Heiloo-2000 Kadernota 2024 Algemene Beschouwingen
Tekst van het document
d.d.: 17 juli 2023 Heiloo-2000
Dank u voorzitter, Geacht college, mederaadsleden en belangstellenden, Als eerste willen wij alle ambtenaren bedanken die aan deze kadernota hebben meegewerkt. Een kadernota heeft immers altijd behoorlijk wat impact op het ambtelijk apparaat. En net nu het voor ons ligt, valt het kabinet, en zien we dat veel maatregelen en ontwikkelingen weer onzeker zijn geworden of misschien helemaal niet meer terugkomen. Maar goed, laat ik beginnen met vorig jaar. Toen stond ik hier ook, waren we vol goede moed over de voortgang van de A9, Zandzoom, het verkeersplan en het groenbeleidsplan welke allen op handen zouden zijn. Ok, het verkeersplan is door de raad goedgekeurd, al was daar veel commotie om heen, mede gevoed door collega raadsleden. Helaas zien we ook hier dat democratisch genomen besluiten vaak opnieuw ter discussie worden gesteld en dat een minderheid de meerderheid haar wil wil opleggen. Al met al een zorgwekkende ontwikkeling waar we alert op moeten zijn. Het groenbeleidsplan heeft een zeer uitgebreide voorbereiding gehad maar is inmiddels aanstaande en hier verwachten wij veel van. Al zullen er door Poly wellicht wat passages aangepast of herschreven moeten worden. Voorzitter, heeft de portefeuillehouder al zicht op een concrete planning? Dan de A9 en Zandzoom.
De landelijke ontwikkelingen - en nu al helemaal met de val van het kabinet - maken deze twee plannen niet makkelijker. Voorzitter, graag willen wij elk kwartaal – conform de indertijd gemaakte afspraak - weer een update van beide dossiers ontvangen? Dan, voorzitter, kijkend naar de kadernota zelf, lijkt dit een heel duidelijke toelichting van de baten en lasten vanuit het rijk vastgesteld en de - voorziene en mogelijke - lange termijn investeringen. Wij willen eerst enkele punten hieruit aanstippen voordat wij enkele kaders aan u mee willen geven.
Na ruim een jaar dat het collegeprogramma is afgerond, wordt er gesteld dat het verwerken van de collegeprogramma’s van de BUCH gemeentes nog naar de samenhang gekeken moet worden doordat daar nog geen capaciteit voor is (blz 2). Tja, dan wordt een gezamenlijk optrekken met de andere gemeenten wel erg lastig. Laten we wel zijn, zo moeilijk hoeft het niet te zijn, de samenhang kan ‘grof’ beginnen en daarna desgewenst naar ‘fijn’ verder gebracht worden. Dan hebben we het over weken, maar niet over maanden, laat staan dat er het afgelopen jaar geen capaciteit voor was. Voorzitter, we zijn inmiddels een jaar verder en is dit nu een gelegenheidskapstok waar erg veel aan opgehangen kan worden? Wij hopen van niet. Als we ervan uitgaan dat de gemiddelde raad binnen de BUCH voor bijna de helft uit lokale partijen bestaat en dat we via regionale samenwerking onze lokale belangen beter kunnen behartigen, dan lijkt het ons dat samenhang binnen de BUCH eerder een randvoorwaarde behoort te zijn dan een goed voornemen. Daar máák je capaciteit voor vrij. Goed, nu de programma’s Programma 1: een sociale en vitale gemeente Wij zien dat hier grote stappen gemaakt worden, ook qua organisatie. Zaffier is gestart, de nieuwe aanpak participatiewet en het invoeren van de inburgeringswet zijn hier ook voorbeelden van.
Naar onze mening staan een aantal pijlers binnen het sociaal domein er goed voor en dat schept vertrouwen bij de implementatie van de grote vraagstukken. Er wordt gesteld dat het belangrijk is dat er knooppunten komen in Heiloo om elkaar te ontmoeten, te ondernemen, verblijfsgebied te realiseren. In onze ogen kan dit prima gecombineerd worden met een verblijfsvriendelijk en aantrekkelijk Loo plein met openbaar toilet en een plein voorzien van bankjes, en een leuke waterpartij. Voorzitter ziet het college ook deze samenhang? Aan de andere kant zien we ook een paar wenkbrauwoptrekkende onderwerpen. Het onderwerp ‘cultuur voor de inwoners’ is een dermate vaag stuk, dat we ons afvragen wat hiermee nu eigenlijk bedoeld wordt. ‘Vergroten betrokkenheid inwoners’, tja, daar kan niemand op tegen zijn, maar met communicatie kan je alleen een communicatieprobleem oplossen, geen betrokkenheidsprobleem. Klinkt leuk, maar werkt niet. Kom, voorzitter, we lezen mooie intenties, maar mag het bij deze zaken een ietsie-pietsie concreter? Programma 2: een aantrekkelijke gemeente. Dat we de Stationsweg aanpakken en meer aandacht geven aan doorfietsroutes is prima, maar laat het geen autootje wegpesten worden. Veel van onze burgers
zijn nu eenmaal afhankelijk van hun auto als transportmiddel. Hou daar rekening mee met de herinrichting. Maar voorzitter, let ook op de verbinding met onze regio. Stem dat goed af, fietsroutes beginnen en eindigen niet in Heiloo. Het is prima dat Heiloo zich heeft aangesloten bij de regio t.a.v. de ontwikkeling van het toerisme. Vergeet niet, de komende jaren wordt er in deze regio een verdubbeling van het aantal toeristen verwacht en Alkmaar is voor veel buitenlanders een soort Bad-Noord van Amsterdam. Voorzitter, de kadernota geeft dus aan dat we aansluiten bij het regionale jaarplan. Maar wat gaan wij dan doen? Of mogen wij dan ook het komend jaar een toerisme nota voor Heiloo verwachten? Verder is programma 2 erg mager uitgewerkt, cultuur komt nauwelijks aan bod en dat is teleurstellend. De Beun wordt alleen genoemd in de cijfers, maar kan als dubieuze debiteur wel een groot financieel probleem veroorzaken. Het is goed om te horen dat er op dit moment gesprekken worden gevoerd met de exploitant Heiloo Actief met de intentie om hieruit te komen. Programma 3: een leefbare gemeente Wij zijn blij met de recentelijk gesloten intentieovereenkomst tussen het college en Kennemerwonen. 220 woningen binnen 7 jaar realiseren is een uitstekend plan en biedt perspectief. We zijn dan ook benieuwd naar de planning van deze woningen.
Het is een grote stap in de goede richting en wij zullen dit proces met grote belangstelling blijven volgen. Wij zien graag dat er ook ruimte komt voor "kleine woningen" en seniorenwoningen. Daarnaast moeten we ontwikkelaars blijven stimuleren tot het ontwikkelen van woningen op de overige inbreilocaties. Qua Zandzoom blijven wij ons inzetten opdat dit plan gerealiseerd gaat worden, het belang is onverminderd groot. Zandzoom is een cruciale factor om aan de grote vraag aan woningen te voldoen. Wat de fractie van Heiloo-2000 betreft worden hier geen concessies aan gedaan. Nieuwe omgevingswet. Deze gaat in op 1 januari 2024 en het is goed dat deze er eindelijk komt. Maar we maken ons grote zorgen over de invoering van de nieuwe wet. De kern van wet is "ja mits” dit vereist zorg aandacht en handhaving waar het fout gaat. Er staan zoveel veranderingen op stapel dat je wel problemen kunt verwachten. De fractie van Heiloo-2000 maakt zich zorgen over het aspect participatie binnen dit onderwerp. Nog even een opmerking ten aanzien van sport. Al meerdere malen is ernaar gevraagd en het college heeft aangegeven met een sport nota te komen, wanneer mogen we die verwachten? Verder, in het kader van verduurzaming van gebouwen en de woningvoorraad van Heiloo zijn er in het afgelopen jaar goede stappen gezet door het college, die
nu voor tastbare resultaten moeten gaan zorgen. Er is een Uitvoeringsplan Warmtetransitie opgesteld dat dit najaar van start gaat dat voorziet in een uitgebreide informatiecampagne over de verduurzamingsmogelijkheden en bijbehorende subsidiestromen. En met financiële steun van de Gemeente, kan in samenwerking met Heiloo Energie dit najaar al een planmatige aanpak worden ontwikkeld, die de klusteams en energie-coaches in staat gaat stellen om buurtgewijs koopwoningen met energie abels D, E, F en G en huishoudens met een risico op energiearmoede helpen te verduurzamen. Verder wordt er samen met Rijkswaterstaat gekeken naar de mogelijkheden om langs de A9 niet alleen de zo lang gewenst geluidswal te realiseren, maar deze ook te voorzien van zonnepanelen, waardoor Heiloo weer een stap in de goede richting kan zetten van eigen energieopwekking in het kader van de RES. Programma 4: een financieel gezonde gemeente In de Kadernota 2024 en de 1e Firap 2023 zijn de “bekende cijfers” goed weergegeven en die tonen een positief beeld t/m 2025 met aansluitend het alom bekende financiële Ravijn. Al moeten we nog maar zien hoe diep dat ravijn gegraven gaat worden in Den Haag. De weerstandsratio is eind 2022 weliswaar nog net voldoende, maar zakt waarschijnlijk al eind dit jaar door de minimumwaarde van 1,20, die door de Raad is vastgesteld.
In combinatie met de financiële onzekerheden die eveneens zijn geschetst in de kadernota, bezorgt dat ons wel serieuze hoofdpijn en dan hebben we het nog niet eens over de kostenontwikkelingen en onzekerheden bij de 10 Gemeenschappelijke Regelingen waaraan Heiloo deelneemt. Een en ander zal nopen tot afwegingen maken over wat wel en niet kan worden gerealiseerd in de komende jaren. We verwachten dan ook van de portefeuillehouder dat we in de komende tijd niet alleen stelselmatig zullen worden bijgepraat over de exploitatieresultaten, maar vooral ook over de kostenontwikkeling van de geplande projecten. Zodat we als raad tijdig kunnen bijsturen, waar nodig. Resumerend; Wat is voor Heiloo-2000 in hoofdlijnen van groot belang: 1. Een financieel gezonde gemeente waarbij de dorpse kenmerken van groot belang zijn. 2. Vaart maken met de inbreilocaties waar het college zich goed voor inspant, en om dit nog meer te versnellen, wat heeft u daarbij van de raad nodig? 3. Een goedgekeurd bestemmingsplan voor de A9 en Zandzoom zodat Heiloo beter bereikbaar wordt en de woningdoorstroming op gang kan gaan komen. Voorzitter, ik kom aan het eind van ons betoog. Alles overziende hebben wij geprobeerd constructief kritisch te zijn in onze benadering. Tot slot, de moties die er liggen: