Heiloo-2000 Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2025

Heiloo, 11 november 2024 Dank u voorzitter, En dank richting college en ambtelijke organisatie voor het onder grote tijds- en mensendruk afleveren van deze begroting. Geacht college, inwoners en mede raadsleden, 2025 wordt een cruciaal jaar en daarmee een enorme uitdaging. Het goede nieuws is een sluitende begroting voor 2025, maar daar blijft het ook bij. Vanaf 2026 wordt het een heel ander verhaal en dat roept de vraag dan wel de noodzaak op voor een her prioritering van onze wensen, taken en ambities. Onze rijksoverheid geeft ons voorlopig geen enkele ruimte om te investeren, laat staan dat we op voldoende niveau onze wettelijke taken kunnen blijven uitvoeren. Laten we onze landelijke partijen, alhier aanwezig, oproepen om hun Haagse moeder en collega’s duidelijk te maken dat zonder geld sommige taken slechts half of helemaal niet uitgevoerd kunnen worden. Plat gezegd; taken zonder knaken is als een Tesla zonder stekker. Het ziet er veelbelovend uit, maar je komt er niet ver mee. Doordat een goede koppeling met de midtime review ontbreekt zullen wij het globaal houden. Wij zien deze koppeling graag terug in de eerstvolgende kadernota en begroting. Zoals aangegeven; we zijn blij dat de begroting sluitend is. Al is dit wel met het nodige kunst- en vliegwerk. Zo is de lastenverzwaring voor onze burgers pijnlijk, maar helaas onontkoombaar en noodzakelijk.

We zitten hiermee op het landelijk gemiddelde voor de OZB en als we het gehele lastenpakket meenemen, nog net onder het landelijk gemiddelde. Voorzitter, het zou een goede zaak zijn als dit vanuit het college duidelijk gecommuniceerd gaat worden aan onze burgers. Zij hebben recht op een heldere uitleg en toelichting. Voorzitter kunt u dat toezeggen en op welke wijze dit gaat gebeuren? Tegelijkertijd moeten we natuurlijk wel reëel blijven en kunnen wij onze ogen niet sluiten voor de komende jaren. De rand van het ravijnjaar begint zogezegd erg dichtbij te komen. Om bij de grootste uitgaven te beginnen; waar het normaal was dat de gemeenschappelijke regelingen hun verhogingen door taken of CAO wijzigingen steeds

konden doorbelasten, is de uitdaging, beter gezegd opdracht, natuurlijk ook hier om te zoeken naar bezuinigingen en besparingen. En ze te vinden. Er zal scherp aan de wind moeten worden gezeild en dat geldt niet alleen voor Heiloo zelf, maar zeker voor deze Gemeenschappelijke Regelingen, zij beslaan immers pakweg 75% van onze kosten, dus daar zal het college bovenop moeten zitten. En dat kan want elk colleglid is aangesloten bij een of meerdere GR besturen. Zij zitten dus dicht op het vuur. Wij hebben begrepen dat er wordt gewerkt aan verschillende scenario’s. Gezien deze nog onzekere vooruitzichten vragen we dan ook het college om ons in de komende tijd stelselmatig en pro-actief te informeren over de exploitatieresultaten, de kostenontwikkeling van de geplande projecten en de bezuinigingsopties van onze Gemeenschappelijke regelingen. Zodat we tijdig kunnen anticiperen. Voorzitter is het mogelijk om hier een update over te krijgen? Ok, even terug naar Heiloo zelf. Het is voor ons duidelijk dat er zware financiële jaren gaan aankomen en dan is natuurlijk de grote vraag; wat gaan we daaraan doen? Heiloo-2000 vindt dat we hierin het advies van de VNG moeten volgen. Die het volgende adviseert: De financiële situatie voor gemeenten kun je momenteel omschrijven als ‘prepare for the worst, hope for the best’.

Het is verstandig om na te denken over maatregelen, maar tegelijkertijd willen we voorkomen dat gemeenten te vroeg onnodige en onomkeerbare ombuigingen in gang zetten. Welke ambities zijn opgenomen in het collegeprogramma en dan volgt de hamvraag. welke ambities vinden wij echt belangrijk? Want niet alles zal kunnen. Deze vragen moeten wij niet alleen als raad bespreken, maar ook met onze inwoners. Dit vergt wel dat een ieder over zijn of haar wensen of eisen heen kan stappen en daarbij in een groter gemeenschappelijk belang gaat denken. Het dorpsbelang voorop, het partijbelang of eigenbelang moet naar achteren. We moeten daar uitkomen, ons uitspreken en het uitleggen, communicatie in deze blijft van essentieel belang. Voorzitter ziet het college dat ook zo? Kortom, 2025 is sluitend maar niet ideaal gezien de te behandelen moties en amendementen die overigens sympathiek overkomen, maar dat met het accepteren ervan de weinige speelruimte in 1 keer wordt opgesoupeerd en dat we daar in zo’n vroeg stadium geen voorstander van zijn. Een laatste punt dat we toch nog even willen maken; Heiloo-2000 betreurt het ten zeerste dat de raad pas op 7 november indirect is geïnformeerd via een Raadsinformatiebrief over enkele verregaande genomen besluiten.

Een belangrijke discussie heeft dus niet op commissie of raadsniveau plaats kunnen vinden, dit vinden wij een teleurstellende ontwikkeling. Voorzitter, hoe heeft het kunnen gebeuren dat deze essentiële informatie zo laat werd gedeeld? Hier houden wij het even bij, voorzitter.