Presentatie cijfers 2021 Jeugdhulp en Wmo gemeente Heiloo.pdf

Cijfers Jeugdhulp en Wmo Robert Houtenbos Hans de Vries Louis Göttgens Laura Groenland

5 juli 2022

Senior beleidsadviseur Wmo Strategisch beleidsadviseur Jeugdhulp Implementatiemanager beheermaatregelen Business Controller

Inleiding portefeuillehouder

Inhoud presentatie • • •

•

•

Overzicht jaarcijfers 2021 zorg in natura budgetten en pgb’s Recapitulatie Beheersmaatregelen Jeugdhulp: => Landelijke ontwikkelingen en trends => Inzicht en analyse cijfers 2021 Wmo: => Landelijke ontwikkelingen en trends => Inzicht en analyse cijfers 2021 Demo detailbegroting jeugd en monitoringsmodel

Begroting versus realisatie 2021

Gemeente Heiloo bedragen x € 1.000 Jeugd ZIN en pgb

Aangepaste begroting Realisatie 2021

Restant budget

4.351

4.315

37

N

0

0

8

V

1.465

1.528

-63

N

0

0

2

N

Wmo HH ZIN en pgb

488

490

-2

N

0%

Wmo schoonmaakondersteuning

996

1.056

-59

N

-6%

Wmo hulpmiddelen

579

612

-32

N

-6%

Wmo regiotaxi

267

193

74

V

28%

Wmo eigen bijdrage

-50

-77

27

V

-55%

8.097

8.116

-8

N

0%

Restantbudget veilig thuis Wmo BG ZIN en pgb Restantbudget inloopvoorziening

1% -4%

Recapitulatie beheersmaatregelen Beheersmaatregelen

In december 2021 heeft u kennis genomen van de voortgangsrapportage beheersmaatregelen en zijn de daarbij behorende financiële mutaties vastgesteld, hieruit is voor 2021 het volgende gebleken: • Financieel effect beheersmaatregelen in 2021 bedraagt circa € 201.000 • Hoewel afgevlakt door het nemen van beheersmaatregelen, is er nog steeds sprake van een stijging van cliëntaantallen en kosten • Oorzaak stijgende aantallen en kosten voornamelijk door niet beïnvloedbare autonome ontwikkelingen. Conform landelijk beeld. • De arbitragecommissie geeft aan, dat het voor gemeenten onmogelijk is om dit binnen het huidige vastgestelde rijksbeleid te doorbreken en heeft aangegeven, dat het kabinet aan zet is. Na de zomer wordt u geïnformeerd over de huidige voortgang van de beheersmaatregelen

Recapitulatie Beheersmaatregelen

De financiële effecten zijn voornamelijk behaald bij de volgende beheersmaatregelen: • Uitvoeren van materiële controle bij zorgaanbieders / inzet van de toezichthouder • Regie voeren op maatwerkvoorzieningen • Inrichting contractmanagement sociaal domein BUCH • Scherper toepassen wettelijke kaders • Pgb’s toetsen op eigen kracht en gebruikelijke zorg / scherper toezien op toekenning tarief

Landelijke ontwikkelingen en trends Jeugdhulp

• Analyse volumegroei jeugdhulp en toename zorgzwaarte (april 2022) • Uitspraak Arbitrage Commissie • Brief Staatsecretaris Hervormingen Jeugdzorg

Volumegroei jeugdhulp

Het percentage jeugdigen in jeugdhulp afgezet tegen het totaal aantal jeugdigen stijgt jaarlijks. In Heiloo wonen ongeveer 4.500 jeugdigen in de leeftijd van 0-18 jaar en 5.800 jeugdigen in de leeftijd van 0-23 jaar.

0-18 Heiloo

2018 10,1%

2019 11,4%

2020 11,9%

2021 13,7%

Landelijk

12,2%

12,8%

12,6%

13,4%

0-23 Heiloo

2018 8,1%

2019 9,0%

2020 9,5%

2021 10,7%

Landelijk

9,7%

10,0%

9,8%

10,4%

Volumegroei jeugdhulp

Landelijke ontwikkeling jeugdhulp kinderen 0 tot 18 jaar: • In 2000 had één op de twintig kinderen ondersteuning nodig. • In 2021 is dat al één op 7,5 • Als de lijn wordt doorgetrokken naar 2027, dan leidt dat tot één op de zes kinderen met jeugdhulp.

Volume- en kostenstijging jeugdhulp

Vanuit het landelijk perspectief benoemen het Nederlands Jeugdinstituut en het CBS enkele hoofdfactoren voor de toename van de jeugdzorgvraag: 1. Er is geen gedeeld beeld van de reikwijdte van de gemeentelijke jeugdhulpplicht, tegelijk zien we het problematiseren van opgroeien en opvoeden door de ouders en daarmee een groter beroep op gemeentelijke jeugdhulp; 2. Een deel van het beroep op jeugdzorg komt voort uit problemen van ouders en niet van het kind zelf (bijvoorbeeld armoede/schulden, GGZ-problematiek (v)echtscheiding); 3. Gemeenten hebben beperkt mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de instroom in de jeugdzorg (huisarts, gedwongen kader); 4. De nog zeer beperkte omslag naar preventief werken: er zijn hoge verwachtingen ten aanzien van de preventie in de jeugdzorg. Dit vraagt een duurzame inzet terwijl de effecten pas op langere termijn te zien zijn.

Jeugdhulp – overzicht 2018-2021

Jeugdzorg in natura

2018

2019

2020

jaarrekening 2021

Werkelijke kosten Verschil in % tov voorgaand jaar

€ 3.062.021

€ 3.603.571

€ 3.384.324

€ 4.210.017

18%

-6%

24%

Aantal cliënten Verschil in % tov voorgaand jaar Gemiddelde kosten per cliënt Verschil in % tov voorgaand jaar

459

515

551

622

12%

7%

13%

€ 6.997

€ 6.142

€ 6.769

5%

-12%

10%

€ 6.671

Jeugdhulp - Aantal zorgaanbieders

• •

• •

In 2017 hadden we nog te maken met 44 zorgaanbieders, inmiddels zijn dat er in 2021: 116. De Ambulante Jeugdhulp, Jeugdhulp met Verblijf en Gedwongen Kader zijn ingekocht volgens de principes van ‘open house’ (sinds 2018). De netwerkorganisatie regio Alkmaar (RNO) voert de inkoop en het contractmanagement uit. Nieuwe inkoop met ingang van 1-1-2023, geen ‘open house’ meer.

Jeugdhulp – Aantal cliënten per zorgcategorie

Aantal Cliënten 2018 2019

Ambulant 431 497

Verblijf 31 34

Crisis 11 12

2020 2021

529 603

32 31

18 12

Gedwongen kader Jeugdzorg+ Landelijk 35 3 5 23 1 8 19 34

1 0

8 7

700 2018

2019

2020

2021

600 500 400 300 200 100 0 Ambulant

Verblijf

Crisis

Gedwongen kader Jeugdzorg+

Landelijk

overig

overig 2 1 0 0

Jeugdhulp - Kosten per zorgcategorie

bedragen x €1.000

2018 2019 2020 2021

Ambulant 1.704 2.316 2.260 2.993

Gedwongen Crisis kader Jeugdzorg+ 38 195 243 33 132 45 44 92 21 50 218 0

Verblijf 843 1.002 920 779

€ 2.500.000 2018

€ 2.000.000

2019

2020

2021

€ 1.500.000

€ 1.000.000

€ 500.000

€0 Ambulant

Verblijf

Crisis

Gedwongen Jeugdzorg+ kader

Landelijk

overig

Landelijk 35 75 49 14

overig 4 1 0 0

Jeugdhulp - Aantallen in zwaarte

Unieke cliënten Ambulant < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000 Verblijf < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000 Overig < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000

2021 603 354 180 56 13 48 8 32 8 0 31 5 5 13 8

Eindtotaal

622

100% 59% 30% 9% 2% 100% 17% 67% 17% 0% 100% 16% 16% 42% 26%

Kosten 97%Ambulant < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000 8%Verblijf < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000 5%Overig < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000

2021 3.007.664 441.952 882.563 869.472 813.677 281.699 10.443 182.987 88.268

Eindtotaal

4.067.909

778.546 8.181 22.714 199.386 548.265

100% 74% 15% 29% 29% 27% 100% 7% 4% 65% 31% 0% 100% 19% 1% 3% 26% 70%

Jeugdhulp – Zorgzwaarte ambulant

Ambulant aantal cliënten per klasse 400

Kosten ambulant per klasse 1.200.000

350

1.000.000

300 250

800.000

200

600.000

150

400.000

100 200.000

50 0

0 < 3000

3.000-9.000 2018

2019

9.000-30.000 2020

2021

>30.000

< 3000

3.000-9.000 2018

2019

9.000-30.000 2020

2021

>30.000

Cliënten met hoogste zorguitgaven in 2021

2021 2020 2019 2018 0

Gemeente Heiloo

1.000.000

2.000.000

3.000.000

4.000.000

5.000.000

10 cliënten met hoogste zorgkosten

2018 1.046.366

2019 960.281

2020 809.703

2021 1.149.127

Overige cliënten

2.015.654

2.643.291

2.574.620

3.060.890

34%

27%

24%

27%

% tov totaal

Aantal cliënten in 2021 per verwijzer

Aantal unieke cliënten per verwijzer

Percentage tov unieke cliënten Gecertificeerde instelling

70 18

56

11% 3%

34

9% Gemeente

5%

Huisarts 203

33%

Jeugdarts / Medisch specialist

363

58%

Rechter, Raad voor Kinderbescherming of Officier van Justitie Zelfverwijzer/onbekend

Verwijzers Jeugdhulp kosten in 2021

Kosten obv afgegeven verwijzingen/besluiten 1%

5% 5%

Gecertificeerde instelling

12%

Gemeente Huisarts 24% Jeugdarts / Medisch specialist Rechter, Raad voor Kinderbescherming of Officier van Justitie 52%

Zelfverwijzer/ geen verwijzer

Verwijzers Jeugdhulp in 2021

Huisarts 59% cliënten / 28% kosten Ambulant top 3 = 93% vd kosten

Verblijf Gemeente 33% cl / 57% kosten

top 3 = 96% vd kosten

Gecert. Instelling (GI) 9% cl / 8% kosten

Gedwongen Kader top 1 = 100% vd kosten

Rechter, Raad voor Kinderbescherming, Officier van Justitie 100% cliënten / 100% kosten

Gemeente 45% cliënten, 53% kosten

GI 42% cl, 33% kosten

Huisarts 10%/10%

Crisis top 3 = 93% vd kosten

Huisarts 67% cliënten / 56% kosten

Gemeente 17% cl / 22% kosten Gecert. Instelling (GI) 17% cl / 22% kosten

Jeugd - In- en uitstroom per jaar

Instroom en uitstroom per jaar

300

Jeugd Jeugd- -InIn-en enuitstroom uitstroomper perjaar jaar

250 200 150 100 50 0 2019

2020 instroom

2021

uitstroom

Voorbehoud bij voorlopige uitstroomcijfers 2021

JEUGDHULP - PGB

Cliëntaantallen pgb jeugd

Kosten pgb jeugd

2019

2020

2021

19

20

15

cliënten

2019 kosten

Aantal cliënten pgb jeugd 18

2020

207.158 169.693 114.700

Kosten pgb jeugd 250.000

16 200.000

14 12

150.000

10 8

100.000

6 4

50.000

2 0

Castricum 2019

2020

Castricum 2021

2021

2019

2020

2021

Resumé Jeugd

• We zien de kosten jeugdhulp jaarlijks stijgen, voornamelijk veroorzaakt door een stijging van het aantal cliënten in de ambulante jeugdhulp en dure complexe casussen • Conform het landelijk beeld, ontvangt 1 op de 7,5 kinderen jeugdzorg • Groot deel van de kinderen komt in zorg via een verwijzing van derden • De huidige beheersmaatregelen moeten zorgen voor meer grip en sturing op cliëntaantallen en uitgaven (zorgzwaarte/duur), 1e effecten zijn zichtbaar • Hervormingsagenda Jeugd: kabinet zal besluiten nemen over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om dit in de toekomst effectief en beheersbaar te houden; alert zijn op beïnvloedingsmogelijkheden regio

Wmo

Landelijke ontwikkelingen en trends Wmo

• Brief Minister ‘Hoofdlijnen Toekomst Wmo’ • Abonnementstarief Wmo: volumegroei. Monitoring VNG + adviesbureau. • Demografische ontwikkelingen: dubbele vergrijzing • (Langer) zelfstandig thuis wonen van ouderen en ggz-doelgroep • ‘Doordecentralisatie’ Beschermd Wonen van centrumgemeente (Alkmaar) naar regiogemeenten (Castricum) uitgesteld tot (minimaal) 1-1-2024.

Wmo - Leeftijdsopbouw

Verhouding aantal cliënten Wmo BG

Verhouding aantal cliënten HH (excl cliënten schoonm onderst)

Verhouding aantal cliënten hulpmiddelen

cliënten

cumulatief

cliënten

cumulatief

cliënten

cumulatief

<26

12%

12%

<26

1%

1%

<26

8%

8%

26-40

16%

28%

26-40

7%

8%

26-40

3%

11%

41-50

12%

40%

41-50

11%

18%

41-50

3%

15%

51-60

12%

51%

51-60

14%

32%

51-60

8%

23%

61-70

14%

66%

61-70

17%

49%

61-70

13%

36%

71-80

14%

79%

71-80

21%

70%

71-80

23%

58%

81-90

17%

97%

81-90

23%

93%

81-90

30%

88%

>90

3%

100%

>90

7%

100%

>90

12%

100%

WMO begeleiding - Overzicht kosten en cliënt ontwikkeling

Wmo Begeleiding

2019

2020

2021

Werkelijke kosten

€ 1.052.292

€ 1.100.974

€ 1.343.514

5%

22%

315

346

15%

10%

€ 3.495

€ 3.883

-9%

11%

Verschil t.o.v. voorgaand jaar Uniek aantal cliënten

275

Verschil t.o.v. voorgaand jaar Gemiddelde kosten per cliënt Verschil t.o.v. voorgaand jaar

€ 3.827

Wmo Begeleiding – per soort product

Aantal unieke cliënten Zelfstandig en veilig wonen licht Zelfstandig en veilig wonen midden Zelfstandig en veilig wonen zwaar Zinvolle daginvulling licht Zinvolle daginvulling midden Zinvolle daginvulling zwaar Respijtzorg

2019 46 86 15 49 61 12 1

2020 2020 vs 2019 58 26% 96 12% 7 -53% 40 -18% 45 -26% 3 -75% 13 1200%

2021 53 131 13 28 57 1 5

2021 vs 2020 -9% 36% 86% -30% 27% -67% -62%

Kosten excl vervoer en landelijk Zelfstandig en veilig wonen licht Zelfstandig en veilig wonen midden Zelfstandig en veilig wonen zwaar Zinvolle daginvulling licht Zinvolle daginvulling midden Zinvolle daginvulling zwaar Respijtzorg

2019 90.000 379.000 94.000 121.000 254.000 32.000 22.000

2020 2020 vs 2019 178.000 98% 491.000 30% 81.000 -14% 109.000 -10% 171.000 -33% 15.000 -54% 32.000 49%

2021 203.000 704.000 103.000 77.000 196.000 5.000 9.000

2021 vs 2020 14% 43% 27% -30% 15% -66% -73%

Zelfstandig en veilig wonen = begeleiding: Stijging van cliënten 2019-2021, nog grotere stijging in kosten (muv zwaar). Zinvolle daginvulling = dagbesteding: Daling van zowel kosten als aantal cliënten van 2019 naar 2020 bij dagbesteding ivm coronaeffect. Aantal cliënten in 2021 nog onder het niveau van 2019.

Wmo Begeleiding - Kosten zwaar versus Overig

Wmo begeleiding (begel+dagbest) kosten zwaar versus overig Kosten zwaar

Kosten overig

2021

2020

2019

€0 Kosten zwaar Kosten overig

€500.000 2019 €126.135 €843.519

€1.000.000 2020 €95.929 €949.258

€1.500.000 2021 €107.574 €1.180.585

Hoewel kosten gestegen, afgegeven producten zwaar niet toegenomen tov niveau 2019.

Wmo Hulp bij Huishouden ZIN

Maatwerkvoorziening Hulp bij Huishouden ZIN - Heiloo Werkelijke kosten

2019*

2020

Jrk.’21

€ 332.439

€ 429.720

€ 463.908

29%

8%

144

147

13%

2%

€ 2.984

€ 3.156

14%

6%

Verschil t.o.v. voorgaand jaar Aantal cliënten

127

Verschil t.o.v. voorgaand jaar Gemiddelde kosten per cliënt Verschil t.o.v. voorgaand jaar

€ 2.618

*) Per 2019 geldt het abonnementstarief Wmo ook voor Hulp bij Huishouden.

Wmo Schoonmaakondersteuning

Schoonmaak Ondersteuning 2018*

2019*

2020**

2021

€ 216.000

€ 335.000

€ 775.000

€ 940.000

Verschil t.o.v. voorgaand jaar

21%

55%

131%

21%

Aantal cliënten

205

264

324

393

Verschil t.o.v. voorgaand jaar

11%

29%

23%

21%

Gemiddelde kosten per cliënt

€ 1.250

€ 1.531

€ 2.406

€ 2.702

Verschil t.o.v. voorgaand jaar

22%

22%

57%

12%

Werkelijke kosten

*)1-10-2018: AMvB “Reële prijs Wmo” van kracht en een nieuwe cao met loonschaal Huishoudelijke Verzorging (5 treden). **) Het abonnementstarief Wmo geldt voor Schoonmaakondersteuning per 2020. Het eigen aandeel van €12,37 per uur, dat cliënten voorheen betaalden, is extra op het uurtarief naar de aanbieder gekomen.

Wmo Hulpmiddelen

Aantal cliënten met een hulpmiddel 250 200 150 100 50 0 ROLSTOELEN

2019 Cl 2020 Cl 2021 Cl

209 192 162 2019 Cl

VERVOERSVOO RZIENINGEN 183 208 209 2020 Cl

2021 Cl

WOONVOORZIE NINGEN 109 152 132

Kosten hulpmiddelen € 350.000 € 300.000 € 250.000 € 200.000 € 150.000 € 100.000 € 50.000 €ROLSTOELEN

2019 K 2020 K 2021 K

€ 112.801 € 124.500 € 112.267 2019 K

VERVOERSVO ORZIENINGEN € 127.961 € 229.338 € 214.461 2020 K

2021 K

In 2020 en 2021 is een aantal dure incidentele woningaanpassingen gerealiseerd. *) Per 2019 geldt het abonnementstarief Wmo ook voor hulpmiddelen.

WOONVOORZI ENINGEN € 159.580 € 324.553 € 271.289

Resumé Wmo

• We zien bij de Wmo begeleiding een stijging in kosten, veroorzaakt door een toename van het aantal cliënten voor wat betreft de begeleiding. Dagbesteding nog niet op het niveau van 2019. • We zijn een enorme stijging van cliëntaantallen en kosten bij het gebruik van de schoonmaakondersteuning. Het effect van de invoering van het abonnementstarief is hier duidelijk zichtbaar. • In het coalitieakkoord is afgesproken om te werken aan een eerlijkere eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp. Deze wordt echter niet voor 2025 verwacht.

Demo begrotingsmodel en monitoring basisjaar 2021 Ambulant < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000

Verblijf < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000

Overig < 3000 3.000-9.000 9.000-30.000 >30.000

Kosten 2021

Effect op totale kosten Effect Woonplaatsbeginsel

% historische ontwikkeling

Effect op aantal cliënten

Effect op kosten

Beheersmaatrege Demografie Corona-effect len Prijsstijging

Coronaeffect

Prognose 2022

Beheersmaatregelen Kosten 2022

Demo begrotingsmodel en monitoring

Demo monitoringsmodel

Einde presentatie