Jaarstukken 2024 Heiloo
Tekst van het document
Met meer mensen en meer middelen, met meer mogelijkheden dus. Handen uit steeds meer mouwen om de enorme klus van de duurzaamheidstransitie te helpen vormgeven. Meer samen ook, met bewoners en ondernemers in onze gemeenten. De gemeente zal haar rol pakken als regisseur van de duurzaamheidstransitie, maar zeker ook als facilitator. Ten dienste van initiatieven uit de samenleving, van mensen die hun eigen huis of bedrijf willen verduurzamen, al dan niet met elkaar. Als voorlichter en adviseur en met een beetje financiële hulp. Ook als aanjager of zelfs uitvoerder van projecten voor opwek van duurzame energie, voor circulaire economie en klimaatadaptatie. Voor duurzame mobiliteit en natuurlijk voor het (verder) verduurzamen van ons eigen vastgoed.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
75
Hieronder per pijler de belangrijkste initiatieven die we nu voorzien voor 2024. Daarbij wel meteen een disclaimer: de duurzaamheidstransitie is in volle gang, wat betekent dat het ‘speelveld’ er elke maand anders uitziet door nieuwe regelgeving, nieuwe subsidies en nieuwe initiatieven. Dynamisch en uitdagend!
Doel (indicator)
Tijd (indicator)
Geld (indicator)
Gerealiseerd (toelichting) De doelen zijn vrijwel allemaal gerealiseerd volgens planning. Enkele opmerkingen daarbij: 1. Programma Klimaat is geëvalueerd en op basis daarvan wordt gewerkt aan een nieuw Programma Klimaat 2025-2030 én aanpassingen in de organisatie van het Programma. 2. Energietransitie: conform planning, soms enige vertraging. 3. Circulaire Economie: Thema's Landbouw en de Bouw/infra lopen conform planning, de Thema's Consumptiegoederen en Bedrijven hebben een lichte achterstand, door inzet van extra vast personeel in 2024 is de verwachting in 2025 weer conform planning te zijn. Alleen het onderdeel "Bij gronduitgifte door de gemeente worden circulaire criteria meegegeven als voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten" is verschoven naar Q2 2025. 4. Klimaatadaptatie: volgens planning, soms enige vertraging. 5. Duurzame Mobiliteit: De vraag naar laadpalen is fors lager dan de prognose. Tevens is de doorlooptijd langer door netwerkcongestie. Afspraken met NS/ProRail zijn beperkt tot uitbreiding fietsenstallingen; uitvoering is in voorbereiding. 6. Duurzame bedrijfsvoering: enige vertraging door personele wisselingen.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
76
Wat zouden we daarvoor doen? 1. Energietransitie De energietransitie gaat over opwek van duurzame elektriciteit met zonnepanelen en de warmtetransitie, het isoleren van woningen en (voorbereiden op) installatie van alternatieven voor aardgas. Opwek van elektriciteit: •
Groei in het aantal geplaatste zonnepanelen op grote daken voortzetten;
•
Installatie van de hoeveelheid zonnepanelen boven parkeerplaatsen versnellen;
•
Ontwikkeling windenergie in de Boekelermeer.
Warmtetransitie: •
Voorlichting, informatie en advies voor bewoners en ondernemers, met Duurzaam Bouwloket, energiecoaches en Centrum voor verduurzaming;
•
Buurt-aanpak gericht op isoleren woningen met de slechtste energie-labels en bewoners met minste koopkracht vanuit het Nationaal Isolatie Programma;
•
Opsporen, aanhaken, ondersteunen van buurtinitiatieven in de warmtetransitie. Gebruikmaken van draagvlak en energie in de samenleving;
•
Energie-armoede aanpak voor bewoners met laag inkomen en hoge energierekening.
2. Circulaire economie Het uitvoeringsprogramma 2023-2024 van Circulaire economie wordt volgens planning uitgevoerd. Focus op vier hoofdthema’s: Landbouw, Consumptiegoederen, Bouw & Infrastructuur en Bedrijven. •
Ruimte creëren voor natuur-inclusieve landbouw;
•
Circulair maakonderwijsprogramma opschalen;
•
Netwerk van reparatiepartijen ondersteunen in de markt;
•
Consumenten voorlichten en betrekken;
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
77
•
Circulair bouwen, onderhouden en slopen binnen de gemeente de norm maken;
•
Koplopernetwerken van bedrijven in de bouw, toerisme, textiel en op bedrijventerreinen stimuleren.
3. Klimaatadaptatie We geven uitvoering aan het recent vastgestelde beleidsplan met uitvoeringsprogramma. Dat betekent op drie niveaus (huis&pand, straat, wijk&gebied en regio): •
mensen voorlichten, betrekken en informeren over klimaatadaptieve kansen en maatregelen;
•
Ontstening en vergroening van eigen tuin, aansluiten bij bestaande initiatieven en werkzaamheden;
•
Aansluiten bij projecten voor herinrichting en ontwikkeling met als doel meer vergroening en minder wateroverlast.
4. Duurzame mobiliteit In 2023 hebben de provincie en het college de Regionale Agenda Mobiliteit vastgesteld. Ook is een pluspakket voor duurzame mobiliteit vastgesteld. Hoofdonderwerpen daaruit: •
Verbetering fietsinfrastructuur;
•
Plaatsing laadpalen voor elektrische auto’s;
•
Stimuleren deelmobiliteit.
5. Duurzame bedrijfsvoering • Het goede voorbeeld blijven geven door het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed, de gemeente heeft inzicht en communiceert over haar eigen CO2 uitstoot en er heerst draagvlak en kennis binnen de organisatie op het gebied van circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptatie door de hele organisatie. •
De gemeente heeft de verplichting om een CO2 reductie van de uitstoot van de gemeentelijke vastgoedportefeuille te realiseren van 55% in 2030 , 95% in 2050 en 100% aardgasvrije panden in 2050. De strategie om deze doelen te bereiken is vastgelegd in de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed die in 2023 is vastgesteld.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
78
Wat wilden we bereiken? Milieutaken Omschrijving (toelichting) Ontwikkeling Het realiseren en behouden van een schone, veilige en duurzame leefomgeving. We willen adequaat kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. We zijn voorbereid op de invoering van de Omgevingswet en decentralisatie van milieutaken naar de gemeente. Ter bevordering van de gezondheid van onze inwoners wordt actief ingezet op beperking van vliegtuighinder.
Doel (indicator)
Tijd (indicator)
Geld (indicator)
Gerealiseerd (toelichting) Beschikbaarheid strategische advisering Er zijn meerjarige afspraken gemaakt met een adviesbureau waardoor de gemeente waar nodig gespecialiseerd strategisch advies kan inwinnen op onderwerpen die buiten de dienstverlening van de Omgevingsdienst vallen. Bestuurlijke samenwerking Schiphol De ontwikkelingen rondom luchtvaart en de gevolgen voor onze inwoners zijn continu gevolgd via de Bestuurlijke Agenda Schiphol en deelname aan de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS). Binnen de BRS werkt Heiloo interbestuurlijk samen met het Rijk, de provincie en gemeenten in de Schipholregio. Binnen deze regionale gemeentelijke samenwerking met Haarlem, Alkmaar, IJmond en de BUCH-gemeenten is in 2024 een actualisatie van de Bestuurlijke Agenda Schiphol voorbereid. Deze wordt in de eerste helft van 2025 afgerond en aan de raad aangeboden. Eind 2024
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
79
nam de raad een motie aan waarin het college wordt opgeroepen zich proactief te blijven inzetten voor het verminderen van vlieghinder en de minister te verzoeken de uitspraak van de rechtbank in de zaak van Stichting Recht op Bescherming tegen Vlieghinder direct en onverkort uit te voeren. Omgevingswet 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking. Door een goede samenwerking tussen OD en gemeente in de voorbereiding, verliep de technische overgang zonder grote problemen. Wel blijft het aantal meldingen en aanvragen voor een vergunning nog achter op de situatie onder de Wabo. Hierdoor kunnen de gevolgen van de Omgevingswet nog niet volledig geduid worden. Ook 2025 geldt nog als leerjaar.
Wat zouden we daarvoor doen? Bestuurlijke samenwerking Schiphol In de regio Alkmaar-IJmond wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol. In het bijzonder worden hier de ontwikkelingen rondom het Luchthavenverkeersbesluit Schiphol, het besluit Luchtruimherziening en de Initiatiefwet nachtvluchten
Extra inzet De afgelopen jaren is op diverse thema’s extra inzet nodig geweest om gemeentelijke taakuitvoering, ontwikkelingen en projecten doorgang te geven of versnellen. Als voorbeeld kunnen de stikstofproblematiek, PFAS, Zeer Zorgwekkende Stoffen en Lood in drinkwaterleidingen dienen. We zorgen er voor dat waar nodig advisering beschikbaar is. De hiervoor benodigde achtergrond en strategische advisering gaat verder dan de dienstverlening van de Omgevingsdienst.
Omgevingswet Met de komst van de Omgevingswet vinden veranderingen plaats in de taken van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Hierbij trekken we in de voorbereiding op de Omgevingswet gezamenlijk op om een zorgvuldige implementatie mogelijk te maken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de veranderende positie, rol en activiteiten van de Omgevingsdienst. Als basis voor een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met de Omgevingsdienst vindt afstemming plaats over inhoud en impact van deze taken op beleids- en financieel niveau. De volledige uitwerking van de Omgevingswet is nog geheel niet uitgekristalliseerd.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
80
Zoals onder 3A (Omgevingswet) benoemd worden gemeenten bevoegd gezag voor bodemtaken welke worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst. Dit betreft het gebied van handhaving, vergunningverlening, juridische en beleidsmatige advisering. Het Rijk stelt geen geld beschikbaar voor gemeenten. Wel zal men monitoren hoe de uitvoeringspraktijk vordert en op basis hiervan zal worden besloten of er alsnog een vorm van financiering moet worden toegepast. Daarnaast worden ingevolge de Wet de verplichte door de Omgevingsdienst uit te voeren basistaken uitgebreid. Onder andere voor veehouderijen en sloopmeldingen asbest.
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Bedragen x € 1.000
Primitieve begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Werkelijk 2024
Verschillen 2024
Baten
6.792
6.881
7.314
Lasten
-5.808
-6.435
-6.395
40
985
447
920
473
Onttrekkingen
0
472
472
0
Mutaties reserves
0
472
472
0
985
919
1.392
473
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
Gerealiseerd resultaat
433
Financiële toelichting Programmaonderdeel 3B (lasten)
Riool Doordat er extra onderhoud nodig was, onder andere aan de pompen, kon de geplande dotatie aan de egalisatievoorziening niet volledig plaatsvinden. Hierdoor is een voordeel ontstaan. Energietransitie Er is maximaal ingezet op het uitvoeren van activiteiten, waardoor per saldo een overschrijding heeft plaatsgevonden Duurzame bedrijfsvoering Het voor deel is ontstaan doordaat medio 2024 de medewerker duurzame bedrijfsvoering is vertrokken. Er is toen gekozen voor heroriëntatie op deze functie. Daardoor zijn twee geplande projecten op lager niveau uitgevoerd: de interne opleiding en de monitoring en validatie van het energieverbruik. Beide worden in 2025 op een andere manier vormgegeven.
56.000
V
-
-
79.000
N
28.000
V
Niet nader verklaarde verschillen
35.000
V
Totaal lasten
40.000
V
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
81
Programmaonderdeel 3B (baten)
Riool Bij de kostendekkingsberekening bleek een onttrekking uit de egalisatievoorziening nodig, waarmee in de begroting geen rekening was gehouden. Dit heeft geleid tot een voordeel. Baten Rioolheffing Het voordeel is ontstaan doordat er geen rekening is gehouden met de jaarlijkse areaaluitbreiding in Heiloo. Huishoudelijk afval Het tarief per ingezamelde ton PMD over het jaar 2022 is in 2024 vastgesteld op € 245,- per ingezamelde ton PMD (Het voorlopige voorschot was € 218 per ton ingezameld PMD). Hierdoor is de eindafrekening 2022 gunstiger uitgevallen en ontvangen we meer opbrengsten. Baten Afvalstoffenheffing Er is een nadeel ontstaan doordat er meer toegekende bezwaren dan voorgaande jaren in combinatie met minder DIFTAR, de grijze bak wordt minder geleegd dan voorgaande jaren. Dus bewuster om gegaan met afval. Milieubeheer Het voordeel is onstaan doordat er een subsidie voor de geluidsanering is ontvangen, waar geen rekening mee is gehouden in de begroting. Energietransitie De ontvangen subsidie is hoger dan begroot. SPUK CDOKE klimaat Het voordeel is ontstaan door een extra ontvangst van de CDOKE subsidie, die halverwege 2024 werd toegekend.
Niet nader verklaarde verschillen Totaal baten Subtotaal resultaat voor bestemming Toelichting op mutaties reserves (lasten) Geen afwijkingen Totaal lasten Toelichting op mutaties reserves (baten) Geen afwijkingen Totaal baten Subtotaal mutaties reserves Resultaat na bestemming
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
82
72.000
V
44.000
V
31.000
V
51.000
N
31.000
V
42.000
V
265.000
V
1.000
N
433.000 473.000
V V
0
V
0 0 473.000
V V V
Beleidsindicatoren B
U
C
H
NL
Overzicht verplichte indicatoren
score
score
score
score
score
jaar
Omvang huishoudelijk restafval
129
68
97
98
150
2023
kg per inwoner
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
26,3
27,2
27,1
29,4
41,3
2022
%
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
83
3C. Beheer en onderhoud Wat wilden we bereiken? Groenbeheer Omschrijving (toelichting) Het groene karakter en de natuur van Heiloo behouden en waar dat kan versterken. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? •
We hebben een actueel groenbeheerplan.
•
De problematiek rondom overlast en schade veroorzakende bomen in de wijk Egelshoek is opgelost en de biodiversiteit is toegenomen.
•
De stormschade aan het bomenbestand is hersteld.
Wat zouden we daarvoor doen? Groenbeheerplan Omschrijving (toelichting) Na vaststelling van het nieuwe groenbeleidsplan begin 2024 wordt het vigerende groenbeheerplan herijkt. Binnen de wijk Egelshoek wordt de problematiek rondom bomen die voor overlast zorgen aangepakt. Daarnaast wordt de biodiversiteit in deze wijk gestimuleerd door van de bestaande wadi’s de toplaag af te schrapen en deze in te zaaien met een bloemrijk kruidenmengsel.
Doel (indicator)
Tijd (indicator)
Geld (indicator)
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
84
Gerealiseerd (toelichting) Er is geen actueel groenbeheerplan vastgesteld. Het groenbeleidsplan is in de gemeenteraad van 15 juli 2024 vastgesteld. Hierna is in de tweede helft 2024 gestart met de actualisatie van het groenbeheerplan. Het groenbeheerplan is in het derde kwartaal van 2025 afgerond. Het project binnen de wijk Egelshoek om de problematiek rondom bomen die voor overlast zorgen aan te pakken en de biodiversiteit te stimuleren door van de bestaande wadi's de toplaag af te schrapen en deze in te zaaien met een bloemrijk kruidenmengsel is afgerond.
Herstel stormschade Omschrijving (toelichting) Op 5 juli 2023 heeft storm Poly een aanzienlijk pad van verwoesting achtergelaten binnen het beheergebied van werkorganisatie BUCH. Er zijn veel bomen omgewaaid of beschadigd, vooral in Castricum en Heiloo. Ondanks de inspanningen zijn de gevolgen van de storm nog niet volledig verholpen. Naar schatting zullen de opruimwerkzaamheden tot het einde van dit jaar voortduren. De kosten die gepaard gaan met deze opruimwerkzaamheden worden gedetailleerd weergegeven in de tweede financiële rapportage. Heiloo staat voor een aanzienlijke hersteluitdaging. Daarom wordt er voor onze gemeente een specifiek herstelplan ontwikkeld. In dit plan bieden we een helder overzicht van hoe we de aanvullende taken gaan aanpakken. Hierbij nemen we zowel de inzet van menselijke en materiële capaciteit van de werkorganisatie als de capaciteit van externe partijen in beschouwing. We evalueren ook waar nieuwe aanplant mogelijk is en hoe deze extra inspanningen zich financieel en qua tijdspad verhouden tot de ambities.
Doel (indicator)
Tijd (indicator)
Geld (indicator)
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
85
Gerealiseerd (toelichting) De gevolgen van storm Poly (omgevallen bomen, takbreuk, etc.) zijn opgeruimd. Het gevaar is weggenomen uit de gebieden waar de meeste schade was aangebracht door de storm. Het is niet realistisch en niet wenselijk om alle gesneuvelde bomen binnen een bepaalde tijd opnieuw aan te planten. Aanplanting van nieuwe bomen gebeurt in Heiloo volgens reguliere inboet, waarbinnen aanplanting wordt gebaseerd op verschillende factoren zoals beschikbare doorwortelbare-ruimte. Het volgen van dit proces zorgt voor een gezonde leefomgeving voor bomen met als resultaat sterke en veilige bomen op lange termijn. Hiervoor is geen extra budget nodig.
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Bedragen x € 1.000
Primitieve begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Werkelijk 2024
Verschillen 2024
Baten
1.020
1.298
706
Lasten
-7.032
-7.118
-6.774
344
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-6.012
-5.820
-6.068
-248
17
34
17
-17
Stortingen
-237
-237
0
237
Mutaties reserves
-220
-203
17
220
-6.232
-6.023
-6.051
-28
Onttrekkingen
Gerealiseerd resultaat
-592
Financiële toelichting Programmaonderdeel 3C (lasten)
Beheer overige gebouwen en gronden Er is een voordeel ontstaan door vertraging in het project Zandzoom Wegen straten en pleinen Door de aanleg van glasvezel zijn er meer kosten op toezicht geweest. Daarnaast zijn er meer onderhoudswerkzaamheden. Straatreiniging In 2024 is een drugsdumping geweest. Het verwijderen van deze dumping heeft geleid tot extra kosten. Maaien en Schouwen Er zijn minder kosten gemaakt voor natuur-technisch maaien binnen de gemeente. Reden hiervoor is een financieel positieve aanbesteding voor de periode 2024 tot 2025, mogelijk verlengbaar tot 2029. Niet nader verklaarde verschillen
373.000
V
40.000
N
34.000
N
36.000
V
9.000
V
Totaal lasten
344.000
V
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
86
Programmaonderdeel 3C (baten)
Beheer overige gebouwen en gronden Tekort betreft met name de doorgeschoven grondverkopen in de begroting voor Zandzoom (600k) en Rechtehondsbosschelaan (200k). Wegen straten en pleinen De verwachting was dat de degeneratievergoeding lager uit zou vallen. Deze vergoeding is echter afhankelijk van het aantal aanvragen op kabels en leidingen. Hier kan geen invloed op worden uitgeoefend. Daarnaast heeft de aanleg van glasvezel geleid tot een positief resultaat op kabels en leidingen. Straatreiniging In het jaar 2024 is de toekende subsidie voor zwerfvuil hoger uitgevallen. Leges kabels en leidingen In 2024 is glasvezel aangelegd in Heiloo., wat heeft geleid tot hogere legesontvangsten. Baten begraafplaatsrechten De baten van de begraafplaatsen worden begroot op basis van het gemiddelde overe meerdere jaren. Afgelopen jaar zijn er iets meer inkomsten dan gemiddeld jaarlijks zijn begroot. Niet nader verklaarde verschillen
800.000
N
54.000
V
30.000
V
43.000
V
26.000
V
55.000
V
Totaal baten Subtotaal resultaat voor bestemming Toelichting op mutaties reserves (lasten)
592.000 248.000
N N
De verkoop van de gronden in Zandzoom heeft vertraging opgelopen.
237.000 237.000
V V
Niet nader verklaarde verschillen
17.000
N
Totaal baten Subtotaal mutaties reserves Resultaat na bestemming
17.000 220.000 28.000
N V N
Totaal lasten Toelichting op mutaties reserves (baten)
Verbonden partijen behorende bij programma 3 PO
Verbonden partij
3b
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord
3b
Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)
3b
Duurzame Energie Cooperatie Regio Alkmaar (DECRA)
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
88
Programma 4: Een financieel gezonde gemeente 4. Financieel gezonde gemeente Wat wilden we bereiken? Een financieel gezonde gemeente Omschrijving (toelichting) 1. Een structureel sluitende begroting 2. Stabiele verantwoorde lokale lasten 3. Een verantwoorde weerstandscapaciteit Ontwikkeling nieuwe financiering gemeentefonds Vanaf 2026 stapt het kabinet af van de normeringssystematiek ‘trap op trap af’, waarbij de inkomsten van gemeenten via het gemeentefonds meebewegen met de uitgaven van het Rijk. Deze werkwijze kent een (te) hoge mate van instabiliteit en een beperkte koppeling met de uitgavenontwikkeling bij gemeenten. Het Gemeentefonds wordt vanaf 2027 geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. De ontwikkeling van het bbp wordt door het Rijk gezien als een objectieve en onafhankelijke maatstaf voor zowel volumecomponenten, die een kostenverhogende werking hebben (zoals bevolkingsgroei), als voor de loon- en prijsontwikkeling. Deze kent jaar op jaar toegepast inhoudelijk een sterkere koppeling met de brede uitgavenontwikkeling bij gemeenten. De financiële ruimte van gemeenten voor genoemde uitgavenontwikkeling wordt middels deze koppeling vormgegeven. De gekozen vorm van indexatie levert door de vormgeving op twee componenten de gewenste stabiliteit op.
Uitgangspunt is dat het fonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgt. De volumeontwikkeling van het fonds wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp, waardoor het fonds minder schommelt. De indexatie voor inflatie volgt die van het lopende jaar, waardoor de fondsen reëel ‘op niveau’ blijven. De grondslagen waarover deze indexatie berekend wordt, worden op gelijke wijze bepaald als de huidige grondslagen, waarover vanaf 2026 de huidige loon- en prijsindexatie wordt berekend. In het coalitieakkoord is opgenomen dat bij het uitwerken van een nieuwe financieringssystematiek, de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken. Op gemeentelijk niveau wordt in samenspraak met de VNG welke mogelijkheden er zijn qua modernisering en uitbreiding van het belastinggebied, waarbij op basis van de uitkomsten een eventueel wetgevingstraject in gang wordt gezet.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
89
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? 1. Een vastgestelde meerjarig sluitende programmabegroting 2. Een stabiele ontwikkeling van de lokale lasten. 3. De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit, waarbij de weerstandsratio minimaal 1,20 is
Doel (indicator)
Tijd (indicator)
Geld (indicator)
Gerealiseerd (toelichting) Na verwerking van de ombuigingsmaatregelen uit de kadernota 2025 en de mutaties in de begroting, is de begroting voor 2025 sluitend. Vanaf 2026 ontstaat er een aanzienlijk tekort, als gevolg van een forse krimp van het gemeentefonds. Op dit moment is VNG in onderhandeling met het kabinet om meer middelen te verkrijgen. In de kadernota 2025 zijn de tarieven voor de OZB aangepast. De tarieven voor de OZB- Woningen zijn vastgesteld op het landelijke gemiddelde tarief van 2024 voor 2025. Dit betekent voor eigenaren van een woning een stijging van 20,4%, en deze stijging geldt ook voor de OZB-niet woningen. De weerstandsratio komt uit op 2,62, wat aangeeft dat de gemeente voldoende weerstand biedt tegen de financiële risico's.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
90
Wat zouden we daarvoor doen? Programmabegroting In de programmabegroting worden in de jaren 2024 en 2025 de structurele lasten gedekt door de structurele baten.
Risico's We identificeren periodiek de risico’s die we lopen en beoordelen of we maatregelen kunnen nemen om deze risico’s te beperken.
Woonlasten We houden de woonlasten voor onze inwoners op een verantwoord niveau. We indexeren de OZB-inkomsten met 3,1% (cpi maart 2023). Voor riool en afval hanteren we kostendekkende tarieven.
Wat heeft het gekost? Omschrijving
Bedragen x € 1.000
Primitieve begroting 2024
Begroting 2024 na wijziging
Werkelijk 2024
Verschillen 2024
Baten
44.854
47.030
47.131
102
Lasten
-9.107
-11.152
-11.201
-48
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
35.747
35.877
35.931
53
Onttrekkingen
0
2.559
0
-2.559
Stortingen
0
-2.436
0
2.436
Mutaties reserves
0
123
0
-123
35.747
36.000
35.931
-70
Gerealiseerd resultaat
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
91
Financiële toelichting Programmaonderdeel 4 (lasten)
Geldleningen De rente op de lening van € 49,2 miljoen bestaat uit een vast deel en een variabel deel. In de begroting was het percentage van het variabele deel hoger dit resulteert in een voordeel van € 42.000 (V). Ook is er een voordeel ontstaan op de rente van de grondexploitaties van € 118.000 (V). Overige financieringsmiddelen Er is een nadeel ontstaan door de boete belastingrente 2020 t/m 2024. Zie ook de BTW naheffing voor het gemeentehuis.
160.000
V
45.000
N
Uitg. woningen uitvoering Wet WOZ Door de inzet van no cure, no pay bureaus is het aantal bezwaren in de afgelopen jaren gestegen, evenals de daaraan gekoppelde proceskosten. Vanaf 2025 worden de vergoedingen voordeze bureaus aangepast, waardoor er weer een daling van het aantal bezwaren in de komende jaren wordt verwacht. Overhead Betreft deel van de lagere bijdrage aan werkorganisatie BUCH in verband met jaarrekeningresultaat BUCH. Zie verder paragraaf bedrijfsvoering. Gemeentehuis (Raadhuisplein1) Door de verbouwing van het nieuwe bestuursgebouw is budget afgeraamd op het oude gemeentehuis. Hiermee is dekking gevonden voor de verbouwingskosten. Het oude gemeentehuis is echter het gehele jaar nog in gebruik geweest waardoor extra kosten zijn gemaakt op het gebied van energie, schoonmaak en beveiliging. Deze budgetten zijn niet eerder bijgeraamd. Daarnaast zijn er noodzakelijke extra onderhoudskosten geweest ten behoeve van de verwarmingsinstallatie. Het schilderwerk ten behoeve van het gemeente huis is door omstandigheden verplaatst naar 2025. Daarom wordt verzocht dit budget € 40.000 over te hevelen naar 2025 met de resultaatbestemming.
24.000
N
465.000
V
48.000
N
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
92
Aanpassing huisvestingskosten in verband met nieuwe verdeel systematiek De vier colleges en het BUCH bestuur zijn van plan een nieuw verdeling van de huisvestingskosten door te voeren, hiertoe hebben de colleges en het BUCH bestuur een principebesluit genomen in afwachting van de fiscale, juridische en financiële uitwerking hiervan. De reden hiervan is dat de gemeente Bergen en Castricum meer kantoorruimte ter beschikking stellen dan Heiloo en Uitgeest, waar sprake is van een HUB. De nieuw verdeling houdt in dat per gemeentehuis is geïnventariseerd hoeveel vierkante meter ter beschikking staat aan personeel van de BUCH. Deze vierkante meters worden via een getaxeerde verhuurprijs in rekening gebracht bij de BUCH. Deze huurlasten belast de BUCH via de verdeelsleutel door aan de gemeenten middels een hogere bijdrage BUCH. De gemaakte (principe) afspraak is dat dit met terugwerkend kracht vanaf 1 januari 2024 te doen. Op deze manier worden de huisvestingslasten op een evenwichtigere manier over de vier gemeenten verdeeld. Vooralsnog nemen we een voorziening op omdat er enerzijds nog een paar juridische en fiscale uitgangspunten uitgezocht worden en anderzijds de gemeenten nog een definitief besluit moeten nemen. Zie ook de extra huurinkomsten van de BUCH aan de gemeente onder baten ad € 164.000 (V). Voor Heiloo zorgt dit over 2024 per saldo voor een nadeel van € 71.000 (N).
De structurele doorwerking voor 2025 en verder verwerken we in de 1e Firap 2025/Kadernota 2026. BTW naheffing gemeentehuis Raadhuisplein 1 en Westerweg 252 In het kader van de fiscale toetsing op de gemaakte afspraken omtrent de huisvesting en de mogelijke aanpassing van de verdeelsystematiek heeft een fiscale toets plaatsgevonden op de fiscale verwerking van de huisvestingslasten. Er zijn geen huurovereenkomsten tussen de gemeenten en GR BUCH voor het gebruik van de verschillende gemeentehuizen en ook geen directe afspraken omtrent de vergoeding van de huisvesting. Hieruit dient fiscaal te worden geconcludeerd dat de gemeentehuizen om niet ter beschikking worden gesteld aan GR BUCH. Tot op heden is ten onrechte geen rekening gehouden met de btw-last op de investering- en exploitatiekosten van het vierkante meter gebruik door GR BUCH. Hierdoor zijn de toegepaste mengpercentages voor de verrekening van de huisvestingslasten niet juist, wat leidt tot een mogelijke naheffing over de jaren 2020-2024 van totaal € 723.000 (N) (exclusief boeterente ad € 45.000 (N)). Er worden nog gesprekken gevoerd met de Belastingdienst over dit onderwerp, waardoor er nog geen suppletieaangifte is gedaan en er nog geen aanslag is opgelegd. Om die reden nemen we vooralsnog een voorziening op in de jaarrekening voor dit bedrag.
Voor 2025 zijn de mengpercentages aangepast, zodat een verder naheffing voorkomen wordt.
235.000
N
723.000
N
Energiekosten Met name het energiebudget was n.a.v. voorgaande jaren te hoog ingeschat. De afrekening moet nog ontvangen worden. Hier volgt naar verwachting een positief resultaat uit. Algemene baten en lasten Het voordeel is ontstaan doordat stelpost coalitieakkoord niet volledig is benut. Vennootschapsbelasting (VPB) De definitieve afrekening vennootschapsbelasting 2022 was niet begroot. Niet nader verklaarde verschillen
50.000
V
117.000
V
196.000
V
Totaal lasten
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
93
39.000
V
48.000
N
Programmaonderdeel 4 (baten)
Uitgaven overige belastingen Er is een voordeel ontstaan doordat de opbrengsten uit de aanmaningskosten en dwangbevelen structureel te laag is geraamd. De begroting kan hierop worden aangepast. Aanpassing huisvestingskosten in verband met nieuwe verdeel systematiek Huurinkomsten BUCH vanaf 2024. Zie toelichting onder lasten als gevolg van aanpassing verdeling kosten huisvesting . Zie onder lasten de storting in de voorziening ad € 235.000 (N), per saldo € 71.000 (N). Algemene baten en lasten Het nadeel wordt veroorzaakt doordat voor de grondexploitaties vanuit de NAG werd verwacht dat er over 2024 winst genomen moest worden, te weten € 62.000 Boekelermeer en € 10.000 voor Zuiderloo. Bij de berekening via de POC bleek echter dat voor 2024 geen winst genomen hoefde te worden worden. Niet nader verklaarde verschillen
31.000
V
164.000
V
72.000
N
9.000
V
Totaal baten Subtotaal resultaat voor bestemming Toelichting op mutaties reserves (lasten)
101.000 53.000
V V
Er is een storting van € 2.436.000 aan de algemene reserve begroot, betreffende het jaarresultaat 2023. Deze storting loopt via de balans en niet via de exploitatie.
2.436.000
V
Totaal lasten Toelichting op mutaties reserves (baten)
2.436.000
V
Er is een onttrekking van € 2.436.000 aan de algemene reserve begroot, betreffende het jaarresultaat 2023. Deze onttrekking loopt via de balans en niet via de exploitatie. Amendement eenmalige compensatie maatschappelijke organisaties 2e Firap 2023 (€ 123.000). Het bedrag van € 123.000 is wel als eenmalige subsidies verstrekt, maar er heeft geen uitname uit de algemene reserve plaatsgevonden.
2.559.000
N
Totaal baten Subtotaal mutaties reserves Resultaat na bestemming
2.559.000 123.000 70.000
N N N
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
94
Beleidsindicatoren B
U
C
H
NL
Overzicht verplichte indicatoren
score
score
score
score
score
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
1.086
1.024
835
891
Geen data
2024 €
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
1.187
1.145
932
1.023
994
2024 €
Formatie / Fte per 1.000 inwoners
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw.
Bezetting / Fte per 1.000 inwoners
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw.
Apparaatskosten / Kosten per inwoner
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
euro
Externe inhuur / Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
1.122
n.b.
2024 %
Overhead in % van totale lasten
15,0
15,2
16,1
16,3
n.b.
2024 %
Verbonden partijen behorende bij programma 4
PO
Verbonden partij
4
Cocensus
4
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
4
Alliander
4
Werkorganisatie BUCH (BUCH)
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
95
jaar
Paragrafen Paragraaf A: Lokale heffingen Inleiding De algemene dekkingsmiddelen bestaan vooral uit de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds. De Algemene Uitkering heeft geen bestedingsdoel en hoeft niet aan het rijk verantwoord te worden. De lokale heffingen vormen de tweede grootste inkomstenbron. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarvan de opbrengst gebonden is (zogenaamde heffingen, leges en retributies) en belastingen waarvan de opbrengsten vrij besteedbaar zijn. Hiervan is de opbrengst van de onroerende zaak belasting de grootste post die tot de algemene dekkingsmiddelen wordt gerekend. Algemene beleidsregel bij de gemeente Heiloo is dat de belastingen kunnen stijgen met het verwachte inflatiepercentage (CPI= Consumenten Prijs Index). Bij het opstellen van de begroting 2024 is gerekend met een percentage van 3,1%.
Overzicht lokale belastingen en heffingen en algemene dekkingsmiddelen In de onderstaande tabel zijn de gerealiseerde versus de geraamde opbrengsten 2024 opgenomen. Met betrekking tot de leges zijn de gerealiseerde opbrengsten versus de aan de afzonderlijke hoofdstukken toe te rekenen werkelijke kosten opgenomen in separate tabellen per hoofdstuk en paragraaf.
Programma
Begroting
Werkelijk
2024
2024
Werkelijk
onderdeel
Belastingsoort
1b
Kwijtscheldingen
-118.000
-125.000
-107.000
3b
Afvalstoffenheffing
3.313.000
3.262.000
3.218.000
3b
Rioolheffing
2.495.000
2.539.000
2.404.000
3c
Lijkbezorgingsrechten
151.000
177.000
115.000
4
OZB woningen
4.393.000
4.387.000
4.118.000
4
OZB bedrijven
1.305.000
1.300.000
1.206.000
4
Toeristenbelasting
55.000
32.000
26.000
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
96
2023
Onroerende-zaakbelastingen De hoogte van de onroerende-zaakbelastingen voor 2024 is vastgesteld op basis van de waarde in het economisch verkeer van een onroerende zaak per 1 januari 2023 (WOZ waarde) en het vastgestelde tarief. De waarden van alle onroerende zaken worden jaarlijks getaxeerd en door middel van WOZ- beschikkingen aan belanghebbenden kenbaar gemaakt. De onroerende-zaakbelastingen bestaan uit een ‘eigenarenbelasting’ voor woningen en een ‘eigenarenbelasting’ voor niet-woningen. De ‘gebruikersbelasting’ voor niet-woningen wordt vanaf 2023 in Heiloo niet meer geheven. De hertaxatie van alle woningen in de gemeente Heiloo vindt jaarlijks plaats door middel van modelmatige waardering. Niet woningen worden getaxeerd op de gecorrigeerde vervangingswaarde of door middel van het kapitaliseren van de huurwaarde. De begrote OZB-opbrengst 2024 en de 2 WOZ-waarde arealen staan centraal bij de berekening van de OZB-tarieven 2024. Deze arealen bestaan uit de totale omvang van alle WOZ-waarden van de in Heiloo aanwezige woningen en niet-woningen waarover OZB kan worden geheven. Bij de bepaling van de arealen is rekening gehouden met de marktwaarde-ontwikkeling tussen 1 januari 2022 en 1 januari 2023. In de Verordening onroerende-zaakbelastingen Heiloo 2024 zijn de tarieven vastgesteld, deze worden uitgedrukt als percentage van de WOZ waarde.
Tarieven OZB (% WOZ-waarde)
2024
2023
OZB eigenaren woningen
0,07550%
0,72750%
OZB eigenaren bedrijven
0,31733%
0,30742%
Uit de specificatie van de OZB opbrengsten in de tabel hieronder blijkt dat de werkelijke gerealiseerde totale OZB opbrengst nagenoeg gelijk is aan de totale begrote OZB opbrengst.
Opbrengsten onroerende zaakbelastingen
Begroting
Begroting
Werkelijk
2024
2024
2023
OZB eigenaren woningen
4.393.000
4.387.000
4.118.000
OZB eigenaren bedrijven
1.305.000
1.300.000
1.206.000
Totaal opbrengsten OZB
5.698.000
5.687.000
5.324.000
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
97
Afvalstoffenheffing Uitgangspunt voor de berekening van de tarieven is maximaal 100% dekking van de kosten voor inzameling huishoudelijk afval. Hierbij geldt dat alle kosten die toegerekend kunnen worden, ook werkelijk onderdeel van het tarief uitmaken. De opbrengst is gebaseerd op een vaste en een variabele component. De hoogte van de vaste heffing is afhankelijk van de omvang van het huishouden, de hoogte van de variabele heffing is afhankelijk van het aantal malen dat er restafval wordt aangeboden.
Afvalstoffenheffing vaste heffing
2024
2023
Eénpersoonshuishouden
191,00
185,00
OZB eigenaren bedrijven
300,00
291,00
Afvalstoffenheffing variabele heffing
2024
2023
Per lediging container 240 liter
6,19
6,00
Per lediging container 140 liter
3,61
3,50
Bij inwerptrommel van 60 liter
1,04
1,00
Bij inwerptrommel van 30 liter
0,52
0,50
Bewoners van laagbouw woningen hebben een PMD container aan huis. Bewoners van hoogbouw maken gebruik van ondergrondse verzamelcontainers waarin afvalzakken worden ingeworpen. Omdat voor de bewoners van hoogbouw geen inzamelvoorziening voor PMD ter beschikking staat, wordt PMD met het restafval in de verzamelcontainer ingeworpen. Dit leidt tot een hogere aanbiedfrequentie. Hiermee is in het tarief per inworp in een ondergrondse verzamelcontainer rekening gehouden. Uitgangspunt bij de tarifering is dat gemiddeld 85% van de aanslag afvalstoffenheffing bestaat uit vaste heffing en 15% uit variabele heffing.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
98
De vaste heffing is in rekening gebracht door middel van de in februari 2024 verzonden 'gecombineerde aanslag 2024', hierin zijn tevens de OZB en de rioolheffing opgenomen. De variabele heffing is aan het eind van 2024 bekend en wordt daarom opgenomen in de aanslag 2025.
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing
Begroting
Werkelijk
2024 Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente
2024 2.735.000
Inkomsten, excl. heffingen
2.626.000
490.000
540.000
2.245.000
2.086.000
Overhead incl. (omslag)rente
695.000
695.000
Aandeel straatreiniging
20.000
20.000
BTW
271.000
270.000
Storting voorziening
33.000
10.000
Totaal kosten
3.264.000
3.081.000
Opbrengst vaste heffing
Netto kosten Toe te rekenen kosten:
2.894.000
2.868.000
Opbrengst variabele heffing
419.000
404.000
Kwijtschelding
-68.000
-68.000
Mutatie voorziening
19.000
-123.000
Totaal opbrengsten
3.264.000
3.081.000
Dekkingspercentage
100%
100%
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
99
Rioolheffing Met de rioolheffing worden onderhoud en investeringen in het rioolstelsel bekostigd. Voor riool wordt de tariefontwikkeling gevolgd zoals die is opgenomen in het door de raad vastgestelde Programma Water en Riolering (PWR) 2023-2026. Hierbij is (naast de indexatie) de komende jaren een tariefstijging nodig om de lasten op korte termijn te dekken en een spaarvoorziening op te bouwen. Vanuit de spaarvoorziening kunnen toekomstige investering worden gefinancierd, op termijn heeft dit een gunstig effect op het tarief rioolheffing. Het basistarief rioolheffing is voor 2024 bepaald op € 217,- in 2023 was dat € 206,-. Kostendekkendheid rioolheffing
Begroting
Werkelijk
2024 Kosten taakveld riool, incl. (omslag)rente
2024 1.725.000
Inkomsten, excl. heffingen
1.681.000
5.000
12.000
1.720.000
1.669.000
Overhead incl. (omslag)rente
344.000
344.000
Doorberekening baggerkosten
8.000
8.000
Extra rente (1%)
142.000
139.000
BTW
204.000
199.000
Storting voorziening
211.000
200.000
Totaal kosten
2.629.000
2.559.000
Opbrengst heffingen
2.475.500
2.551.000
-50.000
-57.000
Netto kosten Toe te rekenen kosten:
Kwijtschelding Mutatie voorziening
0
65.000
Totaal opbrengsten
2.425.500
2.559.000
92%
100%
Dekkingspercentage (incl. mutatie voorziening)
De werkelijke kosten aan het taakveld riolering zijn in 2024 lager dan begroot. De onttrekking uit de egalisatievoorziening is in 2024 uitgekomen op € 65.000. De stand van de voorziening na mutatie bedraagt € 867.000.
JAARSTUKKEN 2024 CONCEPT
100