Kadernota 2024 1e Firap 2023
Tekst van het document
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
INHOUDSOPGAVE Voorwoord ......................................................................................................................................................................................................................................... 1 Financiële uitgangspunten ................................................................................................................................................................................................................. 3 Financiële positie ............................................................................................................................................................................................................................... 4 Overzicht structureel begrotingssaldo ........................................................................................................................................................................................... 4 Gevolgen Meicirculaire 2023 .........................................................................................................................................................................................................
9 Baten en lasten per programmaonderdeel .................................................................................................................................................................................. 14 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................................................................................................................... 15 PROGRAMMA 1. Een sociale en vitale gemeente ......................................................................................................................................................................... 18 1A. Inwoners en bestuur .............................................................................................................................................................................................................. 18 1B. Samen leven .......................................................................................................................................................................................................................... 19 1C. Kerngericht en ondersteunend ..............................................................................................................................................................................................
24 1D Een veilige gemeente ............................................................................................................................................................................................................. 24 Programma 1: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 26 PROGRAMMA 2. Een aantrekkelijke gemeente ............................................................................................................................................................................. 36 2A. Cultuur, recreatie en toerisme ............................................................................................................................................................................................... 36 2B. Economische vitaliteit ............................................................................................................................................................................................................ 37 2C. Een bereikbare gemeente .....................................................................................................................................................................................................
37 Programma 2: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 39 PROGRAMMA 3. Een leefbare gemeente ...................................................................................................................................................................................... 44 3A. Wonen en leefomgeving ........................................................................................................................................................................................................ 44 3B. Duurzaamheid en milieu ........................................................................................................................................................................................................ 49 3C. Beheer en onderhoud ............................................................................................................................................................................................................ 54 Programma 3: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 55 PROGRAMMA 4.
Een financieel gezonde gemeente ..................................................................................................................................................................... 63 4. Een financieel gezonde gemeente .......................................................................................................................................................................................... 63 Programma 4: Wat gaat het kosten ............................................................................................................................................................................................. 65
Bijlage 1: Investeringsplan 2023 - 2027 .......................................................................................................................................................................................... 69 Bijlage 2: Overzicht stand reserves ................................................................................................................................................................................................. 75 Bijlage 3: Baten en lasten per taakveld (Totaal).............................................................................................................................................................................. 76 Bijlage 4: Baten en lasten per taakveld (Exclusief bijdrage BUCH) ................................................................................................................................................ 80 Bijlage 5: Baten en lasten per taakveld (Bijdrage BUCH) ............................................................................................................................................................... 84
VOORWOORD Aan de gemeenteraad, De gemeentelijke financiën waren altijd al lastig te voorspellen, maar dat is in de afgelopen jaren nog ingewikkelder geworden. Zo zijn er doorlopende discussies met het Rijk over de omvang van het gemeentefonds. De verdeelmodellen worden geregeld herijkt, met aanzienlijke herverdeeleffecten tussen gemeenten als gevolg. De bekostiging van de Jeugdzorg is een voorbeeld van een dossier waarover veel wordt gediscussieerd. De onderhandelingen tussen het Rijk en de VNG over de Hervormingsagenda verlopen moeizaam; gemeenten wachten op duidelijkheid en willen weten waar ze aan toe zijn.
e
Hierbij presenteren wij u de kadernota 2024 (inclusief 1 financiële rapportage 2023). De kadernota is de start van de Planning & Control cyclus. Het collegeprogramma Natuurlijk Heiloo! en de bijbehorende kwartaalplanning vormt de basis voor uitwerking van de ambities voor 2024. In deze nota geeft het college de gemeenteraad actueel inzicht in het meerjarenperspectief en onontkoombare en gewenste beleidsaanpassingen. Zo geeft de kadernota de inhoudelijke richting en financiële ruimte aan voor de komende begroting. Complexe context en financiële onzekerheid De context waarbinnen de gemeente opereert is in de afgelopen jaren steeds complexer geworden. Grote ontwikkelingen die ingrijpen in de directe leefwereld van onze inwoners – zoals de coronapandemie, energiecrisis, inflatie en gevolgen voor bestaanszekerheid, vluchtelingenstroom, stikstof – volgen elkaar snel op. Bovenop toch al grote maatschappelijke opgaven rond wonen, energietransitie, klimaat, gelijke kansen en bestaanszekerheid .
Financieel ravijn blijft bestaan De verwerking van de financiële mutaties in deze Kadernota levert een sluitend perspectief op voor de jaren 2023 t/m 2025. Hiermee staat de gemeente Heiloo voor de korte termijn er goed voor. Het nieuwe begrotingsjaar 2024 is tot op heden structureel sluitend waardoor er vanuit de provincie geen reden is voor eventueel preventief toezicht voor 2024. Vanaf 2026 heeft de gemeente Heiloo een substantieel financieel tekort voornamelijk door een fors lagere algemene uitkering. In de Voorjaarsnota van het Rijk is op hoofdlijnen de nieuwe financieringsmethodiek van het gemeentefonds bekend gemaakt. Hierbij is duidelijk geworden dat de eenmalige verhoging van de algemene uitkering in 2026 structureel wordt doorgetrokken. Aangezien diverse andere verlagingen, waaronder de opschalingskorting blijven bestaan, is deze verruiming bij lange na niet voldoende om het financiële ravijn vanaf 2026 te kunnen overbruggen. De totale beschikbare algemene uitkering voor alle
De prijzen voor gas en elektra laten inmiddels weer een dalende lijn zien, maar tegelijkertijd heeft de Europese Centrale Bank moeite om de oplopende inflatie te beteugelen. De renteverhogingen die daartoe worden doorgevoerd hebben op zichzelf weer nadelige effecten op de economie. Banken kunnen in de problemen komen en de (hypotheek)rentes zijn fors gestegen. De stikstofcrisis houdt de gemoederen bezig en een eenvoudige oplossing voor dit probleem is er niet. 1e Firap 2023 / Kadernota 2024
1
Gemeente Heiloo, Raad 17 juli 2023
gemeenten is vanaf 2026 circa € 3 mrd lager. Als hier vanuit het Rijk geen verandering in komt, moet de gemeente Heiloo vanaf dat jaar flink ombuigen. En met deze uitkomst is dus ook geen enkele ruimte beschikbaar voor voorstellen die een structurele impact hebben op de begroting. Op dit moment worden nog gesprekken gevoerd tussen het Rijk en de VNG en zijn we hoopvol dat het Rijk deze bezuiniging op de gemeenten terugdraait. We vinden het daarom nu nog te vroeg om in de begroting 2024 al toe te werken naar een structureel sluitende begroting in alle jaren.
bovendien impact hebben op de werkwijze en inhoud van de jaarcontracten (nieuwe vorm dienstverleningsovereenkomsten). Deze vraagstukken moeten in samenhang worden bezien en afgewogen om tot een robuuste organisatie te komen, die onze en de andere drie gemeenten goed kan bedienen. De (financiële) consequenties voor deze ontwikkelingen zijn nog niet in beeld en zijn nog niet verwerkt in deze kadernota en volgen bij de financiële tussenrapportage najaar 2023. In deze kadernota zijn daarom alleen vragen voor ‘nieuw beleid’ en autonome ontwikkelingen opgenomen.
De Miljoenennota die op de derde dinsdag in september wordt gepresenteerd, zal een belangrijk ijkpunt zijn om te bepalen of we als gemeente een ombuigingsproces moeten starten. Mocht het Rijk dan niet met extra middelen komen, dan zullen we bij de Kadernota 2025 voorstellen uitwerken hoe we onze begroting ook in de toekomst sluitend krijgen. We willen uiteraard de gemeenteraad tijdig in dit proces meenemen door de raad de gelegenheid te geven aan de voorkant kaders mee te geven. Het zal hierbij gaan om het minderen of langzamer uitvoeren van onze ambities. Maar ook om te onderzoeken hoe we onze kosten kunnen verminderen en onze inkomsten verhogen. Het is aan de gemeenteraad om hier uiteindelijk keuzes in te maken.
Tot slot Wij nodigen u van harte uit om op basis van deze kadernota uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken in aanloop naar de programmabegroting 2024. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Heiloo
Ciska de Jong Gemeentesecretaris
Optimalisatie aansturing BUCH Het bestuur van de BUCH werkt momenteel in opdracht van de vier colleges aan de herijking van de aansturing en topstructuur van de Werkorganisatie BUCH. De besluitvorming over deze herijking vormt het kader voor verdere doorontwikkeling en inrichting van de werkorganisatie en daaraan verbonden investeringen. Onze werkorganisatie dient toegerust te zijn op de opgaves die we in de toekomst moeten uitvoeren. Ook de uitwerking van collegeprogramma’s brengen organisatie- en formatie vraagstukken voor de BUCH werkorganisatie met zich mee. Beiden kunnen
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Mascha ten Bruggencate Burgemeester
Leeswijzer De kadernota is als volgt opgebouwd. Allereerst geven we aan welke financiële uitgangspunten in de kadernota zijn gehanteerd. Vervolgens wordt de financiële positie weergegeven met de ontwikkeling van het meerjarige (structurele) begrotingssaldo en de gevolgen van de meicirculaire. Daarna volgen de uitwerking van de speerpunten voor 2024 en de financiële mutaties per programma. Tot slot zijn in de bijlagen de meerjarige ontwikkeling van de reserves, het actuele investeringsplan en de baten en lasten per taakveld opgenomen.
2
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN We hebben bij het opstellen van de kadernota de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Ad 3) Extra areaal OZB Voorzichtigheidshalve nemen we alleen extra inkomsten van areaaluitbreiding mee van de woningen die naar verwachting in 2023 worden gerealiseerd. Op basis van de meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) gaan we uit van 100 extra woningen.
Structureel begrotingsevenwicht Indexering onroerende zaakbelasting (OZB) Extra areaal OZB Indexering subsidies Indexering gemeenschappelijke regelingen Algemene uitkering in constante prijzen Indexering loonkosten Omslagrente
Ad 4) Indexering subsidies De subsidies worden geïndexeerd met 3,1% in 2023. Dit percentage is de nationale consumentenprijsindex (cpi) en is gebaseerd op de verwachting van het CPB. Ad 5) Indexering gemeenschappelijke regelingen (GR) De bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen wordt geïndexeerd met het in de regio voorgestelde methodiek. Hierbij is uitgegaan van een standaard verhouding 70% (loon) en 30% (prijs). Een GR mag met een onderbouwing afwijken van de 70-30 verhouding. In de kaderbrief van de GR is dat toegelicht. In verband met de hoge inflatie in 2022 is vanuit de regionale regietafel voorgesteld om in de begroting 2024 gebruik te maken van herziene indexatiecijfers. Rekening houdend met dit inhaaleffect over 2022 komt het gemiddelde indexatiecijfer over 2024 uit op 7,1%.
Ad 1) Structureel begrotingsevenwicht Het belangrijkste uitgangspunt is dat er sprake is van een meerjarig sluitende begroting. Een belangrijk toetsingscriterium van het provinciaal financieel toezicht is het structureel en reëel in evenwicht zijn van de begroting. Met structureel evenwicht wordt bedoeld dat structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Dit is dus het begrotingssaldo exclusief de incidentele baten en lasten. Het reëel evenwicht houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de realiteit van de ramingen, waarbij de begroting en meerjarenraming uiteraard volledig dient te zijn.
Ad 6) Algemene uitkering Conform de huidige methodiek wordt de algemene uitkering van het Rijk doorgerekend op basis van constante prijzen. Dit betekent dat vanaf 2024 hetzelfde prijspeil wordt gehanteerd. In overeenstemming met het financieel toezichtkader van de provincie is vanaf 2026 een stelpost extra middelen jeugdzorg opgenomen ter hoogte van 100% van het landelijk beschikbare bedrag.
Ad 2) Indexering OZB inkomsten Voor de indexatie is uitgegaan om de OZB inkomsten met 3,1% te indexeren in 2024. Dit is gebaseerd op de nationale consumentenprijsindex (cpi) conform de verwachting van het Centraal Planbureau (CPB) in het Centraal Economisch Plan (maart 2023).
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
3
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Ad 7) Indexering loonkosten In de meerjarenbegroting wordt uitgegaan van 4,0% loonkostenontwikkeling in 2024. In onze begroting zitten alleen nog de loonkosten van het bestuur, de griffie en de gemeentesecretaris. De overige loonkosten zitten in de begroting van de werkorganisatie
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
BUCH. De bijdrage aan de werkorganisatie BUCH wordt alleen geïndexeerd opgenomen voor het jaar 2024. Ad 8) Omslagrente We hanteren voor de investeringen een omslagrente van 2,5%.
3
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
FINANCIËLE POSITIE OVERZICHT STRUCTUREE L BEGROTINGSSALDO
In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van het begrotingssaldo weergegeven sinds het vaststellen van de programmabegroting 2023. A. Startpunt is het begrotingssaldo na de vaststelling van de programmabegroting 2023. B. t/m E. Verwacht begrotingssaldo na de financiële mutaties t/m de raad van 30 mei 2023. F. Verwacht begrotingssaldo na de gevolgen uit de Kadernota 2024. G. De incidentele baten en lasten worden in mindering gebracht om te komen tot het structurele begrotingssaldo. H. Structureel begrotingssaldo: begrotingssaldo minus de incidentele baten en lasten (= F. -/- G.). (x € 1.000,-)
2023
2024
2025
2026
2027
A. Begrotingssaldo na raad 7-11-2022
26 V
2.241 V
1.445 V
1.531 N
1.416 N
2e Firap 2022 B. Begrotingssaldo na raad 19-12-2022
334 N 308 N
291 N 1.949 V
294 N 1.151 V
293 N 1.824 N
293 N 1.709 N
Extra krediet 2e sporthal C. Begrotingssaldo na raad 20-2-2023
0 308 N
5 V 1.954 V
82 N 1.069 V
80 N 1.904 N
78 N 1.787 N
Grondbank Verbouwing en inrichting nieuw gemeentehuis D. Begrotingssaldo na raad 27-3-2023
37 N 17 N 362 N
30 N 15 N 1.909 V
31 N 11 N 1.027 V
31 N 7 N 1.942 N
31 N 3 N 1.821 N
Nota actualisatie grondexploitaties E. Begrotingssaldo na raad 30-5-2023
3 V 359 N
22 V 1.931 V
32 V 1.058 V
0 1.942 N
35 V 1.786 N
Kadernota 2024 / 1e Firap 2023 F. Begrotingssaldo na raad 17-7-2023
914 V 555 V
1.101 N 830 V
135 N 923 V
737 V 1.205 N
973 N 2.759 N
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
4
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
(x € 1.000,-) Incidentele baten en lasten G. Totaal incidentele baten en lasten (-/-) H. Structureel begrotingssaldo (excl. incidentele baten en lasten)
2023
2024
2025
2026
2027
89 N
247 N
117 N
0
0
644 V
1.077 V
1.040 V
1.205 N
2.759 N
Opmerking: - Om te komen tot het structureel begrotingssaldo (rij I) zorgt een incidenteel last of nadeel voor een verbetering van het begrotingssaldo, doordat deze uit het verwachte begrotingssaldo (rij G) wordt gehaald. - De “N” achter het cijfer staat voor Nadeel en de “V” voor Voordeel Ontwikkelingen: autonoom en ambities/wensen Om het (structurele) begrotingssaldo beter in perspectief te kunnen plaatsen is het van belang om een aantal ontwikkelingen te benoemen die mogelijk invloed hebben op het (toekomstige) begrotingssaldo. Van verschillende onderwerpen is op dit moment bekend dat afhankelijk van de keuzes die door de raad gemaakt worden er financiële gevolgen uit voortvloeien. De financiële gevolgen van onderstaande ontwikkelingen zijn nog niet precies bekend of hiervan ontbreekt de dekking:
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Verhoging investeringskrediet A9, Vennewatersweg, Stationsweg 1e Firap BUCH Optimalisatie BUCH en flexpool Herinrichting 't Loo Herinrichting Stationsgebied Geluidswal A9 Aanleg rotonde Malevoort Geluidsmaatregelen Ypestein Integraal huisvestingsplan onderwijs Groenbeleids- en beheerplan Beleidsplan snippergroen Verduurzaming vastgoed en vastgoedplan Structurele middelen ondermijning (vanaf 2025) Uitvoering parkeerbeleidsplan Uitvoering Mobiliteitsplan Uitvoering fietsbeleidsplan
5
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Structureel begrotingssaldo Na verwerking van de mutaties uit de kadernota ontstaat het volgende beeld voor het structurele begrotingssaldo:
1. 2. 3. 4. 5.
Structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000,-) Saldo van baten en lasten Saldo mutaties reserves Begrotingssaldo (1. + 2.) Waarvan incid. baten en lasten Structureel begrotingssaldo (3. -/- 4.)
2023
2024
2025
2026
Ontwikkeling saldo vanaf 2018 Om het begrotingssaldo nog wat meer in perspectief te plaatsen is onderstaand teruggeblikt op de gerealiseerde rekeningresultaten vanaf 2018: 2027
-941 1.373 3.445 -625 -5.512 1.496 -543 -2.522 -580 2.753 555 830 923 -1.205 -2.759 -89 -247 -117 0 0 644 1.077 1.040 -1.205 -2.759
De begroting 2024 bedraagt (inclusief mutaties reserves) € 64,5 mln aan baten en € 63,7 mln aan lasten. Hiermee komt het begrotingssaldo in 2024 uit op € 0,8 mln voordelig. Wanneer de per saldo € 0,2 mln nadelige incidentele baten en lasten uit dit resultaat worden gehaald, bedraagt het structurele saldo € 1,1 mln voordelig. Ook het jaar 2025 heeft een voordelig saldo (€ 1,0 mln). Vanaf 2026 slaat dit om in een nadelig saldo (- € 1,2 mln). In 2027 loopt dit nadelig saldo op naar - € 2,8 mln. Dit is met name het gevolg van een substantieel lagere algemene uitkering vanaf 2026. De jaarrekeningresultaten vanaf 2018 laten een afnemend tekort zien. Vanaf 2021 slaat dit om in een voordelig saldo. In 2026 ontstaat opnieuw een tekort vanwege de lage algemene uitkering in dat jaar. Dit maakt het lastig om (nieuwe) plannen te ontwikkelen met structurele gevolgen.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
6
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Vermogenspositie / reserves In deze kadernota is het overzicht van de reserves geactualiseerd. Onderstaand wordt het verloop van de algemene reserves en de bestemmingsreserves weergegeven:
In de bijlage treft u een geactualiseerd overzicht aan met de bedragen per reserve. Investeringen en kapitaallasten Bij deze kadernota zijn de investeringen herijkt. Het totale investeringsvolume over de jaren 2023 t/m 2027 bedraagt € 49,9 mln. In de onderstaande grafiek worden de nettoinvesteringen per jaar gepresenteerd: 20,0 17,3
18,0 16,0 14,0 12,0
10,9
10,8 9,1
10,0 8,0 6,0
4,0
1,8
2,0 -
De algemene reserve is de belangrijkste buffer tegen onverwachte risico’s en bedraagt vanaf 2023 € 9,3 mln. Daarnaast maakt de reserve grote projecten ook onderdeel van het beschikbare weerstandsvermogen (€ 3,1 mln) om eventuele risico’s op te kunnen vangen. Bij de jaarrekening 2022 is berekend dat dit bedrag aan beschikbaar weerstandsvermogen minimaal nodig is om een weerstandsratio van 1,20 te halen. De overige reserves hebben een door de raad vastgestelde bestemming, waaronder de reserves die dienen als dekking voor de afschrijvingslasten van diverse investeringen.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
2023
2024
2025
2026
2027
Voor de jaren 2023 t/m 2027 worden de totale investeringen met € 6,9 mln verhoogd. Hiervan is € 1,8 mln veroorzaakt door het toevoegen van de nieuwe jaarschijf 2027. In dat jaar worden reguliere vervangingsinvesteringen toegevoegd. De overige bijstelling van € 5,0 mln wordt onder meer veroorzaakt door de onderstaande nieuw opgevoerde investeringen: - Ventilatiesystemen schoolgebouwen (€ 1,0 mln) - Gymnastiekzaal IKC Zandzoom (€ 1,3 mln) - Westerweg fietsstraat (€ 1,0 mln) 7
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
- Plan Noord-West fase 2 (€ 0,4 mln) - Oosterzijweg fase 3 (€ 0,4 mln) Het restant van de bijstelling betreft vooral verhoging van bestaande investeringen als gevolg van indexatie.
ieder geval om de aansluiting A9, de Vennewatersweg en de Stationsweg. Taakstelling maatschappelijk vastgoed Bij de beoordeling van het begrotingssaldo is het daarnaast van belang eventuele taakstellingen in de begroting onder de aandacht te brengen. In het raadsvoorstel over de renovatie van de muzieken dansschool is een taakstelling € 20.000 opgenomen op het maatschappelijk vastgoed als dekking voor de extra kapitaallasten. De invulling van deze taakstelling moet nog nader worden uitgewerkt.
Het grootste deel van de € 49,9 mln aan investeringen wordt gedaan in de openbare ruimte (met name wegen). Dit vertegenwoordigt 48% (€ 23,9 mln) van het totale investeringsvolume. Zie onderstaande verdeling over de clusters:
Stelposten In de begroting 2023 zijn 2 stelposten opgenomen: Stelpost indexatie: deze stelpost is opgenomen vanwege de hoge inflatiecijfers, waarvan op dat moment nog geen detail berekening bekend was. In deze Kadernota wordt op meerdere taakvelden het effect van de hoge inflatie doorberekend. Hierdoor is het noodzakelijk om deze stelpost (€ 698.000) volledig te zetten als dekking. Stelpost uitvoeringsprogramma Heiloo Natuurlijk!: als dekking voor de ambities uit het collegeprogramma is in de begroting 2023 deze stelpost van € 300.000 opgevoerd. In de onderstaande tabel wordt de beschikbare ruimte van deze stelpost weergegeven:
Het nieuwe investeringsschema heeft budgettaire gevolgen in de vorm van gewijzigde kapitaallasten. In de bijlage is een actueel overzicht van het investeringsplan opgenomen. Per programmaonderdeel worden de mutaties in de kapitaallasten gepresenteerd.
(x € 1.000,-) 2023 Stelpost in begroting 2023 (raad 7-11-2022) 300 V Bestuursopdracht de duif/hofdijk (B&W 14-3-2023) 12 N Bestuursopdracht fietsbeleidsplan (B&W 4-4-2023) 42 N Bestuursopdracht inbreilocaties (B&W 4-4-2023) 40 N Plan van aanpak ondermijning (B&W 4-4-2023) 24 N PVA Strategisch vastgoed (B&W 9-5-2023) 33 N Offerte parkeeronderzoek (B&W 9-5-2023) 19 N Restant stelpost 130 V
Risico prijsstijging Bij de jaarrekening 2022 zijn de risico’s geactualiseerd. Voor een aantal grote(re) investeringen geldt dat als de huidige prijsstijgingen aanhouden, dat het dan aannemelijk is dat deze investeringen niet uitgevoerd kunnen worden binnen de huidige budgetten. Het gaat in
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
8
2024 300 V 0 0 0 0 0 0 300 V
2025 300 V 0 0 0 0 0 0 300 V
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
2026 300 V 0 0 0 0 0 0 300 V
2027 300 V 0 0 0 0 0 0 300 V
…
GEVOLGEN MEICIRCULAIRE 2023
Om de raad een zo actueel mogelijk financieel perspectief te presenteren zijn in deze kadernota de effecten van de meicirculaire 2023 verwerkt. De laatste circulaire van het rijk die is verwerkt in de begroting is de septembercirculaire 2022 geweest.
De jaarlijkse voeding van het gemeentefonds (positief of negatief) wordt het accres genoemd. In onderstaande tabel worden de financiële gevolgen van de meicirculaire 2023 gepresenteerd ten opzichte van de septembercirculaire 2022.
De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven.
Nr Onderdeel Begistand (sept.circulaire 2022) Uitkeringsfactor 1 Accres en uitkeringsbasis 2 Ontwikkeling uitkeringsbasis (correctie septembercirculaire 2022)
2023 35.145
2024 35.831
2025 35.901
2026 33.370
2027 33.370
1.150 -246
3.210 -245
3.164 -243
2.842 -237
2.552 -236
904
2.965
2.921
2.605
2.316
205
186
99
-6
-105
130
123
118
121
114
111
-108 16
-266 -108 15
-257 -108 15
Subtotaal:
3 4
Hoeveelheidsverschillen Hoeveelheidsverschillen Taak- en overige mutaties Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief)
5
Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO
6 7 8
Herinvoering eigen bijdrage WMO Combinatiefuncties / buurtsportcoaches Wet Goed Verhuurderschap
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
-108 22
-108 16
9
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Nr Onderdeel Begistand (sept.circulaire 2022) 9 Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag
2023 35.145 5
2024 35.831 6
2025 35.901 6
2026 33.370 5
2027 33.370 5
-19
12
13
13
19 17 3 29
1 -104
1 178
1 -103
2 -101
-290
-607
-589
-569
-549
849 35.993
2.440 38.271
2.610 38.510
1.928 35.298
1.561 34.931
10 Flankerend beleid energiearmoede en dienstverlening aanpak armoede
63
11 Werkdrukverlaging jeugdbescherming 12 Hervormingsagenda Jeugdzorg 13 Leerlingenvervoer en taal ontheemden Oekraïne
-9
14 Maatschappelijke begeleiding 15 Inkomstenderving 2021 16 Overige Subtotaal: WOZ 17 WOZ-waarden mutaties en aanpassing rekentarief Totaal verschil Berekening eindstand 1.
2.
17
Accres en uitkeringsbasis De accressen voor de loon- en prijsontwikkeling (LPO-accres) zijn van 2023 tot en met 2027 bijgewerkt. Zoals afgesproken tussen Rijk en VNG is het zogenaamde volume deel constant gehouden om gemeenten meer stabiliteit te geven.
begroting 2023 te hoge bedragen opgenomen voor de algemene uitkering. Dit wordt in de meicirculaire gecorrigeerd. 3.
Ontwikkeling uitkeringsbasis (correctie septembercirculaire 2022) Bij de septembercirculaire 2022 had het Rijk een fout gemaakt met de gehanteerde WOZ waarden. Hierdoor waren in de
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
10
Hoeveelheidsverschillen De algemene uitkering fluctueert doordat een aantal maatstaven zijn gewijzigd sinds de meicirculaire. Het gaat met name om het aantal huishoudens met lage inkomens en het aantal inwoners 75 jaar en ouder. Dit heeft tot en met 2025 een voordelig effect op de algemene uitkering en daarna een nadelig effect.
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
4.
Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief) Het kabinet stelt structureel extra middelen (€ 110 mln) beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo.
5.
Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO Bij de meicirculaire 2022 zijn de gemeenten gekort op de algemene uitkering, omdat een eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp ingevoerd ging worden. Deze korting is teruggedraaid en het voorstel is nu om een eigen bijdrage in te voeren voor de hele Wmo. Zie de toelichting hieronder.
6.
Herinvoering eigen bijdrage WMO Anders dan beoogd in het Coalitieakkoord verdwijnt het abonnementstarief niet alleen voor de huishoudelijke hulp, maar voor alle Wmo-voorzieningen waarop het abonnementstarief nu van toepassing is. Hiervoor wordt een wetsvoorstel voorbereid. Het huidige wetsvoorstel voor invoering van de passende eigen bijdrage huishoudelijke hulp (waarvan de inwerkingtreding per 2025 werd voorzien) wordt ingetrokken.
eigen bijdrage in rekening kan brengen. In deze Kadernota wordt voorgesteld deze inkomsten bij te ramen ter hoogte van deze verlaging. 7.
Over die zogenaamde “brede SPUK” volgt een separaat voorstel en worden de juiste bedragen voor de Combinatiefuncties / buurtsportcoaches opnieuw opgevoerd. 8.
Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd (geraamde opbrengst € 225 mln vanaf 2026). Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo. Voor Heiloo wordt een bedrag van € 266.000 in mindering gebracht op de algemene uitkering met de veronderstelling dat de gemeente dit bedrag zelf via een
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Combinatiefuncties / buurtsportcoaches In februari 2023 is de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis 2023-2026 (‘brede SPUK”) gepubliceerd. Voor de bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties betekent dit een wijziging van het type uitkering van een decentralisatie uitkering naar een specifieke uitkering. Vanwege deze wijziging zijn in de meicirculaire deze middelen komen te vervallen en worden de uitgaven ook met dit bedrag (€ 108.000) verminderd.
11
Wet Goed Verhuurderschap In het Coalitieakkoord is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel Goed Verhuurderschap. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage van € 9,2 mln voor de eenmalige kosten die gemeenten maken als gevolg van de invoering van de landelijke regels en het instellen van het meldpunt. Daarnaast bestaat de financiering uit een structurele bijdrage van € 12,4 mln voor de structurele kosten als gevolg van de handhaving van de landelijke algemene regels en het meldpunt.
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
9.
Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag Op 1 januari 2023 is de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen in werking getreden. Vanaf dit uitkeringsjaar is er structureel jaarlijks € 3,3 mln beschikbaar voor de financiële gevolgen die de uitvoering van deze wet met zich meebrengt voor gemeenten.
Voorgesteld wordt om deze middelen (€ 63.000) als uitgaven budget in deze Kadernota te reserveren. 11. Werkdrukverlaging jeugdbescherming Gezien de acute situatie - met de hoge werkdruk en wachtlijsten - in de jeugdbescherming is er in overleg met de VNG besloten om voor het jaar 2023, eenmalig, € 10 mln aan het gemeentefonds te onttrekken ten behoeve van de daling van de werkdruk. De middelen worden overgeheveld naar de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid en daar als subsidie beschikbaar gesteld aan de gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering. Voor Heiloo betekent dit een incidentele verlaging van € 9.000.
10. Flankerend beleid energiearmoede en dienstverlening aanpak armoede Het kabinet stelt in totaal incidenteel € 200 mln voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag wordt in 2023 in totaal € 50 mln via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Voor Heiloo gaat dit om € 35.000. In een latere circulaire worden gemeenten geïnformeerd over de middelen voor 2024 en de verdeling daarvan.
12. Hervormingsagenda Jeugdzorg Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd en dit zorgt voor mutaties in de algemene uitkering. De landelijke maatregelen die een besparing moeten opleveren oplopend naar € 500 worden niet eerder dan 2025 ingevoerd. Er is nog geen duidelijkheid welke maatregelen dit zijn.
Daarnaast heeft het kabinet in 2023 in totaal € 118 mln beschikbaar gesteld voor de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd. Van deze middelen wordt € 40 mln via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Voor Heiloo komt dit neer op € 28.000. Gemeenten kunnen deze middelen inzetten om aan de slag te gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
13. Leerlingenvervoer en taal ontheemden Oekraïne Het Rijk stelt extra middelen (Heiloo: € 9.000) beschikbaar als tegemoetkoming voor de kosten die gemeenten hebben gemaakt, en maken voor leerlingenvervoer Oekraïne. Daarnaast worden extra middelen gereserveerd (Heiloo: € 8.000) met als doel het gemeentelijke aanbod van taalonderwijs aan volwassen ontheemden uit Oekraïne te stimuleren. Voorgesteld wordt om deze middelen (€ 17.000) als uitgaven budget in deze Kadernota te reserveren.
12
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
14. Maatschappelijke begeleiding Gemeenten ontvangen voor maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden een bedrag van € 2.370 per persoon. 15. Inkomstenderving 2021 Met decentrale overheden is afgesproken dat gemeenten reële compensatie ontvangen voor de derving van inkomsten door covid-19 in 2021. De compensatie van deze gemeenten vindt nu plaats. 16. Overige Dit betreft een aantal kleinere mutaties voor onder meer voorschoolse educatie en wet kwaliteitsborging. 17. WOZ-waarden mutaties De algemene uitkering houdt rekening met de belastingcapaciteit die een gemeente heeft. Concreet betekent dit dat de aanwezige WOZ-waarde in de gemeente Heiloo een aftrekpost vormt op de algemene uitkering. Door de groei van de WOZ-waarden in Heiloo wordt de aftrekpost op de algemene uitkering groter. Naast de WOZ waarden van een gemeente heeft ook het landelijke rekentarief dat het Rijk hanteert een effect. Het nieuwe rekentarief wordt gecorrigeerd met de inflatie in 2022, zoals door het CPB vastgesteld op 7% volgens de prijsindex Nationale Bestedingen.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
13
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMAONDERDEEL
Hieronder worden de baten en lasten per programmaonderdeel gepresenteerd: Programmaonderdeel Bedragen x 1.000 Baten en lasten 1a Inwoners en bestuur 1b Samen leven 1c Kerngericht en ondersteunend 1d Een veilige gemeente 2a Cultuur, Recreatie en toerisme 2b Economische vitaliteit 2c Een bereikbare gemeente 3a Wonen en leefomgeving 3b Duurzaamheid en milieu 3c Beheer en onderhoud 4a Algemene dekkingsmiddelen 4b Overhead 4c Overig 4d Onvoorzien 4e Vpb Saldo Baten en lasten Mutaties reserves 1a Inwoners en bestuur 1b Samen leven 2b Economische vitaliteit 3a Wonen en leefomgeving 3b Duurzaamheid en milieu 3c Beheer en onderhoud 4c Overig Saldo Mutaties reserves Resultaat
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Baten 2023 184 7.303 4 48 1.159 1 4.787 6.786 623 41.996 8 154
63.051
Lasten 2023
Saldo 2023
Baten 2024
2.327 -2.143 27.909 -20.607 25 -25 2.073 -2.069 875 -827 1.158 1 370 -369 7.263 -2.476 6.309 477 6.589 -5.967 548 41.447 8.197 -8.189 190 -36 10 -10 147 -147 63.992 -941
417 7.806
106 10 1.004 478 17 1.884 3.499 66.550
288 386 0 0 1.329 2.003 65.995
106 10 -288 618 478 17 555 1.496 555
4 102 1.225 1 2.700 6.758 1.020 44.195 2 142
64.372
Lasten 2024
Saldo 2024
Baten 2025
2.436 -2.020 28.854 -21.048 25 -25 2.209 -2.205 976 -874 1.240 -14 306 -305 4.144 -1.444 5.772 987 7.064 -6.044 565 43.629 9.016 -9.013 360 -218 10 -10 23 -23 63.000 1.373
416 6.254
106 10 0 0 17 0 133 64.506
106 10 -180 -259 0 -220 0 -543 830
180 259 0 237 0 676 63.676
14
4 102 1.318 1 6.146 6.810 418 44.439 2 2.326
68.235
Lasten 2025
Saldo 2025
Baten 2026
2.438 -2.022 27.194 -20.940 25 -25 2.134 -2.130 965 -862 1.179 138 250 -250 7.898 -1.752 5.806 1.004 6.996 -6.578 514 43.924 8.997 -8.995 360 1.966 10 -10 23 -23 64.790 3.445
483 5.337
106 10 0 0 17 0 133 68.369
340 2.315 0 0 0 2.655 67.446
106 10 -340 -2.315 0 17 0 -2.522 923
4 102 56 1 3.680 6.866 418 41.226 2 701
58.876
Lasten 2026
Saldo 2026
Baten 2027
2.463 -1.980 26.222 -20.885 25 -25 2.134 -2.130 954 -852 178 -122 230 -229 4.311 -631 5.853 1.013 7.230 -6.812 435 40.791 9.073 -9.071 360 341 10 -10 23 -23 59.501 -625
515 5.338
94 10 0 0 17 0 121 58.997
0 701 0 0 0 701 60.202
94 10 0 -701 0 17 0 -580 -1.205
Lasten 2027
4 102 56 1 2.715 6.944 418 40.859 2 1.470
58.424
2.470 -1.955 26.752 -21.415 25 -25 2.134 -2.130 940 -837 178 -122 249 -249 4.103 -1.388 5.787 1.157 11.661 -11.243 174 40.685 9.069 -9.067 360 1.110 10 -10 23 -23 63.936 -5.512
81 10 0 0 4.132 0 4.223 62.646
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
Saldo 2027
0 1.470 0 0 0 1.470 65.406
80,666 9,991 0 -1.470 0 4.132 0 2.753 -2.759
…
INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
In onderstaande tabel worden de incidentele baten en lasten getoond per programmaonderdeel: Pr. 1a 1b 1b 1d 2a 2a 2b 2b 2b 2c 2c 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3a 3b 3b 3b 3c 3c 3c 3c 3c 4
Korte omschrijving 2023 Incidenteel exploitatie Wachtgeld wethouders 72 N Nationaal programma Onderwijs Energietoeslag 417 N Project ondermijning 33 N Archeologische verwachtingskaarten 40 N Verhogen voorziening dubieuze debiteuren 50 N Opzetten BIZ 28 N Winstneming Boekelermeer 208 V Oprichten juridische BIZ Heiloo Onderzoek verbetering Ypensteinerlaan / Rosendaal Fietsparkeren stationsomgeving (haalbaarheid en campagne) 40 N Fietspad Boekelermeerdijk (voorbereiding) 25 N Plan fietsverbinding NABO’s Heilooërbos 50 N Vennootschapsbelasting 124 N Winstneming Zuiderloo 312 V Extra inhuur niet grex projecten 243 N Doorbelasting projecttkosten A9 128 V Opstellen omgevingsvisie 35 N Opstellen omgevingsplan 76 N Kindcentrum Zandzoom 46 N Tekort Zandzoom faciliterend grondbeleid 805 N Warmtetransitie 118 N Doorschuiven klimaatgelden 416 N Plusambitie klimaat 50 N Afboeken kosten 2e supermarkt 't Loo / herinrichting openb. ruimte 134 N Afschrijving ineens aansluiting A9 Boekwinst grondverkoop Rechte Hondsbosschelaan 200 V Boekwinst grondverkopen Zandzoom Rente schatkistbankieren 400 V Storting reserve bovenwijkse voorzieningen 154 V Totaal exploitatie 1.399 N
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
2024
2025
2026
2027
137 V 30 N 75 N 160 V 245 N 128 V 25 N 237 V -
260 V 69 V 245 N 128 V -
-
3.986 N -
142 V 429 V
2.326 V 2.538 V
701 V 701 V
1.470 V 2.516 N
15
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
3a 3a 3a 3a 3a 3b 3c 3c 4 4
Incidenteel reserves Vennootschapsbelasting Winstneming grexen Tekort Zandzoom faciliterend grondbeleid Fietspad Boekelermeerdijk (voorbereiding) Plan fietsverbinding NABO’s Heilooërbos Doorschuiven klimaat gelden (incl. Warmtetransitie) Afschrijving ineens aansluiting A9 Boekwinst grondverkopen Zandzoom Bestemming jaarrekeningresultaat 2022 Storting reserve bovenwijkse voorzieningen Totaal reserves Totaal incidentele baten en lasten
124 V 520 N 805 V 25 V 50 V 478 V 503 V 154 N 1.311 V
297 N 237 N 142 N 676 N
329 N 2.326 N 2.655 N
701 N 701 N
3.986 V 1.470 N 2.516 V
89 N
247 N
117 N
0
0
Conform de financiële verordening 2023 van de gemeente Heiloo worden incidentele baten en lasten opgenomen vanaf een bedrag van € 25.000.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
16
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
17
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE reageren op dat wat speelt nog belangrijker. We blijven open communiceren over de plannen van de gemeente en we geven daarbij duidelijk aan wanneer en waarover inwoners en ondernemers kunnen meepraten. . Wat betreft het luisteren naar en betrekken van onze inwoners en ondernemers is ons Participatiebeleid leidend. Zie verder 1C. Voor 2024 ligt het accent op de aansluiting van het Participatiebeleid op de uitwerking van de omgevingswet die per 1-1-2024 in werking treedt.
1A. INWONERS EN BESTUUR Gemeente als dienstverlener Wat willen we bereiken De gemeente wil een betrouwbare en toegankelijke dienstverlener voor haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn. Dienstverlening, participatie en communicatie gaan hand in hand. We hanteren de volgende uitgangspunten: - onze producten en diensten bieden we digitaal aan. Daar waar het nodig is ondersteunen we inwoners en ondernemers om die digitale verwerking mogelijk te maken: ‘Digitaal waar het kan, menselijk waar wenselijk’ - we ambiëren inclusie, iedereen kan meedoen - we zijn in gesprek en we communiceren toegankelijk (begrijpelijk), open, tijdig en actueel - informatie is openbaar en transparant - we luisteren naar inwoners en ondernemers en betrekken ze zo vroeg mogelijk bij het beleidsproces en initiatieven van buiten en binnen.(zie ook programma 1C)
In 2022 heeft de gemeente een nieuw gemeentehuis gekocht. Door de gezamenlijke huisvesting met de bibliotheek in 2023 verwacht de gemeente nog laagdrempeliger te worden voor inwoners. We richten het nieuwe gemeentehuis open en toegankelijk in en verwachten daardoor beter bereikbaar te zijn voor onze inwoners en ondernemers. . De raadszaal krijgt een zichtbare centrale locatie in het gebouw en wordt straks multifunctioneel gebruikt. Het nieuwe vergadermodel van de gemeenteraad is inmiddels gestart. Alle raadsactiviteiten zijn nu op een vaste avond (maandag) georganiseerd. Het model wordt werkenderwijs aangepast als dat nodig is. In 2023 wordt de evaluatie besproken en besluit de raad of er aanleiding is tot aanpassing.
Wat gaan we daarvoor doen We breiden onze digitale dienstverlening uit zodat inwoners desgewenst meer zaken via een e-formulier kunnen regelen, o.a. voor Burgerzaken producten, inclusief de digitale aanvraag rijbewijzen. We bieden ondersteuning aan mensen die hulp nodig hebben bij deze digitalisering. Het feit dat het gemeentehuis en de bibliotheek nu in een gebouw gevestigd worden, maakt dat we elkaar in deze ondersteuning kunnen versterken. Het in contact zijn met inwoners en ondernemers vraagt continue aandacht zowel online als offline. In deze tijd waarin digitalisering de lijn is, wordt persoonlijke aandacht, het in gesprek zijn en snel 1e Firap 2023 / Kadernota 2024
18
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Met de klanttevredenheidsonderzoeken (KTO) streven we ernaar dat 80% van de inwoners die het onderzoek invult, een waardering van (minimaal) een 7,5 geeft voor het contact met het Klantcontactcentrum (KCC) en dat 80% van de klanten (minimaal) een 8 scoort voor het contact met de medewerkers van de balie. We gaan aan de slag met hun tips en opmerkingen. We monitoren de terugbelnotities, waarbij we de afspraak hebben binnen 2 werkdagen de klant terug te bellen. Ons ‘imago’ meten we af aan de statistieken op onze digitale (social) media kanalen.
perspectief vanuit de leefwereld van de inwoner, daarbij ligt de focus op preventie, maken we duidelijke keuzes en organiseren we ons zo eenvoudig mogelijk. De opgave voor het verstevigen van de sociale basis in Heiloo is uitgewerkt in het gebiedsplan sociale basis. Dat leidt tot de volgende speerpunten voor 2024: Goede spreiding voorzieningen Wat willen we bereiken Een passende spreiding van de maatschappelijke voorzieningen en accommodaties in alle belangrijke knooppunten van de gemeente Heiloo.
1B. SAMEN LEVEN Wat willen we bereiken Kijkende naar de sociale thema’s dan zien we dat het met heel veel inwoners in Heiloo goed gaat. Er zijn ook uitdagingen. De groep inwoners die gebruik maakt van de voorzieningen Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en Jeugd groeit nog steeds. Ook zien we een toename van mensen die moeite hebben met rondkomen. Bij jongeren zien we dat ze zich na corona meer eenzaam voelen en minder goed in hun vel zitten. In het vastgestelde integraal beleidskader, ‘Iedereen doet mee 2020-2026’ hebben we de richting waarop we in Heiloo aan deze vraagstukken werken vastgelegd. De kern van deze koers is de inzet op samenredzaamheid, omzien naar elkaar en preventie. Dit doen we door, samen met inwoners, maatschappelijke- en zorgpartners, de sociale basis te verstevigen en te zorgen voor passende professionele hulp en ondersteuning wanneer dat nodig is. Het perspectief is dat als we inwoners eerder ondersteunen in het behouden van hun eigen regie en problemen zo klein mogelijk houden, dit zelfredzaamheid bevordert, persoonlijk leed voorkomt, escalatie tegengaat en zorgkosten drukt. We werken aan dit
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Wat gaan we daarvoor doen Met de maatschappelijke partners afspraken maken over activiteiten, ondersteuning en locaties binnen de sociale basis zoals geformuleerd in het gebiedsplan 2023/2024. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De belangrijke knooppunten van de gemeente Heiloo zijn een ontmoetingsplek en verblijfsgebied voor de inwoners van Heiloo en omgeving waardoor het voor ondernemers en organisaties aantrekkelijk wordt te ondernemen en/of activiteiten te organiseren. Welzijn op recept Wat willen we bereiken Meer cohesie tussen patiënten en activiteiten of ondersteuning in de sociale basis.
19
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Wat gaan we daarvoor doen Inzetten op ‘Welzijn op Recept’ door de samenwerking met huisartsen en andere eerstelijns en de sociale basis te versterken. Welzijn op Recept is een landelijke beproefde methodiek. Een welzijnscoach koppelt patiënten met inwoners met passende activiteiten of ondersteuning in de sociale basis.
Vergroten betrokkenheid inwoners Wat willen we bereiken Verstevigen van de sociale basis. Wat gaan we daardoor doen Uitvoering van het strategische communicatieplan afkomstig uit het integraal beleidskader. Onderdeel daarvan is de lancering van een brede campagne. De voorbereidingen vinden plaats in 2023 op basis van het gebiedsplan 2023/2024. De preventiekaart vertalen naar een publieksvriendelijke website om o.a. jeugdzorg en het sociaal team zicht zichtbaar en toegankelijk te maken.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Patiënten die herhaaldelijk met psyché-somatische klachten, veroorzaakt door bijvoorbeeld eenzaamheid of sociale problematiek, bij de huisartsen komen krijgen een verwijzing naar activiteiten of ondersteuning in de sociale basis. Belangrijke randvoorwaarde voor het starten met Welzijn op Recept is de voortgang in het huisvestingsvraagstuk van huisartsen in 2023.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De betrokkenheid van de inwoners bij elkaar is vergroot.
Cultuur voor de inwoners Sociaal psychologische ontwikkeling van jongeren Wat willen we bereiken Zoveel mogelijk inwoners gebruik laten maken van het culturele aanbod.
Wat willen we bereiken Een gezonde basisinfrastructuur opzetten zodat de jeugd van Heiloo zo goed mogelijk op kan groeien in een gezonde omgeving.
Wat gaan we daarvoor doen Impuls geven aan de afwegingskader dat in 2023 is opgesteld
Wat gaan we daarvoor doen De samenwerking met de Voorgezet Onderwijs verstevigen door in gesprek te gaan met het samenwerkingsverband over wat we samen kunnen doen onder andere rondom het thema ‘Sociaal psychologische ontwikkeling van jongeren’.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Het Cultuurplatform vanuit de gemeente is aanspreekpunt voor de cultuur in Heiloo en adviseert culturele verenigingen. In het cultuurprofiel met specifieke aandacht voor podia, is een aangescherpte focus waar ruimte is voor nieuw aanbod. Culturele organisaties worden gestimuleerd eigen inkomsten te realiseren door duidelijke randvoorwaarden bij subsidieaanvragen en voor kleinschalige evenementen zijn passende laagdrempelige eisen.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Alle kinderen en jongvolwassenen kunnen meedoen met sport en cultuur. De informatievoorziening van Jeugdzorg en het sociaal team over het aanbod is toegankelijk en de zorg betaalbaar.
20
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Gezond en Actief leven Akkoord
Wat gaan we daarvoor doen De kaders, uitgangspunten en keuzes die in de woonzorgvisie zijn vastgelegd zullen in 2024 concreet worden uitgewerkt. Dit geeft inzicht in de woonopgave van aandachtgroepen en vervolgens richting aan het verstevigen van de sociale basis en zijn mede bepalend voor de wijze waarop we de hulp en ondersteuning organiseren.
Wat willen we bereiken Iedereen in Heiloo kan een leven lang plezier beleven aan sport en bewegen. Wat gaan we daarvoor doen Uitvoering geven aan het sportakkoord op basis van het gebiedsplan 2023/2024. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het sportakkoord ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ dat op 3 februari 2023 door het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS), de Vereniging Nederlandse gemeenten (VNG), Zorgverzekeraars Nederland en de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) Nederland, is ondertekend.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De uitwerking geeft o.a. duidelijkheid over hoe Heiloo hulp en ondersteuning organiseert en welke prestatieafspraken er met Kennemer Wonen zijn. Samenwerken In het beleidskader staat samenwerking centraal. Samen met, inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers, maatschappelijke partners, lokale ondernemers, verenigingen, zorgprofessionals, scholen, adviesraad sociaal domein, jongerenadviesraad, college, raad, in regionale samenwerkingsverbanden en met het ambtelijk apparaat maken we het verschil. Het investeren in verbindingen versterken en uitbreiden van bestaande netwerken en samenwerkingsverbanden is daarom belangrijk. Daar is in 2023 een start mee gemaakt maar zal in 2024 geïntensiveerd worden. Het gebiedsplan biedt in ieder geval jaarlijkse betrokkenheid van al deze partners bij de sociale opgave in Heiloo.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Heiloo ontwikkelt zich in 2024 verder tot een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot meer bewegen en ontmoeten. Meer inwoners sporten of bewegen. De specifieke uitkering (SPUK) voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis is toegekend. Woonzorgvisie
Als het gaat om het bieden van de juiste hulp en passende ondersteuning ligt het accent in 2024 op:
Wat willen we bereiken Passende woningen en ondersteuning voor ouderen en andere aandachtgroepen om langer zelfstandig te wonen voor deze groepen mogelijk te maken.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
21
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Nieuwe visie jeugdhulp
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De sociale wijkteams zijn zichtbaar, toegankelijk en bereikbaar voor de inwoners van Heiloo. De feitelijke resultaten worden gemeten aan de hand van de regionale werkafspraken in het Pact (regionale samenwerking om kwetsbare bewoners te huisvesten).
Wat willen we bereiken De juiste hulp en passende ondersteuning voor kinderen en jongvolwassenen. Wat gaan we daarvoor doen Het verder uitwerken en uitvoering van de nieuwe visie op de jeugdhulp, zoals vastgesteld bij de nieuwe inkoop in 2023. Ook worden de gevolgen van de hervormingsagenda Jeugd in kaart gebracht en zijn de overgang van 18- en 18+vanuit jeugdzorg naar WMO, het vrijvallen van structurele middelen naar de algemene middelen en het normaliseren van jeugdvraagstukken belangrijke aandachtspunten. Hierin trekt Heiloo samen op met Bergen, Uitgeest, Castricum, Alkmaar en Dijk en Waard.
Werk en geldzaken Wat willen we bereiken Een integrale samenwerking om armoede terug te dringen en maatwerkoplossingen om mensen met geestelijke Gezondheidszorgproblematiek te helpen aan passend werk. Wat gaan we daarvoor doen In samenwerking met de uitvoeringsorganisatie Zaffier wordt gebouwd aan een integrale samenwerking met het sociaal team zodat inwoners ondersteunt worden bij werk en geldzaken.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Een verschuiving in de uitgaven van jeugdhulp met verblijf naar ambulante jeugdhulp. Een afname van het aantal jongeren dat in de overgang van de jeugdhulp naar de Wmo tussen wal en schip valt.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Minder armoede en meer participatie van mensen met geestelijke Gezondheidszorgproblematiek in het arbeidsleven.
Beschermd thuis Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Wat willen we bereiken Mensen zo lang mogelijk thuis laten wonen.
Wat willen we bereiken Het op orde brengen van de basisgezondheidszorg in Heiloo.
Wat gaan we daarvoor doen In Samenwerking met de Geestelijke Gezondheidszorg NoordHolland-Noord (GGZ) wordt in 2024 een start gemaakt met de transitie van ‘Beschermd wonen’ naar ‘Beschermd thuis’.
1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Wat gaan we daarvoor doen Een goede aansluiting creëren van het werk van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) op het sociaal team en het netwerk van partners binnen de sociale basis.
22
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Heldere afspraken over o.a. de kwaliteit van de crisisopvang en de handhaving van leeftijdsgrenscontrole door alcoholverkooppunten.
Spreidingwet: Het Rijk werkt momenteel aan het voorstel voor een wet om de opvang van asielzoekers beter over het land te verdelen. Deze wet staat ook wel bekend als de ‘Spreidingswet’. Indien deze wet van kracht gaat, maakt dat gemeente verplicht asielzoekers moet opvangen. Een toename van asielzoekers en nieuwkomers in de gemeente heeft effect mogelijk op de sociale opgave. De impact op de sociale opgave kan pas geduid worden als de wet van kracht is en duidelijk wordt wat dit betekent voor de toename van het aantal asielzoekers voor Heiloo. Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein: Het betreft een wijziging van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, waar er uitgegaan wordt van een integrale en gecoördineerde aanpak bij meervoudige problematiek en de benodigde gegevensverwerking. Doel van dit wetsvoorstel is het wegnemen van de onduidelijkheid over de wettelijke grondslagen voor domein overstijgende gegevensverwerking in het sociaal domein. Dit betekent voor het sociaal domein een wijziging in de huidige werkprocessen en aanpassingen naar integrale systemen.
Rijksontwikkelingen Voor 2024 zien we een aantal maatschappelijke ontwikkelingen als ontwikkelingen bij het Rijk die van invloed zijn op de sociale opgave in Heiloo. De volgende Rijksontwikkelingen zijn inmiddels bekend, echter is het nog niet altijd duidelijk wat dit voor de gemeente betekent. Rijksmaatregelen en ontwikkelingen: Wijziging doeluitkeringen Rijk: In 2023 werkt het rijk voor het eerst met een bundeling van doeluitkeringen in het sociaal domein. Dit om de sociale basis te kunnen verstevigen zonder schotten tussen financiering. Deze bundeling van doeluitkeringen kan gevolgen hebben voor de wijze waarop de budgetten van het sociaal domein in de gemeentebegroting zijn opgenomen. Jeugdhulpbudget: Vanuit het Rijk is er onzekerheid over de hoogte van het jeugdhulpbudget voor 2024. Er is nog geen uitsluitsel over de verwachting van vorig jaar waarbij het budget voor 2024 met 100 miljoen euro zou gaan verminderen. Dit maakt dat de impact nog niet geduid kan worden over de verdeling van de middelen binnen jeugdhulp. Beschermd wonen: Vorig jaar is bekend gemaakt dat het verdeelmodel beschermd wonen dat op 1 januari 2023 zou worden ingevoerd is uitgesteld. De verwachting is nu dat dit verdeelmodel per 1 januari 2024 van kracht wordt.
Middelen die per die datum overkomen naar de gemeente voor de transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis zullen budgetneutraal worden ingezet. 1e Firap 2023 / Kadernota 2024
Participatiewet in balans: 21 juni 2022 heeft het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een beleidsanalyse van de Participatiewet gepresenteerd. Vanuit deze beleidsanalyse is de wens ontstaan om balans terug te brengen in de Participatiewet, middels het herzien van de huidige Participatiewet. Uitgangspunten voor de herziene Participatie wet zijn het meer ruimte te geven aan de professional, werken en participatie naast de uitkering te stimuleren en de uitkeringsgerechtigde meer zekerheid te geven. Er is nog geen tijdlijn bekend wanneer deze herziening van kracht zal gaan. De impact kan pas worden geduid als de wet van kracht is en duidelijk wordt hoe het huidige beleid
23
Gemeente HEILOO, Raad 17 juli 2023
…
hierop aangepast dient te worden. Zaffier is hier als een van de vooruitlopers landelijk al bij aangehaakt.
1D EEN VEILIGE GEMEENTE
Wat willen we bereiken We willen een zo veilig mogelijke samenleving. Dit betekent dat mensen zich veilig voelen in eigen huis en in het dorp. Dit vraagt om een gezamenlijke integrale aanpak van onder andere gemeente, politie, brandweer en woningbouwcorporatie én een sterke betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers bij het bestrijden van criminaliteit en overlast. Waar mogelijk passen we preventie toe omdat we van mening zijn dat “voorkomen beter is dan genezen”.
1C. KERNGERICHT EN ONDERSTEUNEND Wat willen we bereiken Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden betrokken bij beleid en projecten van de gemeente. Van elk traject is vooraf de wijze van samenwerking en de mate van invloed bekend. De gemeente staat open voor initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en nodigt hen uit hierover in gesprek te gaan. Bij haalbare initiatieven helpt de gemeente de initiatiefnemers dit van de grond te krijgen.
Wat gaan we daarvoor doen In 2023 worden zowel het Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2024 – 2027 (eenheid Noord-Holland) als het nieuwe Integrale Veiligheidsbeleid gemeente Heiloo 2024 -2027 vastgesteld.
Wat gaan we daarvoor doen In2024 evalueren we het eerste jaar dat we werken met het Participatiebeleid en bepalen we of aanpassing van het beleid nodig is. Daarnaast evalueren we hoe de participatie vorm heeft gekregen en of dit goed heeft gefunctioneerd of dat verbetering nodig is.
Op het moment van schrijven van de Kadernota 2024 is nog niet inzichtelijk wat de financiële en personele consequenties zijn van deze nieuwe beleidsplannen. Voor het thema Ondermijning zijn de financiële consequenties wel in beeld. Ondermijning is één van de speerpunten van het oude en nieuwe Veiligheidsbeleid. Om de aanpak hiervan structureel te borgen is een plan van aanpak voor alle BUCH gemeenten gezamenlijk opgesteld en een maatwerkplan per gemeente. De kosten betreffen een projectleider en het maatwerk per gemeente. Voor Heiloo zijn de kosten in 2024 geraamd op € 74.500.