Presentatie Programmabegroting 2024 RIA 9 oktober 2023

Programma RIA 9 oktober 2023

1. Toelichting Programmabegroting 2024

2. Proces richting Kadernota 2025

3. Overzicht ambities

Programmabegroting 2024 9 oktober 2023

Eric de Nijs, gemeentecontroller Heiloo

Agenda

1. 2. 3. 4. 5.

Septembercirculaire 2023 Resultaat op hoofdlijnen Toelichting per programma Planning Samenvatting en vragen?

Septembercirculaire 2023 Macro-ontwikkelingen: inflatie, rente en overheidstekort Rente

• Prijsinflatie stabiliseert, maar werkt nog door in lonen -> effect op GR-en • Het overheidstekort verslechtert sterk op middellange termijn (3,9% in 2028) -> effect op algemene uitkering • Rente fors opgelopen -> effect op toekomstige leningen

Septembercirculaire 2023

Algemene uitkering gestegen t.o.v. meicirculaire + € 0,5 mln

+ € 0,5 mln

+ € 0,3 mln + € 0,4 mln

+ € 1,0 mln

Septembercirculaire 2023

Hoofdpunten septembercirculaire • Toename 2023 door ruimte onder BCF plafond • Vanaf 2024 stijging accres door loon- en prijscompensatie (geen volumecompensatie)

• In 2027 volumedeel (maar niet in 2026…)

Septembercirculaire 2023

Nieuwe financieringssystematiek is controversieel • Nog steeds ravijn van ca € 3 mrd landelijk -> impact Heiloo ca € 3 mln • Geen voorstel tot verruiming lokale belastingen • VNG stelt: Afschaffen van trap-op trap-af door volumecompensatie o.b.v. gemiddelde groei bbp pakt voor gemeenten ongunstig uit • De (potentiële) reële groei van het bbp (geschoond voor inflatie) bedraagt de komende kabinetsperiode gemiddeld 1,5%, terwijl het aantal ouderen door vergrijzing (67+) met gemiddeld 2,48% per jaar stijgt

Septembercirculaire 2023

Uitkomst in detail

Agenda

1. 2. 3. 4. 5.

Septembercirculaire 2023 Resultaat op hoofdlijnen Toelichting per programma Planning Samenvatting en vragen?

Resultaat op hoofdlijnen Ontwikkeling saldo sinds Kadernota 2024

Resultaat op hoofdlijnen

Sluitende begroting t/m 2025, vanaf 2026 tekort

Resultaat op hoofdlijnen

Hoe staan andere gemeenten ervoor? Jaar 2027

Bergen

Uitgeest

Castricum

Alkmaar

Schagen

Heiloo

Tekort x € 1.000 Totale lasten x € 1.000 Tekort als % Terkort per inwoner Aantal inwoners 1/1/2023

-1.691 97.115 1,7% 56 30.138

-580 34.823 1,7% 43 13.472

-6.810 96.803 7,0% 187 36.345

-16.329 447.744 3,6% 146 111.834

-6.058 146.405 4,1% 128 47.450

-2.140 66.179 3,2% 88 24.319

* Heiloo en Uitgeest hebben septembercirculaire verwerkt in de begroting 2024

Resultaat op hoofdlijnen

Verdeling lasten over de taakvelden

Op basis van onderzoek ROB stelt BMC dat ca 20% van de lasten op korte termijn ‘beïnvloedbaar’ zijn

Resultaat op hoofdlijnen

Reserves en solvabiliteit nemen toe t/m 2025 • In 2024 bedragen de totale reserves circa € 27 mln met een solvabiliteit van 29%. • Volgens BBV kengetallen kwalificatie “gemiddeld risico” • Reserves nemen toe door winstnemingen grexen, stortingen bovenwijks en positieve resultaten • De reserves nemen vanaf 2026 af door nadelig begrotingssaldo en de benodigde uitname voor de aansluiting A9

Resultaat op hoofdlijnen

Weerstandsratio daalt verder en is nog net voldoende

• Weerstandsratio neemt daalt van 1,28 (jrk 2022) naar 1,22 (2024) • Benodigde weerstandscapaciteit neemt af van € 10,5 mln naar € 10,2 mln door lager risicoprofiel • Beschikbare weerstandscapaciteit daalt van € 13,4 mln naar € 12,4 mln door reservering jaarrekeningresultaat en uitname voor Zandzoom

Resultaat op hoofdlijnen

Per saldo lager risicoprofiel door: • Een aantal risico’s in de begroting financieel zijn verwerkt: investeringen ventilatiesystemen scholen, BTW koepelvrijstelling BUCH en nieuwe inkoop jeugd. Hogere risico’s voor: • Niet compensabele BTW op sportinvesteringen: onzekerheid over SPUK en gemeenten overvragen • Huisvestingsplan BUCH • Nieuwe cao’s jeugd/Wmo • Schade door hevige regenval en storm

Resultaat op hoofdlijnen

Woonlasten stijgen met 3,6%

• • • •

OZB (gemiddelde woning) Afval (gemid. aantal ledigingen) * Riool (vast tarief) Totaal

: van € 422 naar € 436 (+3,1%) : van € 333 naar € 343 (+3,1%) : van € 206 naar € 217 (+5,3%) : van € 961 naar € 996 (+3,6%)

* Herberekend i.v.m. variabele heffing en verschil met Coelo

Resultaat op hoofdlijnen Hoger investeringsvolume + € 6,3 mln

• Totale investeringen (2023 t/m 2027) stijgen naar € 55,6 mln • Hogere investeringen voor Vennewatersweg en Zeeweg/Stationsweg door o.a. de hoge inflatie • Investeringen in de openbare ruimte (met name wegen) vertegenwoordigt 53% (€ 29,8 mln) van het totale investeringsvolume.

Resultaat op hoofdlijnen

Ontwikkeling kapitaallasten

• Afschrijvingen stijgen van € 2,4 mln (2023) naar € 4 mln (2027)

• Rente neemt toe van € 1,5 mln (2023) naar € 1,9 mln (2027)

Resultaat op hoofdlijnen

Toename netto schuldquote • In 2024 bedraagt de netto schuldquote 66% • Netto schuldquote < 90% is “minst risicovol” • De netto schuldquote stijgt naar 98% in 2027 • Door de hoge investeringsvolumes daalt saldo bij de schatkist van € 28 mln naar 0 en moet ca € 10 mln worden geleend • Exclusief groenprojecten, nieuwe ambities en risico prijsstijgingen

Resultaat op hoofdlijnen

Uitkomst liquiditeitsprognose

• Lening bij de BNG stijgt per saldo met € 8 mln naar € 58,8 mln in 2027 • Er wordt ook afgelost: vanaf 2027 € 1,4 mln per jaar • Nieuwe lening in 2026 doorgerekend met 3,5% rente

Resultaat op hoofdlijnen

Verloop stelpost ambities collegeprogramma

• De 300k is structureel opgenomen in de begroting en zou ingezet kunnen worden om de kapitaallasten van een (eenmalige) investering te dekken van € 4 mln (o.b.v. een afschrijvingstermijn van 25 jaar) • Afschrijvingsbedrag: 4 mln / 25 = 160k + Rente: 4 mln x 3,5% = 140k

Agenda

1. 2. 3. 4. 5.

Septembercirculaire 2023 Resultaat op hoofdlijnen Toelichting per programma Planning Samenvatting en vragen?

Toelichting per programma

Programma 1: Een sociaal vitale gemeente

•

Actualisatie verdeelsleutel Veiligheidsregio o.b.v. de maatstaven in het gemeentefonds levert flink nadeel op

Toelichting per programma

Programma 3: Een leefbare gemeente Nr

PO Bijdrage x € 1.000

korte omschrijving

3a 3b 3b 3b 3b 3c 3c

Opstellen ontwikkelperspectief Regio NHN Doorrekening riool Doorrekening afval Bijdrage omgevingsdienst Uitbreiding strategisch milieuadvies Kapitaallasten 3c Onderhoud afvalbakken Totaal alle mutaties

30 N 120 V 52 V 17 N 9 N 73 V 10 V 198 V

2025 158 V 48 V 17 N 9 N 157 N 10 V 34 V

2026 167 V 48 V 17 N 9 N 225 N 10 V 25 N

2027

12 13 14 15 16 17 18

nb aut aut aut aut aut aut

•

Kapitaallasten is als gevolg van verhoging investeringskredieten Vennewatersweg en Zeeweg/Stationsweg Voordeel bij riool ontstaat doordat het nieuwe vastgestelde PWR (Programma Water en Riolering) lagere stortingen in de spaarvoorziening oplevert

•

Prog Prog Prog Prog Prog Prog Prog

2024

63 V 32 V 17 N 9 N 231 N 10 V 151 N

I/S I S S S S S S

Toelichting per programma

Programma 4: Een financieel gezonde gemeente Nr

PO Bijdrage x € 1.000

korte omschrijving

4a 4a 4a 4b

Bijstelling rente Algemene uitkering Bijdrage Cocensus Onderhoud gemeentehuis Raadhuisplein Totaal alle mutaties

178 V 515 V 1 N 15 N 677 V

2025 277 V 470 V 1 N 15 N 731 V

2026 29 V 419 V 1 N 447 V

2027 87 V 1.042 V 1 N 1.128 V

I/S

19 20 21 22

aut aut aut aut

•

Liquiditeitsprognose geeft aan dat € 10 mln extra geleend moet worden. Rentebedrag kan worden verlaagd, omdat bij eerdere raadsvoorstellen en in Kadernota 2024 rekening is gehouden met hogere rentelasten. Hogere algemene uitkering voornamelijk door hogere loon- en prijsindex in 2024 (werkt structureel door) en volumedeel in 2027 o.b.v. nieuwe systematiek (gemiddelde bbp groei)

•

Prog Prog Prog Prog

2024

S S S I

Agenda

1. 2. 3. 4. 5.

Septembercirculaire 2023 Resultaat op hoofdlijnen Toelichting per programma Planning Samenvatting en vragen?

Planning

Planning begroting 2024: • Donderdag 19 oktober: auditcie en techn. vragenuur • Maandag 23 oktober : indienen schriftelijke (techn.) vragen • Woensdag 1 november: beantwoording techn. vragen • Maandag 6 november : raadsbehandeling

Agenda

1. 2. 3. 4. 5.

Septembercirculaire 2023 Resultaat op hoofdlijnen Toelichting per programma Planning Samenvatting en vragen?

Samenvatting

Samenvatting + Verbetering saldo met name door septembercirculaire + Sluitende begroting 2024 en 2025 -> normaal toezicht van de provincie + BBV kengetallen scoren voldoende + Woonlasten stijgen in lijn met inflatie - Flinke tekorten vanaf 2026 -> geen ruimte voor ambities die structureel geld vragen & maatregelen treffen om tekort om te buigen - Verdere daling weerstandsratio - Stijging netto schuld quote en extra lenen vanaf 2026 - Voorlopig geen duidelijkheid over gemeentefonds

Vragen

Programma RIA 9 oktober 2023

1. Toelichting Programmabegroting 2024

2. Proces richting Kadernota 2025

3. Overzicht ambities

Motie 2023-08 (van 17 juli)

De raad verzoekt: • Het college om het bedrag van € 300.000 structureel in te zetten voor toekomstige) investeringen die voortkomen uit de projecten zoals die genoemd worden in de kadernota 2024; • Het college om te komen met een financiële uitwerking van de in de zgn. Q-planning opgesomde mogelijke investeringen, uitgaande van 3 scenario’s, nl. een goedkope, een realistische en een dure variant, inclusief de haalbaarheid qua personele capaciteit; • Het college om dit overzicht aan de raad te sturen en afspraken te maken over hoe de raad in het vervolg elk kwartaal betrokken wordt gehouden, uiterlijk ultimo 2023, opdat er in ieder geval in 2024 prioriteiten gesteld kunnen worden; • En opdat duidelijke en concrete kaders voor de begroting van het jaar 2025 m.b.t. de investeringen door de raad gesteld kunnen worden.

Proces richting Kadernota 2025

• 16 okt 2023

• 1 of 15 nov • Dec. 2023 • Jan/Feb. 2024

• Mrt/Apr. 2024 • 25 juni 2024 • 8 juli 2024

RIA 2e voortgangsrapportage BUCH en de gevolgen voor de begroting van Heiloo BUCH RIA over ontwikkelingen BUCH RIA totaaloverzicht investering incl. collegevoorstel betreffende motie 2023-08 RIA kaderstelling en uitgangspunten Kadernota 2025 Uitwerking Kadernota 2025 RIA Kadernota 2025 Raadsvergadering Kadernota 2025

Programma RIA 9 oktober 2023

1. Toelichting Programmabegroting 2024

2. Proces richting Kadernota 2025

3. Overzicht ambities