NIEUW Kadernota 2025 Heiloo d.d. 4 juli 2024
Tekst van het document
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
INHOUDSOPGAVE Voorwoord ......................................................................................................................................................................................................................................... 1 Financiële uitgangspunten ................................................................................................................................................................................................................. 2 Financiële positie ............................................................................................................................................................................................................................... 4 Overzicht Ontwikkeling begrotingssaldo ........................................................................................................................................................................................ 4 Gevolgen Meicirculaire 2024 .........................................................................................................................................................................................................
6 Baten en lasten per programmaonderdeel .................................................................................................................................................................................. 11 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................................................................................................................... 12 PROGRAMMA 1. Een sociale en vitale gemeente ......................................................................................................................................................................... 14 1A. Inwoners en bestuur .............................................................................................................................................................................................................. 14 1B. Samen leven .......................................................................................................................................................................................................................... 16 1C Een veilige gemeente .............................................................................................................................................................................................................
22 Programma 1: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 24 PROGRAMMA 2. Een aantrekkelijke gemeente ............................................................................................................................................................................. 34 2A. Cultuur, recreatie en toerisme ............................................................................................................................................................................................... 34 2B. Economische vitaliteit ............................................................................................................................................................................................................ 35 2C. Een bereikbare gemeente ..................................................................................................................................................................................................... 36 Programma 2: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 37 PROGRAMMA 3.
Een leefbare gemeente ...................................................................................................................................................................................... 40 3A. Wonen en leefomgeving ........................................................................................................................................................................................................ 40 3B. Duurzaamheid en milieu ........................................................................................................................................................................................................ 44 3C. Beheer en onderhoud ............................................................................................................................................................................................................ 51 Programma 3: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 52 PROGRAMMA 4. Een financieel gezonde gemeente ..................................................................................................................................................................... 56 4.
Een financieel gezonde gemeente .......................................................................................................................................................................................... 56 Programma 4: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 57 Bijlage 1: Investeringsplan 2024 - 2028 .......................................................................................................................................................................................... 59 Bijlage 2: Overzicht stand reserves ................................................................................................................................................................................................. 63
VOORWOORD Aan de gemeenteraad, Hierbij presenteren wij u de kadernota 2025 (inclusief de 1e financiële rapportage 2024). De kadernota is de start van de Planning & Control cyclus van de gemeente. Het collegeprogramma Heiloo Natuurlijk! en de bijbehorende kwartaalplanning vormen de basis voor uitwerking van de ambities en mogelijkheden voor 2025. Via de kadernota geeft het college de gemeenteraad actueel inzicht in het meerjarenperspectief en onontkoombare en gewenste beleidsaanpassingen. Daarmee geeft de kadernota de inhoudelijke richting en financiële ruimte aan voor de komende begroting.
Op dit moment verwachten we in 2025 een tekort van iets meer dan € 2,0 mln. In 2026 zien we een oplopend tekort van 3,4 mln., tot 4,8 mln. in 2028. De voornaamste oorzaak van deze tekorten is dat Heiloo – net als alle andere gemeenten – de komende jaren minder geld ontvangt vanuit het gemeentefonds. Wanneer deze landelijke bezuiniging op het gemeentefonds niet wordt teruggedraaid, zullen gemeenten fors moeten bezuinigen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vraagt hier landelijk aandacht voor, maar adviseert gemeenten ook om alvast aan de slag te gaan met het voorbereiden van bezuinigingsmaatregelen. Een discussie over (het niveau van) onze voorzieningen is daarbij niet te voorkomen. Op deze manier kunnen we toewerken naar een financieel stabiele toekomst voor onze gemeenschap. Dit proces wil het college met uw raad starten na het zomerreces. Om in 2025 een structureel sluitende begroting te krijgen doet het college in deze kadernota voorstellen op het gebied van uittreding Ontwikkelingsbedrijf NHN, OZB tarifering, wegenbeheer, budgetten voor participatie en communicatie en inzet Sociaal domein.
Complexe context en financiële onzekerheid De context waarbinnen de gemeente opereert is in de afgelopen jaren steeds complexer geworden. Grote maatschappelijke ontwikkelingen die impact hebben op onze inwoners – zoals het tekort aan woningen, de energietransitie, inflatie en gevolgen voor bestaanszekerheid, vluchtelingenstroom, stikstof en klimaat – volgen elkaar snel op. Tegenover al deze grote opgaven, staat de financiële onzekerheid voor onze gemeente. Deze kadernota 2025 is een weergave van de financiële situatie die we nu kennen. Er is gekeken naar onontkoombare ontwikkelingen en noodzakelijke actualisaties van budgetten.
De opbrengsten van deze maatregelen zijn verwerkt in onderstaande tabel, ze worden, samen met uw wensen en bedenkingen, meegenomen bij het opstellen van de begroting 2025 in het najaar.
2025 en verder We streven naar een gezonde en transparante financiële situatie. Zoals u weet moeten we in Heiloo, net als in vele andere gemeenten in ons land, bezuinigen. Dat gaat ons dorp raken.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
1
Gemeente Heiloo, Raad 08-07-2024
Tot slot Wij nodigen u van harte uit om op basis van deze kadernota uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken in aanloop naar de programmabegroting 2025.
Leeswijzer De kadernota is als volgt opgebouwd. Allereerst geven we aan welke financiële uitgangspunten in de kadernota zijn gehanteerd. Vervolgens wordt de financiële positie weergegeven met de ontwikkeling van het meerjarige (structurele) begrotingssaldo en de gevolgen van de meicirculaire. Daarna volgen de uitwerking van de speerpunten voor 2025 en de financiële mutaties per programma. Tot slot zijn in de bijlagen het actuele investeringsplan en de meerjarige ontwikkeling van de reserves, opgenomen.
Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Heiloo Jorien van Den Beij-Veenstra Gemeentesecretaris
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
Mascha ten Bruggencate Burgemeester
1
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN We hebben bij het opstellen van de kadernota de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
OZB niet-woningen Met ingang van 2024 is in Heiloo het tarief gebruiksdeel en eigenarendeel samengevoegd in het eigenaren deel. Het gebruikersdeel is op 0% gesteld. Het landelijk gemiddelde tarief van eigenaren niet-woningen en gebruikers niet-woningen samen is 0,5605%. Een aansluiting naar het landelijk gemiddeld tarief over 2024 komt uit op een stijging van 76%. Het college stelt voor om de stijging van het tarief voor eigenaren niet-woningen voor 2025 te beperken tot 20,4 % net als bij de eigenaren woning. Het tarief komt daarmee op 0,38207%. Bij de kadernota 2026 wordt samen met de overige dan geïnventariseerde ombuigingsmaatregelen voor 2026 en verder bekeken of, en zo ja hoe, dit verder wordt ingevoerd.
Structureel begrotingsevenwicht Indexering onroerende zaakbelasting (OZB) Extra areaal OZB Indexering subsidies Indexering gemeenschappelijke regelingen Algemene uitkering in constante prijzen Indexering loonkosten Omslagrente
Ad 1) Structureel begrotingsevenwicht Het belangrijkste uitgangspunt is dat er sprake is van een meerjarig sluitende begroting. Een belangrijk toetsingscriterium van het provinciaal financieel toezicht is het structureel en reëel in evenwicht zijn van de begroting. Met structureel evenwicht wordt bedoeld dat structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Dit is dus het begrotingssaldo exclusief de incidentele baten en lasten. Het reëel evenwicht houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de realiteit van de ramingen, waarbij de begroting en meerjarenraming uiteraard volledig dient te zijn.
Ad 3) Extra areaal OZB Voorzichtigheidshalve nemen we alleen extra inkomsten van areaaluitbreiding mee van de woningen die naar verwachting in 2024 worden gerealiseerd. Op basis van de meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) gaan we uit van circa €102.000 aan extra opbrengsten. Ad 4) Indexering subsidies De subsidies worden geïndexeerd met 2,8%. Dit percentage is de nationale consumentenprijsindex (cpi) en is gebaseerd op de verwachting van het CPB.
Ad 2) Indexering OZB inkomsten Uitgangspunt is dat het OZB tarief voor 2025 op het landelijk gemiddelde tarief van 2024 wordt vastgesteld. OZB Woningen Voor eigenaren woning komt aansluiting op het landelijk gemiddelde tarief van 2024 van 0,0909% neer op een stijging van 20,4%.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
Ad 5) Indexering gemeenschappelijke regelingen (GR) De bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen wordt geïndexeerd met het in de regio voorgestelde methodiek. Hierbij is
2
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
uitgegaan van een standaard verhouding 70% (loon) en 30% (prijs). Een GR mag met een onderbouwing afwijken van de 70-30 verhouding. Vanuit de regionale regietafel is voor de begroting van 2025 een gemiddeld indexatiecijfer voor 2025 van 3,9% voorgesteld. Ad 6) Algemene uitkering Conform de huidige methodiek wordt de algemene uitkering van het Rijk doorgerekend op basis van constante prijzen. Dit betekent dat vanaf 2025 hetzelfde prijspeil wordt gehanteerd. In overeenstemming met het financieel toezichtkader van de provincie is vanaf 2026 een stelpost extra middelen jeugdzorg opgenomen ter hoogte van 100% van het landelijk beschikbare bedrag. Ad 7) Indexering loonkosten In de meerjarenbegroting wordt uitgegaan van 4,0% loonkostenontwikkeling in 2025. In onze begroting zitten alleen nog de loonkosten van het bestuur, de griffie en de gemeentesecretaris. De overige loonkosten zitten in de begroting van de werkorganisatie BUCH. De bijdrage aan de werkorganisatie BUCH wordt alleen geïndexeerd opgenomen voor het jaar 2025. Ad 8) Omslagrente We hanteren voor de investeringen een omslagrente van 2,5%.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
3
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
FINANCIËLE POSITIE OVERZICHT ONTWIKKELING BEGROTINGSSALDO
In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het begrotingssaldo weergegeven sinds het vaststellen van de programmabegroting 2024. (x € 1.000,-) Begrotingssaldo na raad 6-11-2023 2e Firap Heiloo Begrotingssaldo na raad 21-12-2023 Subsidie compensatie gederfde huurinkomsten bibliotheek Bestuursopdracht gemeentewerf Heiloo Uitbreiding investering nieuw gemeentehuis Eenmalige compensatie maatschappelijke organisaties Begrotingssaldo na raad 29-1-2024 Afwikkeling faillissement Heiloo Actief Afwikkeling faillissement Het Baafje Route regionale jeugdhulp 2026 NAG 2023 grondexploitaties Heiloo IHP Heiloo Effect kadernota inclusief meicirculaire (x € 1.000,-) A Verwacht begrotingssaldo na raad 8 juli Incidentele baten en lasten B Actuele verwachting totaal incidentele baten en lasten 2025 C = A-B Structureel begrotingssaldo voor toezicht Provincie (excl. incidentele baten en lasten) Totaal ombuigingsvoorstellen college voor 2025 Verwacht structureel begrotingssaldo voor toezicht Provincie Stelpost coalitieakkoord (zolang niet gealloceerd) Verwacht structureel begrotingssaldo voor toezicht Provincie
2024 1.132 395 736 16 23 0 55 642 17 190 0 191 263 530 2024 512
N
2026 1.166 N 451 N 1.617 N 16 N 0 10 N 0 1.643 N 0 0 0 137 V 0 1.856 N 2026 3.362 N
2027 2.140 N 614 N 2.754 N 16 N 0 10 N 0 2.780 N 0 0 0 12 N 0 1.985 N 2027 4.777 N
2028 2.151 614 2.765 16 0 10 0 2.791 0 0 0 18 120 1.872 2028 4.765
0 512 V
999 N 1.024 N
32 N 3.330 N
0 4.777 N
0 4.765 N
0 512 V 109 V 621 V
1.424 400 295 694
1.424 V 1.907 N 300 V 1.607 N
1.478 V 3.298 N 300 V 2.998 N
1.478 3.287 300 2.987
V N V N N N V N N N N V V
2025 1.509 491 1.018 16 0 10 0 992 0 0 15 13 23 2.964 2025 2.023
V N V N N V
N N N N
V V V V
N N N N N
S S S S S
N
V N N
S S S S S S
N
V N V N
S S
Opmerking: Om te komen tot het structureel begrotingssaldo (rij C) zorgt een incidenteel last of nadeel voor een verbetering van het begrotingssaldo, doordat deze uit het verwachte begrotingssaldo (rij B) wordt gehaald. - De “N” achter het cijfer staat voor Nadeel en de “V” voor Voordeel
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
4
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
Ontwikkelingen: autonoom en ambities/wensen Om het (structurele) begrotingssaldo beter in perspectief te kunnen plaatsen is het van belang om een aantal ontwikkelingen te benoemen die mogelijk invloed hebben op het (toekomstige) begrotingssaldo waarvan de financiële gevolgen en dekking nog niet bekend is. College en raad dienen hierover nog keuzes te maken, mede in het licht van de te voeren takendiscussie.
Stelposten Bij de beoordeling van het begrotingssaldo is het van belang eventuele stelposten in de begroting onder de aandacht te brengen. Er staan nog 2 stelposten in de begroting vanaf 2024. -
Verhoging investeringskrediet A9, Vennewatersweg, Stationsweg Herinrichting 't Loo Herinrichting Stationsgebied Geluidswal A9 Aanleg rotonde Malevoort Geluidsmaatregelen Ypestein Groenbeleids- en beheerplan Beleidsplan snippergroen Verduurzaming vastgoed en vastgoedplan Structurele middelen ondermijning (vanaf 2025) Uitvoering parkeerbeleidsplan Uitvoering Mobiliteitsplan Uitvoering fietsbeleidsplan
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
-
5
Uitvoeringsprogramma Heiloo Natuurlijk!: als dekking voor de ambities uit het collegeprogramma is in de begroting deze stelpost van circa € 300.000 opgevoerd. Zie voor de hoogte van deze stelpost de tabel Ontwikkeling begrotingssaldo onder Financiële positie blz 4 Taakstelling maatschappelijk vastgoed In het raadsvoorstel over de renovatie van de muziek- en dansschool is een taakstelling € 20.000 opgenomen op het maatschappelijk vastgoed als dekking voor de extra kapitaallasten. De invulling van deze taakstelling moet nog nader worden uitgewerkt.
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
GEVOLGEN MEICIRCULAIRE 2024
Om de raad een zo actueel mogelijk financieel perspectief te presenteren zijn in deze kadernota de effecten van de meicirculaire 2024 verwerkt. De laatste circulaire van het rijk die is verwerkt in de begroting is de septembercirculaire 2023 geweest. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. De jaarlijkse voeding van het gemeentefonds (positief of negatief) wordt het accres genoemd. In onderstaande tabel worden de financiële gevolgen van de meicirculaire 2024 gepresenteerd ten opzichte van de septembercirculaire 2023 Nr (bedragen x € 1.000) Beginstand (sept. circulaire 2023)
2024
2025
2026
2027
2028
38.786
38.979
35.717
35.973
35.973 2.480
1
Accres en uitkeringsbasis
28
897
2.367
2.327
2
Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2023
219
0
0
0
0
3
Hoeveelheidsverschillen
98
87
85
85
86
4
Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden
29
29
27
28
28
5
Werkdrukverlaging jeugdbescherming
25
25
24
24
24
6
Vrijval reservering compensatieregelingen Voogdij 18+
0
26
25
25
25
7
Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg
-23
0
0
0
0
8
Besparingsverlies Jeugd
9
Landelijke Vreemdelingen Voorziening
10 Uitvoeringskosten Omgevingswet 11 WOZ-waarden mutaties / Maatstaf ozb: WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven 12 Participatie (IU) 13 Actualisering stelpost onderzoek Jeugdzorg 14 Stelpost ruimte onder BCF-plafond 15 Overige 16 correctie vanuit 2023 Stand na meicirculaire 2024 Effect meicirculaire 2024
0
409
0
0
0
-16
0
0
0
0
100
0
0
0
0 -397
-47
-397
-397
-397
146
120
149
152
149
0
0
-75
-87
-107
584
584
0
0
0
13
9
1
1
5
40.033
40.768
37.923
38.131
38.267
1.247
1.789
2.206
2.158
2.293
-29
-27
-28
-28
92
Mutaties met gevolg voor saldo 4 Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden
-29
8 Besparingsverlies Jeugd 12 Participatie (IU) Effect op begrotingssaldo van de meicirculaire 2024
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
-450 -146
-120
-149
-152
-149
1.073
1.190
2.030
1.978
2.116
6
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
1.
Accres en uitkeringsbasis De accressen voor de loon- en prijsontwikkeling (LPO-accres) zijn van 2024 tot en met 2028 bijgewerkt.
2.
Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2023 Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2023 € 573 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2023 werd al een voorschot van € 359 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 214 miljoen extra en dit bedrag wordt in 2024 incidenteel toegevoegd.
3.
Hoeveelheidsverschillen De algemene uitkering fluctueert doordat een aantal maatstaven zijn gewijzigd sinds de meicirculaire. Het gaat met name om het aantal huishoudens met lage inkomens, jongeren, bedrijfsvestigingen en het aantal inwoners 75 jaar en ouder.
4.
Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet via het gemeentefonds € 40 miljoen aan structurele middelen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn voor 2023 incidenteel aan gemeenten beschikbaar gesteld. De toekenning vanaf 2024 zal structureel plaatsvinden om gemeenten verder in staat te stellen om strategisch en doelgericht te handelen en hun activiteiten uit te breiden zoals het verdubbelen van het gebruik van schuldhulpverlening en het bevorderen van activiteiten om armoede onder kinderen te bestrijden. Effect Heiloo ongeveer € 29.000 (structureel). Deze middelen worden beschikbaar gesteld aan Zaffier.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
7
5.
Werkdrukverlaging jeugdbescherming In oktober 2023 hebben het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en de VNG een bestuurlijk akkoord gesloten over het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering door de gecertificeerde instellingen (GI’s). Hiervoor is € 60 miljoen benodigd. In het bestuurlijk akkoord is afgesproken dat het ministerie van JenV vanaf 2024 structureel jaarlijks € 30 miljoen bijdraagt aan deze werkdrukverlaging. Het bestuurlijk akkoord is van kracht, tot het moment dat een wettelijke regeling voor het Toekomstscenario of een wettelijke regeling voor een landelijk tarief voor maatregelen van jeugdbescherming en jeugdreclassering in werking treedt, al dan niet als onderdeel van een wettelijke regeling ter implementatie van de Hervormingsagenda. Met het bestuurlijk akkoord zijn afspraken gemaakt hoe gemeenten en GI’s aan de hand van het inlooppad stapsgewijs toewerken naar het landelijk tarief. Met dit inlooppad wordt het landelijk tarief en de daarbij passende werkdruk zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk 1 januari 2026 gerealiseerd. In onze aangepaste begroting (na de 1e firap 2024) is – via de per 1-1-2024 verhoogde tarieven van de gecertificeerde instellingen – hier al rekening mee gehouden.
6.
Vrijval reservering compensatieregeling Voogdij 18+ In de meicirculaire 2022 is het budget van de integratieuitkering Voogdij 18+ overgeheveld naar de algemene uitkering. Op de integratie-uitkering is een reservering achtergebleven voor eventueel nog toe te kennen compensatieregelingen. Dit restbudget (€ 32,1 miljoen) wordt nu voor 2025 en verder overgeheveld naar de algemene uitkering.
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
7.
Compensatieregeling niet beoogde kosten Jeugdzorg Voor het verlenen van de specifieke uitkering compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg in 2024 wordt € 60 miljoen vanuit het gemeentefonds overgeboekt naar de begroting van het ministerie van VWS. Vanuit de algemene uitkering wordt € 27,9 miljoen overgeboekt. Het overige deel van de € 60 miljoen (€ 32,1 miljoen) wordt overgeboekt vanuit het restantbudget van de integratie-uitkering Voogdij 18+. Dit budget wordt ingezet om de gemeenten te compenseren voor de niet beoogde kosten van 2022 en 2023 na inwerkingtreding van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel. Indien er in 2024 sprake is van onderuitputting binnen deze regeling, dan zullen de resterende middelen weer terugvloeien naar het gemeentefonds.
8.
Besparingsverlies Jeugd In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing op Jeugdzorg opgenomen die oploopt naar structureel € 511 mln. vanaf 2027. De geraamde besparing van € 500 mln. in 2025 kan nog niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Daarom wordt incidenteel € 500 mln. toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Effect Heiloo: € 409.300 meer algemene uitkering incidenteel in 2025. Hier tegenover staat dat de stelpost (€ 450.000 (N)) die hiervoor is opgenomen moet worden afgeraamd. Per saldo is het effect op het begrotingssaldo € 40.700 negatief.
9.
Landelijke Vreemdelingen Voorziening Het pilotprogramma voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) had oorspronkelijk een looptijd van 2019 tot en met 2021. In afwachting van een mogelijke structurele regeling heeft het kabinet, in overleg met de VNG, besloten de
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
pilot te verlengen tot en met 31 december 2024. De middelen aan de gemeenten met een LVVvoorziening worden sinds 2022 verstrekt via een specifieke uitkering. Zie ook paragraaf 2.2-6 van de septembercirculaire 2022. Een gedeelte hiervan wordt bekostigd door een uitname uit het gemeentefonds. Omdat de uitname in 2023 niet heeft plaatsgevonden, zijn in deze circulaire de uitnamen opgenomen voor 2023 en 2024. Het gaat om respectievelijk € 4,4 miljoen en € 10,3 miljoen (in totaal € 14,7 miljoen). Het bedrag in 2024 is hoger, doordat de kostprijs voor LVV-plekken is aangepast. De bijbehorende middelen worden onttrokken aan het cluster Sociale basisvoorzieningen. 10. Uitvoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van deze € 71,5 miljoen in 2024 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Op de aanvullende post bij het ministerie van Financiën staat nog een reservering van in totaal ruim € 80 miljoen in 2025 voor gemeenten.
Deze middelen zullen naar verwachting in een volgende circulaire worden toegevoegd aan het gemeentefonds. De gemeenten ontvangen een uitkering op basis van een vast bedrag (15 procent van het totaal), het aantal inwoners (60 procent) en landoppervlak (25 procent). 11. WOZ-waarden mutaties De algemene uitkering houdt rekening met de belastingcapaciteit die een gemeente heeft. Concreet betekent
8
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
dit dat de aanwezige WOZ-waarde in de gemeente Heiloo een aftrekpost vormt op de algemene uitkering. Door de groei van de WOZ-waarden in Heiloo wordt de aftrekpost op de algemene uitkering groter.
de begeleiding van één beschutte werkplek. De drempelbedragen zijn in deze circulaire aangepast vanwege de loon- en prijsbijstelling en de structurele verhoging. Het drempelbedrag voor 2024 is € 11.300. Door het gebruik van historische cijfers blijft het aandeel van individuele gemeenten in het verdeelmodel beschut werk ongewijzigd ten opzichte van de meicirculaire 2022. Deze middelen worden 1-op-1 overgeheveld naar Zaffier, die de Wsw voor ons uitvoert.
Naast de WOZ waarden van een gemeente heeft ook het landelijke rekentarief dat het Rijk hanteert een effect. Het nieuwe rekentarief wordt gecorrigeerd met de inflatie in 2023, zoals door het CPB vastgesteld op 6,3% volgens de prijsindex Nationale Bestedingen. 12. Integratieuitkering (IU) Participatie De omvang van deze integratie uitkeringen Participatie wijzigt met name door de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2024 (€ 113,3 miljoen in 2024, aflopend naar € 93,7 miljoen in 2029). Ook de verdeling van de bedragen per gemeente wijzigt in de eerste plaats door actualisatie van de verdeling van de Wswmiddelen. Deze is gebaseerd op de gerealiseerde omvang van de sociale werkplaatspopulatie (gemeten in standaardeenheden (SE) per betalende gemeente) zoals die bekend is uit het voorgaande jaar en een inschatting van de blijfkansen in de sociale werkplaats. De Wsw-verdeling vanaf 2024 is geactualiseerd met de realisaties van het gemiddeld aantal SE in 2023 en de blijfkansen voor de jaren 2024 tot en met 2029. Daarnaast is sprake van wijzigingen in de verdeling van de bedragen per gemeente door aanpassing van de drempelbedragen in de verdeling van de middelen voor beschut werk. De drempelbedragen geven (afgerond op honderdtallen) weer wat het gemiddelde bedrag is dat in het betreffende jaar beschikbaar is voor de begeleiding van beschut werk.
Iedere gemeente ontvangt ten minste budget voor de financiering van
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
13. Actualisering stelpost onderzoek Jeugdzorg In onze begroting wordt rekening gehouden met een bedrag aan extra algemene uitkering van het rijk als gevolg van de arbitragezaak over de jeugdzorgmiddelen. Een en ander heeft ook betrekking op de hervormingsagenda Jeugd. Op basis van de laatste informatie moet deze stelpost bij worden gesteld. 14. Stelpost ruimte onder het BCF-plafond Op basis van de ruimte onder het plafond van het jaar 2023 van € 573 miljoen (zie ook punt 2.), wat overeenkomt met ongeveer 19 punten van de uitkeringsfactor, mag je in de begroting 2025 een structurele stelpost opnemen. De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren)begroting. Wel adviseert het ministerie van BZK, gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de ruimte, om voorzichtig te zijn met het opnemen van een raming voor dit dekkingsmiddel. Wij stellen voor om voor 2024 de volledige ruimte als stelpost te begroting. 19 uitkeringspunten betekent € 584.250 extra algemene uitkering in 2024. Voor 2025 begroten wij het zelfde bedrag.
9
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
15. Overige Dit betreft een aantal kleinere mutaties voor onder meer gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen en Wmo hulpmiddelen. 16. Naast bovenstaande effecten voor de algemene uitkering 2024 en verder is in de meicirculaire 2024 aangegeven dat de uitkeringsfactor 2023 wordt opgehoogd met 3 uitkeringspunten. Dit levert onze gemeente € 92.340 meer algemene uitkering 2023 op
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
10
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMAONDERDEEL
Hieronder worden de baten en lasten per programmaonderdeel gepresenteerd:
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
11
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
In onderstaande tabel worden de incidentele baten en lasten getoond per programmaonderdeel: Pr.
2025
1b
Korte omschrijving Incidenteel exploitatie Invoering jeugdhulpmedewerker bij huisartsen
2026
2027
2028
1b
Aanpak huisvesting en begeleiding statushouders en opvang asielzoekers
40 N
-
-
-
231 N
-
-
-
1b
Zaffier herijking minimabeleid
33 N
32 N
-
-
1b
Brede Spuk mantelzorg, soc. basis en eenzaamheid
68 V
-
-
-
1b
Brede Spuk gezondheid
102 V
-
-
-
2b
Oprichten juridische BIZ Heiloo
30 N
-
-
-
3a
Doorbelasting projectkosten A9
117 N
-
-
-
3a
Bestuursopdracht Lagelaan
26 N
-
-
-
3c
Afschrijving ineens aansluiting A9
-
-
3.986 N
-
4
Incidentele uitname algemene uitkering door Rijk
-
-
4
Storting reserve Bovenwijkse voorzieningen
2.256 V
701 V
1.470 V
-
Totaal exploitatie
1.258 V
669 V
2.516 N
692 N
-
0
Incidenteel reserves 3a
Winstneming grexen
-
-
-
-
3a
Fietspad Boekelermeerdijk (voorbereiding)
-
-
-
-
3a
Plan fietsverbinding NABO’s Heilooërbos
-
-
-
-
3b
Doorschuiven klimaat gelden (incl. Warmtetransitie)
-
-
-
-
3c
Afschrijving ineens aansluiting A9
-
-
3.986 V
-
3c
Boekwinst grondverkopen Zandzoom
-
-
-
-
4
Eenmalige compensatie maatsch. organisaties (amendement A1)
-
-
-
-
4
Storting reserve Bovenwijkse voorzieningen
2.256 N 701 N 1.470 N
Totaal reserves
2.256 N 999 N
Totaal incidentele baten en lasten
701 N 32 N
2.516 V 0
0 0
Conform de financiële verordening van de gemeente Heiloo worden incidentele baten en lasten opgenomen vanaf een bedrag van € 25.000.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
12
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
13
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE 1A. INWONERS EN BESTUUR
Dienstverlening, communicatie en participatie Wat willen we bereiken? Als betrouwbare, toegankelijke gemeente staan we klaar voor iedereen: inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen voor een samenhangende aanpak waarin dienstverlening, communicatie en participatie naadloos op elkaar aansluiten. We houden vast aan wat al goed werkt en staan tegelijkertijd open voor vernieuwingen en verdere integratie. Ons streven is om onze wettelijke taken niet alleen te vervullen, maar ook de kwaliteit en dienstverlening te verbeteren, waarbij we het digitale waar mogelijk omarmen en persoonlijk contact bieden waar dat de meeste waarde toevoegt. De kwaliteit van ons contact met inwoners en ondernemers is essentieel. Daarom zorgen we ervoor dat onze medewerkers hun rol begrijpen, voldoende kennis hebben en dit laten zien in hun houding en gedrag. Transparantie van onze besluiten is voor ons belangrijk. We maken het eenvoudig om informatie over de besluiten van het college en de raad te vinden.
Dienstverlening, communicatie en participatie gaan hand in hand. In zowel onze dienstverlening, communicatie en participatie zijn we helder, direct en servicegericht. Of het nu gaat om een inwoner, ondernemer of partner in onze benadering zijn we proactief, ondersteunend en klantgericht., De gemeente vervult verschillende rollen; de gemeente maakt beleid, is handhaver, dienstverlener en soms regisseur. Onze communicatie en participatie aanpak is passend bij de rol die de gemeente vervult. Onze ambities: • Zoveel mogelijk digitale diensten, met persoonlijke ondersteuning waar nodig. • Inclusiviteit voorop: iedereen doet mee. • Open, begrijpelijke en actuele communicatie, zowel online als offline. • Transparante, openbare informatie. • Actieve betrokkenheid: we luisteren, betrekken en waarderen ieders inbreng en reageren snel, duidelijk en oplossingsgericht. • We streven ernaar dat inwoners zich erkend en begrepen voelen in het contact met de gemeente.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
De website van de gemeente ondergaat in 2026 een transformatie. Dit verbetert de toegankelijkheid en actieve informatievoorziening. Participatie staat centraal in alles wat we doen. We luisteren naar onze inwoners en ondernemers en betrekken hen bij elk beleidsterrein. We verankeren en verbeteren participatie binnen onze organisatie Wat gaan we daarvoor doen: •
14
Brieven Burgerzaken in B1-niveau: Samen met de bibliotheek pakken we dit op, zodat onze communicatie helder en toegankelijk is voor iedereen.
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
•
Klantreisanalyse bij Burgerzaken: In samenwerking met de bibliotheek doorlopen we de processen van burgerzaken om deze te optimaliseren. • Modernisering van Formulieren: We maken een moderniseringsslag, te beginnen bij het huwelijksformulier, om onze dienstverlening moderner en inclusiever te maken. • Toegankelijkheid en Begrijpelijkheid: We zorgen voor betere toegankelijkheid van informatie, zoals werkzaamheden in de straat, en zorgen dat deze begrijpelijk is. • Participatiebeleid: We geven het participatiebeleid een prominente plaats in onze organisatie,. • We bereiden de introductie van een nieuwe website voor en zorgen ervoor dat ook de andere sociale mediakanalen ondersteunen in onze open, begrijpelijke en actuele communicatie. Door deze benadering te volgen zorgen we er voor dat onze gemeente zich ontwikkelt op een wijze waarbij transparantie, inclusiviteit en betrokkenheid vooropstaan. We maken duidelijke keuzes en communiceren actief over zaken die van invloed zijn op onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
Hoe zien we of we dat bereiken? • Klanttevredenheid: We streven naar een 7,5 voor het klantcontactcentrum en een 8 voor de balie. We verbeteren continu op basis van klantfeedback. • Opvolging Feedback: We passen verbeteringen toe vanuit klantsuggesties en controleren of we klanten binnen twee dagen terugbellen. • Communicatieprioriteiten: We maken duidelijke keuzes in onze communicatie, gericht op maatschappelijke impact en maken werk van een meer toegankelijke website en begrijpelijke brieven. • Resultaten Participatie: De inzichten uit participatiebijeenkomsten gebruiken we direct in onze advisering en beleidsuitwerking en in de verbetering van onze processen. Dienstverlening/Burgerzaken: • Minimaal vier (standaard) burgerzaken brieven worden herschreven op taalniveau B1 (eenvoudig Nederlands) • Minimaal vier aanvraagprocessen voor burgerzakenproducten worden samen met inwoners via een zgn. klantreis doorlopen. Aan de hand van de hierbij verkregen feed back worden deze processen waar mogelijk (nog) klantvriendelijker ingericht. • Onze burgerzaken formulieren worden genderneutraal gemaakt
15
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
1B. SAMEN LEVEN De gemeente Heiloo richt binnen het sociaal domein haar aandacht op de volgende drie opgaven: 1. Gezond kansrijk opgroeien 2. Gezonde leefstijl & leefomgeving 3. Gezond & Vitaal ouder worden
Landelijke autonome ontwikkelingen maken dat veel gemeenten voor financiële uitdagingen komen te staan, zo ook de gemeente Heiloo. Parallel aan het opstellen van deze kadernota is er een inventarisatie gaande ten aanzien van mogelijke bezuinigingen. Afhankelijk van de gesprekken met de raad kan er uitvoering gegeven worden aan de doelen die in deze kadernota benoemd worden.
De ingezette samenwerking met de maatschappelijke partners, ondernemers en inwoners zetten we voort en organiseren we langs de drie opgaven.
Inleiding In Heiloo ligt er een sterk fundament van activiteiten, verenigingsleven, betrokken partners en inwoners, actieve vrijwilligers en onmisbare mantelzorgers. Ook zijn er inwoners die meer aandacht vragen en als gemeente willen we een goede sociale basis faciliteren. Binnen het sociaal domein zijn er verschillende organisaties, diensten en voorzieningen om de leefbaarheid van onze inwoners te vergroten en om participatie in de maatschappij te bevorderen.
GEZOND KANSRIJK OPGROEIEN: Invoering jeugdhulpmedewerker bij huisartsen Wat willen we bereiken? De huisarts is één van de belangrijkste verwijzers naar de jeugdhulp. In het kader van de beheersmaatregelen heeft de raad middelen beschikbaar gesteld om de samenwerking met de huisartsen te versterken. De jeugdhulpmedewerker bij de huisarts speelt hierin een sleutelrol door: a) het preventief oppakken van eenvoudige hulpvragen zodat deze niet tot een doorverwijzing leiden, b) het toevoegen van jeugdhulpdeskundigheid aan de huisartsenpraktijk waardoor passender verwezen wordt naar specialistische jeugdhulp, indien nodig; c) een verbindende rol naar het sociaal team zodat (gezins)problematiek integraal wordt opgepakt. Uit de verkennende gesprekken met de huisartsen in Heiloo blijkt dat er veel belangstelling en bereidheid is om de functie jeugdhulpmedewerker op te nemen in de praktijk. De autonome ontwikkelingen omtrent de huisvestingsproblematiek is echter wel van invloed op een effectieve inzet van de jeugdhulpmedewerker.
We blijven ook in 2025 inzetten op preventie met als doel het terugdringen van gezondheidsachterstanden onder inwoners in Heiloo. Op basis van het ‘Integraal Beleidskader sociaal domein 2023 t/m 2026 ‘Iedereen doet mee!’ en het ‘Gebiedsplan Sociale Basis’ staat Heiloo voor verschillende opgaven. De komende decennia neemt de zorgvraag landelijk toe, onder meer vanwege de vergrijzing In het realiseren van deze opgaven wordt de gemeente ondersteunt door de landelijke akkoorden ‘Integraal Zorg Akkoord’ (IZA), ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ (GALA) en de hervormingsagenda jeugd. In deze akkoorden trekken de zorgsector, de lokale overheden en de samenleving samen op. Het doel van deze akkoorden is om de zorg in de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
16
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente voert intensief overleg met betrokkenen om de gewenste inzet van de jeugdhulpmedewerker en een werkplek in of nabij de huisartspraktijk te realiseren. Dit leidt tot een verdeelplan voor de beschikbare formatie over de huisartsenpraktijken in Heiloo en de realisatie en oplevering van de werkplek(ken) voor de jeugdhulpmedewerker.
met in totaal 11 pilotscholen. In april 2025 is op elke pilotschool een ‘maatwerkteam’ actief met daarin de benodigde expertise vanuit zorg en onderwijs. In het maatwerkteam zitten in ieder geval een intern begeleider en een toegangsmedewerker van de gemeente. Het doel van het maatwerkteam is dat zij zo snel mogelijk een hulpof ondersteuningsbehoefte signaleert, afweegt welke hulp er nodig is en daarvoor de benodigde eerste stappen zet. Het team functioneert laagdrempelig, waardoor kinderen en ouders sneller aanlopen voor hulp.
Hoe zien we of we dat bereiken De beschikbare formatie jeugdhulpmedewerker is in overleg verdeeld tussen de huisartspraktijken en er is een werkplek voor de jeugdhulpmedewerker gerealiseerd in of nabij de deelnemende huisartspraktijken.
Hoe zien we of we dit bereiken? Korte termijn: meer preventieve inzet Lange termijn: minder specialistische jeugdhulp
Aansluiting jeugd en onderwijs Wat willen we bereiken? Dat elk kind zich optimaal kan ontwikkelen. Dit willen we doen door de verschuiving te maken richting sociale basis. Dit betekent dat we meer investeren in preventieve inzet. Het doel is dat we specialistische jeugdhulp terugdringen.
Cultuureducatie met Kwaliteit-4 Wat willen we bereiken? Verduurzamen van cultuureducatie in het curriculum van het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Dit draagt bij aan talentontwikkeling en vermindering van kansenongelijkheid in het onderwijs.
In het kader van passend onderwijs, is het doel dat elk kind een passende plek krijgt/heeft, zo nabij mogelijk. Deze inclusieopgave kan gevolgen hebben voor de onderwijshuisvesting. De financiële gevolgen ten aanzien van inclusie zijn in het 'Integraal Huisvestingsplan geraamd.
Wat gaan we daarvoor doen? De muziek- en dansschool Heiloo voert hiervoor een programma uit samen met de scholen. Het betreft voortzetting van CMK-3, dat dit jaar afloopt. CMK-4 loopt van 2025-2029. Het rijk financiert de helft van de kosten. Wij moeten co-financieren. Plein C coördineert de aanvragen binnen de provincie Noord-Holland. Wij doen mee en dragen bij aan dit project. De jaarlijkse bijdrage van Heiloo voor 2025 e.v. bedraagt € 19.926.
Hoe gaan we dat doen? Het faciliteren van collectieve jeugd- en ondersteunende voorzieningen in afstemming en samenwerking met reeds aanwezige voorzieningen. In het kader van preventieve aansluiting jeugdhulp in het onderwijs zijn in het voortgezet onderwijs de Jeugd en Schoolteams actief. Onder de noemer SOOS (Sterke ondersteuning op school) start het primair onderwijs in de pilotgebieden Heerhugowaard Noord, Alkmaar Noord en Castricum
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
Hoe zien we of we dat bereiken? Opname van cultuureducatie in de curricula van de scholen basisonderwijs en versterking CKV-onderwijs in het voortgezet onderwijs.
17
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
GEZONDE LEEFSTIJL & LEEFOMGEVING Woonzorgvisie Wat willen we bereiken? De woonzorgvisie legt de basis voor verdere prestatieafspraken of uitvoeringsprogramma's waarin duidelijk wordt vastgelegd welke plannen op welk moment worden uitgevoerd om te voorzien in huisvesting, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen.
Schuldhulp aan inwoners: Voor inwoners zetten we in 2025 nog steviger in op preventie om te voorkomen dat inwoners in de schulphulpverlening terecht komen. Vanuit het rijk zijn er extra middelen beschikbaar gekomen voor de aanpak geldzorgen, armoede en schulden. Wat gaan we daarvoor doen? We zien dat de ondersteuning aan ondernemers in Heiloo op schulden komende jaren structureel nodig is. Deze ondersteuning wordt door Zaffier geleverd. Om dit komende jaren te kunnen doen heeft Zaffier extra formatie nodig, deze afweging hangt samen met de bredere afweging wat iedere GR kan doen om samen met de gemeente te besparen.
Wat gaan we daarvoor doen? Op basis van de in 2024 vastgestelde factsheet met daarin onder andere een prioriteitenlijst van behoeften en knelpunten per doelgroep, worden in 2025 bestuurlijke keuzes gemaakt om meer woningen beschikbaar te stellen voor kwetsbare groepen binnen de mogelijkheden van de woonvoorraad. Op basis van de bestuurlijke keuzes wordt de woonzorgvisie verder uitgewerkt.
Hoe zien we of we dat bereiken? De ondernemers die schuldhulpverlening nodig hebben krijgen deze. De inzet van preventieve instrumenten waaronder het Formulierenpunt en de Budgetwinkel wordt gemonitord vanuit Zaffier en maakt onderdeel uit van de begrotingscyclus van Zaffier. Op basis van een evaluatie wordt bepaald of deze instrumenten ook ná 2025 worden ingezet.
Hoe zien we of we dat bereiken? Een toename van het aantal plekken waar kwetsbare groepen, waaronder ouderen, kunnen wonen met de zorg en begeleiding die nodig is. Schuldhulpverlening Wat willen we bereiken? Schuldhulp aan ondernemers: We zien dat de groep ondernemers in schuldhulpverlening én de behoefte aan ondersteuning structureel groter is geworden. Bij invoering van de wettelijke taak in 2021 om ook ondernemers met schulden te ondersteunen ging het nog om een zeer beperkte groep. De coronaperiode heeft invloed op deze ontwikkelingen en vanuit bijvoorbeeld de TOZO (Tijdelijke Overbrugging Zelfstandige Ondernemers) is er meer aandacht voor ondernemers gekomen. De behoefte aan ondersteuning is blijvend. Dit vraagt om een meer structurele inzet om ondernemers goed te kunnen ondersteunen.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
Onderwijs nieuwkomers/anderstaligen Onder nieuwkomers verstaan we: • Statushouders: volwassenen en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s); • Asielzoekers: volwassenen en amv’s • Oekraïense vluchtelingen. Wat willen we bereiken? Naar verwachting neemt het aantal nieuwkomers de komende tijd toe door het groeiend aantal migranten dat naar Nederland komt. Naast huisvesting, onderwijs en begeleiding spant de gemeente zich extra in op het toe leiden naar werk. Dit om nieuwkomers snel
18
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
te laten integreren en potentiële nieuwe arbeidskrachten goed te benutten op de krappe arbeidsmarkt.
Hoe zien we of we dat bereiken Deze wettelijke taak wordt belegd met een opdracht aan de werkorganisatie. Hiervoor is er in 2024 een bestuursopdracht voorgelegd waarin deze taken zijn geborgd voor 2024-2025. Daarmee wordt structureel ingezet op statushouders en voor minderjarigen specifiek op onderwijs. Hiermee voorkomen we dat mensen niet goed participeren in de samenleving, mogelijk minder zelfredzaam blijven en daarmee later meer zorg en ondersteuning nodig hebben.
De opgave is dat elk kind binnen drie maanden een plek in het (taal)onderwijs krijgt, dat de gemeente voldoet aan haar wettelijke plicht, en dat voor deze kinderen een zorgstructuur is ingericht. Deze opgave geldt op onderwijs ook voor minderjarigen die asiel aanvragen en tijdelijk opgevangen worden in een gemeente en voor Oekraïense minderjarige vluchtelingen. De opgave op onderwijs is het waarborgen van voldoende capaciteit in de Internationale taalklassen in zowel het Primair Onderwijs en Voortgezet Onderwijs (ISK en ITK).
Asielopvang De spreidingswet is vanaf 1 februari 2024 van kracht. Hiermee worden gemeenten binnen de regio’s verplicht gezamenlijke opvang voor asielzoekers te realiseren. Vanuit de Rijksoverheid wordt dit gefinancierd. Voor minderjarigen asielzoekers is (taal)onderwijs verplicht. Onafhankelijk van de uitvoering van de spreidingswet door het kabinet, neemt de gemeente Heiloo verantwoordelijkheid waar de wet op toeziet. De bestuurlijke keuzes en (regionale) afspraken voor het opvangen van asielzoekers wordt ook vormgegeven in de bestuursopdracht.
Wat gaan we daarvoor doen? In de eerste opvang wordt een statushouder het eerste jaar begeleid naar inburgering, zelfredzaamheid en toeleiding naar werk. Daar waar zorg en ondersteuning nodig is, wordt ingezet door het sociaal team. Kinderen krijgen onderwijs en jongeren 18+ worden, daar waar nodig, begeleidt naar zelfstandigheid, onderwijs of werk. Door een verhoging van de totale instroom van statushouders, asielzoekers en Oekraïners en door personele tekorten in het onderwijs behoeft dit de nodige aandacht. Door de fluctuaties in aantallen leerlingen, is een garantstelling van de gemeente noodzakelijk. Omdat de gemeente Heiloo geen eigen onderwijsvoorziening heeft, maken onze leerlingen gebruik van de taalvoorzieningen in Noord Kennemerland of Midden Kennemerland. Met de schoolbesturen en andere betrokken partijen wordt een dekkend aanbod afgesproken. Daarnaast wordt gemonitord op aanbod en capaciteit. De gemeente zal zich inzetten om eventuele fluctuaties in aantallen op te vangen.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
Herijking Minimabeleid: ontwikkeling minima- en dorpspassen Vooruitlopend op de resultaten van de armoedemonitor is de verwachting dat het aantal mensen met armoedeproblemen steeds verder toeneemt. Daarnaast is regelgeving complex en kan het ingewikkeld zijn om t weten welke regelingen aangevraagd kunnen worden. Toegankelijke instrumenten zijn daarom belangrijk. De ontwikkeling van de een dorpspas kan daarvoor een geschikt instrument zijn. Wat willen we bereiken? Er zijn steeds meer mensen die te maken hebben met armoede en inkomensproblematiek. Daar is een effectief armoedebeleid voor nodig, met de juiste instrumenten.
19
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
Wat gaan we daarvoor doen? In 2024 wordt het minimabeleid herijkt voor alle deelnemende gemeenten aan Zaffier overgedragen. Één van de instrumenten voor een effectief armoedebeleid kan een minima- of dorpspas zijn. De raad is in een raadsinformatieavond hierover geïnformeerd. In het derde kwartaal van 2024 wordt de raad verder geïnformeerd. Invoering van een minima- of dorpspas vindt op zijn vroegst in 2025 plaats.
Rijksontwikkelingen Voor 2025 zien we een aantal maatschappelijke ontwikkelingen als ontwikkelingen bij het Rijk die van invloed zijn op de sociale opgave in Heiloo. De volgende Rijksontwikkelingen zijn inmiddels bekend, echter is het nog niet altijd duidelijk wat dit voor de gemeente betekent. • Hervormingsagenda Jeugd De maatregelen uit de Hervormingsagenda moeten op Rijksniveau leiden tot een besparing van de financiële middelen jeugdhulp oplopend tot structureel 1 miljard vanaf 2027. Het kabinet Rutte IV heeft een extra besparing ingeboekt van 511 miljoen, die volgens afspraak met de VNG voor rekening van het Rijk komt. Deze besparing is conform de richtlijn van de Provincie op een eerder moment al verwerkt als stelpost in de meerjarenbegroting. Dit bedraagt voor de gemeente € 450.000 in 2025 en structureel € 450.000 vanaf 2026. Met betrekking tot deze besparing wordt aangegeven dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd kunnen worden. Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden.
Hoe zien we of we dat bereiken? Door gerichte ondersteuning bereiken we de doelgroep die ook echt ondersteuning nodig heeft op het gebied van armoede en inkomen beter.
GEZOND & VITAAL OUDER WORDEN Versterken van mantelzorgers Wat willen we bereiken? Het versterken van de ondersteuning van en waardering van mantelzorgers. Mantelzorgers voelen zich gezien, gesteund en gewaardeerd. Wat gaan we daarvoor doen? Het ondersteuningsaanbod toegankelijker maken om zo meer mantelzorgers te bereiken en extra inzetten op jonge mantelzorgers. Onderzoeken of de inwoners zich met de huidige mantelzorgcompliment voldoende gewaardeerd voelen. Mantelzorgwaardering herijken.
• Spreidingswet De wet gemeenschappelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (‘spreidingswet’) zorgt voor een (structurele) wettelijke taak voor gemeenten om asielopvangvoorzieningen te bieden. In januari 2024 heeft de eerste Kamer ingestemd met de invoering van de spreidingswet. Vervolgens is nu in het hoofdlijnen akkoord van de nieuwe coalitie het intrekken van deze spreidingswet opgenomen. De implicaties hiervan voor 2025 zijn nog niet bekend.
Hoe zien we of we dat bereiken? Meer mantelzorgers maken gebruik van het aanbod. Er zijn meer jonge mantelzorgers in beeld en behoud van het huidige netwerk. Het ondersteuningsaanbod van de sociale basis en het netwerk van de mantelzorgers is versterkt.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
20
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
• Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (Wams) Dit wetsvoorstel moet ervoor zorgen dat gemeenten en andere organisaties meer armslag krijgen om gestapelde problemen in gezinnen of huishoudens aan te pakken. Nu worstelen professionals in het sociaal domein nog vaak met gegevensverwerking en privacy rond gezinnen met meervoudige problematiek. De wet moet dit probleem verhelpen en daarbij de zogeheten ‘integrale dienstverlening’ vergemakkelijken. De beoogde inwerkingtreding van de Wams is 1 juli 2024, maar met de val van het kabinet is de Wams controversieel verklaard. Verwacht wordt dat de invoering van de Wams vertraging oploopt en daadwerkelijk in 2025 plaats gaat vinden.
• Tegenstrijdige inkomensregelingen Het gaat bij tegenstrijdige inkomensregelingen om een complex samenspel van regels voor belasting, toeslagen en sociale zekerheid die elkaar in de weg zitten. Voor zover bekend zijn nu 10.000 huishoudens hierdoor in de problemen gekomen, buiten hun schuld. Zij moeten toeslagen terugbetalen, waardoor ze onder het bestaansminimum komen. Voorlopige oplossing is dat gemeenten de getroffen huishoudens kunnen helpen door hun inkomen vanuit de bijzondere bijstand aan te vullen tot het bestaansminimum. Omdat de bijzondere bijstand hier gekoppeld is aan specifieke kosten, blijft het onbelast. Daardoor telt het niet mee voor het toetsingsinkomen van de ontvanger en heeft het ook geen gevolgen voor de toeslagen. Dit levert wel extra taken en kosten op voor gemeenten.
• Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt komende jaren herzien binnen het programma Participatiewet in Balans. Hierbij staan vertrouwen, menselijke maat en vereenvoudiging centraal. Het betreft niet alleen het aanpassen van de wet, maar ook het versterken van de vakkundigheid in de uitvoering. Het programma kent de volgende doelen ten aanzien van de herziene Participatiewet: • De wet biedt een passend perspectief op werk en participatie; • De wet (rechten en plichten) is begrijpelijk en goed na te leven; • Mensen voelen zich ondersteund als het gaat om participatie en inkomen; • De wet biedt een doelmatig vangnet: zeker en voorspelbaar; • De wet biedt een toereikend inkomen; • De wet sluit goed aan bij de brede vormgeving van het sociaal domein en het inkomensstelsel. Geplande invoerdatum van de Participatiewet in Balans is 1 januari 2025. De uitvoering van de Participatiewet is gedelegeerd aan Zaffier. De ontwikkelingen rondom de Participatiewet in Balans zijn onderdeel van de P&C-cyclus van Zaffier.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
In de BUCH gemeenten betalen inwoners met een inkomen lager dan 120% van de bijstandsnorm geen eigen bijdrage voor Wmo maatwerkvoorzieningen. • Ontwikkelingen zorgvraag Wmo & Jeugd De verwachting is dat het aantal cliënten wmo de komende jaren toeneemt, dit sluit aan op het voorspelmodel van de VNG en het landelijk beeld. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door toenemende vergrijzing en de ontwikkeling dat ouderen meer langdurig zorg thuis ontvangen. Voor jeugd zien we een toename van de complexiteit van zorg binnen de ambulante begeleiding. Beide ontwikkelingen hebben als effect dat de kosten de komende jaren toenemen. Afgelopen jaren is met de beheersmaatregelen geïnvesteerd in de afvlakking van de toename van kosten. De beheersmaatregelen hebben geleid tot een effectieve bedrijfsvoering, passend bij de ontwikkeling van de zorgvraag.
21
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
1C EEN VEILIGE GEMEENTE
Inleiding Heiloo is een veilige gemeente. Dat blijkt uit de twee jaarlijkse integrale veiligheidsmonitor en uit de cijfers van de politie. Het behouden van een veilige gemeente vraagt ook om continue aandacht van de BUCH werkorganisatie en haar partners op het gebied van veiligheid. De basis moet qua organisatie, regelgeving en beleid op orde zijn. Aan de hand van drie thema’s wordt hier invulling aan gegeven; organisatorische versterking ten behoeve van openbare orde en veiligheid, voortgang aanpak ondermijning en versterking Bibob.
Aanpak ondermijning Wat willen we bereiken? In het Integraal Veiligheidsbeleidsplan 2024 – 2027 van Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo is ondermijning als een van de prioriteiten benoemd. Het aanpakken van ondermijning vraagt om een lange adem. Daarom blijven we hier ook de komende jaren op in zetten, maar vraagt de problematiek om verbreding en intensivering van de aanpak. Voor een effectieve bestrijding van Ondermijning is brede bestuurlijke en ambtelijke bewustwording én draagvlak noodzakelijk.
Versterking ten behoeve van openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? De doelstellingen uit het Integraal Veiligheidsplan verwezenlijken door uitvoering van het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid.
Wat gaan we daarvoor doen? In het Integraal Veiligheidsbeleidsplan 2024 – 2027 van Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo is ondermijning als een van de prioriteiten benoemd. Het aanpakken van ondermijning vraagt om een lange adem. Daarom blijven we hier ook de komende jaren op in zetten, maar vraagt de problematiek om verbreding en intensivering van de aanpak.
Wat gaan we daarvoor doen? Enerzijds het meer in evenwicht brengen van formatie t.o.v. de (wettelijke) adviestaken OOV. Anderzijds tot het uitvoering geven aan de uitkomsten van het verbetertraject aangaande de interne crisisorganisatie en het formatief borgen van deze taken.
Hoe zien we of we dat bereiken? Het thema ‘Ondermijning’ is voornamelijk bij de afdeling OOV belegd. Deze afdeling toont op dit thema eigenaarschap. Het eigenaarschap bij vakafdelingen voor wat betreft hun mogelijkheden en bevoegdheden lijkt te ontbreken. De ingezette controles en actiepunten ‘drijven’ vooralsnog op de inzet van individuele medewerkers (meer specifiek de projectleider en twee parttime ondersteunende medewerkers) binnen het team OOV. Deze medewerkers werken (nog) niet gestructureerd, procesmatig en planmatig samen binnen de ambtelijke organisatie. Tevens ontbreekt de nauwe samenwerking met (regionale) ketenpartners. Vanuit het bestuur lijkt enkel de burgemeester (portefeuille openbare orde en veiligheid) aangehaakt.
Hoe zien we of we dat bereiken? De huidige situatie laat zien, dat zowel vanuit de huidige werkvoorraad als vanuit de toenemende inspanningen in de voorbereiding en de invoering van de Wet Bibob, voortzetting van de extra capaciteit gewenst is zoals ook aangegeven in de eerste Firap 2024.
1e Firap 2024 / Kadernota 2025
22
Gemeente HEILOO raad 8 juli 2024
…
Bibob Wat willen we bereiken? Door een wijziging van de Wet Bibob kan de aanpak van ondermijnende criminaliteit worden versterkt.
Gezien bovenstaande is het belangrijk dat het project (team en/of leider) op de lange termijn ‘Ondermijning’ inbedt in de bestuurlijke en ambtelijke organisatie. Hierbij wordt ‘veiligheid’ (ofwel: het team OOV) het sluitstuk van een keten van maatregelen die het thema ‘Ondermijning’ organisatie breed tegengaat.
Wat gaan we daarvoor doen? De reikwijdte van de Wet Bibob is vergroot. De Bibob-onderzoeken zijn daardoor structureel arbeidsintensiever. Het gaat om langdurige, intensieve en juridisch complexe trajecten, die bovendien uiterst zorgvuldig moeten worden uitgevoerd. Op korte termijn zal daarom een verdere uitbreiding noodzakelijk zijn, met name om voldoende uitvoering te kunnen geven aan de beleidsregels. Dit is een minimale vereiste om zoveel als mogelijk recht te kunnen doen aan de inzet op de verschillende beleidsterreinen die vallen onder de reikwijdte van de Wet Bibob en welke zijn vastgesteld in de lokale beleidsregels Bibob.
Op dit moment wordt de aanpak van ondermijning uitgevoerd door externe medewerkers (inhuur). Deze inhuur wordt gefinancierd uit de eenmalige projectgelden behorende bij het plan van aanpak Ondermijning (dd. 6 juli 2023). We investeren in structurele uitbreiding van capaciteit om onze aanpak te consolideren en te versterken. Voor wat betreft de BUCH brede aanpak wordt geadviseerd 1 FTE Regisseur Ondermijning en 1 FTE Administratieve en projectmatige ondersteuning te werven. Voor de maatwerkplannen moet structureel € 25.000 per gemeente bijkomen voor het voortzetten van uitvoeren van (bedrijfs)controles, informatieverzameling, etc.