Jaarstukken 2023
Tekst van het document
De benodigde plan- en toepasbare regels software zijn geïmplementeerd. De gemeente is volledig aangesloten op het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). De implementatie van de VTH software is in 2023 afgerond. Het aanpassen van de processen aan de eisen van de Omgevingswet is afgerond en worden verwerkt in de VTH software. Komende jaren worden deze processen geoptimaliseerd en producten en diensten verbeterd naar de bedoeling van de Omgevingswet. Vooruitlopend op de inwerkingtreding zijn zo veel mogelijk nieuwe instrumenten toegepast, zoals de intake- en omgevingstafels waarmee we een snellere en integralere dienstverlening rond ruimtelijke initiatieven bieden.
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat willen we bereiken Omgevingswet (vervolg)
Wat gaan we er voor doen Doel ● het leertraject Omgevingswet voor medewerkers evalueren en indien een vervolg noodzakelijk is, dit organiseren; ● medewerkers verder begeleiden, zodat houding en gedrag van alle bij de uitvoering van de Omgevingswet betrokken medewerkers aansluit bij de bedoeling van de Omgevingswet; ● de colleges en raden verder informeren over het nieuwe stelsel en hun rol, bevoegdheden en mogelijkheden daarin; ● inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verder informeren over het nieuwe stelsel en de mogelijkheden die de wet hen biedt;
● de structurele financiële impact voor de gemeente en de Werkorganisatie BUCH van de inwerking getreden Omgevingswet en naar aanleiding van de vaststelling van (onderdelen van) het omgevingsplan monitoren en eventuele financiële effecten verwerken; ● het programma Omgevingswet monitoren, waarbij de voortgang en risico’s periodiek worden beheerst en afwijkingen gerapporteerd. De risico’s worden systematisch in kaart gebracht en beoordeeld met behulp van het Risicomanagement Informatie Systeem (NARIS®). De resultaten van de risicoinventarisatie maken onderdeel uit van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Jaarstukken 2023
43
Tijd
Geld
PH
RV
RV
Gerealiseerd in 2023 De bij de uitvoering van de Omgevingswet betrokken medewerkers hebben het leertraject Omgevingswet gevolgd, waarbij naast inhoudelijk kennis de aandacht uitgaat naar de bijbehorende verandering in houding en gedrag.
Ter voorbereiding op besluitvorming rondom de Omgevingswet zijn de colleges en de raden geïnformeerd. Vanaf oktober 2023 zijn ook inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties geïnformeerd over de Omgevingswet. Hierbij hebben we aansluiting gezocht op de landelijke informatiecampagne. Door het uitstel van de Omgevingswet zullen de structurele financiële effecten vanaf volgend boekjaar optreden. De voortgang en risico's van het programma Omgevingswet zijn periodiek gemonitord en gerapporteerd.
RV
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat heeft het gekost? 3a Wonen en leefomgeving Baten en lasten Mutatie reserves Geheel - totaal
Primitieve begroting 2023 8.257 9.353 -1.096 0 2.586 -2.586 8.257 11.939 -3.682
Begroting na wijziging 2023 4.435 6.006 -1.572 1.096 606 490 5.531 6.612 -1.081
Werkelijk 2023 3.117 5.178 1.120 461 4.237 5.640
-2.061 658 -1.403
-1.318 N 24 V -1.294 N
Verschillen 2023 828 V 144 V 972 V
-490 N 168 V -322 N
Financiële toelichting Programmaonderdeel 3A (lasten) Aansluiting A9 voorbereidingskosten Voor de voorbereidingskosten van de aansluiting van de A9 zijn in 2023 kosten begroot. De gerealiseerde uitgaven zijn op de balans geboekt. Grondexploitatie Zuiderloo Timpaan De voortgang staat opgenomen in de Nota Actualisatie Grondexploitaties 2023. De exploitatie van de grondexploitatie Timpaan wordt hier toegelicht. De oplevering van de geplande woningen staat gepland voor begin 2024. Gelijktijdig en aansluitend wordt het woonrijp maken van de openbare ruimte ter hand genomen. Dit alles is volgens de afspraken tussen de gemeente Heiloo en Timpaan uit 2012. Normaal gesproken worden baten en lasten voor een grondexploitatie niet in de begroting opgenomen. Dit loopt via de balans. Grondexploitatie Zuiderloo Algemeen Voor de toelichting hiervan verwijs ik u naar de Nota Actualisatie Grondexploitaties 2023.
143.000 V
Grondexploitatie Zandzoom (Faciliterend Grondbeleid) Voor meer informatie over de grondexploitatie Zandzoom verwijs ik u naar de paragraaf grondbeleid. Westerhoeve (Westerweg 377)
69.787 N
522.296 V
128.662 N
66.110 V
Dit is een particulier initiatief (PI). Dit is budgettair neutraal plan. Het restant bedrag wordt jaarlijks op een tussenrekening gezet en weer teruggeboekt aan het begin van het jaar.
Niet nader verklaarde verschillen Totaal lasten
295.043 V 828.000 V
Programmaonderdeel 3A (baten)
Jaarstukken 2023
44
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Grondexploitatie Zuiderloo Algemeen. Voor de toelichting hiervan verwijs ik u naar de Nota Actualisatie Grondexploitaties 2023.
100.676 V
Grondexploitatie Zuiderloo Timpaan Zie toelichting bij de baren van de grondexploitatie.
753.283 N
Leges omgevingsvergunningen De verwachte opbrengst van de leges omgevingsvergunningen zijn in 2023 te laag begroot. Lopende het jaar is het bedrag bij amendement ook al aangepast..
149.749 N
Grondexploitatie Zandzoom (Faciliterend Grondbeleid) Voor meer informatie over de grondexploitatie Zandzoom verwijs ik u naar de paragraaf grondbeleid.
69.785 V
Grex/KO - GP Groot Dit is een particulier initiatief (PI). Dit is budgettair neutraal plan. Het restant bedrag wordt jaarlijks op een tussenrekening gezet en weer teruggeboekt aan het begin van het jaar. Dit geldt voor alle PI’s.
230.000
Niet nader verklaarde verschillen Totaal baten
355.429 N 1.318.000 N
Subtotaal resultaat voor bestemming
Jaarstukken 2023
N
490.000 N
45
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Toelichting op mutaties reserves (lasten) Winstneming grondexploitaties Voor meer informatie over winstnemingen verwijs ik u naar de paragraaf grondbeleid.
N
Storting bovenwijkse voorzieningen Voor meer informatie over winstnemingen verwijs ik u naar de paragraaf grondbeleid.
V
Totaal lasten
144.000 V
Toelichting op mutaties reserves (baten) Vennootschapsbelasting Voor meer informatie over winstnemingen verwijs ik u naar de paragraaf grondbeleid.
V
Groenprojecten Voor meer informatie over winstnemingen verwijs ik u naar de paragraaf grondbeleid.
N
Totaal baten
24.000 V
Subtotaal mutaties reserves Resultaat na bestemming
168.000 V 322.000 N
Jaarstukken 2023
46
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
3B. DUURZAAMHEID EN MILIEU Beleidsverantwoording Wat willen we bereiken Duurzaamheid
Wat gaan we er voor doen Doel Energietransitie: De reguliere acties om bewoners aan te zetten tot energiebesparing en het energiezuiniger maken van hun huis worden geïntensiveerd, gebruik makend van het Nationaal Isolatie Programma. De warmtetransitie-aanpak wordt verder uitgewerkt, ook door maatwerkafspraken met de woningcorporatie Kennemerwonen. Vanuit de Regionale Energiestrategie (RES) wordt bekeken wat de mogelijkheden zijn voor zonnepanelen op grote daken en parkeerplaatsen. Ook worden de mogelijkheden van zonnepanelen langs de A9 verkend en regels geformuleerd voor het mogelijk maken van windmolen(tje)s op het erf van agrariërs.
Duurzame mobiliteit: In 2023 wordt vervolg gegeven aan het buitvoeren van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur.
Jaarstukken 2023
47
Tijd
Geld
PH
RV
RV
Gerealiseerd in 2023 Faciliteren Heiloo Energie en Duurzaam Heiloo bij uitvoering van hun werkprogramma's, waaronder energiecoachgesprekken en professionalisering door inhuur ZZP'er. Voorlichting middels Duurzaambouwloket, online en 11x op locatie (722 woningen geadviseerd). Nieuwe subsidieregelingen voor inwoners om hun huis te isoleren, ondersteuning mensen met energiearmoede door klusteams, uitvoeren energiebesparingsakkoord door Omgevingsdienst. Meewerken aan plannen voor zonnepanelen langs A9 en organiseren en uitvoeren participatie. Starten proces windmolen Boekelermeer. Deelnemen aan RES en aanpak netcongestie. Verbeteren energie-inkoop. Regelen subsidies CDOKE, NIP en EBP.
Zie paragraaf 2C, Verkeer, o.a. voor doorfietsroutes. Daarbovenop wordt het laadpalenplan conform planning uitgerold.
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat willen we bereiken Duurzaamheid (vervolg)
Wat gaan we er voor doen Doel Circulaire Economie: Het college stelt een beleidsplan circulaire economie op met daarin de voorgenomen uitvoeringsprioriteiten.
Tijd
Geld
PH
RV
Klimaatadaptatie: Het inrichten van de omgeving om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, richt zich op drie schaalniveaus: 1. huis en pand: 2/3 van het oppervlak is in eigendom bij particulieren, ze zijn daarom belangrijk in het behalen van de doelstelling om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. Daarom worden inwoners ondersteund bij vergroeningsmaatregelen, zoals Actie Steenbreek, Groen Kapitaal en geveltuintjes). Maar ook gestimuleerd met advies en subsidie bij het aanleggen van klimaatadaptieve tuinen en ontzorgd met een tegelophaalservice.
Jaarstukken 2023
48
Gerealiseerd in 2023 Circulaire Landbouw: voorbereiding regeling kruidenrijk grasland. Deelname gebiedsproces Egmondermeer. Consumptiegoederen: Circulair maakonderwijs (lesmodule fietsen maken, wol en textiel) op 1 school. Ontwikkeling/uitbreiding circulair netwerk heeft stil gestaan i.v.m. capaciteit gebrek. Bijgedragen aan opzet duurzaamheidsevent 't Loo plus aanwezig met kraam. Bouw: Akkoord convenant toekomstbestendige woningbouw en circulaire deal secundaire bouwmaterialen, ondertekening Q1 2024. CE onderdeel van prestatie afspraken Kennemer Wonen. CE onderdeel van het Handboek Inrichting Openbare Ruimte. Handreiking circulaire infrastructuur ontwikkeld (op basis van Het Nieuwe Normaal) Bedrijven: Presentatie + behoefte inventarisatie bij ondernemers Oude Werf.
1. Diverse acties zijn uitgevoerd of nog in uitvoering (geveltuinen, tegelophaalservice, groen in de buurt, BeeGrateful, subsidieregeling).
RV
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat willen we bereiken Duurzaamheid (vervolg)
Wat gaan we er voor doen 2. Schaalniveau straat: bij de (her)inrichting van de openbare ruimte worden klimaatadaptieve maatregelen standaard meegenomen in een project(begroting). 3. Schaalniveau stad en regio: in samenwerking binnen de regio Alkmaar worden kansen voor klimaatadaptieve projecten of aanpassingen onderzocht en afgestemd (budget riolering).
Duurzame Bedrijfsvoering: Alle energiebesparende maatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen worden zo snel mogelijk uitgevoerd waardoor er minder CO2 wordt uitgestoten en de gemeentelijke lasten lager worden. Ook zal de gemeente het goede voorbeeld geven als het gaat om het verduurzamen van haar eigen vastgoed.
Jaarstukken 2023
49
Doel
Tijd
Geld
PH
RV
RV
Gerealiseerd in 2023 2. Om ervoor te zorgen dat klimaatadaptatie mee genomen wordt bij beheer openbare ruimte en ruimtelijke ontwikkelingen zijn diverse acties uitgevoerd (inspiratiedag, kennis & werksessies). De geplande personele uitbreiding is (nog) niet gerealiseerd, waardoor enige vertraging is opgelopen. 3. Ook in de regio zijn diverse acties uitgevoerd in lijn met de vastgestelde regionale agenda.
De Routekaart verduurzaming vastgoed is vastgesteld met een aanvullen beleidskader voor de zonnepanelen op gemeentelijke daken. De aanpassingen voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen zijn aangescherpt. Hier is het thema circulair inkopen ook in verwerkt om bij te dragen aan de Rijksdoelstelling Circulair in 2050. We screenen het inkoopjaarplan om ervoor te zorgen dat duurzaamheid vanaf de begin fase wordt meegenomen. Daarnaast worden potentiële opdrachtnemers via ons inkoopbeleid ook beoordeeld in de mate van duurzaamheid.
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat willen we bereiken Duurzaamheid (vervolg)
Jaarstukken 2023
Wat gaan we er voor doen Doel Met de komst van de Omgevingswet vinden veranderingen plaats in de taken van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en GGD Hollands Noorden. Deze gemeenschappelijke regelingen trekken gezamenlijk op ten behoeve van de gemeenten in de voorbereiding op de Omgevingswet om zo een zorgvuldige implementatie mogelijk te maken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de veranderende positie, rol en activiteiten van de gemeenschappelijke regelingen. Alvorens over te gaan tot het overdragen van taken vindt in 2022 nog afstemming plaats tussen gemeenten en de gemeenschappelijke regelingen over inhoud en impact van deze taken zowel op beleids- als financieel niveau.
50
Tijd
Geld
PH
RV
Gerealiseerd in 2023 De OD heeft de werkprocessen in voorbereiding op de Omgevingswet verder voorbereid en deze zijn werkend en gereed. Daarbij is tevens gewerkt aan de verschuiving van bodemtaken van Provincie naar gemeente. In zowel de begroting van de OD als die van de gemeente wordt nu structureel rekening gehouden met volledige financiering van deze taken door de gemeente. In het kader van het onder de Wet door gemeenten vastleggen van de Basisgeluidemissie voor wegen is een verdere verdiepingsslag uitgevoerd. Het nieuwe Register Externe Veiligheidsrisico’s is gevuld met gegevens over risicovolle activiteiten aangevuld met risico ontvangende gebouwen en locaties. Vanwege deze verandering en verschuiving van taken is een nieuwe DVO en mandaatbesluit vastgesteld zodat de OD bevoegd is voor de taakuitvoering onder de Wet vanaf 1 januari 2024. Conform de Wet is een Uitvoerings- en Handhavingstrategie 2024-2027 opgesteld en vastgesteld door de gemeente. Deze geldt de komende vier jaar als basis voor de jaarlijkse uitvoeringsprogramma's. De algehele invloed van de invoering van de Wet is nog niet duidelijk en zal zich in de komende jaren uitkristalliseren.
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat willen we bereiken Duurzaamheid (vervolg)
Wat gaan we er voor doen Doel In de regio Alkmaar-Haarlem-IJmond wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol.
Tijd
Geld
PH
RV
Gerealiseerd in 2023 De ontwikkelingen rondom luchtvaart en gevolgen voor onze inwoners zijn continu gevolgd via de Bestuurlijke Agenda Schiphol en deelname aan de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS). Samen met de BRS werkt Heiloo interbestuurlijk samen met het Rijk, en Provincies en gemeenten in de Schipholregio. De NOVEX Schipholregio, een rijk-regio-traject om in samenwerking de diverse opgaven binnen de Schipholregio integraal op te pakken. Dit alles vanuit het oogpunt van hinderbeperking, leefklimaat en gezondheid. Eind 2023 is de Uitvoeringsagenda NOVEX Schipholregio gepresenteerd. De raden worden hier in januari 2024 over geïnformeerd.
Wat heeft het gekost? Omschrijving 3b Duurzaamheid en milieu Baten en lasten Mutatie reserves Geheel - totaal
Jaarstukken 2023
Baten Lasten Saldo Primitieve begroting 2023 6.101 5.472 629 0 0 0 6.101 5.472 629
Baten Lasten Saldo Begroting na wijziging 2023 6.684 5.832 853 114 0 114 6.798 5.832 966
51
Baten
Lasten Saldo Werkelijk 2023 6.477 5.356 1.121 114 0 114 6.591 5.356 1.234
Baten
V/N
-207 N 0-207 N
Lasten V/N Verschillen 2023 475 V 0475 V
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
Saldo
V/N
268 V 0268 V
…
Financiële toelichting Programmaonderdeel 3B (lasten) Riool De energieprijzen in 2023 waren lager dan in 2022 gedacht. Kleine storingen kwamen minder vaak voor en als ze voorkwamen werd door accuraat op gereageerd wat een positief effect had op de uitgaven. Desondanks zijn de energiekosten voor de riolering hoger dan begroot.
113.165 N
Huishoudelijk afval Door een lagere papierprijs is er minder doorbetaald aan de verenigingen die het oud papier inzamelen. Als gevolg van een betere afvalscheiding zijn de verwerkingskosten lager geworden en is de eindafrekening afval van 2022 (die in 2023 is verwerkt) lager uitgevallen. Daarnaast zijn de kosten voor communicatie en advies lager uitgevallen dan begroot. De ondergrondse verzamelcontainers zijn in 2021 grotendeels vernieuwd. Het gevolg is er minder onderhoud nodig is en de onderhoudskosten lager uitvallen dan begroot.
221.765 V
Duurzaamheid en SPUK CDOKE klimaat In 2023 zijn de begrote middelen hiervoor niet geheel uitgegeven. De middelen worden doorgeschoven naar 2024.
330.907 V
Niet nader verklaarde verschillen Totaal lasten
35.493 N 475.000 V
Jaarstukken 2023
52
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Programmaonderdeel 3B (baten) Duurzaamheid en milieu: SPUK CDOKE klimaat. De Specifieke Uitkering CDOKE betreft een rijkssubsidie voor het aantrekken van personeel om de afspraken uit het Klimaatakkoord uit te kunnen voeren. Het opstarten van de uitvoering heeft in 2023 enige tijd in beslag genomen. Hierdoor is de daadwerkelijke uitvoering van de SPUK eind 2023 gestart. De middelen naar 2024 overgeheveld. . Niet nader verklaarde verschillen Totaal baten
222.975 N
Subtotaal resultaat voor bestemming
268.000 V
15.9775 V 207.000 N
Toelichting op mutaties reserves (lasten) Geen afwijkingen Totaal lasten
-
Toelichting op mutaties reserves (baten) Geen afwijkingen Totaal baten
-
Subtotaal mutaties reserves
-
Resultaat na bestemming
268.000 V
3C. BEHEER EN ONDERHOUD
Beleidsverantwoording
Jaarstukken 2023
53
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat willen we bereiken Nieuw groenbeleidsplan
Wat gaan we er voor doen Doel In 2022 en 2023 wordt het proces doorlopen om te komen tot een nieuw breed gedragen groenbeleidsplan voor de planperiode 2023-2033.
Tijd
Geld
PH AT
Gerealiseerd in 2023 Het concept groenbeleidsplan is gereed, wijzigingen en aanpassingen moeten doorgevoerd worden.
Wat heeft het gekost? Omschrijving 3c Beheer en onderhoud Baten en lasten Mutatie reserves Geheel - totaal
Baten Lasten Saldo Primitieve begroting 2023 1.041 6.791 -5.749 17 237 -220 1.058 7.028 -5.970
Baten Lasten Saldo Begroting na wijziging 2023 423 6.905 -6.482 17 0 17 439 6.905 -6.465
Baten
Lasten Saldo Werkelijk 2023 400 6.757 -6.357 17 0 17 417 6.757 -6.340
Baten
V/N
-22 N 0-22 N
Lasten V/N Verschillen 2023 148 V 0148 V
Saldo
V/N
125 V 0125 V
Financiële toelichting Programmaonderdeel 3C (lasten) Begraafplaatsen Er zijn minder begrafenissen geweest waardoor er ook minder kosten zijn gemaakt voor inhuur van personeel.
27.173 V
Straatreiniging De onkruidovereenkomst is in 2023 positief vernieuwd waardoor het budget niet volledig is gebruikt.
40.639 V
Afwatering en waterkering In 2023 is niet gebaggerd.
28.718 V
Maaien en schouwen Vanwege een positieve aanbesteding voor het natuur technische areaal is er een financieel positief resultaat. Er is ook minder groenafval vrijgekomen, waardoor de afvoer kosten daarvoor ook minder waren.
43.141 V
Wegen, straten en pleinen In verband met de weersomstandigheden in het najaar van 2023 hebben er minder onderhoudswerkzaamheden plaats kunnen vinden. Dit wordt in 2024 ingehaald.
40.945 V
Jaarstukken 2023
54
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Openbaar groen en buitenluchtrecreatie Om de gevolgen van storm Poly op te vangen is gedurende 2023 extra budget aangevraagd. Desondanks is toch een overschrijding ontstaan. Dit komt met name door niet voorziene extra kosten in het machinaal frezen van boomstobben. Daarnaast is er per straat een veiligheidsinspectie uitgevoerd, hetgeen tot een extra kostenverhoging heeft geleidt. . Niet nader verklaarde verschillen Totaal lasten
55.564 N
22.948 V 148.000 V
Programmaonderdeel 3C (baten) Leges begraafplaatsen In 2023 zijn er minder verleningen van grafrechten geweest en daarnaast zijn minder mensen begraven.
71.146 N
Niet nader verklaarde verschillen Totaal baten
49.146 N 22.000 N
Subtotaal resultaat voor bestemming
125.000 V
Toelichting op mutaties reserves (lasten) Geen afwijkingen Totaal lasten
- -
Toelichting op mutaties reserves (baten) Geen afwijkingen Totaal baten
-
Subtotaal mutaties reserves
-
Resultaat na bestemming
Jaarstukken 2023
125.000 V
55
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen Nr PO Verbonden partij 13 3a C.V. Ontwikkelingsbedrijf De Limmer strandwal 14 3a Zandzoom B.V. 7
3b Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)
15 3b Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA) 3
3b Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel PO
nr
Overzicht verplichte indicatoren
score score score score score
jaar
eenheid
bron
3a 24.4 Gemiddelde WOZ-waarde
477
363
405
420
317
2022
x €1.000
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
3a
25 Nieuw gebouwde woningen
1,4
0,7
3,2
13,3
8,9
2021
per 1.000 woningen
Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research
3a
26 Demografische druk
102,5
70,8
86
90,9
70,3
2022
%
CBS Bevolkingsstatistiek
3b
27 Omvang huishoudelijk restafval
201
110
106
77
169
2021
kg per inwoner
CBS statistiek Huishoudelijk afval
3b
28 Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
14,7
12,1
15,7
16,6
26,8
2020
%
berekening
Ad 26) De som van het aantal personen 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Ad 28) Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Jaarstukken 2023
56
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Jaarstukken 2023
57
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
2.4 PROGRAMMA: EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE 4. EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE Beleidsverantwoording Wat willen we bereiken Een structureel sluitende begroting
Wat gaan we er voor doen Doel In de programmabegroting worden de structurele lasten gedekt door de structurele baten.
Tijd
Geld
PH
RO
Lage verantwoorde lokale lasten
We houden de woonlasten voor onze inwoners op een verantwoord niveau. We indexeren de OZB-inkomsten met de verwachte indexatie van 2,4%. RO
Een verantwoorde weerstandscapaciteit
Jaarstukken 2023
We identificeren periodiek de risico’s die we lopen en beoordelen of we maatregelen kunnen nemen om deze risico’s te beperken.
58
RO
Gerealiseerd in 2023 In de Kadernota 2024 is voor de jaren 2024 en 2025 een structureel sluitende begroting gepresenteerd. Vanaf 2026 ontstaat een stevig tekort, doordat het Rijk de algemene uitkering vanaf dat jaar heeft bevroren op een laag niveau. Het financieel perspectief is bij de programmabegroting 2024 licht verbeterd, maar nog steeds zijn de jaarschijven 2026 en 2027 niet-sluitend.
Conform de begroting 2023 is de OZB verhoogd met de indexatie van 2,4%. Voor riool en afval is een kostendekkend tarief van 100% gehanteerd. Bij de Kadernota 2024 is voorgesteld om de OZB met 3,1% te laten stijgen en is ook als uitgangspunt meegenomen in de begroting 2024.
De risico's zijn bij de begroting 2024 geactualiseerd. De weerstandsratio is verder gedaald, maar blijft boven nog net de door de raad gestelde minimum van 1,2.
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Wat heeft het gekost? Omschrijving 4 Financieel gezond 4a Algemene dekkingsmiddelen 4b Overhead 4c Overig 4d Onvoorzien 4e Vpb Baten en lasten Mutatie reserves Geheel - totaal
Baten Lasten Saldo Primitieve begroting 2023 40.810 534 40.275 21 8.065 -8.043 2.299 1.071 1.228 0 10 -10 0 23 -23 43.129 9.703 33.426 0 0 0 43.129 9.703 33.426
Baten Lasten Saldo Begroting na wijziging 2023 43.812 548 43.264 8 8.855 -8.847 113 135 -21 0 10 -10 0 147 -147 43.933 9.695 34.238 1.832 1.959 -127 45.765 11.654 34.111
Baten
Lasten Saldo Werkelijk 2023 43.869 528 43.341 8 8.644 -8.635 190 211 -21 0 0 0 0 210 -210 44.067 9.592 34.475 1.758 1.959 -201 45.825 11.552 34.273
Baten
V/N
57 V 1V 76 V 0V 0V 134 V -74 N 60 V
Lasten V/N Verschillen 2023 20 V 211 V -76 N 10 V -62 N 103 V -0 V 102 V
Saldo
V/N
77 V 211 V 0V 10 V -62 N 237 V -74 N 162 V
Financiële toelichting Programmaonderdeel 4 (lasten) Overhead Voor meer informatie over de overhead van de gemeente Heiloo verwijs ik u naar de jaarrekening van de BUCH.
417.370 N
Werkorganisatie BUCH Meer informatie over de resultaten van de BUCH kunt u vinden in de jaarrekening van de werkorganisatie. BTW koepel vrijstelling Kosten koepel vrijstelling. Op dit moment mag de koepel vrijstelling niet toegepast worden waardoor er tussen de gemeenten en BUCH werkorganisatie onderling BTW in rekening gebracht moet worden. Hierdoor kan niet in alle gevallen de BTW verrekend worden wat extra kosten met zich mee brengt. Deze kosten zijn € 13.000 hoger uitgevallen dan vooraf ingeschat. Er loopt een rechtszaak voor de toepassing van de koepelvrijstelling. Er is voor €24.000 aan stelposten opgenomen in de begroting, waar geen gebruik van is gemaakt.
682.170 V
Niet nader verklaarde verschillen Totaal lasten
88.751 N 103.000 V
76.049 N
Programmaonderdeel 4 (baten)
Jaarstukken 2023
59
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Algemene uitkering De bijdrage vanuit de algemene uitkering valt hoger uit dan begroot.
27.780 V
Technische bijstelling Deze tegenvaller is het resultaat van een technische bijstelling in programma 4: een gezonde gemeente.
74.133 N
Baten OZB bedrijven Een afwijking van 3,4% veroorzaakt door het aantal bezwaren, minder of uitgestelde nieuwbouw en WOZ waarden.
37.979 N
Baten en lasten algemeen Nagekomen opbrengst voorgaande jaren van wijkgebouw en waarborgsommen
76.294 V
Niet nader verklaarde verschillen Totaal baten
142.038 V 134.000 V
Subtotaal resultaat voor bestemming
237.000 V
Jaarstukken 2023
60
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Toelichting op mutaties reserves (lasten) Geen afwijkingen Totaal lasten
-
Toelichting op mutaties reserves (baten) Onttrekking algemene reserve
74.000 N
Totaal baten
74.000 N
Subtotaal mutaties reserves Resultaat na bestemming
74.000 N 162.000 V
Jaarstukken 2023
61
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen Nr PO Verbonden partij 9
4a Werkorganisatie BUCH (BUCH)
16 4a N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) 12 4a Stedin Holding N.V. 12 4a Cocensus Verplichte indicatoren per programmaonderdeel
B
U
C
H
NL
PO nr Overzicht verplichte indicatoren
score score score score score
jaar
eenheid
4a
29 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
1023
843
783
810
823
2022
€
COELO, Groningen
4a
30 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
1117
970
877
945
905
2022
€
COELO, Groningen
4b
31 Formatie / Fte per 1.000 inwoners 32 Bezetting / Fte per 1.000 inwoners
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw.
Gemeente
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
aantal per 1.000 inw.
Gemeente
4b
33 Apparaatskosten / Kosten per inwoner
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.b.
euro
Gemeente
4b
34 Externe inhuur / Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
1.719 n.b.
2022
€
Gemeente
4b
35 Overhead in % van totale lasten
n.b.
n.b.
n.b.
14,8 n.b.
2022
%
Gemeente
4b
Ad 31 t/m 33 Ad 34
bron
Omdat het ambtelijk apparaat van de gemeente Heiloo – op de griffie en de gemeentesecretaris na - is ondergebracht in de werkorganisatie BUCH zijn de indicatoren 31 t/m 33 niet van toepassing. De externe inhuur betreft alleen de inhuur die via de begroting van de gemeente Heiloo loopt. Voor de kosten van externe inhuur van de gemeenschappelijke regelingen (waaronder de BUCH), verwijzen we naar de betreffende jaarrekening van die GR Het gaat om de volgende componenten:
Jaarstukken 2023
62
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
3. PARAGRAFEN PARAGRAAF A: LOKALE HEFFINGEN Inleiding
Programma Belastingsoort onderdeel
De algemene dekkingsmiddelen bestaan vooral uit de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds. De Algemene Uitkering heeft geen bestedingsdoel en hoeft niet aan het rijk verantwoord te worden. De lokale heffingen vormen de tweede grootste inkomstenbron. Van de lokale heffingen is de opbrengst van de onroerende zaak belasting de grootste post die tot de algemene dekkingsmiddelen wordt gerekend.
Algemene beleidsregel bij de gemeente Heiloo is dat de belastingen kunnen stijgen met het verwachte inflatiepercentage (CPI= Consumenten Prijs Index). Bij het opstellen van de begroting 2023 is gerekend met een percentage van 2,4%.
Overzicht lokale belastingen en heffingen en algemene dekkingsmiddelen
Begroting
Werkelijk
Werkelijk
2023
2023
2022
1b
Kwijtscheldingen
-118.000
-107.000
-119.000
3b
Afvalstoffenheffing
3.233.000
3.218.000
3.303.000
3b
Rioolheffing
2.371.000
2.404.000
2.182.000
3c
Lijkbezorgingsrechten
151.000
115.000
183.000
4
OZB woningen
4.127.000
4.118.000
4.021.000
4
OZB bedrijven
1.171.000
1.206.000
1.030.000
4
Toeristenbelasting
30.000
26.000
100.000
Onroerende Zaak Belastingen
In de onderstaande tabel is per belastingsoort de gerealiseerde versus de geraamde belastingopbrengst in 2023 opgenomen. Met betrekking tot de leges zijn de gerealiseerde opbrengsten versus de aan de afzonderlijke titels toe te rekenen werkelijke kosten opgenomen in separate tabellen per titel.
De hoogte van de onroerende-zaakbelastingen voor 2023 wordt vastgesteld op basis van de waarde in het economisch verkeer van een onroerende zaak per 1 januari 2022 (WOZ waarde) en het vastgestelde tarief. De waarden van alle onroerende zaken worden jaarlijks getaxeerd en door middel van WOZ- beschikkingen aan belanghebbenden kenbaar gemaakt. De onroerende-zaakbelastingen bestaan uit een ‘eigenarenbelasting’ voor woningen en een ‘eigenarenbelasting’ voor niet-woningen. De ‘gebruikersbelasting’ voor niet-woningen wordt vanaf 2023 in Heiloo niet meer geheven. De hertaxatie van alle woningen in de gemeente Heiloo vindt jaarlijks plaats door middel van modelmatige waardering. Niet-
Jaarstukken 2023
63
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
woningen worden getaxeerd op de gecorrigeerde vervangingswaarde of door middel van het kapitaliseren van de huurwaarde.
De hoogte van de vaste heffing is afhankelijk van de omvang van het huishouden, de hoogte van de variabele heffing is afhankelijk van het aantal malen dat er restafval wordt aangeboden.
De begrote opbrengst en de marktwaarde-ontwikkeling tussen 1 januari 2021 en 1 januari 2022 hebben geleid tot de OZB tarieven 2023. In de Verordening onroerende-zaakbelastingen zijn de tarieven vastgesteld, deze worden uitgedrukt als percentage van de WOZ waarde.
Afvalstoffenheffing vaste heffing
2023
2022
2023
2022
Eénpersoonshuishouden
185,00
187,50
OZB eigenaren woningen
0,72750%
0,08631%
Meerpersoonshuishouden
291,00
295,40
OZB eigenaren bedrijven
0,30742%
0,27313% Afvalstoffenheffing variabele heffing
2023
2022
Uit de specificatie van de OZB opbrengsten in de tabel hieronder blijkt dat de werkelijke gerealiseerde totale OZB opbrengst nagenoeg gelijk is aan de totale begrote OZB opbrengst.
Per lediging container 240 liter
6,00
6,00
Per lediging container 140 liter
3,50
3,50
Opbrengsten onroerende zaakbelastingen
Begroting 2023
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Bij inwerptrommel van 60 liter
1,00
1,00
Bij inwerptrommel van 30 liter
0,50
0,50
OZB eigenaren woningen
4.127.000
4.118.000
4.021.000
OZB eigenaren bedrijven
1.171.000
1.206.000
1.055.000
Totaal opbrengst OZB
5.298.000
5.324.000
5051.000
Tarieven OZB (% WOZ-waarde)
Bewoners van laagbouw woningen hebben een PMD container aan huis. Bewoners van hoogbouw maken gebruik van ondergrondse verzamelcontainers waarin afvalzakken worden ingeworpen. Omdat voor de bewoners van hoogbouw geen inzamelvoorziening voor PMD ter beschikking staat, wordt PMD met het restafval in de verzamelcontainer ingeworpen. Dit leidt tot een hogere aanbiedfrequentie. Hiermee is in het tarief per inworp in een ondergrondse verzamelcontainer rekening gehouden.
Afvalstoffenheffing Uitgangspunt voor de berekening van de tarieven is maximaal 100% dekking van de kosten voor inzameling huishoudelijk afval. Hierbij geldt dat alle kosten die toegerekend kunnen worden, ook werkelijk onderdeel van het tarief uitmaken. De opbrengst is gebaseerd op een vaste en een variabele component.
Jaarstukken 2023
Uitgangspunt bij de tarifering is dat gemiddeld 85% van de aanslag afvalstoffenheffing bestaat uit vaste heffing en 15% uit variabele heffing.
64
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
De variabele heffing is aan het eind van 2023 bekend en wordt daarom opgenomen in de aanslag 2024. Begroot Kostendekkendheid afvalstoffenheffing 2023 Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen
Dekkingspercentage
Werkelijk 2023
455.000
2.419.000
2.249.000
Overhead
686.000
686.000
Aandeel straatreiniging
20.000
20.000
BTW
297.000
254.000
Totale kosten
3.422.000
3.209.000
Opbrengst vaste heffingen
2.801.000
2.778.000
Opbrengst variabele heffingen
432.000
440.000
Kwijtschelding
-68.000
-63.000
Netto kosten
100%
Rioolheffing Met de rioolheffing worden onderhoud en investeringen in het rioolstelsel bekostigd. De tarieven voor de rioolheffing zijn vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Op basis van de geplande investeringen zijn meerjarig kostendekkende tarieven berekend. Het basistarief rioolheffing is voor 2023 bepaald op € 206,00, in 2022 was dat € 187,00.
2.909.000 2.704.000 490.000
92%
Toe te rekenen kosten:
Storting voorziening
Onttrekking voorziening
54.000
Totale opbrengsten
3.165.000
3.209.000
Verschil
-257.000
0
Jaarstukken 2023
65
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Lijkbezorgingsrechten Basis voor deze opbrengsten is de verordening op de lijkbezorgingsrechten en de bijbehorende tarieventabel voor de afzonderlijke belastbare feiten die op 7 november 2022 door de raad zijn vastgesteld.
Begroot Kostendekkendheid grafrechten 2023 Kosten taakveld, incl. (omslag)rente
Werkelijk 2023
185.000
207.000
Overhead (incl. (omslag)rente
177.000
177.000
Bijdrage aan voorziening
17.000
6.000
Totale kosten incl. toev. voorz.
379.000
390.000
Opbrengst heffingen
134.000
115.000
Onttrekking uit voorziening
35.000
35.000
Totale opbrengst na onttr. voorz.
169.000
150.000
45%
38%
Toe te rekenen kosten:
De werkelijke kosten aan het taakveld riolering zijn in 2023 lager dan begroot. De mutatie in de voorziening is in 2023 uitgekomen op € 329.000. De stand van de voorziening na mutatie bedraagt
Dekkingspercentage € --------.
Jaarstukken 2023
66
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Leges
Directe Loon Kosten Overhead Opbrengst kosten kosten dekking Hoofdstuk 1.1 - Burgerlijke stand 13.907 14.805 12.749 20.951 50,53% Hoofdstuk 1.2 - Reisdocumenten, 63.884 39.537 34.044 127.636 92,85% Hoofdstuk 1.3 - Rijbewijzen 35.034 43.609 37.551 107.539 92,55% Hoofdstuk 1.4 - Basisregistratie personen 5.115 4.404 6.987 73,40% Hoofdstuk 1.5 - Vervallen Hoofdstuk 1.6 - Vervallen Hoofdstuk 1.7 - Bestuursstukken Hoofdstuk 1.8 - Vastgoedinformatie Hoofdstuk 1.9 - Overige publiekszaken 2.911 1.426 1.228 4.820 86,61% Hoofdstuk 1.10 - Gemeentearchief 726 625 2.066 152,92% Hoofdstuk 1.11 - Vervallen Hoofdstuk 1.12 - Leegstandswet Hoofdstuk 1.15 - Winkeltijdenwet Hoofdstuk 1.16 - Kansspelen 88 65 91 59,48% Hoofdstuk 1.17 - Kabels en Leidingen 15.200 22.161 18.671 50.044 89,31% Hoofdstuk 1.18 - Verkeer en vervoer 14.306 6.978 5.880 8.723 32,11% Hoofdstuk 1.19 - Diversen 2.668 1.978 2.823 60,76% Totaal hoofdstuk 1 145.242 137.113 117.195 331.680 83,01% Titel 1 - Algemene dienstverlening
De totale opbrengsten van de leges mogen niet hoger zijn dan de totale lasten voor de totstandkoming van de producten. Het is daarbij toegestaan dat producten met meer baten dan kosten producten met meer kosten dan baten compenseren. Dit heet kruissubsidiering.
Uit de tabel hieronder blijkt dat de opbrengsten in 2023 niet hoger zijn dan de lasten. De totale kostendekkendheid bedraagt 62,82% Recapitulatie Titel 1, 2 en 3 Kostendekking Titel 1 Kostendekking Titel 2 Kostendekking Titel 3 Kostendekking
Directe Kosten Loonkosten Overhead Opbrengst kosten dekking 145.242 137.113 117.195 331.680 83,01% 127.272 838.652 612.458 921.236 58,37% 12.939 9.606 3.752 16,64% 272.513 988.704 739.259 1.256.668 62,82%
Leges titel 1 Algemene dienstverlening
Leges titel 2 Omgevingsvergunningen
Dit betreft vooral de leges die wordt geheven voor de burgerlijke stand, reisdocumenten en identiteitskaarten en rijbewijzen.
Dit betreft de leges voor onder andere bouwvergunningen. Titel 2 - Fysieke leefomgeving / Directe Loon Kosten Overhead Opbrengst omgevingsvergunning kosten kosten dekking Hoofdstuk 2.1 - Begripsomschrijvingen Hoofdstuk 2.2 - Vooroverleg/conceptaanvraag 11.568 8.448 11.849 59,20% Hoofdstuk 2.3 - Omgevingsvergunning 127.272 827.084 604.010 909.387 58,36% Hoofdstuk 2.4 - Vermindering Hoofdstuk 2.5 - Teruggaaf Hoofdstuk 2.6 - Intrekking omgevingsvergunning Hoofdstuk 2.7 - Wijziging omgevingsvergunning Hoofdstuk 2.8 - Bestemmingswijzigingen Hoofdstuk 2.9 - Vergunning o.b.v. oude wetgeving Hoofdstuk 2.10 - Niet benoemde beschikking Totaal hoofdstuk 2 127.272 838.652 612.458 921.236 58,37%
Jaarstukken 2023
67
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
€ 107.000. In 2022 was € 119.000 en in 2021 was dat € 120.000. Voor de door de gemeente gemaakte vervolgingskosten (kosten van aanmaning en/of dwangbevel) wordt geen kwijtschelding verleend.
Leges titel 3 Dienstverlening Europese Dienstenrichtlijn Dit betreft vooral de leges die wordt geheven voor de vergunningen voor horeca en evenementen. Titel 3 - Europese dienstenrichtlijn Hoofdstuk 3.1 - Horeca Hoofdstuk 3.2 - Evenementen Hoofdstuk 3.3 - Standplaatsen Hoofdstuk 3.4 - Prostitutiebedrijven Hoofdstuk 3.6 - Kinderopvang Hoofdstuk 3.7 - Net benoemde vergunning Hoofdstuk 3.8 - Teruggaaf Totaal hoofdstuk 3
Kwijtschelding is mogelijk voor:
Directe Loon Kosten Overhead Opbrengst kosten kosten dekking 1.875 1.392 1.547 47,34% 10.059 7.462 1.427 8,14% 667 495 533 45,91% 282 56
216 41
227 18
45,58% 18,56%
12.939
9.606
3.752
16,64%
- rioolheffing tot 100% - afvalstoffenheffing: • • •
vaste heffing tot 100%; variabele heffing tot 8 containerledigingen of; variabele heffing tot 54 inworpen van afvalzakken.
Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de Kwijtscheldingsbeleid
rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden.
De mogelijkheid voor gemeenten om kwijtschelding van belastingen te verlenen, is geregeld in artikel 255 van de Gemeentewet. Hoofdregel daarbij is dat gemeenten het kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid volgen, zoals dat is geregeld in de uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990.
De lokale lastendruk in Heiloo bedraagt gemiddeld: - Voor een éénpersoonshuishouden met eigen woning € 831,
De Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 stelt de kosten van bestaan op 90% van de bijstandsnorm. De raad kan in afwijking van de Uitvoeringsregeling besluiten de kosten van bestaan te stellen op maximaal 100% van de bijstandsnorm. De gemeente Heiloo hanteert sinds jaren de 100%-norm.
- Voor een meerpersoonshuishouden met eigen woning € 955,
De behandeling van de kwijtscheldingsverzoeken vond in 2023 plaats door de GR Cocensus. In 2023 is € 44.000 aan rioolheffing kwijtgescholden en € 63.000 aan afvalstoffenheffing, tezamen
- Voor een éénpersoonshuishouden met een huurwoning € 409, In 2022 was dat € 401, in 2021 was dat € 396. - Voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 532,
In 2022 was dat € 810, in 2021 was dat € 730.
In 2022 was dat € 945, in 2021 was dat € 868.
In 2022 was dat € 535, in 2021 was dat € 526.
Jaarstukken 2023
68
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Heiloo bezet daarmee in de landelijke ranglijst van de gemeenten met de laagste woonlasten in 2023 de volgende plaatsen: - meerpersoonshuishouden met een eigen woning plaats 187, In 2022 was dat plaats 217, in 2021 was dat plaats 233; - meerpersoonshuishouden met een huurwoning plaats 266, In 2022 was dat plaats 284, in 2021 was dat plaats 293. De gemeente op nummer 1 van de ranglijst heeft de laagste woonlasten en nummer 352 de hoogste.
Benchmark woonlasten Noord-Holland 2023
In de tabel hieronder zijn de bedragen (bron: COELO) vermeld per gemeentelijke heffing (rioolheffing en afvalstoffenheffing) en belasting (OZB), waarop de lokale lastendruk Heiloo 2023 is gebaseerd. Ter vergelijking zijn tevens de gegevens van de BUCH gemeenten en het landelijk gemiddelde in de tabel opgenomen.
Gemeente
Heiloo Bergen Uitgeest Castricum Landelijk
OZB
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing
koopwoning gemiddeld
1 persoons huishouden
€ 422 € 567 € 525 € 360 € 403
Jaarstukken 2023
meer-persoons huishouden
€ 203 € 278 € 225 € 230 € 266
€ 326 € 370 € 351 € 320 € 329
In de volgende tabel (bron: COELO) zijn de gemiddelde woonlasten van een meerpersoonshuishouden met een koopwoning in de NoordHollandse gemeenten opgenomen. Het bovenste deel geeft de stijging aan ten opzichte van 2022. De stippellijn geeft de provinciale gemiddelde stijging aan en de doorgetrokken rode lijn de landelijke. De stijging in Heiloo bevond zich onder het gemiddelde niveau.
rioolheffing
€ 206 € 185 € 162 € 210 € 213
Lokale lasten gemiddeld
De gemeente op plaats 1 in het overzicht van 45 Noord-Hollandse gemeenten kent de laagste gemiddelde woonlasten.
€ 955 € 1.122 € 1.037 € 890 € 944
Heiloo neemt met een gemiddelde lastendruk van € 955 voor een meerpersoonshuishoudens met een eigen woning de 20ste plaats in. In 2021 nam Heiloo plaats 29 in, in 2021 plaats 31.
69
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Jaarstukken 2023
70
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond Wij hebben de risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering in kaart gebracht. Door inzicht in de risico's wordt de gemeente in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Daarnaast zijn in deze paragraaf de vijf verplichte BBV (Besluit Verantwoording Begroting) financiële kengetallen opgenomen. Doelstelling is dat de kengetallen en de beoordeling gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht geven aan de raad over de financiële positie van de gemeente. 2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de domeinen de risico's in beeld gebracht met een mogelijk financieel gevolg, waarbij wij voor deze jaarrekening geselecteerd hebben op het jaar 2024 en verder. In het volgende overzicht worden de top 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit. Tabel 1: top 10 risico's Risico
Kans
Max. fin. gevolg Invloed De top 10 van risico’s vertegenwoordigen XX% van de totale risicoimpact (kans x risicobedrag). Het risicoprofiel is duidelijk verslechterd in vergelijking met de actualisatie bij de programmabegroting 2024. Onderstaand een korte toelichting op de belangrijkste gewijzigde risico’s:
Jaarstukken 2023
71
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Toename risico : XX YY ZZ
-
Afname risico : XX YY ZZ
-
Verdeling per programmaonderdeel Onderstaand wordt een verdeling gegeven van alle risico’s over de programmaonderdelen:
-
-
‘Wonen en leefomgeving’ (30%). Hierin zitten de risico’s van het grondbedrijf en de leges omgevingsvergunningen. De tweede plaats wordt ingenomen door ‘Een bereikbare gemeente’ (25%) met hierin als voornaamste risico extra lasten voor de aansluiting A9. Binnen ‘Beheer en onderhoud’ (17%) speelt met name het risico op het hoger uitvallen van diverse investeringskredieten. ‘Samenleven’ (14%). Dit bestaat met name uit het niet volledig realiseren van de beheersmaatregelen in combinatie met een toename van de zorgvraag en -zwaarte bij de jeugdhulp en Wmo. Ook de nieuwe inkoop jeugd brengt voor 2023 een risico met zich mee. ‘Financieel gezond’ neemt 9% van de totale risico’s voor zijn rekening met hierin onder andere de risico’s op een lagere algemene uitkering en verleende garanties. De andere programmaonderdelen vertegenwoordigen 4% van het risicoprofiel.
Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie (ook wel Monte Carlo simulatie genoemd) uitgevoerd. Onderstaande figuur toont de resultaten van de risicosimulatie. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s, de verticale as geeft weer hoe groot de kans is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen (het gaat hier om percentages). De rode lijn in de grafiek geeft de daadwerkelijke uitkomsten aan van de Monte Carlo simulatie. De blauwe lijn is de trendlijn die de extreme pieken uit de rode lijn haalt.
-
Het hoogste aandeel in het risicoprofiel is het programma
Jaarstukken 2023
72
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Tabel 2: Benodigde weerstandscapaciteit Zekerheidsperc. Bedrag in €
85% 90% 95% Daarnaast moet rekening worden gehouden met de risico’s die door de verschillende gemeenschappelijke regelingen in hun eigen P&C documenten in beeld zijn gebracht. Het gaat om de volgende GR-en en risicobedragen: Tabel 3: Risico's GR-en GR
Risicobedrag
Werkorganisatie de BUCH
De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag aan risico’s van € XX mln ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden.
Totale weerstandscapaciteit
De overige gemeenschappelijke regelingen hebben becijferd dat hun beschikbare weerstandscapaciteit hoger is dan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit inclusief de GR-en bedraagt: € XXX.
Uit de volgende tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een afgerond bedrag van € XXX (benodigde weerstandscapaciteit).
3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien
Tabel 2: Benodigde weerstandscapaciteit Zekerheidsperc. Bedrag in €
50% 55% 60% 65% 70% 75% 80%
Jaarstukken 2023
Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.
73
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.
Tabel 4: Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand Startcapaciteit in € Algemene reserve Resultaat 2023 Reserve grote projecten
Bestemmingsreserves De bestemmingsreserves worden bij Heiloo niet meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit.
Onbenutte belastingcapaciteit *) Post onvoorzien Totale weerstandscapaciteit
Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit • In het toezichtskader van de provincie is een nadere duiding gegeven hoe de onbenutte OZB berekend wordt. Volgens dit toezichtskader is de nog onbenutte OZB gelijk aan de belastingheffing die nog kan plaatsvinden tot het niveau dat een gemeente moet heffen om voor toelating van een zogenoemde artikel 12 aanvraag in aanmerking te kunnen komen. Voor 2022 is dit 0,1729% (bron meicirculaire 2022). Het gewogen gemiddeld OZB percentage (woningen en nietwoningen) bedraagt 0,1009% (peiljaar 2022) en dus veel lager. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Heiloo en het percentage artikel 12 is de onbenutte belastingcapaciteit. Per saldo is sprake van een onbenutte belastingcapaciteit van € 3.630.000. • Voor riool en afval is een kostendekkendheid van 100% en levert geen verdere onbenutte belastingcapaciteit op.
*) In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft belastingcapaciteit niet mee te nemen. Exclusief de onbenutte belastingcapaciteit bedraagt de beschikbare weerstandscapaciteit € XXX. 4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit heeft Heiloo een behoudend uitgangspunt door de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsratio. Ratio = Beschikbare weerstandscap = Benodigde weerstandscap.
Ad. III Post onvoorzien Deze post kan via een raadsbegrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.
€ XX mln = XXX € XX mln
De onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van het berekende ratio.
Het totaal per 1 januari 2023 van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel:
Jaarstukken 2023
10.000
Tabel 5: Weerstandsnorm
74
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Waarderingscijfer A B C D E F
Ratio >2,0 1,4-2,0 1,0-1,4 0,8-1,0 0,6-0,8 <0,6
Betekenis Uitstekend ruim voldoende Voldoende Matig onvoldoende ruim onvoldoende
In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol. In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond: Hieronder worden de uitkomsten van de kengetallen gepresenteerd:
Het ratio valt in klasse C. Dit duidt op een voldoende weerstandsvermogen. De ratio is gedaald/gestegen ten opzichte van de laatste actualisatie bij de begroting 2024 (1,22). De reden is dat het risicoprofiel is verslechterd en hierdoor de benodigde weerstandscapaciteit is toegenomen. De kwalificatie van de weerstandsratio moet in samenhang worden beoordeeld met de kengetallen hieronder. 5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie
Jaarstukken 2023
75
Signaleringswaarde 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte len.
A < 90% < 90%
B 90 - 130% 90 - 130%
C > 130% > 130%
2. 3. 4. 5.
> 50% > 0% < 20% < 95%
20 - 50% 0% 20 - 35% 95 - 105%
< 20% < 0% > 35% > 105%
Solvabiliteitsratio Structurele exploitatier. Grondexploitatie Belastingcapaciteit
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
Kengetallen Jrk. 2021 Begr. 2022 Jrk. 2022 1a. Netto schuldquote 59% A 70% A 37% A 1b. Netto schuldquote gecorr. 58% A 69% A 36% A voor alle verstrekte len. 2. Solvabiliteitsratio 27% B 28% B 28% B 3. Structurele exploitatier. 1% A 1% A 3% A 4. Grondexploitatie 16% A 1% A 5% A 5. Belastingcapaciteit 107% C 110% C 108% C
•
•
•
•
De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld te delen door de totale baten (exclusief mutaties reserves). De netto schuldquote is 22 procentpunten lager dan de jaarrekening 2021. De netto schuld is ten opzichte van 2021 gedaald van € 32,2 mln naar € 23,4 mln. De belangrijkste reden voor deze daling is de positieve cashflow vanuit de grondexploitaties Zuiderloo en Boekelermeer. Gezien de grote investeringsportefeuille is de verwachting dat dit kengetal de komende jaren gaat stijgen. De solvabiliteitsratio bedraagt 28% en is daarmee 1 procentpunt hoger dan vorige jaar. De totale reservepositie
Jaarstukken 2023
•
76
stijgt met € 2,8 mln naar € 27,1 mln. Deze verbetering wordt veroorzaakt door de winstnemingen voor de grondexploitaties en het positieve jaarrekeningresultaat. De structurele exploitatieruimte over 2022 komt uit op 3%. De totale baten bedragen € 64,3 mln en zijn daarmee € 1,3 mln hoger dan de lasten. Daarnaast zijn de incidentele lasten € 0,7 mln hoger dan de incidentele baten, waardoor dit kengetal positief uitkomt. De boekwaarde van de grondexploitaties (Zuiderloo en Boekelermeer) is ten opzichte van 2021 met € 5,9 mln afgenomen door de hoge gerealiseerde verkoopopbrengsten. Voor de berekening van de belastingcapaciteit wordt vanaf 2022 uitgegaan van een meerpersoonshuishouden met eigen woning. De belastingcapaciteit is in 2023 net boven het landelijk gemiddelde uitgekomen (102%). De gemiddelde woonlasten van een meerpersoonshuishouden bedragen in Heiloo € 961 ten opzichte van € 944 als landelijk gemiddelde.
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente.
grootschalige investeringen (Vennewatersweg, Oosterzijweg, Zevenhuizerlaan en de omvorming van asfaltfietspaden naar beton) is de verwachting dat deze bandbreedte benaderd wordt. Het nog vast te stellen beleidsplan wegbeheer gaat hier verder op in. Het wegenbeleidsplan in Heiloo is er daarnaast op gericht om achterstallig onderhoud dat leidt tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties direct op te pakken dan wel niet te laten optreden door hier tijdig op te acteren. Om deze reden wordt er geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV.
a. Wegen Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer. Reconstructies van wegen vinden, voor zover mogelijk, zoveel mogelijk plaats gelijktijdig met rioolvervanging en verkeersreconstructies. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele projecten binnen de gemeente Heiloo. Voor de periode 2018-2022 is het Wegenbeleidsplan opgesteld. Binnen dit beleidsplan heeft een evaluatie plaatsgevonden van de afgelopen planperiode. Daarnaast is aan de hand van de meest recente kwaliteitsopname van ons areaal wegen een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte in de toekomst. Op dit moment wordt aan de hand van een nieuwe kwaliteitsopname het beleidsplan wegbeheer geactualiseerd voor de planperiode 2024-2033. Vaststelling vindt naar verwachting 1e/2e kwartaal 2024 plaats.
b. Kunstwerken Onderhoud aan civieltechnische kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2023 heeft een instandhoudingsinspectie van alle kunstwerken plaats gevonden. Op basis van deze inspectie wordt het meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd voor de planperiode 2024-2033. In dit meerjarenonderhoudsplan wordt een geactualiseerde beheerplanning vastgesteld en waar nodig ook investeringen voor noodzakelijke vervangingen. c. Riolering In 2023 is het Programma Water en Riolering (PWR) vastgesteld. Dit heeft een looptijd van 2023 tot en met 2026 binnen de kaders van de Leidraad Riolering (Stichting Rioned), wetgeving op het gebied van de Wet milieubeheer en aan de hand van uitgevoerde inspecties. Met het opstellen van een PWR is ook de relatie gelegd met de omgevingswet. De beschrijving is hierbij meer afgestemd op het proces van omgevingsvisie, omgevingsprogramma,
Binnen wegbeheer is er altijd sprake van een bepaalde mate van areaal dat de classificatie ‘onvoldoende’ krijgt. Het CROW adviseert een bandbreedte van 4 tot 9% onvoldoende. Heiloo zat op het moment van opstellen van het wegenbeleidsplan met 11% iets buiten deze bandbreedte en had dan ook de doelstelling om binnen de vorige planperiode 2018-2022 het percentage onvoldoende te laten dalen. Met het geprogrammeerde onderhoud en de
Jaarstukken 2023
77
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
omgevingsplannen. Het PWR omvat onder meer het overzicht van onderhoudswerkzaamheden, onderzoeken en aanleg van nieuwe riolering voor de looptijd van het plan. Een onderdeel van het plan is toetsing op kostendekkendheid over een periode van 60 jaar.
natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water. e. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering, wordt ook aan het groenbeheer door middel van een beheerprogramma inhoud gegeven. Dit groenbeheerprogramma wordt gevoed met de uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. Hierin zijn opgenomen de met de raad gemaakte afspraken over (ecologisch) beheer en de nota Bomenbeleid. Recent is een nieuw groenbeheerplan vastgesteld. In navolging van het nieuwe groenbeheerplan wordt in 2023/2024 ook het groen- en bomenbeleid voor de gemeente Heiloo geactualiseerd. Naar verwachting vindt vaststelling van dit plan plaats begin 2024.
Binnen dit PWR is nadrukkelijk aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer. Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water en klimaat. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband.
Naar aanleiding van het bomenbeleid werken we jaarlijks de lijst met te beschermen monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein bij. Risico- en attentiebomen worden 1 keer per jaar gecontroleerd. Met het vaststellen van het nieuwe groenbeheerplan wordt conform het Handboek bomen voor laan- en straatbomen 1 keer per 3 jaar BVC uitgevoerd.
d. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan vormt een beleidsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het PWR en bevat een pakket aan maatregelen.
Voor de speelruimtes in Heiloo is in juni 2020 het uitvoeringsplan speelruimtes 2020-2024 door het college vastgesteld. Hierin is gekozen voor instandhouding van de huidige speelplekken.
f. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het
De afgelopen jaren is circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van
Jaarstukken 2023
78
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende 10 jaren.
(kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode. Bij alle grootschalige vervangingen van lichtmasten worden LEDarmaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor besparen we op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord.
g. Openbare verlichting In 2023 is een nieuw beleidsplan openbare verlichting vastgesteld.. Binnen dit beleidsplan is aan de hand van de areaalgegevens
Jaarstukken 2023
In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.
79
Gemeente Heiloo, Raad 8 juli 2024
…
BIJLAGE 1: Tabel onderhoud kapitaalgoederen Heiloo Beheers- en onderhoudspla nnen / Looptijd plannen
Financiële consequenties conform plannen
Ramingen t.l.v. Ramingen volledig exploitatie / en reëel in voorzieningen** begroting?**
Is sprake van achterstallig onderhoud (AOH)?***
Zo ja, zijn er toereikende voorzieningen/reserves voor AOH?***
Categorie*
Beleidskaders
Gewenst kwaliteitsniveau
Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)
Beleidsplan wegbeheer 2018-2022 (Beleidsplan wegbeheer 2024-2033 in afronding)
basis
2018-2022 (2024-2033)
ja
exploitatie
ja
ja, maar wordt ingelopen
ja
basis
2020-2024 (2024-2033)
ja
exploitatie
ja
nee
n.v.t.
Meerjarenprogramma kunstwerken 2020 2024 (Meerjarenprogramma 2024-2033 in ontwikkeling) Beleidsplan Openbare Verlichting 2023-2032 PWR 2023-2026
Riolering
Water
Groen (incl. sportfaciliteiten)
Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo Groenbeleidsplan Heiloo 2012 - 2022 en Nota bomenbeleid 2008. Groenbeheerplan 2021-2023.