Inspreektekst Historische Vereniging Heiloo inzake 't Loo 14 oktober 2024

commissie 14-10-24 Meneer de voorzitter, geachte aanwezigen, Mijn naam is Jaap de Graaf en ik spreek namens de Historische Vereniging Heiloo. Het is al weer enige tijd geleden dat de Historische Vereniging in een brief aan het gemeentebestuur en de gemeenteraad aandacht vroeg voor de Willibrordus put en daarbij het voorstel deed om van de put weer een echte waterput te maken. Zowel vanuit het college als vanuit de raad werd hier positief en zelfs enthousiast op gereageerd. Dat verbaasde ons niet want het gaat hier om een gedenkwaardig object, een object dat met de Witte Kerk, het Landgoed Ter Coulster en Onze Lieve Vrouw ter Nood het oudste is dat vanuit de historie tot in onze tijd bewaard is gebleven. Tot ver buiten de gemeentegrens is de legende bekend van de prediker Willibrord die rond het jaar 700 voor zijn door dorst geplaagde metgezellen een bron ontdekt op een plek die we nu kennen als het dorp Heiloo. En als dank daarvoor een kapel sticht die we nu kennen als de Witte Kerk. De Willibrordusput, een object waarmee Heiloo in het verleden landelijke bekendheid verwierf. Toen in de tweede helft van de negentiende eeuw een commissie onder leiding van de Alberdingk Thijm opdracht gaf aan Pierre Cuijpers, de bekende architect, voor restauratie van de Willibrordusput in Heiloo was dit landelijk nieuws. Helaas is al vele jaren de Willibrordusput geen echte waterput meer.

Het is bekend dat zeer regelmatig mensen naar deze omgeving komen voor water uit de drie putten, zij maken een soort pelgrimage. Bij de Adelbertusput in Egmond Binnen en de Runxput bij ’t Kapel is dat water beschikbaar maar bij de derde, de belangrijkste en waarschijnlijk oudste put, de Willibrordusput, daar is geen water, helaas. Dat is geen reclame voor ons dorp. Maar niet alleen voor die pelgrims zou de put weer waterput moeten worden. Ook heel veel mensen in Heiloo zou het met trots vervullen wanneer uit de put weer water kan worden gehaald. Zij zien graag de bron die eeuwenlang het dorp van helder water voorzag, weer in ere hersteld. Zoals u weet zijn wij een grote vereniging met heel veel leden die zich nauw betrokken voelen bij het wel en wee van ons dorp. Op ons jubileumfeest waren vorige week woensdag 300 mensen aanwezig. Zij zijn het, die leden, die ons laten weten niet blij te zijn met een put die al jaren eigenlijk geen put meer is. In de gebiedsvisie die vanavond ter tafel ligt zien wij dat het herstel van de put pas in optie 2 wordt genoemd en de Historische Vereniging is bang dat dat wel eens zou kunnen betekenen dat de restauratie van de Willibrordusput voor vele jaren zal worden uitgesteld. Een teleurstellend gegeven voor veel Heilooërs. Het is daarom dat wij u vragen te overwegen het herstel van de put alsnog in optie 1 op te nemen.

Het is ons duidelijk dat vooral de financiën daarbij een belangrijke rol spelen en daarom bieden wij onze hulp aan wanneer het daarvoor nodig is om bijvoorbeeld via fondswerving de nodige gelden bijeen te brengen. Wij zetten ons hier graag voor in.

Dan heb ik nog als vraag, hoe is het bedrag van € 83.112 dat voor de restauratie van de put is begroot tot stand gekomen en als opmerking; bij mijn weten heeft de Willibrordusput nog geen monumentenstatus. Ik stel voor dat de put, één van de oudste objecten van het dorp, van dit etiket wordt voorzien. Uit archeologisch onderzoek in 1967 blijkt de aanleg van de put 16de eeuws te zijn waarbij een oorsprong van de put uit de 8ste of 9de eeuw niet wordt uitgesloten. Met permissie voorzitter, wil ik nog iets opmerken over de jeu de boules baan. Ik lees daarbij dat die gepland is ‘op de grond rondom de Witte Kerk’ en daar schrik ik een beetje van. Wordt hier bedoeld het gebied van het kerkhof aan de noordkant van de kerk? Binnen de kerkhofmuur? Dan wil ik u laten weten dat dat geen goed plan is. Dat deel van het kerkhof is de plaats waar mensen werden begraven die een ‘gewone’ begrafenis niet konden of wilden betalen. Ik kan u de namen bezorgen van 182 personen die daar begraven zijn, waarbij 61 kinderen jonger dan 1 jaar en 22 kinderen tussen de 1 en 12 jaar. Zij kregen voor 1 gulden 50 een betonnen paaltje van 60 cm op hun graf. Inmiddels zijn alle paaltjes verdwenen maar de stoffelijke resten zijn daar nog steeds aanwezig en naar mijn idee geeft het geen pas daar een speelveld voor jeu de boules aan te leggen.

Laat het kerkhof, ook het deel voor de armen onaangeroerd en toon respect voor hen die daar liggen.