvermogen (buffer) om eventuele risico’s op te vangen. De risico’s zijn per saldo licht gedaald. Dit is nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen. De ratio ligt nog net boven het door de raad bepaalde minimum van 1,20.
Programmabegroting 2024
In 2024 bedraagt de netto schuldquote 66%. In de BBV kengetallen krijgt een netto schuldquote onder de 90% de kwalificatie “minst risicovol”. De verwachting is wel dat de netto schuldquote de komende jaren gaat stijgen vanwege de relatief hoge investeringsvolumes. Op basis van de laatste liquiditeitsprognose moet de gemeente Heiloo in 2027 voor € 10 mln extra lenen. In 2027 komt de netto schuldquote uit op 98%.
7
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Woonlasten stijgen met 3,6% De gemeentelijke woonlasten bestaan uit de onroerendezaakbelasting (OZB), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Onderstaand de ontwikkeling van de woonlasten:
tariefstijging nodig om de lasten op korte termijn te dekken en de spaarvoorziening op te bouwen. Voor riool en afval is het uitgangspunt om een kostendekkend tarief te hanteren. Hoger investeringsvolume Bij de programmabegroting 2024 is het meerjareninvesteringsplan geactualiseerd en zijn de wijzigingen in de kapitaallasten verwerkt. Hierbij zijn ook investeringen vanuit 2023 doorgeschoven naar latere jaren. Voor een goede vergelijking van het investeringsvolume met de Kadernota wordt daarom onderstaand de totale (netto) investeringen over de periode 2023 t/m 2027 weergegeven:
De (gemiddelde) woonlasten in Heiloo voor een meerpersoonshuishouden (koopwoning) nemen toe van € 9611 in 2023 naar € 996 in 2024. Dit is een stijging van € 35 oftewel 3,6%. Deze stijging bestaat uit OZB (+ € 13), afval (€ 11) en riool (+ € 11). De woonlasten liggen hiermee circa 5% boven het landelijk gemiddelde (t-1). De OZB en het afvaltarief stijgen als gevolg van de toegepaste indexatie (CPI maart 2023: 3,1%). Voor riool wordt de tariefontwikkeling gevolgd zoals die is opgenomen in het door de raad vastgestelde Programma Water en Riolering (PWR) 20232026. Hierbij is (naast de indexatie) de komende jaren een 1 In de begroting 2023 is een bedrag aan woonlasten van € 969
gerapporteerd. Voor het aandeel van de variabele afvalstoffenheffing heeft een herberekening plaatsgevonden en deze is lager uitgekomen.
Programmabegroting 2024
8
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
De totale begrote (netto) investeringen komen over de periode 2023 t/m 2027 uit op € 56,5 mln. Het investeringsvolume stijgt daarmee met € 6,6 mln ten opzichte van de Kadernota. Deze stijging is opgebouwd uit de volgende elementen: -
Raadsvoorstel verhoging investeringskrediet nieuw gemeentehuis (€ 0,3 mln) Raadsvoorstel beleidsplan openbare verlichting (- € 0,1 mln) Collegevoorstel verduurzaming muziek en dansschool (€ 0,1 mln) Programmabegroting 2024 (€ 6,3 mln) de verhoging in deze begroting komt voornamelijk door de extra investeringen in de Vennewatersweg en de Zeeweg/Stationsweg.
Het grootste deel van de € 56,5 mln aan investeringen wordt gedaan in de openbare ruimte (met name wegen). Dit vertegenwoordigt 53% (€ 29,8 mln) van het totale investeringsvolume. Zie onderstaande verdeling over de clusters:
Voor de investeringskredieten geldt nog steeds dat de hoge indexatie van de afgelopen periode een risico oplevert, dat de investeringskredieten te laag zijn geraamd. In deze begroting zijn mede om deze reden de reconstructie Vennewatersweg en de Zeeweg/Stationsweg naar boven bijgesteld. Het grootste risico betreft het investeringskrediet aansluiting A9, die nog is gebaseerd op prijspeil 2021. In bijlage 1 wordt het actuele meerjareninvesteringsplan weergegeven met een toelichting op de mutaties.
Programmabegroting 2024
9
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
GEVOLGEN SEPTEMBERCIRCULAIRE 202 3
De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. Onderstaand is op basis van de septembercirculaire de nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2024 en verder. Nr
1 2 3 4 5 6 7 8
9
Onderdeel Beginstand (meicirculaire 2023) Uitkeringsfactor Accres en uitkeringsbasis Hoeveelheidsverschillen Hoeveelheidsverschillen Taak- en overige mutaties Aanpak (energie-)armoede Rijksvaccinatieprogramma Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Veiligheid decentrale bestuurders Participatie Overige Subtotaal: WOZ WOZ-waarden mutaties Totaal verschil Eindstand (sept.circulaire 2023)
Programmabegroting 2024
In de onderstaande tabel worden de financiële gevolgen van de septembercirculaire gepresenteerd ten opzichte van de meicirculaire. Per onderwerp wordt daarna een korte toelichting gegeven.
2024 38.271
2025 38.510
2026 35.298
2027 34.931
337
342
317
948
63
65
63
63
36 5 38 7 11 2 99
0 5 22 7 11 2 47
0 4 0 7 10 2 23
0 4 0 0 10 1 15
16 515 38.786
16 470 38.980
16 419 35.717
16 1.042 35.973
10
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
1.
Accres en uitkeringsfactor Het accres bestaat uit een prijs/loon indexatie deel en een volumedeel. Het kabinet heeft vorig jaar aan de VNG voorgesteld om het volumedeel van het accres voor 2022–2025 vast te zetten op de stand van de Voorjaarsnota 2022. De VNG heeft met dit voorstel ingestemd om zo meer stabiliteit in de algemene uitkering te krijgen. Dit betekent dat de accresstanden voor de jaren 2022 tot en met 2025 voor gemeenten slechts nog wijzigen als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. In de septembercirculaire is deze naar boven bijgesteld op basis van de inflatieverwachting van het CPB en levert een hogere uitkering op van ongeveer € 0,3 mln. Voor 2027 stijgt het volumedeel ten opzichte van de meicirculaire en betekent circa € 0,6 mln extra uitkering.
4.
Rijksvaccinatieprogramma Vanaf december 2019 krijgen zwangere vrouwen maternale kinkhoestvaccinatie aangeboden door de Rijksoverheid. Vanaf 1 januari 2024 wordt de uitvoering van deze maternale kinkhoestvaccinatie formeel overgedragen aan de gemeenten en toegevoegd aan Rijksvaccinatieprogramma. Dit programma wordt uitgevoerd aan de GGD, waaraan deze extra middelen beschikbaar worden gesteld.
5.
Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg De loon- en prijsbijstelling voor jeugdzorg loopt sinds de herijking van het gemeentefonds mee in het reguliere accres. Wel had het Rijk hiervoor nog een reservering gemaakt in 2022, die nu wordt vrijgegeven in deze circulaire.
2.
Hoeveelheidsverschillen De algemene uitkering neemt toe doordat een aantal maatstaven zijn gestegen sinds de meicirculaire. Het gaat voornamelijk om het aantal inwoners met een loonkostensubsidie en het aantal inwoners met een migratieachtergrond.
6.
3.
Aanpak (energie-)armoede Het kabinet heeft in totaal incidenteel € 200 mln voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar gesteld om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Het geld wordt beschikbaar gesteld voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Voor Heiloo gaat dit om € 36.000.
Veiligheid decentrale bestuurders De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 wordt de werkgeversverantwoordelijkheid voor hun veiligheid daarom geëxpliciteerd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Ten behoeve van een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Bij de advisering zal een breder pakket van preventieve maatregelen worden gehanteerd, waaronder fysieke, elektronische en digitale maatregelen. Gemeenten dienen op basis van de nieuwe regeling het beveiligingsadvies altijd over te nemen en de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen te bekostigen. In deze circulaire wordt hier een tegemoetkoming van € 7.000 per jaar tegenover gesteld voor de periode 20232026.
Programmabegroting 2024
11
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
7.
Participatie Het participatiebudget voor de onderdelen WSW (Wet sociale werkvoorziening) en Nieuw begeleiding beschut werk worden apart bekostigd in het gemeentefonds. In deze circulaire wordt dit bedrag met circa € 10.000 verhoogd.
8.
Overige De algemene uitkering is bijgesteld met een aantal kleine mutaties voor de volgende onderdelen: Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (+ € 2.000), Wet visueel beperkten (- € 1.000) en Hulpmiddelen thuis laten staan (+ € 1.000)
Programmabegroting 2024
9.
12
WOZ waarden mutaties Voor de berekening van de algemene uitkering wordt door het Rijk rekening gehouden met de zogenaamde belastingcapaciteit als (negatieve) verdeelmaatstaf. De uitkomst van deze verdeelmaatstaf wordt bepaald door de omvang van de WOZ-waarde van een gemeente en een daaraan gekoppeld gewicht, het zogenaamde (landelijk) rekentarief. Actualisatie van de laatste gegevens levert een voordeel op van € 16.000.
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
TOTAALOVERZICHT FINANCIËLE MUTATIES
In de volgende tabel worden alle financiële wijzigingen per programmaonderdeel weergegeven. Deze mutaties worden bij het betreffende programma nader toegelicht: Nr
x€ PO Bijdrage 1.000
korte omschrijving
1
aut
1a
Prog
Bijstelling vergoeding bestuur
5
V
5
V
5
V
5
V
S
2
aut
1a
Prog
Nieuwe aantallen rijbewijzen
12
V
11
V
14
V
29
V
S
3
aut
1a
Prog
7
N
7
N
7
N
-
I
4
aut
1a
Prog
Veiligheid decentrale bestuurders (septembercirculaire) Vervroegde Tweede Kamerverkiezing
-
78
V
-
-
I
5
aut
1a
Prog
Verhogen verkiezingsbudget
15
N
-
6
aut
1b
Prog
14
N
14
7
aut
1b
Prog
Aansluiting jeugdhulp naar (Passend) Onderwijs Landelijke hervormingsagenda jeugd
90
N
-
-
-
I
8
aut
1b
Prog
36
N
-
-
-
I
9
aut
1b
Prog
5
N
5
N
4
10
aut
1b
Prog
Aanpak (energie-)armoede (septembercirculaire) Rijksvaccinatieprogramma (septembercirculaire) Kapitaallasten 1b
8
V
123
V
-
11
aut
1c
Prog
Actualisatie verdeelsleutel Veiligheidsregio
173
N
173
N
173
12
nb
2a
Prog
Overbrugging De Beun (amendement 5.1)
38
N
-
-
-
I
13
nb
3a
Prog
30
N
-
-
-
I
14
aut
3b
Prog
Opstellen ontwikkelperspectief Regio NHN Doorrekening riool
120
V
158
V
167
V
63
V
S
15
aut
3b
Prog
Doorrekening afval
52
V
48
V
48
V
32
V
S
16
aut
3b
Prog
Bijdrage omgevingsdienst
17
N
17
N
17
N
17
N
S
17
aut
3b
Prog
Uitbreiding strategisch milieuadvies
9
N
9
N
9
N
9
N
S
18
aut
3c
Prog
Kapitaallasten 3c
73
V
157
N
225
N
231
N
S
19
aut
3c
Prog
Onderhoud afvalbakken
10
V
10
V
10
V
10
V
S
20
aut
4a
Prog
Bijstelling rente
178
V
277
V
29
V
87
V
S
Programmabegroting 2024
2024
13
2025
2026
N
2027
I/S
15
N
15
N
S
14
N
14
N
S
N
4
N
N
173
S S
N
S
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Nr
x€ PO Bijdrage 1.000
korte omschrijving
21
aut
4a
Prog
Algemene uitkering
515
V
470
V
419
V
1.042 V
S
22
aut
4a
Prog
Bijdrage Cocensus
1
N
1
N
1
N
1
S
23
aut
4b
Prog
Onderhoud gemeentehuis Raadhuisplein
15
N
15
N
-
Totaal alle mutaties
523
V
782
V
228
2024
2025
2026
2027
I/S
N
V
805
I V
*) In de programmabegroting is onderscheid gemaakt of de mutatie “autonoom” (aut) is of “nieuw beleid” (nb) betreft. Een autonome ontwikkeling is onafwendbaar, onontkoombaar, kan niet worden uitgesteld en/of volgt uit nieuwe wet- en regelgeving. Veelal gaat het om loonen prijsontwikkelingen of mutaties die voortkomen uit eerder door de raad genomen besluiten. Voor de nieuw beleid mutaties betekent dat hier een (nieuwe) bestuurlijke keus aan ten grondslag ligt. **) Per mutatie wordt aangegeven of deze onderdeel uitmaakt van de programmagelden (prog) of dat deze als bijdrage aan de BUCH beschikbaar worden gesteld (BUCH) ***) V = voordeel en N = nadeel ****) Per mutatie is in de laatste kolom vermeld of het incidenteel (I) of structureel (S) is.
Programmabegroting 2024
14
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMAONDERDEEL
Hieronder worden de baten en lasten per programmaonderdeel gepresenteerd: Programmaonderdeel Bedragen x 1.000 1a 1b 1c 2a 2b 2c 3a 3b 3c 4a 4b 4c 4d 4e
1a 1b 2b 3a 3b 3c 4c
Baten en lasten Inwoners en bestuur Samen leven Een veilige gemeente Cultuur, Recreatie en toerisme Economische vitaliteit Een bereikbare gemeente Wonen en leefomgeving Duurzaamheid en milieu Beheer en onderhoud Algemene dekkingsmiddelen Overhead Overig Onvoorzien Vpb Saldo Baten en lasten Mutaties reserves Inwoners en bestuur Samen leven Economische vitaliteit Wonen en leefomgeving Duurzaamheid en milieu Beheer en onderhoud Overig Saldo Mutaties reserves Resultaat
Programmabegroting 2024
Baten 2024
Lasten 2024
Saldo 2024
Baten 2025
Lasten 2025
Saldo 2025
Baten 2026
Lasten 2026
Saldo 2026
Baten 2027
Lasten 2027
Saldo 2027
430 7.806 4 102 1.225 1 2.785 6.792 1.020 44.710 2 142
2.666 29.192 2.388 986 1.245 363 4.523 5.808 7.031 416 8.494 169 10 27 63.319
-2.236 -21.386 -2.384 -884 -20 -363 -1.738 985 -6.011 44.294 -8.492 -27 -10 -27 1.701
428 6.254 4 108 1.318 1 6.146 6.923 418 44.909 2 2.326
2.576 27.261 2.313 950 1.185 285 7.976 5.910 7.355 82 8.519 354 10 27 64.806
-2.148 -21.007 -2.309 -842 133 -285 -1.830 1.013 -6.937 44.827 -8.517 1.971 -10 -27 4.031
499 5.337 4 108 56 1 3.680 7.119 418 41.645 2 701
2.694 26.423 2.314 939 184 265 4.379 6.081 7.662 233 8.584 360 10 27 60.156
-2.196 -21.086 -2.310 -831 -128 -264 -699 1.038 -7.244 41.411 -8.582 341 -10 -27 -586
550 5.338 4 108 56 1 2.715 7.254 418 41.901 2 1.470
2.698 26.952 2.313 925 184 285 4.184 6.179 12.090 -71 8.574 360 10 27 64.709
-2.148 -21.614 -2.309 -817 -128 -284 -1.469 1.075 -11.672 41.971 -8.571 1.110 -10 -27 -4.893
106 10 -180 -285 0 -220 0 -569 1.132
106 10
106 10 -340 -2.315 0 17 0 -2.522 1.509
94 10
94 10 0 -701 0 17 0 -580 -1.166
81 10
65.020 106 10 0 0 17 0 133 65.153
180 285 0 237 703 64.021
68.837
0 0 17 0 133 68.970
15
340 2.315 0 0 2.655 67.461
59.570
0 0 17 0 121 59.691
0 701 0 0 701 60.857
59.816
0 0 4.132 0 4.223 64.039
0 1.470 0 0 1.470 66.179
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
81 10 0 -1.470 0 4.132 0 2.753 -2.140
…
INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
In onderstaande tabel worden de incidentele baten en lasten getoond per programmaonderdeel: Pr. 2a 2b 2b 2c 3a 3a 3a 3a 3a 3c 3c 4
3a 3c 3c 4
Korte omschrijving Incidenteel exploitatie Overbrugging De Beun (amendement 5.1) Winstneming Boekelermeer Oprichten juridische BIZ Heiloo Onderzoek verbetering Ypensteinerlaan / Rosendaal Winstneming Zuiderloo Extra inhuur niet grex projecten Doorbelasting projecttkosten A9 Ontwikkelperspectief regio NHN Opstellen omgevingsplan Afschrijving ineens aansluiting A9 Boekwinst grondverkopen Zandzoom Storting reserve bovenwijkse voorzieningen Totaal exploitatie Incidenteel reserves Winstneming grexen Afschrijving ineens aansluiting A9 Boekwinst grondverkopen Zandzoom Storting reserve bovenwijkse voorzieningen Totaal reserves Totaal incidentele baten en lasten
2024 38 137 30 75 160 245 128 30 25 237
N V N N V N V N N V
2025
2026
2027
260 69 245 128 -
-
3.986 N -
V
V N V
142 V 361 V
2.326 V 2.538 V
701 V 701 V
1.470 V 2.516 N
297 N 237 N
329 N -
-
3.986 V -
142 N 676 N
2.326 N 2.655 N
701 N 701 N
1.470 N 2.516 V
315 N
117 N
0
0
Conform de financiële verordening 2023 van de gemeente Heiloo worden incidentele baten en lasten opgenomen vanaf een bedrag van € 25.000.
Programmabegroting 2024
16
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN We hebben bij het opstellen van de programmabegroting de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd:
5. Indexering gemeenschappelijke regelingen (GR) De bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen wordt geïndexeerd met het in de regio voorgestelde methodiek. Hierbij is uitgegaan van een standaard verhouding 70% (loon) en 30% (prijs). Een GR mag met een onderbouwing afwijken van de 70-30 verhouding. In de kaderbrief van de GR is dat toegelicht. In verband met de hoge inflatie in 2022 is vanuit de regionale regietafel voorgesteld om in de begroting 2024 gebruik te maken van herziene indexatiecijfers. Rekening houdend met dit inhaaleffect over 2022 komt het gemiddelde indexatiecijfer over 2024 uit op 7,1%.
1. Structureel begrotingsevenwicht Het belangrijkste uitgangspunt is dat er sprake is van een meerjarig sluitende begroting. Een belangrijk toetsingscriterium van het provinciaal financieel toezicht is het structureel en reëel in evenwicht zijn van de begroting. Met structureel evenwicht wordt bedoeld dat structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Dit is dus het begrotingssaldo exclusief de incidentele baten en lasten. Het reëel evenwicht houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de realiteit van de ramingen, waarbij de begroting en meerjarenraming uiteraard volledig dient te zijn. Deze begroting is t/m 2025 structureel sluitend.
6. Algemene uitkering Conform de huidige methodiek wordt de algemene uitkering van het Rijk doorgerekend op basis van constante prijzen. Dit betekent dat vanaf 2024 hetzelfde prijspeil wordt gehanteerd. In overeenstemming met het financieel toezichtkader van de provincie is vanaf 2026 een stelpost extra middelen jeugdzorg opgenomen ter hoogte van 100% van het landelijk beschikbare bedrag.
2. Indexering OZB inkomsten Voor de indexatie is uitgegaan om de OZB inkomsten met 3,1% te indexeren in 2024. Dit is gebaseerd op de nationale consumentenprijsindex conform de verwachting van het Centraal Planbureau (CPB) in het Centraal Economisch Plan (maart 2023).
7. Indexering loonkosten In de meerjarenbegroting wordt uitgegaan van 4,0% loonkostenontwikkeling in 2024. In onze begroting zitten alleen nog de loonkosten van het bestuur, de griffie en de gemeentesecretaris. De overige loonkosten zitten nu in de begroting van de werkorganisatie BUCH. De bijdrage aan de werkorganisatie BUCH wordt alleen geïndexeerd opgenomen voor het jaar 2024.
3. Extra areaal OZB Voorzichtigheidshalve nemen we alleen extra inkomsten van areaaluitbreiding mee van de woningen die naar verwachting in 2023 worden gerealiseerd. Op basis van de meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) gaan we uit van 100 extra woningen. 4. Indexering subsidies De subsidies worden geïndexeerd met 3,1% in 2024. Dit percentage is de nationale consumentenprijsindex (cpi) en is gebaseerd op de verwachting van het CPB.
Programmabegroting 2024
8. Omslagrente We hanteren voor de investeringen een omslagrente van 2,5%.
17
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Programmabegroting 2024
17
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE Het in contact zijn met inwoners en ondernemers vraagt continue aandacht zowel online als offline. In deze tijd waarin digitalisering de lijn is, wordt persoonlijke aandacht, het in gesprek zijn en snel reageren op dat wat speelt nog belangrijker. We blijven open communiceren over de plannen van de gemeente en we geven daarbij duidelijk aan wanneer en waarover inwoners en ondernemers kunnen meepraten. . Wat betreft het luisteren naar en betrekken van onze inwoners en ondernemers is ons Participatiebeleid leidend. Zie verder 1C. Voor 2024 ligt het accent op de aansluiting van het Participatiebeleid op de uitwerking van de omgevingswet die per 1-1-2024 in werking treedt.
1A. INWONERS EN BESTUUR Gemeente als dienstverlener Wat willen we bereiken De gemeente wil een betrouwbare en toegankelijke dienstverlener voor haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn. Dienstverlening, participatie en communicatie gaan hand in hand. We hanteren de volgende uitgangspunten: - onze producten en diensten bieden we digitaal aan. Daar waar het nodig is ondersteunen we inwoners en ondernemers om die digitale verwerking mogelijk te maken: ‘Digitaal waar het kan, menselijk waar wenselijk’ - we ambiëren inclusie, iedereen kan meedoen - we zijn in gesprek en we communiceren toegankelijk (begrijpelijk), open, tijdig en actueel - informatie is openbaar en transparant - we luisteren naar inwoners en ondernemers en betrekken ze zo vroeg mogelijk bij het beleidsproces en initiatieven van buiten en binnen.(zie ook programma 1C)
In 2022 heeft de gemeente een nieuw gemeentehuis gekocht. Door de gezamenlijke huisvesting met de bibliotheek in 2023 verwacht de gemeente nog laagdrempeliger te worden voor inwoners. We richten het nieuwe gemeentehuis open en toegankelijk in en verwachten daardoor beter bereikbaar te zijn voor onze inwoners en ondernemers. . De raadszaal krijgt een zichtbare centrale locatie in het gebouw en wordt straks multifunctioneel gebruikt.
Wat gaan we daarvoor doen We breiden onze digitale dienstverlening uit zodat inwoners desgewenst meer zaken via een e-formulier kunnen regelen, o.a. voor Burgerzaken producten, inclusief de digitale aanvraag rijbewijzen. We bieden ondersteuning aan mensen die hulp nodig hebben bij deze digitalisering. Het feit dat het gemeentehuis en de bibliotheek nu in een gebouw gevestigd worden, maakt dat we elkaar in deze ondersteuning kunnen versterken.
Programmabegroting 2024
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Met de klanttevredenheidsonderzoeken (KTO) streven we ernaar dat 80% van de inwoners die het onderzoek invult, een waardering van (minimaal) een 7,5 geeft voor het contact met het Klantcontactcentrum (KCC) en dat 80% van de klanten (minimaal) een 8 scoort voor het contact met de medewerkers van de balie. We gaan aan de slag met hun tips en opmerkingen. We monitoren de terugbelnotities, waarbij we de afspraak hebben binnen 2
18
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
werkdagen de klant terug te bellen. Ons ‘imago’ meten we af aan de statistieken op onze digitale (social) media kanalen.
1B. SAMEN LEVEN Kijkende naar de sociale thema’s dan zien we dat het met heel veel inwoners in Heiloo goed gaat. Er zijn ook uitdagingen. De groep inwoners die gebruik maakt van de voorzieningen Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en Jeugd groeit nog steeds. Ook zien we een toename van mensen die moeite hebben met rondkomen. Bij jongeren zien we dat ze zich na corona meer eenzaam voelen en minder goed in hun vel zitten. In het vastgestelde integraal beleidskader, ‘Iedereen doet mee 2020-2026’ hebben we de richting waarop we in Heiloo aan deze vraagstukken werken vastgelegd. De kern van deze koers is de inzet op samenredzaamheid, omzien naar elkaar en preventie. Dit doen we door, samen met inwoners, maatschappelijke- en zorgpartners, de sociale basis te verstevigen en te zorgen voor passende professionele hulp en ondersteuning wanneer dat nodig is. Het perspectief is dat als we inwoners eerder ondersteunen in het behouden van hun eigen regie en problemen zo klein mogelijk houden, dit zelfredzaamheid bevordert, persoonlijk leed voorkomt, escalatie tegengaat en zorgkosten drukt. We werken aan dit perspectief vanuit de leefwereld van de inwoner, daarbij ligt de focus op preventie, maken we duidelijke keuzes en organiseren we ons zo eenvoudig mogelijk. De opgave voor het verstevigen van de sociale basis in Heiloo is uitgewerkt in het gebiedsplan sociale basis.
Dat leidt tot de volgende speerpunten voor 2024:
Participatie Wat willen we bereiken Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden betrokken bij beleid en projecten van de gemeente. Van elk traject is vooraf de wijze van samenwerking en de mate van invloed bekend. De gemeente staat open voor initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en nodigt hen uit hierover in gesprek te gaan. Bij haalbare initiatieven helpt de gemeente de initiatiefnemers dit van de grond te krijgen. Wat gaan we daarvoor doen In 2023 evalueren we het eerste jaar dat we werken met het Participatiebeleid en bepalen we of aanpassing van het beleid nodig is. Daarnaast evalueren we hoe de participatie vorm heeft gekregen en of dit goed heeft gefunctioneerd of dat verbetering nodig is. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. Bij het opstellen van beleid en het uitvoeren van projecten is vooraf duidelijk of en hoe we de omgeving betrekken. Achteraf is op hoofdlijnen inzichtelijk wie welke inbreng heeft geleverd en welke gevolgen dit heeft voor het project of beleid. 2. Er is één centrale ingang en sparringpartner voor initiatiefnemers (loket) en de website www.ikdenkmeeoverHeiloo.nl biedt informatie voor inwoners en ondernemers. 3. We monitoren de aanstaande wetswijzigingen en de invloed daarvan op ons beleid en de Gemeentewet (Participatieverordening en Omgevingswet).
Programmabegroting 2024
19
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Goede spreiding voorzieningen
problematiek, bij de huisartsen komen krijgen een verwijzing naar activiteiten of ondersteuning in de sociale basis. Belangrijke randvoorwaarde voor het starten met Welzijn op Recept is de voortgang in het huisvestingsvraagstuk van huisartsen in 2023.
Wat willen we bereiken Een passende spreiding van de maatschappelijke voorzieningen en accommodaties in alle belangrijke knooppunten van de gemeente Heiloo.
Cultuur voor de inwoners Wat gaan we daarvoor doen Met de maatschappelijke partners afspraken maken over activiteiten, ondersteuning en locaties binnen de sociale basis zoals geformuleerd in het gebiedsplan 2023/2024.
Wat willen we bereiken Zoveel mogelijk inwoners gebruik laten maken van het culturele aanbod.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De belangrijke knooppunten van de gemeente Heiloo zijn een ontmoetingsplek en verblijfsgebied voor de inwoners van Heiloo en omgeving waardoor het voor ondernemers en organisaties aantrekkelijk wordt te ondernemen en/of activiteiten te organiseren.
Wat gaan we daarvoor doen Impuls geven aan de afwegingskader dat in 2023 is opgesteld Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Het Cultuurplatform vanuit de gemeente is aanspreekpunt voor de cultuur in Heiloo en adviseert culturele verenigingen. In het cultuurprofiel met specifieke aandacht voor podia, is een aangescherpte focus waar ruimte is voor nieuw aanbod. Culturele organisaties worden gestimuleerd eigen inkomsten te realiseren door duidelijke randvoorwaarden bij subsidieaanvragen en voor kleinschalige evenementen zijn passende laagdrempelige eisen.
Welzijn op recept Wat willen we bereiken Meer cohesie tussen patiënten en activiteiten of ondersteuning in de sociale basis. Wat gaan we daarvoor doen Inzetten op ‘Welzijn op Recept’ door de samenwerking met huisartsen en andere eerstelijns en de sociale basis te versterken. Welzijn op Recept is een landelijke beproefde methodiek. Een welzijnscoach koppelt patiënten met inwoners met passende activiteiten of ondersteuning in de sociale basis.
Vergroten betrokkenheid inwoners Wat willen we bereiken Verstevigen van de sociale basis. Wat gaan we daardoor doen Uitvoering van het strategische communicatieplan afkomstig uit het integraal beleidskader. Onderdeel daarvan is de lancering van een brede campagne. De voorbereidingen vinden plaats in 2023 op basis van het gebiedsplan 2023/2024.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Patiënten die herhaaldelijk met psyché-somatische klachten, veroorzaakt door bijvoorbeeld eenzaamheid of sociale
Programmabegroting 2024
20
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
De preventiekaart vertalen naar een publieksvriendelijke website om o.a. jeugdzorg en het sociaal team zicht zichtbaar en toegankelijk te maken. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De betrokkenheid van de inwoners bij elkaar is vergroot.
Zorgverzekeraars Nederland en de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) Nederland, is ondertekend. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Heiloo ontwikkelt zich in 2024 verder tot een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot meer bewegen en ontmoeten. Meer inwoners sporten of bewegen. De specifieke uitkering (SPUK) voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis is toegekend.
Sociaal psychologische ontwikkeling van jongeren Wat willen we bereiken Een gezonde basisinfrastructuur opzetten zodat de jeugd van Heiloo zo goed mogelijk op kan groeien in een gezonde omgeving.
Risico Met ingang van 2023 heeft het rijk de financiële middelen die gemeenten krijgen voor onder andere het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen gebundeld in één brede specifieke uitkering (SPUK). De Brede SPUK-regeling is een specifieke uitkering voor gemeenten voor het bevorderen van sport en bewegen, cultuurparticipatie en gezondheid/gezond leven en preventie. De Rijksoverheid bepaalt of de gemeenten de specifieke uitkering krijgt, hoeveel de gemeente krijgt en waar het geld aan wordt besteed. Vooralsnog zijn dit incidentele middelen voor de periode 2023 tot 2026. Deze middelen (die voorheen via de algemene uitkering werden verstrekt) zijn dus niet meer vrij besteedbaar en dienen in de jaarlijkse financiële verantwoording gespecificeerd te worden. Dat betekent voor de gemeente dat de bestaande middelen herschikt moeten worden en er meer transparantie ontstaat over de besteding van middelen aan specifieke doelen. Wij gaan uit van een budgettair neutrale wijziging van de financiering van het rijk.
Wat gaan we daarvoor doen De samenwerking met de Voorgezet Onderwijs verstevigen door in gesprek te gaan met het samenwerkingsverband over wat we samen kunnen doen onder andere rondom het thema ‘Sociaal psychologische ontwikkeling van jongeren’. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Alle kinderen en jongvolwassenen kunnen meedoen met sport en cultuur. De informatievoorziening van Jeugdzorg en het sociaal team over het aanbod is toegankelijk en de zorg betaalbaar. Gezond en Actief leven Akkoord Wat willen we bereiken Iedereen in Heiloo kan een leven lang plezier beleven aan sport en bewegen. Wat gaan we daarvoor doen Uitvoering geven aan het sportakkoord op basis van het gebiedsplan 2023/2024. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het sportakkoord ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ dat op 3 februari 2023 door het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS), de Vereniging Nederlandse gemeenten (VNG),
Programmabegroting 2024
21
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Woonzorgvisie
Nieuwe visie jeugdhulp
Wat willen we bereiken Passende woningen en ondersteuning voor ouderen en andere aandachtgroepen om langer zelfstandig te wonen voor deze groepen mogelijk te maken.
Wat willen we bereiken De juiste hulp en passende ondersteuning voor kinderen en jongvolwassenen.
Wat gaan we daarvoor doen De kaders, uitgangspunten en keuzes die in de woonzorgvisie zijn vastgelegd zullen in 2024 concreet worden uitgewerkt. Dit geeft inzicht in de woonopgave van aandachtgroepen en vervolgens richting aan het verstevigen van de sociale basis en zijn mede bepalend voor de wijze waarop we de hulp en ondersteuning organiseren.
Wat gaan we daarvoor doen Het verder uitwerken en uitvoering van de nieuwe visie op de jeugdhulp, zoals vastgesteld bij de nieuwe inkoop in 2023. Ook worden de gevolgen van de hervormingsagenda Jeugd in kaart gebracht en zijn de overgang van 18- en 18+vanuit jeugdzorg naar WMO, het vrijvallen van structurele middelen naar de algemene middelen en het normaliseren van jeugdvraagstukken belangrijke aandachtspunten. Hierin trekt Heiloo samen op met Bergen, Uitgeest, Castricum, Alkmaar en Dijk en Waard.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De uitwerking geeft o.a. duidelijkheid over hoe Heiloo hulp en ondersteuning organiseert en welke prestatieafspraken er met Kennemer Wonen zijn.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Een verschuiving in de uitgaven van jeugdhulp met verblijf naar ambulante jeugdhulp. Een afname van het aantal jongeren dat in de overgang van de jeugdhulp naar de Wmo tussen wal en schip valt.
Samenwerken In het beleidskader staat samenwerking centraal. Samen met, inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers, maatschappelijke partners, lokale ondernemers, verenigingen, zorgprofessionals, scholen, adviesraad sociaal domein, jongerenadviesraad, college, raad, in regionale samenwerkingsverbanden en met het ambtelijk apparaat maken we het verschil. Het investeren in verbindingen versterken en uitbreiden van bestaande netwerken en samenwerkingsverbanden is daarom belangrijk. Daar is in 2023 een start mee gemaakt maar zal in 2024 geïntensiveerd worden. Het gebiedsplan biedt in ieder geval jaarlijkse betrokkenheid van al deze partners bij de sociale opgave in Heiloo.
Risico’s • Hervormingsagenda De gemeenten en het Rijk hebben na langdurige onderhandelingen op 17 april 2023 een principeakkoord bereikt over het financieel kader bij de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd. Het betreft een omvangrijke agenda die veel van de gemeenten vraagt en waarbij veel maatregelen en de financiële randvoorwaarden nog verder uitgewerkt gaan worden. Vanuit het rijk worden wetswijzigingen voorbereid, waarbij onder andere de reikwijdte van de Jeugdwet wordt aangepast en het inkoopen contractmanagement mogelijk meer in (boven) regionaal verband moet worden opgepakt. Als meer duidelijk wordt
Als het gaat om het bieden van de juiste hulp en passende ondersteuning ligt het accent in 2024 op:
Programmabegroting 2024
22
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
•
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De sociale wijkteams zijn zichtbaar, toegankelijk en bereikbaar voor de inwoners van Heiloo. De feitelijke resultaten worden gemeten aan de hand van de regionale werkafspraken in het Pact (regionale samenwerking om kwetsbare bewoners te huisvesten).
kan dit iets betekenen voor de huidige budgetten. Zodra hier meer over bekend is, wordt dit meegenomen in een volgend P&C document. Route Regionale Jeugdhulp 2026 In het najaar van 2020 is de raadvisie van ‘De transformatie van jeugdhulp met verblijf’ vastgesteld. In de zomer van 2021 is de raadsvisie "Overkoepelend Kader Jeugd" en in dat najaar is ook de raadsvisie op Ambulante jeugdhulp vastgesteld. Dit geheel is vertaald naar de Regionale Transformatieagenda 2021 en 2022; de regionale uitvoering van het programma Jeugd. Voor de afronding van de ontwikkel- en transformatieopgaven jeugd uit de periode 2021-2022, en de eerste uitwerking van de landelijke hervormingsagenda is het plan Route Regionale Jeugdhulp 2026 opgesteld. Geconstateerd kan worden dat de regio behoorlijk voorop loopt in deze landelijke hervormingsagenda. De algemene lijn is dat we in 2023 de ontwikkelfase en -kosten afronden, de kosten dalen richting 2024. Deze kosten hebben we tot nu toe (incidenteel) gefinancierd vanuit het Regionale Transformatiefonds dat werd gevuld vanuit het Rijk en de Provincie. In 2023 is dit budget volledig aangewend. Structureel benodigde kosten zijn op dit moment nog niet bekend
Werk en geldzaken Wat willen we bereiken Een integrale samenwerking om armoede terug te dringen en maatwerkoplossingen om mensen met geestelijke Gezondheidszorgproblematiek te helpen aan passend werk. Wat gaan we daarvoor doen In samenwerking met de uitvoeringsorganisatie Zaffier wordt gebouwd aan een integrale samenwerking met het sociaal team zodat inwoners ondersteunt worden bij werk en geldzaken. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Minder armoede en meer participatie van mensen met geestelijke Gezondheidszorgproblematiek in het arbeidsleven.
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Wat willen we bereiken Het op orde brengen van de basisgezondheidszorg in Heiloo.
Beschermd thuis Wat willen we bereiken Mensen zo lang mogelijk thuis laten wonen.
Wat gaan we daarvoor doen Een goede aansluiting creëren van het werk van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) op het sociaal team en het netwerk van partners binnen de sociale basis.
Wat gaan we daarvoor doen In Samenwerking met de Geestelijke Gezondheidszorg NoordHolland-Noord (GGZ) wordt in 2024 een start gemaakt met de transitie van ‘Beschermd wonen’ naar ‘Beschermd thuis’.
Programmabegroting 2024
23
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Heldere afspraken over o.a. de kwaliteit van de crisisopvang en de handhaving van leeftijdsgrenscontrole door alcoholverkooppunten.
De gemeente staat open voor initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en nodigt hen uit hierover in gesprek te gaan. Bij haalbare initiatieven helpt de gemeente de initiatiefnemers dit van de grond te krijgen.
Onderwijshuisvesting2 Wat gaan we daarvoor doen In2024 evalueren we het eerste jaar dat we werken met het Participatiebeleid en bepalen we of aanpassing van het beleid nodig is. Daarnaast evalueren we hoe de participatie vorm heeft gekregen en of dit goed heeft gefunctioneerd of dat verbetering nodig is.
Wat willen we bereiken? Op basis van het IHP (integraal huisvestingsplan onderwijsvoorzieningen 2024-2027) strategische keuzes maken. Die keuzes baseren op gewenste omvang, spreiding, en visie(s) op onderwijs, die nodig zijn om het onderwijs en de daarbij horende ambities planmatig op een kwalitatief goed niveau te houden. En hierbij te kunnen anticiperen op toekomstige leerling ontwikkelingen, dit incl. afwegingen m.b.t. levensduur verlengende renovatie en/of verduurzaming.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. Bij het opstellen van beleid en het uitvoeren van projecten is vooraf duidelijk of en hoe we de omgeving betrekken. Achteraf is op hoofdlijnen inzichtelijk wie welke inbreng heeft geleverd en welke gevolgen dit heeft voor het project of beleid. 2. Er is één centrale ingang en sparringpartner voor initiatiefnemers (loket) en de website www.ikdenkmeeoverHeiloo.nl biedt informatie voor inwoners en ondernemers.
Wat gaan we daarvoor doen? Een plan opstellen en uitvoeren met huisvestingsprojecten met fasering voor de korte termijn, 4 jaar en de middellange termijn, 4 tot 16 jaar en een doorkijk naar de lange termijn 16 tot 40 jaar. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Door de realisatie van de geplande huisvestingsprojecten.
4. We monitoren de aanstaande wetswijzigingen en de invloed daarvan op ons beleid en de Gemeentewet (Participatieverordening en Omgevingswet).
Participatie Wat willen we bereiken Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden betrokken bij beleid en projecten van de gemeente. Van elk traject is vooraf de wijze van samenwerking en de mate van invloed bekend.
Rijksontwikkelingen Voor 2024 zien we een aantal maatschappelijke ontwikkelingen als ontwikkelingen bij het Rijk die van invloed zijn op de sociale opgave in Heiloo. De volgende Rijksontwikkelingen zijn inmiddels bekend, echter is het nog niet altijd duidelijk wat dit voor de gemeente betekent.
2 Door een administratieve fout is dit speerpunt destijds niet opgenomen in
de Kadernota
Programmabegroting 2024
24
Gemeente Heiloo, Raad 6 november 2023
…
Rijksmaatregelen en ontwikkelingen: • Wijziging doeluitkeringen Rijk: In 2023 werkt het rijk voor het eerst met een bundeling van doeluitkeringen in het sociaal domein. Dit om de sociale basis te kunnen verstevigen zonder schotten tussen financiering. Deze bundeling van doeluitkeringen kan gevolgen hebben voor de wijze waarop de budgetten van het sociaal domein in de gemeentebegroting zijn opgenomen. • Jeugdhulpbudget: Vanuit het Rijk is er onzekerheid over de hoogte van het jeugdhulpbudget voor 2024. Er is nog geen uitsluitsel over de verwachting van vorig jaar waarbij het budget voor 2024 met 100 miljoen euro zou gaan verminderen. Dit maakt dat de impact nog niet geduid kan worden over de verdeling van de middelen binnen jeugdhulp. • Prijsindexatie jeugd en Wmo De werkelijke indexaties voor de verschillende onderdelen worden aan het einde van het jaar landelijk bekend gemaakt. • Beschermd wonen: De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen zijn wederom uitgesteld. De voorgenomen invoeringsdatum van beide maatregelen was 1 januari 2024, maar zowel het rijk als de gemeenten constateren dat dit tijdpad te krap is. De nieuwe streefdatum wordt 1 januari 2025. Middelen die per die datum overkomen naar de gemeente voor de transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis zullen budgetneutraal worden ingezet.