Bijlage RVS rapport schuldhulpverlening armoede beleid overzicht aanbevelingen reacties met advies auditcie .docx

Aanbevelingen voor de colleges Groen= auditcie adviseert dit over te nemen

voor de gemeenteraden

Reactie college zie vanaf p.12

Reactie RKC op bestuurlijke reactie college zie p.27 rapport

Beleid 1a

Bereid een gesprek met de raden voor, zodat zij, zeker met het oog op het nieuwe Participatiebedrijf, de doelen van het beleid ten aanzien van armoede en schulden op hoofdlijnen kunnen vaststellen.

De gemeenteraden hebben bij de besluitvorming over Zaffier ervoor gekozen om schuldhulpverlening en minimabeleid in delegatie over te dragen aan (het bestuur van) Zaffier. Dit betekent besluitvorming op de hoofdlijnen van het beleid vastgesteld worden door het Algemeen Bestuur van Zaffier. Hierop is één uitzondering van toepassing. Bij wet is vastgesteld dat gemeenteraden verordeningen en beleidsplannen moeten vaststellen als dat bij wet is vastgelegd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het beleidsplan Schuldhulpverlening. Besluitvorming hierover blijft voorbehouden aan de gemeenteraden.

1b

Stel een bijbehorende actieagenda of implementatieplan op. Formuleer in dat actieplan zo concreet mogelijke doelen en benoem daaraan gekoppelde acties en stakeholders, zodat duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is.

In algemene kunnen we hierover aangegeven dat de voorbereidingen voor de overgang naar Zaffier lopen. Wij geven deze aanbeveling mee aan de beleidswerkgroep die bezig is met voorbereidingen voor de overgang naar Zaffier.

1c

2a

2b

Stel, zeker met het oog op het nieuwe Participatiebedrijf, uw doelen van het beleid ten aanzien van armoede en schuldhulpverlening op hoofdlijnen vast en doe dat zo SMART mogelijk. Stel, gebruikmakend van de bevindingen in dit onderzoek, een lijst op van de te harmoniseren kleine verschillen, leg deze ter bekrachtiging voor aan de raad, en geef, na positief besluit, de Werkorganisatie opdracht tot doorvoeren van die harmonisering.

Het college onderschrijft het belang van het SMART formuleren van beleid(sdoelen).

Bij het opstellen van het geactualiseerde bijzondere bijstandsbeleid zijn deze aspecten reeds in beeld gebracht en met de colleges gedeeld. Mede door lokale politieke beleidsmatige keuzes en financiële (on)mogelijkheden van de verschillende gemeenten is het niet gelukt om het beleid volledig te harmoniseren. In de aanloop naar Zaffier wordt het beleid wederom geanalyseerd, met het doel om te harmoniseren in Zaffier verband. Daarnaast zijn er in een aantal gevallen wel inhoudelijke redenen voor de lokale verschillen. Naar deze achterliggende reden is door de rekenkamercommissie niet (altijd) gevraagd. Verschillen volgen uit lokale politieke keuzes en/of opdrachten, danwel uit beschikbare budgetten in de gemeentelijke begroting. Verzoek uw college om een lijst van te harmoniseren kleine verschillen op te stellen en neem daar vervolgens een besluit over.

Dit overzicht is beschikbaar en gedeeld met de beleidsadviseurs betrokken bij de voorbereidingen en implementatie overgang naar Zaffier.

Wij zijn verheugd met de inzet van de colleges om het aantal verschillen tussen de vier BUCH-gemeenten terug te dringen, daar waar die verschillen niet direct zijn terug te voeren op verschillen tussen de gemeenten die een verschillende aanpak rechtvaardigen (aanbeveling 2). Wij hadden graag op een aantal andere punten eenzelfde actieve houding willen terugzien in de reacties van de colleges. Wij denken daarbij bijvoorbeeld aan onze constatering dat de 120-dagentermijn bij de minnelijke schuldenregeling extra inspanning behoeft om deze te halen (aanbeveling 4). De colleges melden dat dit een bekend landelijk probleem is, maar geven geen aanzet tot een verbetering.

Uitvoering 3

Doeltreffendheid 4

Organiseer een overleg(platform) tussen beleid en uitvoeringspraktijk, waarin praktische vragen vanuit beleid en praktijk geadresseerd kunnen worden en rapporteer op hoofdlijnen aan de raad over de lessons learned.

Dit overleg bestaat reeds. De gemeenteraad kan het college verzoeken om in bijgepraat te worden over de uitvoering in de dienstverlening of ontwikkelingen op dit thema.

Geef extra aandacht aan het bereiken van de

Het college heeft bij het maken en implementeren van (nieuw) beleid altijd 'extra' aandacht voor de kwetsbare inwoners/doelgroepen. Hiervoor onderhouden wij contacten met maatschappelijke partners in en om het Sociaal Team.

‘zorgmijders’, jongeren en mensen die een migratieachtergrond hebben en/of laaggeletterd zijn en aan het halen van de 120 dagentermijn bij de minnelijke schuldenregeling.

Wij zijn verheugd met de inzet van de colleges om het aantal verschillen tussen de vier BUCH-gemeenten terug te dringen, daar waar die verschillen niet direct zijn terug te voeren op verschillen tussen de gemeenten die een verschillende aanpak rechtvaardigen (aanbeveling 2). Wij hadden graag op een aantal andere punten eenzelfde actieve houding De 120 dagentermijn bij de minnelijke schuldenregeling is een landelijk bekend willen terugzien in de reacties van de colleges. Wij denken daarbij probleem. bijvoorbeeld aan onze constatering dat de 120-dagentermijn bij de minnelijke schuldenregeling extra inspanning behoeft om deze te halen (aanbeveling 4). De colleges melden dat dit een bekend landelijk probleem is, maar geven geen aanzet tot een verbetering.

Doelmatigheid, Preventie & vroegsignalering, Ervaring met gemeentelijke voorzieningen 5

6

7

Het werken met saneringskredieten biedt de mogelijkheid om sneller met een schuldhulpverleningstraject te kunnen starten en dient serieus overwogen te worden door de gemeenten. Vermeldt informatie over klachten, bezwaar en beroep ook op de website van de Sociaal Teams

Het werken met saneringskredieten biedt deze mogelijkheid. Wij onderzoeken op dit moment de mogelijkheden hiertoe. Eventuele besluitvorming hierover vindt plaats in het licht van de (beleids)ontwikkeling naar Zaffier.

Neem maatregelen om minima, die in en uit de bijstand stromen voor vaak kortdurend en laagbetaald werk, makkelijker te laten switchen.

Binnen de regio Alkmaar doen wij al mee aan Simpel Switchen. Hierin is dus Ook onze aanbeveling om extra maatregelen te nemen bij inwoners met een reeds voorzien. bijstandsuitkering die voor kortere of lange tijd uitstromen naar werk en Meer info over Simpel Switchen: https://www.divosa.nl/onderwerpen/simpel- daardoor het risico lopen om in financiële problemen te komen (aanbeveling switchen- de-participatieketen 7) wordt.(….) De colleges volstaan met de opmerking dat zij binnen de regio

De Sociaal Teams hebben geen eigen website. Het jaarverslag klachten en het jaarverslag bezwaar en beroep is/wordt gepubliceerd op de website van de gemeente.

Onze constatering dat inwoners informatie over klachten, bezwaar en beroep soms moeilijk kunnen vinden op de website van gemeente (aanbeveling 6), wordt door de colleges beantwoord met de opmerking dat deze informatie te vinden is op de website van de gemeente. Daarmee wordt het probleem niet opgelost. Meer ruimte voor informatievoorziening via de Sociaal Teams zou wél aan de oplossing kunnen bijdragen.

Alkmaar al mee doen met Simpel Switchen en dat daarin dus is voorzien.

Daarmee gaan ze voorbij aan onze constatering dat het nu niet altijd goed genoeg werkt.

Invloed van corona op de uitvoering 8

Het is raadzaam voldoende fysieke inloopspreekuren open te houden, naast voldoende telefonische contactmomenten. En te experimenteren met het (blijven) aanbieden van videobellen als contactvorm voor inwoners die daar behoefte aan hebben/bij gebaat zijn. Privacy en dienstverlening

Wij onderschrijven het belang van laagdrempelig contact met onze inwoners door o.a. fysieke inloopspreekuren, (video)bellen, huisbezoek, mailen, etc. We zijn daarbij wel gebonden aan de maatregelen rondom Covid19, waarbij wij als gemeente een voorbeeldfunctie hebben.

9

We zijn gebonden aan de wet- en regelgeving en volgen dit op. Gesprekken, instructie en trainingen over dit onderwerp vinden plaats.

Zorg voor goede informatie over de werking van de AVG, opdat er geen onnodige barrières zijn in de uitwisseling van informatie over cases onder professionals. De Privacy Officer kan de medewerkers daarover informeren. Rol gemeenteraden 10 a

10 b

11

Investeer in de kennisontwikkeling en competenties van de Adviesraden, specifiek op de onderwerpen armoedebeleid en schuldhulpverlening.

Stuur op het ‘wat’: stel als gemeenteraden duidelijke kaders met SMART geformuleerde doelen. Overweeg het de instelling van een regionale radenadviescommissie. Dat vergemakkelijkt de invulling van uw de kaderstellende en controlerende rol. Investeer in de kennisontwikkeling en competenties van de Adviesraden, specifiek op de onderwerpen armoedebeleid en schuldhulpverlening.

…..Daarmee gaan ze voorbij aan onze constatering dat het nu niet altijd goed genoeg werkt Dat geldt ook voor de reactie op aanbeveling 9. Wij constateren dat in de huidige praktijk de AVG soms te stringent wordt toegepast. Dan is het ons inziens te passief om te verwijzen naar de instructies en trainingen die thans worden gegeven.

Het college onderschrijft het belang van het SMART formuleren van beleid(sdoelen).

Naast de lokale vergaderingen van de 4 adviesraden, zijn er jaarlijks ook meerdere gezamenlijke vergaderingen van de 4 adviesraden en er zijn meerdere themabijeenkomsten met de 4 adviesraden. De gemeenten en adviesraden kunnen hier beide thema's voor aandragen. Daarnaast kunnen adviesraden ook zelf deskundigheid vergaren door bijv. het volgen van een training voor adviesraden of het uitnodigen van een inhoudelijk deskundige.

Onze constatering, ten slotte, dat de rol van Adviesraden verandert met de komst van Zaffier en dat een investering in hun kennis en competenties nodig is (aanbeveling 11), leidt helaas niet tot enige actie van de kant van de colleges. De colleges geven aan belang te hechten aan SMART geformuleerde doelen. Daar hadden wij er in reactie op ons rapport graag meer van gezien. Wij geven aan de raden het advies mee om in hun bespreking van ons rapport de colleges aan te sporen tot meer inspanningen en om hen te vragen om over een jaar aan de raden te rapporteren over de voortgang.