Bijlage 6_Heiloo - Runxputteweg tussen 24-26_TOELICHTING_Archeologisch onderzoek (1)
Tekst van het document
RUNXPUTTEWEG (TUSSEN NR. 24 EN 26) TE HEILOO GEMEENTE HEILOO
BUREAU- EN INVENTARISEREND VELDONDERZOEK, VERKENNEND BOORONDERZOEK
Opdrachtgever
Projectleider
Kubiek Ruimtelijke Plannen
T.J.H. van Essen
Versie definitief
Kerkewijk 156 3904 JJ te Veenendaal
Projectnummer
Autorisatie
Datum
Synthegra Rapport S230036
Drs. F. Stevens
26-10-2023
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden Telefoon +31 (0)88 81 81 981, Website: www.synthegra.nl
Versie 2023-01 1 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
COLOFON Opdrachtgever
: Kubiek Ruimtelijke Plannen te Veenendaal
Project
: Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo
Projectnummer
: S230036
Titel
: Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek
Datum
: 26-10-2023
Projectleider
: T. van Essen, Archeoloog BSc
Auteurs
: T. van Essen, Archeoloog BSc
Autorisatie
: Drs. F. Stevens, Senior KNA archeoloog/-prospector
Druk
: Synthegra B.V., Leusden
Afbeeldingen
: Synthegra B.V., tenzij anders vermeld
ISSN
: 1874-9771
Synthegra B.V. is gecertificeerd voor de BRL 4000 protocollen 4001 t/m 4004 (landbodems) Synthegra B.V. Plantageweg 12 3833 AZ Leusden T: +31 (0)88 81 81 981 E: www.synthegra.nl © Synthegra B.V., 2023
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
2 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
INHOUD ADMINISTRATIEVE GEGEVENS ......................................................................................................................... 4 SAMENVATTING ............................................................................................................................................... 5 1
INLEIDING.................................................................................................................................................. 7 1.1 1.2 1.3 1.4
2
BUREAUONDERZOEK ................................................................................................................................. 9 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
3
METHODE ...................................................................................................................................................................................... 9 LANDSCHAPSGENESE.................................................................................................................................................................... 9 HISTORISCHE ONTWIKKELING ................................................................................................................................................. 14 BEKENDE BODEMVERSTORING ................................................................................................................................................ 17 ARCHEOLOGISCHE WAARDEN IN EN RONDOM HET PLANGEBIED ....................................................................................... 17 GESPECIFICEERDE ARCHEOLOGISCHE VERWACHTING ......................................................................................................... 21 ADVIES......................................................................................................................................................................................... 21
INVENTARISEREND VELDONDERZOEK ..................................................................................................... 22 3.1 3.2 3.3 3.4
4
ONDERZOEKSKADER .................................................................................................................................................................... 7 ONDERZOEKSDOEL EN VRAAGSTELLINGEN .............................................................................................................................. 7 LIGGING EN HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED............................................................................................................................ 8 TOEKOMSTIGE SITUATIE PLANGEBIED ...................................................................................................................................... 8
METHODE ................................................................................................................................................................................... 22 BESCHRIJVING EN INTERPRETATIE VAN DE BOORGEGEVENS .............................................................................................. 23 ARCHEOLOGISCHE INDICATOREN ............................................................................................................................................ 26 ARCHEOLOGISCHE INTERPRETATIE ........................................................................................................................................ 26
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ........................................................................................................... 27 4.1 4.2 4.3
INLEIDING ................................................................................................................................................................................... 27 CONCLUSIES / BEANTWOORDING ONDERZOEKSVRAGEN .................................................................................................... 27 AANBEVELINGEN ....................................................................................................................................................................... 28
BRONNEN....................................................................................................................................................... 29 LITERATUUR ............................................................................................................................................................................................ 29 INTERNET (GERAADPLEEGD JULI 2023) ............................................................................................................................................ 30
Bijlagen: Bijlage 1: Overzicht van de relevante geologische en archeologische tijdvakken Bijlage 2: Boorprofielen Afbeelding voorblad: Foto van een van de profielputjes
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
3 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
ADMINISTRATIEVE GEGEVENS Toponiem
Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26)
Plaats
Heiloo
Gemeente
Heiloo
Provincie
Noord Holland
Projectnummer
S230036
Bevoegde overheid
Gemeente Heiloo
Opdrachtgever
Kubiek Ruimtelijke Plannen
Uitvoerende instantie
Synthegra B.V.
Datum uitvoering veldwerk
05-07-2023
Uitvoerders veldwerk
T. van Essen
Onderzoeksmelding (ARCHIS)
5442944100
Datum onderzoeksmelding
07-06-2023
Kaartblad
19C
Periode
Late IJzertijd-Nieuwe Tijd
Oppervlakte
Circa 610 m2
Perceelnummer(s)
Kadastrale gemeente Heiloo, sectie E, perceelnummer: 3567 Braakliggend
Grondgebruik Geologie
Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort Strandwal
Geomorfologie Bodem
Vlakvaaggronden; leemarm en zwak lemig fijn zand Documentatie en vondsten zullen worden aangeleverd aan het Provinciaal Depot van Noord Holland te Castricum
Depot
De onderzoekslocatie wordt omsloten door de volgende coördinaten:
Noord:
x 107499
y 510380
Oost:
x 107544
y 510812
Zuid:
x 107542
y 510803
West:
x 107497
y 510817
Centrum:
x 107519
y 510820
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
4 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Samenvatting Inleiding Synthegra B.V. heeft in opdracht van Kubiek Ruimtelijke Plannen een archeologisch bureauonderzoek in combinatie met een verkennend booronderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van een woning. De oppervlakte van het plangebied bedraagt 610 m2. De toekomstige bodemverstoring is momenteel onbekend: er zijn nog geen plannen/tekeningen voor de precieze omvang van het huis of de verstoringsdiepte. De bodem zal echter waarschijnlijk tot ver in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan.
Specifieke archeologische verwachting bureauonderzoek Op basis van het bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied ligt op de Limmen-Heiloo-Alkmaar strandwal met als bodem een vlakvaagggrond, bestaand uit leemarm tot zwak lemig fijn zand. Gezien de ouderdom van de te verwachte afzettingen kunnen in het plangebied vindplaatsen aanwezig zijn vanaf het Laat Neolithicum tot en met de nieuwe tijd. Voor het Laat Paleolithicum tot en met het Midden Neolithicum geldt dat er geen resten uit deze perioden in het plangebied aanwezig zullen zijn. De strandwal die in het gebied ligt is gevormd omstreeks 2500 v. Chr.. De strandwal was nog niet aanwezig ten tijde van het Laat Paleolithicum tot en met het Midden Neolithicum, waardoor geen sporen uit deze perioden aanwezig kunnen zijn. Gezien de ligging van het plangebied op een strandwal, die is gevormd omstreeks 2500 v. Chr., is het plangebied een aantrekkelijke woonplaats geweest. Derhalve geldt voor het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd op basis van de bekende gegevens een hoge verwachting. Dit sluit ook aan bij de hoge verwachting die voor het plangebied geldt op basis van de beleidskaart. In de directe omgeving van het plangebied zijn een aantal eerder onderzoeken geweest, waarbij ook archeologische resten aan zijn getroffen.
Het betreft voornamelijk resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Ook is er op deze strandwal bewoning bekend vanaf het Neolithicum. Bodemgaafheid: op basis van de onderzochte gegevens is het mogelijk dat het zuidelijke deel van het plangebied verstoord is door saneringswerkzaamheden.
Veldonderzoek Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is een verkennend booronderzoek met een boordichtheid van ten minste 6 boringen per hectare uitgevoerd. Aangezien het plangebied circa 610 m2 groot is, zijn verspreid over het plangebied in totaal 6 boringen gezet. Ondanks het geringe oppervlak en de terreinomstandigheden (Vooral door de aanwezigheid van vele kabels in leidingen in het gebied) zijn de boringen zo gelijkmatig mogelijk over het plangebied verdeeld. De exacte boorlocaties zijn ingemeten met een GPS met handheld. Daarnaast zijn op advies van de gemeente twee proefputjes gegraven tot aan het schone zand. Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm De boringen zijn uitgevoerd tot minimaal 25 cm in de C-horizont. Het opgeboorde sediment is verbrokkeld en versneden en geïnspecteerd op de Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
5 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 5104 en bodemkundig geïnterpreteerd.
Archeologische interpretatie veldonderzoek Het natuurlijke bodemtype is in het hele plangebied verstoord door de stort van afval/puin en mogelijk als gevolg van een vorm van grondbewerking. De verstoring bedraagt minimaal 1,1 en maximaal 1,9 meter vanaf het maaiveld. Het plangebied is grotendeels in gebruik geweest als tuin, in ieder geval aan het begin van de 19 e eeuw. De verstoring in het plangebied zal hier dus zeker mee te maken hebben. In een booronderzoek door Buro de Brug in 20161, 250 meter ten zuiden van het plangebied is de top van de strandwal in een aantal boringen al op 50 centimeter beneden maaiveld aangetroffen. dit betekent dat de top van de originele strandwal veel hoger ligt dan deze hier is aangetroffen. De C-horizont is in dit plangebied dus minimaal 60 centimeter en maximaal 1,2 meter verstoord. Hierdoor zullen ook eventuele diepere sporen, zoals paalkuilen en waterputten, grotendeels of helemaal verstoord zijn. Nederzettingsresten uit het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd bestaan niet alleen uit fragmenten aardewerk, maar ook uit diepere sporen zoals paalgaten en afvalkuilen. Deze sporen kunnen tot in de Chorizont reiken en zijn mogelijk zeer waarschijnlijk verstoord door de diepte en aard van de verstoring.
Aanbeveling Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag geen nader archeologisch onderzoek geadviseerd. Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Heiloo). Deze neemt een definitief selectiebesluit aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag. Er is getracht een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra wil de opdrachtgever er daarom op wijzen dat, indien tijdens de werkzaamheden een (mogelijke) archeologische vondst wordt gedaan dan geldt de wettelijke meldingsplicht, zoals omschreven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet bij de minister. Uit praktisch oogpunt kan een dergelijke toevalsvondst bij de gemeente worden gemeld.
1 Sueur, C. et all. 2017.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
6 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
1
Inleiding
1.1
Onderzoekskader Synthegra B.V. heeft in opdracht van Kubiek Ruimtelijke Plannen een archeologisch bureauonderzoek2 in combinatie met een verkennend booronderzoek3 uitgevoerd op een terrein aan de Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen bouw van een woning. De oppervlakte van het plangebied bedraagt 610 m2. De toekomstige bodemverstoring is momenteel onbekend: er zijn nog geen plannen/tekeningen voor de precieze omvang van het huis of de verstoringsdiepte. De bodem zal echter waarschijnlijk tot ver in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan. Door de voorgenomen graafwerkzaamheden, kunnen eventueel aanwezige archeologische waarden verloren gaan. Daarom is op basis van het bestemmingsplan, met daarin verwoord het gemeentelijk beleid, in het kader van een bestemmingsplanprocedure voorafgaand aan de graafwerkzaamheden archeologisch onderzoek uitgevoerd. Omdat het een bestemmingsplanwijziging betreft dient het gehele perceel onderzocht te worden, mede omdat de exacte locatie nog niet bekend is van de woning. Het plangebied ligt in het bestemmingsplan Zandzoom 2019 dat is vastgesteld door de gemeente Heiloo op de datum 02-03-20204. Voor het plangebied geldt een dubbelbestemming Waarde Archeologie.
Voor terreinen met een Waarde Archeologie geldt, dat een rapport dient te worden overlegd waaruit blijkt dat de archeologische waarde van het terrein in voldoende mate is vastgesteld bij plangebieden groter dan 50 m2 en verstoringen die dieper reiken dan 50 centimeter beneden maaiveld. De bevoegde overheid, de gemeente Heiloo, heeft geen specifiek archeologisch beleid vastgesteld en beschikt niet over een Archeologische Verwachtings- en/of Beleids-/advieskaart. Het onderzoek is uitgevoerd conform de vigerende Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie 4.15 De bevoegde overheid, gemeente Heiloo, zal de resultaten van het onderzoek toetsen en een selectiebesluit nemen aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag.
1.2
Onderzoeksdoel en vraagstellingen Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting aan de hand van bestaande bronnen over bekende of verwachte landschappelijke, historische en archeologische waarden. Het doel van het verkennend booronderzoek is het vervolgens toetsen van het opgestelde verwachtingsmodel door de intactheid van de bodemopbouw vast te stellen en de eventuele aanwezigheid van archeologische resten te inventariseren. De volgende onderzoeksvragen zullen worden beantwoord:
2 BO, protocol 4002
3 IVO, protocol 4003
4 www.ruimtelijkeplannen.nl 5 SIKB 2018.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
7 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
1.
Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact?
2.
Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? Indien ja (dan zijn de volgende twee subvragen van toepassing)? a.
Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de (verwachte) archeologische waarden?
b. 3.
Wat is de vermoedelijke aard en datering van de (verwachte) archeologische resten?
In hoeverre worden eventueel aanwezige of verwachte archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied?
1.3
Ligging en huidige situatie plangebied Het plangebied beslaat een oppervlak van circa 610 m2 en is gelegen aan de Runxputteweg te Heiloo (afbeelding 1). Het plangebied ligt momenteel braak. Het plangebied wordt aan de westkant begrensd door de Runxputteweg, aan de noordkant door bebouwing en aan de oost- en zuidkant door braakliggend terrein/bomen.
Afbeelding 1.: Het plangebied op de Open Topografische Kaart van Nederland (Bron: www.Pdok.nl).
1.4
Toekomstige situatie plangebied De huidige inrichting zal worden gewijzigd. Er zal een huis worden gebouwd op het perceel. De precieze locatie, grootte, verstoringsdiepte en dergelijke zijn echter nog onbekend, aangezien hiervoor nog geen daadwerkelijke tekeningen of plannen zijn.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
8 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
2
Bureauonderzoek
2.1
Methode Tijdens het bureauonderzoek is met behulp van bestaande bronnen een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied opgesteld. Dit is gedaan door het raadplegen van voor de archeologie relevante (schriftelijke) bronnen. Voor het bureauonderzoek zijn met name gegevens over bekende archeologische vindplaatsen in en rond het plangebied verzameld. Dit is aangevuld met historisch en fysischgeografisch onderzoek, waarbij informatie over vroeger grondgebruik is verkregen door de analyse van historische kaarten en tevens gegevens over de geologie, geomorfologie en bodem zijn bestudeerd.
2.2
Landschapsgenese Voor het bepalen of, waar en uit welke periode archeologische resten kunnen worden verwacht, zijn de volgende bronnen met betrekking tot de landschapsgenese geraadpleegd: •
Paleogeografische kaarten van Nederland uit verschillende perioden (Afbeelding 2 en 3)
•
Geomorfologische Kaart 1:50.000 (Afbeelding 4)
•
Bodemkaart 1:50.000 (Afbeelding 5)
•
Digitaal hoogtemodel, Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) (Afbeelding 6)
Voor de geologische beschrijving is gebruik gemaakt van de Lithostratigrafische Indeling van de Ondiepe Ondergrond.6 Zie voor een overzicht van de geologische en archeologische perioden bijlage 1.
Geo(omorfo)logie en landschap Op de paleogeografische kaarten van Nederland (afbeelding 2 en 3) is te zien dat het gebied tot buitenwater wordt gerekend tot minimaal 2750 v. Chr.. Rondom het plangebied is tevens sprake van buitenwater. In ieder geval vanaf 1500 v. Chr. is er in het plangebied sprake van een strandwal om het plangebied heen is er, naast strandwal, voornamelijk sprake van veengebied. Op basis van de geomorfologische kaart bevindt het gebied zich op een strandwal (Afbeelding 4). Gedurende het Holoceen nam de tempratuur in Nederland toe. Hierdoor steeg de zeespiegel en verplaatste de kust zich tot ruim voorbij de huidige kustlijn. Omstreeks 3000 V. Chr. trok de kustlijn zich langzaam terug, waarbij strandwallen -en vlaktes ontstonden. De strandwal die loopt vanaf Limmen, langs Heiloo tot aan Alkmaar is een van deze strandwallen. De strandwal is gevormd omstreeks 2500 v. Chr.. Door verstuiving van zand van de strandwallen ontstonden laagtes waarin eventueel veenvorming plaatsvond. Het zand dat verstoof stapelde zich op plekken weer op, waardoor ook duinen ontstonden. In een boring zoals bekend uit Dinoloket ca. 275 meter ten zuiden van het plangebied is sprake van 35 centimeter fijn zand, gevolgd door matig fijn zand tot 6 meter diepte.
Beide pakketten behoren tot de Formatie van Naaldwijk, Zandvoort Laagpakket.7 Tot dit specifieke laagpakket behoort onder andere de in dit plangebied verwachte strandwal afzettingen.
De Mulder et al. 2003 en via www.dinoloket.nl: Dinoloket, Standaarden, Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe Ondergrond. 6
7 https://www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens Identificatienummer: B19C2047
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
9 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Afbeelding 2: Het plangebied, rood omkaderd, op de paleogeografische kaart van Nederland van 2750 v. Chr. (Bron: www.Pdok.nl).
Afbeelding 3: Het plangebied, rood omkaderd, op de paleogeografische kaart van Nederland van 1500 v. Chr. (Bron: www.Pdok.nl).
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
10 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Afbeelding 4: Het plangebied, rood omkaderd, op de Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl).
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
11 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Bodem Op basis van de bodemkaart kan er in het plangebied een vlakvaaggrond met leemarm tot zwak lemig fijn zand worden verwacht. In vlakvaaggronden is vrijwel geen sprake van bodemvorming. De bovengrond bestaat uit een grijs tot donkergrijs zand pakket (A-horizont) met veel kalk en weinig humus. Dit wordt gevolgd door een lichtgrijs zandpakket met veel ijzervlekken, gevolgd door een grijs tot lichtgrijs zandpakket zonder ijzervlekken (beide C-horizont).
Afbeelding 5: Het plangebied, rood omkaderd, op de Bodemkaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl).
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
12 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
AHN De hoogte van het maaiveld varieert van circa 1,5 tot 2,0 m +NAP.8 Verder valt op dat het plangebied relatief hoog ligt, een stuk hoger dan het gebied ten westen, iets hoger dan het gebied ten zuiden en even hoog als het gebied ten noorden en oosten. Of het plangebied het oorspronkelijke reliëf vertegenwoordigt moet het booronderzoek uitwijzen.
Afbeelding 6: Het plangebied op het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN) (Bron: www.ahn.nl).
Hoogteligging van het plangebied op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) in m NAP (Normaal Amsterdams Peil) geraadpleegd op www.ahn.nl 8
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
13 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
2.3
Historische ontwikkeling Voor de historische ontwikkeling is divers kaart- en beeldmateriaal (Afbeelding 7 t/m 11) en relevante achtergrondliteratuur geraadpleegd (zie literatuurlijst). 9 Uit de kaarten blijkt dat het plangebied niet bebouwd is geweest vanaf begin 19e eeuw tot nu, maar dat de directe omgeving wel sinds begin 19e eeuw bebouwd is geweest. Verder heeft het plangebied wel constant langs een doorgaande weg gelegen. Begin 19 e eeuw was een groot deel van het plangebied in gebruik als tuin (aan de westkant perceelnummer 214, onderdeel van de eigenaar van het huis ten noorden, perceelnummer 213) en een deel als bouwland (perceelnummer 215), beide van dezelfde eigenaar.
Afbeelding 7: Het plangebied op het kadastrale minuutplan uit het begin van de 19e eeuw. (Bron: beeldbank van de RCE Kadastrale kaart 1811-1832: minuutplan Heiloo, Noord Holland, sectie E, blad 02 (MIN07046E02)
9 Kadastrale Minuutplans zijn ten behoeve van de belastingheffing vervaardigde kaarten. De opnames zijn gestart in 1811, ten tijde
van Frans bestuur en gecontinueerd tot 1832 (vanaf 1815 onder Nederlands bewind. Het zijn grondbeschrijvingen van de gemeenten met hierop aangegeven de percelen, perceelnummers en gebouwen. Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
14 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Afbeelding 8: Het plangebied op de topografische kaart uit 1880 (Bron: www.topotijdreis.nl).
Afbeelding 9: Het plangebied op de topografische kaart uit 1900 (Bron: www.topotijdreis.nl).
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
15 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Afbeelding 10: Het plangebied op de topografische kaart uit 1971 (Bron: www.topotijdreis.nl).
Afbeelding 11: Het plangebied op de topografische kaart uit 1996 (Bron: www.topotijdreis.nl).
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
16 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
2.4
Bekende bodemverstoring In het plangebied is volgens bodemloket een onderzoek en daarop volgende maatregelen uitgevoerd in het zuidelijke deel van het plangebied. Het staat gemarkeerd als ‘voldoende onderzocht/gesaneerd’. Uit de KLIC blijkt tevens dat er in dit zuidelijke deel veel kabels/leidingen lopen. Verder zijn binnen het plangebied voor zover bekend geen grondroeringen veroorzaakt door saneringen van munitie, bodemverontreinigingen of ondergrondse olietanks, benzinepompinstallaties en dergelijke bekend waardoor archeologische resten mogelijk verloren zijn gegaan.10
2.5
Archeologische waarden in en rondom het plangebied In deze paragraaf wordt gekeken of binnen en rond het plangebied archeologische en/of ondergrondse bouwhistorische waarden bekend zijn. Hiervoor is het Archeologisch Informatie Systeem (ARCHIS III) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geraadpleegd en in aanvulling daarop Achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst).
Gemeentelijk beleid De gemeente Heiloo beschikt momenteel niet over een verwachtingskaart. Daarom wordt de verwachting vanaf het bestemmingsplan aangehouden. Op basis van het bestemmingsplan geldt een dubbelbestemming archeologische waarde, waarbij een vrijstellingsgrens van 50m2 en 50 cm beneden maaiveld geldt voor ingrepen. Dit staat gelijk aan een hoge verwachting voor het gebied, welke is bepaald op basis van de ligging van het plangebied op een strandwal. Verder is er de mogelijkheid dat het gebied is verstoord al lijkt dit, kijken naar bodemloket, mogelijk alleen te gelden voor het zuidelijke gedeelte van het plangebied.
10 www.bodemloket.nl, http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
17 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Monumenten, waarnemingen en onderzoeksmeldingen in (de nabijheid van) het plangebied Er zijn in (de nabijheid van) het plangebied, binnen een straal van 250 m, in ARCHIS III gegevens bekend aangaande archeologische monumenten,
bovengrondse bouwhistorische
waarden, vondstlocaties,
vondstmeldingen en zaakidentificaties. Uit de meeste onderzoeken komt dat het te verstoren oppervlak te gering is voor vervolg of dat de bodem is verstoord. Desalniettemin staat er in elk onderzoek een hoge verwachting voor het gebied vanwege de ligging op een strandwal. Daarnaast zijn aantal vondsten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd bekend. De aanwezige monumenten betreffen vrij recente (minimaal 20e eeuw) gebouwen met een cultuurhistorische waarde.
Afbeelding 12: Overzicht van de monumenten, waarnemingen en onderzoeksmeldingen binnen een straal van 200 m van het plangebied, (Bron:Archis3).
Monument
Afstand
Waarde
Complextype/ Omschrijving
Datering
515993
115m ten noorden
Rijksmonument
Kapel
1930
515994
85m ten noordoosten
Rijksmonument
Bedevaartskerk
1913
515996
125m ten noorden
Rijksmonument
Toegangspoort
1925
520301
175m ten noordoosten
Rijksmonument
13 kappelletjes
1915
520305
55m ten noorden
Rijksmonument
Standbeeld
1935
Tabel 1: Lijst van afgebeelde monumenten (conform de AMK 2014).
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
18 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Vonds tloca tie
Afstand
Materiaal
Type
Datering
1072638
65m ten noorden
Hout/houtskool
Houtskool
Keramiek
Aardewerk
Paleolithicum tot en met Nieuwe Tijd
200m ten noordwesten
Glas
Glas
Aardwerk
Roodbakkend,
1196007
kogelpot,
steengoed
Vroege MiddeleeuwenNieuwe Tijd
Tabel 2: Lijst van afgebeelde objecten/vondstlocaties op deze code.
11
Zaakidentifi catie
Afstand
Soort onderzoek
Bevindingen
Aanbeveling
2030364100
210m ten westen
Archeologische kartering, inventarisatie en waardering door RAAP in 1984. 11
Geen specifieke informatie voor dit plangebied.
nvt
2080699100
o.a. plangebied
BO en IVO -V/K door RAAP in 2001.
Rapport niet gevonden
Rapport niet gevonden
2163350100
5m ten westen
BO door RAAP in 2007. 12
Het gebied ligt op een strandwal en in het plangebied ligt tevens een terrein met een hoge archeologische waarde.
IVO-V.
4000210100 + 4028027100
250m ten zuiden
BO en IVO -V door Buro de Brug in 2016. 13
In het plangebied is sprake van een strandwal. Echter is door bollenteelt in het plangebied de bodem minimaal 50 en maximaal 100 centimeter verstoord, waardoor eventuele archeologische resten verloren gegaan kunne n zijn. Echter is wel een vegetatiehorizont aangetroffen.
IVO-K of IVO -P
4019888100
100m ten noordwesten
BO door IDDS Archeologie in 2016. 14
Hoewel het plangebied zich bevindt op een strandwal, waarvoor een hoge verwachting geldt vanaf het Neolithicum, is de oppervlakte van de verstoring gering
Geen vervolgonderzoek
4750134100
75m ten noordwesten
BO door Hollandia Archeologie B.V. in 2019. 15
Groot onderzoek naar meerdere gebieden. Gedeelte van Heiloo heeft een hoge verwachting vanaf de Romeinse Tijd. Echter is de aard van de verstoring zo gering dat
Geen vervolgonderzoek
Ravesloot A./F/A. Perk, 1987.
12 Bekius, D./C.M. Soonius 2007). 13 Sueur, C. et all. 2017. 14 Moerman, S. 2016. 15 Brattinga, J.J. et all. 2019.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
19 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036 Zaakidentifi catie
Afstand
Soort onderzoek
Bevindingen
Aanbeveling
vervolgonderzoek weinig zin heeft. 5096353100
215m ten zuidoosten
BO en IVO -V door Hamaland advies in 2021.
Rapport nog niet afgemeld. Eerste bevindingen geven echter aan dat het gebied tot zeker een meter verstoord is.
Rapport nog niet afgemeld. Eerste bevindingen geven echter aan dat het gebied tot zeker een meter verstoord is.
5285245100
215m ten zuidoosten
IVO-V door Archol in 2022. 16
In het gebied is sprake van duinzand op stradnwal. De bodem is verstoord tot minimaal 80 centime ter beneden maaiveld. Verder is geen vegetatiehorizont aangetroffen.
Gebied vrijgeven.
Tabel 3: Lijst van afgebeelde archeologische onderzoeken onder zaakidentificatienummer.
16 Brattinga, J.J. 2022.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
20 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
2.6
Gespecificeerde archeologische verwachting Op basis van bovenstaand bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. De essentie hiervan is weergegeven in tabel 4. Het plangebied ligt op de Limmen-Heiloo-Alkmaar strandwal met als bodem een vlakvaagggrond, bestaand uit leemarm tot zwak lemig fijn zand. Gezien de ouderdom van de te verwachte afzettingen kunnen in het plangebied vindplaatsen aanwezig zijn vanaf het Laat Neolithicum tot en met de nieuwe tijd. Voor het Laat Paleolithicum tot en met het Midden Neolithicum geldt dat er geen resten uit deze perioden in het plangebied aanwezig zullen zijn. De strandwal die in het gebied ligt is gevormd omstreeks 2500 v. Chr.. De strandwal was nog niet aanwezig ten tijde van het Laat Paleolithicum tot en met het Midden Neolithicum, waardoor geen sporen uit deze perioden aanwezig kunnen zijn. Gezien de ligging van het plangebied op een strandwal, die is gevormd omstreeks 2500 v. Chr., is het plangebied een aantrekkelijke woonplaats geweest. Derhalve geldt voor het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd op basis van de bekende gegevens een hoge verwachting. Dit sluit ook aan bij de hoge verwachting die voor het plangebied geldt op basis van de beleidskaart.
In de directe omgeving van het plangebied zijn een aantal eerder onderzoeken geweest, waarbij ook archeologische resten aan zijn getroffen. Het betreft voornamelijk resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Ook is er op deze strandwal bewoning bekend vanaf het Neolithicum. Bodemgaafheid: op basis van de onderzochte gegevens is het mogelijk dat het zuidelijke deel van het plangebied verstoord is door saneringswerkzaamheden.
Periode
Verwach ting
Verwach te kenmerken vindplaats
Diepteligging sporen
Laat-Paleolithicum – Mesolithicum
Geen verwachting
Bewoningssporen : tijdelijke kampementen Mobilia : vuursteen artefacten, haardkuilen
Nvt.
Vroeg en Midden Neolithicum
Geen verwachting
Nvt.
Laat Neolithicum Nieuwe Tijd
Hoog
Bewoningssporen: (semi permanente) nederzettingen, sporen van agrarisch/industrieel landgebruik, percelering: cultuurlaag, Mobilia: fragmenten keramiek, glas, metaal, natuursteen, bouwmaterialen
Vanaf maaiveld . Eventuele sporen kunnen zeer diep reiken.
Tabel 4: Gespecificeerde archeologische verwachting.
2.7
Advies Op basis van de verwachting is aanvullend onderzoek nodig om te bepalen of de bomde intact is en overeen komt met de verwachting. Mocht de bodem verstoord zijn dan dient de aard en diepte van de verstoring bepaald te worden. Mocht de bodem intact zijn, dan moet worden bepaald of en welke vorm van vervolgonderzoek er dan moet plaatsvinden.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
21 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
3
Inventariserend Veldonderzoek
3.1
Methode Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is een verkennend booronderzoek met een boordichtheid van ten minste 6 boringen per hectare uitgevoerd. Aangezien het plangebied circa 610 m2 groot is, zijn verspreid over het plangebied (afbeelding 13) in totaal 6 boringen gezet. Ondanks het geringe oppervlak en de terreinomstandigheden (Vooral door de aanwezigheid van vele kabels in leidingen in het gebied) zijn de boringen zo gelijkmatig mogelijk over het plangebied verdeeld. De exacte boorlocaties zijn ingemeten met een GPS met handheld. Daarnaast zijn op advies van de gemeente twee proefputjes gegraven tot aan het schone zand. Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm De boringen zijn uitgevoerd tot minimaal 25 cm in de C-horizont. Het opgeboorde sediment is verbrokkeld en versneden en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 510417 en bodemkundig18 geïnterpreteerd.
Afbeelding 13: Boorpuntenkaart geprojecteerd op de meest recente luchtfoto uit 2023 (bron: www.pdok.nl).
17 Nederlands Normalisatie-instituut 1989. 18 De Bakker en Schelling 1989.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
22 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
3.2
Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens De laagopeenvolging is aan de hand van de boorprofielen bepaald19. Het profieltype komt in het gehele plangebied vrijwel overeen. Hierin is tot een gemiddelde diepte van 1,75 meter beneden maaiveld (gemiddeld -0,07 meter +NAP) een pakket wit tot lichtgrijs, kalkloos, zeer fijn, matig siltig compact zand aangetroffen. Dit is geïnterpreteerd als strandwal afzettingen, behorende tot de Formatie van Naaldwijk, Zandvoort Laagpakket. Hierop volgde in alle boringen behalve boring 3 op een gemiddelde diepte van 1,5 meter beneden maaiveld (gemiddeld 0,19 meter +NAP) met een abrupte overgang een pakket bruingrijs, kalkloos tot kalkrijk, zeer fijn, matig siltig los zand met zandbrokken, enkele tot veel fragmenten aardewerk en bouwpuin en plaatselijk wortels. Dit is geïnterpreteerd als verstoord pakket. Het lijkt te gaan om een opgebracht puinpakket of een verstoord pakket waar afval in is gestort. In boring 2 volgde een ander pakket. Op 1,2 meter beneden maaiveld (0,73 meter +NAP) volgde met een abrupte overgang een pakket bruin, kalkloos, matig humeus, zeer fijn, matig siltig compact zand met veel wortels. Dit is geïnterpreteerd als boomval of mogelijk een dump van natuurlijk materiaal.
Hierna is in alle boringen op een gemiddelde diepte van 65 centimeter beneden maaiveld (gemiddeld 1,03 meter +NAP) met een geleidelijke overgang een pakket bruingeel, kalkloos, zeer fijn, matig siltig los zand met veel zandbrokken, enkele tot veel fragmenten recent aardewerk en bouwpuin en plaatselijk wortels aangetroffen. Dit is geïnterpreteerd als verstoord pakket. Het lijkt te gaan om een opgebracht puinpakket of een verstoord pakket waar afval in is gestort. Hierop volgde op een gemiddelde diepte van 20 centimeter beneden maaiveld (gemiddeld 1,51 meter +NAP) met een abrupte overgang een pakket donkergrijs, kalkarm, zeer fijn, matig siltig los zand met plaatselijk wortels. Dit is geïnterpreteerd als bouwvoor. Dit pakket is tot aan het maaiveld aangetroffen (gemiddeld 1,68 meter +NAP).
Verder zijn op de plek van boring 1 en 6 twee profielputjes gegraven (afbeelding 14 en 15), tot in de C-horizont. hieruit blijkt dat er inderdaad een dik pakket verstoorde grond ligt. De grond uit dit pakket is erg hetrogeen en daarnaast komt er veel recent aardewerk, bouwpuin, metaal en glas uit.
19 bijlage 2
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
23 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Afbeelding 14: doorsnede van het profielputje bij boring 1. Door de wortels bovenin het pakket is het bovenste gedeelte niet scherp zichtbaar. Onderin is wel duidelijk de abrupte overgang zichtbaar van het verstoorde pakket naar de strandwal op ca. 1,7 meter beneden maaiveld.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
24 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Afbeelding 15: doorsnede van het profielputje bij boring 6. Hier is de heterogene aard van het pakket zeer duidelijk. Ook is er nog wat recent bouwpuin in het pakket zichtbaar. Het verstoorde pakket is hier tot 1,9 meter beneden maaiveld aangetroffen.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
25 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
3.3
Archeologische indicatoren Ondanks dat het niet het doel is bij een verkennend booronderzoek om archeologische resten op te sporen zijn de boringen toch geïnspecteerd op de aanwezigheid van eventuele archeologische resten. Bij de controle van het opgeboorde bodemmateriaal zijn echter geen archeologische indicatoren aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. Het vondstmateriaal bestaat vooral uit grote recente bakstenen met cement, donker aardewerk met wit glazuur, en versierd roodbakkend aardewerk. Dit duidt allemaal op materiaal wat minimaal uit de 19e eeuw afkomstig is. Aangezien er sinds begin 19 e eeuw geen bebouwing gestaan heeft in het plangebied zal het hier gaan om een afval- of puinlaag.
3.4
Archeologische interpretatie Het natuurlijke bodemtype is in het hele plangebied verstoord door de stort van afval/puin en mogelijk als gevolg van een vorm van grondbewerking. De verstoring bedraagt minimaal 1,1 en maximaal 1,9 meter vanaf het maaiveld. Het plangebied is grotendeels in gebruik geweest als tuin, in ieder geval aan het begin van de 19 e eeuw. De verstoring in het plangebied zal hier dus zeker mee te maken hebben. In een booronderzoek door Buro de Brug in 201620, 250 meter ten zuiden van het plangebied is de top van de strandwal in een aantal boringen al op 50 centimeter beneden maaiveld aangetroffen. dit betekent dat de top van de originele strandwal veel hoger ligt dan deze hier is aangetroffen. De C-horizont is in dit plangebied dus minimaal 60 centimeter en maximaal 1,2 meter verstoord. Hierdoor zullen ook eventuele diepere sporen, zoals paalkuilen en waterputten, grotendeels of helemaal verstoord zijn. Nederzettingsresten uit het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd bestaan niet alleen uit fragmenten aardewerk, maar ook uit diepere sporen zoals paalgaten en afvalkuilen. Deze sporen kunnen tot in de Chorizont reiken en zijn mogelijk zeer waarschijnlijk verstoord door de diepte en aard van de verstoring.
20 Sueur, C. et all. 2017.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
26 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
4
Conclusies en aanbevelingen
4.1
Inleiding Het doel van het archeologisch bureauonderzoek was het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Voor het plangebied gold op basis van het bureauonderzoek een hoge verwachting voor nederzettingsresten uit het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen van deze verwachting.
4.2
Conclusies / beantwoording onderzoeksvragen In dit deel worden de onderzoeksvragen uit de inleiding beantwoord. 1. Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact? In het plangebied is sprake van strandwal afzettingen behorende tot de Formatie van Naaldwijk, Zandvoort Laagpakket. Hierna volgt tussen 1,1 en 1,9 meter beneden maaiveld een verstoord pakket met veel recent aardewerk, bouwpuin, metaal en glas. Hierna volgt nog een bouwvoor. In één boring (boring 3) lijkt tussen de verstoorde laag en originele laag nog een bruine humeuze laag te liggen, mogelijk komt dit door een boomval of de stort van natuurlijk afval. 2. Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? In geen van de boringen zijn indicatoren aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. De kans dat binnen het plangebied een archeologische vindplaats aanwezig is, wordt daarom klein geacht. Op grond van de beantwoording van de bovenstaande vraag zijn de twee onderstaande onderzoeksvragen niet meer van toepassing. a)
Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de archeologische waarden?
b)
Wat is de vermoedelijke aard en datering van de archeologische resten?
3. In hoeverre worden eventueel aanwezige of verwachte archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied? De verwachting is dat binnen het plangebied geen archeologische resten in situ aanwezig zijn, waardoor ook geen archeologische resten worden bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied. De hoge archeologische verwachting uit het bureauonderzoek voor nederzettingssporen uit het Laat Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd kan op grond van de resultaten van het veldonderzoek naar laag worden bijgesteld.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
27 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
4.3
Aanbevelingen Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag geen nader archeologisch onderzoek geadviseerd. Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Heiloo). Deze neemt een definitief selectiebesluit aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag. Er is getracht een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra wil de opdrachtgever er daarom op wijzen dat, indien tijdens de werkzaamheden een (mogelijke) archeologische vondst wordt gedaan dan geldt de wettelijke meldingsplicht, zoals omschreven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet bij de minister. Uit praktisch oogpunt kan een dergelijke toevalsvondst bij de gemeente worden gemeld.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
28 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Bronnen Literatuur Bakker, H. de en J. Schelling, 1989: Systeem van bodemclassificatie voor Nederland, de hogere niveaus. Staring Centrum, Wageningen. Bekius, D./C.M. Soonius, 2007: Plangebied Limmen-Zandzoom, gemeente Castricum; archeologisch, historischgeografisch en architectuurhistorisch bureauonderzoek, RAAP, Amsterdam. Berendsen, H.J.A., 2004: De vorming van het land. Van Gorcum, Assen. Berendsen, H.J.A., 2005: Landschappelijk Nederland. Van Gorcum, Assen. Berkel, G. van, en K. Samplonius, 2006: Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en Historie. Prisma, Utrecht. Brattinga, J.J., 2022: Boren aan de Hoogeweg 73A te Heiloo, gemeente Heiloo. Inventariserend Veldonderzoek (IVO-o) d.m.v. karterende boringen, Archol, Leiden. Brattinga, J.J./N.C. Tuinman/S.M. Brenneker, 2019: Een archeologisch bureauonderzoek naar diverse locaties langs het spoortraject Amsterdam - Alkmaar in het kader van het Programma Hoofdfrequent Spoorvervoer (PHS), Hollandia Archeologie B.V., Zaandijk. Moerman, S., 2016: Archeologisch bureauonderzoek: Geluidsschermen spoorlijn, Heiloo, Gemeente Heiloo, IDDS Archeologie, Noordwijk. Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff en T.E. Wong, 2003: De ondergrond van Nederland. Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten. Nederlands Normalisatie-instituut, 1989: NEN 5104 Geotechniek - Classificatie van onverharde grondmonsters.
Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. Ravesloot C./F.A. Perk, 1987: Ruilverkaveling Limmen-Heiloo : een archeologische kartering, inventarisatie en waardering, RAAP, Amsterdam. Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, 2012: Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: proefsleuvenonderzoek (IVO-P). SIKB, Gouda. Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, 2018: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1. SIKB, Gouda. Sueur, C./K.M. van der Kant/J.M. Brijker/G. Overmars, 2017: Limmer Linten Archeologisch bureauonderzoek deelgebied 1 en Verkennend bodemonderzoek bouwlocatie 2A (Dronenlaantje), Buro de Brug, Spijkerboor.
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
29 van 30
Project : Runxputteweg (tussen nr. 24 en 26) te Heiloo, gemeente Heiloo. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S230036
Internet (geraadpleegd juli 2023) http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl https://zoeken.cultureelerfgoed.nl/ www.ahn.nl www.bodemloket.nl www.dinoloket.nl http://www.gelderland.nl/kaartenencijfers http://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/ topotijdreis.nl gahetna.nl pdok.nl
Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Versie 2023-01
30 van 30
Bijlagen:
Bijlage 1:
Overzicht van relevante geologische en archeologische tijdvakken
Overzicht geologische en archeologische tijdvakken
Ouderdom in jaren
Chronostratigrafie
MIS
Holoceen
1
11.755 12.745 13.675 14.025
LaatWeichselien (LaatGlaciaal)
15.700
Late Dryas (koud) Allerød (warm) Vroege Dryas (koud) Bølling (warm)
Lithostratigrafie Formaties: Naaldwijk (marien), Nieuwkoop (veen), Echteld (fluviatiel)
2
LaatPleniglaciaal 29.000
50.000
MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)
MiddenPleniglaciaal VroegPleniglaciaal
3
Formatie van Kreftenheye
Formatie van Boxtel
4
75.000
VroegWeichselien (VroegGlaciaal) 115.000 130.000
370.000 410.000
5a 5c 5d
Eemien (warme periode)
5e
Saalien (ijstijd)
6
Holsteinien (warme periode)
Formatie van Beegden
5b
Eem Formatie Formatie van Drente Formatie van Urk
Elsterien (ijstijd) 475.000
Cromerien (warme periode) 850.000
Pre-Cromerien 2.600.000
Formatie van Sterksel
Formatie van Peelo
Cal. jaren v/n Chr. 1950
14
C jaren
Chronostratigrafie
Pollen zones
0
Vb2
1500
Subatlanticum koeler vochtiger
450 0 12
Vb1 Va
Vegetatie Loofbos eik en hazelaar overheersen haagbeuk veel cultuurplanten rogge, boekweit, korenbloem
Archeologische perioden Nieuwe tijd Middeleeuwen Romeinse tijd IJzertijd
800 815
2650
IVb Subboreaal koeler droger
2000
3755
IVa
5000
4900
5300
7020
8240
III
Boreaal warmer
II
Preboreaal warmer
I
8000
9000
8800 11.755
Atlanticum warm vochtig
10.150
12.745
10.800
13.675
11.800
14.025
12.000
15.700
13.000
LaatWeichselien (LaatGlaciaal)
Late Dryas
LW III
Allerød
LW II
Vroege Dryas LW I Bølling
35.000
Loofbos eik en hazelaar overheersen beuk>1% invloed landbouw (granen)
Bronstijd
Neolithicum
Loofbos eik, els en hazelaar overheersen in zuiden speelt linde een grote rol den overheerst hazelaar, eik, iep, linde, es eerst berk en later den overheersend
Mesolithicum
parklandschap dennen- en berkenbossen open parklandschap open vegetatie met kruiden en berkenbomen
MiddenWeichselien (Pleniglaciaal)
perioden met een poolwoestijn en perioden met een toendra
VroegWeichselien (VroegGlaciaal)
perioden met bos en perioden met een subarctisch open landschap
Laat-Paleolithicum
75.000
115.000 130.000
Eemien (warme periode)
Midden-Paleolithicum loofbos
Saalien (ijstijd) 300.000
Vroeg-Paleolithicum Chronostratigrafie voor Noordwest-Europa volgens Zagwijn (1974), Vandenberghe (1985) en De Mulder et al. (2003). Lithostratigrafie volgens De Mulder et al. (2003). Mariene isotoop stadium (MIS) volgens Bassinot et al. (1994). Atmosferische data volgens Stuiver et al. (1998). Zuurstofisotoop calibratie (OxCal) versie 3.9 Bronk Ramsey (2003), toegepast op het Laat-Weichselien en het Holoceen. Archeologische periode-indeling en ouderdom volgens de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB). Vegetatie bewerkt volgens Berendsen (2000). Pollenzones volgens P. Vos & P. Kiden (2005).
Bijlage 2:
Boorprofielen
Boring: S230036_1 Kop algemeen: Projectcode: S230036, Boornummer: 1, Beschrijver(s): TE, Datum: 05-07-2023, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 150 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 107500.43, Y-coördinaat in meters: 510829.291, Precisie coördinaat: 1 cm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 1.599, Precisie hoogte: 1 cm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Noord-Holland, Gemeente: Heiloo, Opdrachtgever: Kubiek Ruimtelijke Plannen, Uitvoerder: Synthegra B.V.
0 / 1.60 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 50, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: donker-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Plantenresten: wortels-veel (>10%), Kalkgehalte: kalkarm Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 50 / 1.10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 50, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 70, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: bruin-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Plantenresten: wortels-veel (>10%), Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Aardewerk: enkel fragment 70 / 0.90 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 70, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 120, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: bruin-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Plantenresten: wortels-weinig (1-10%), Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Aardewerk: veel fragmenten, Puin onbepaald: enkel fragment, Indicatoren overig
1: glas-enkel fragment 120 / 0.40 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 120, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 150, Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: wit Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Kalkgehalte: kalkloos, Lithogenese: strand(vlakte)afzettingen, Lithostratigrafie: Fv Naaldwijk, LPv Zandvoort Bodem: Bodemhorizont: C-horizont Einde boring 150 / 0.10
Boring: S230036_2 Kop algemeen: Projectcode: S230036, Boornummer: 2, Beschrijver(s): TE, Datum: 05-07-2023, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 150 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 107514.76, Y-coördinaat in meters: 510824.362, Precisie coördinaat: 1 cm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 1.734, Precisie hoogte: 1 cm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Noord-Holland, Gemeente: Heiloo, Opdrachtgever: Kubiek Ruimtelijke Plannen, Uitvoerder: Synthegra B.V.
0 / 1.73 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 10, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: donker-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Plantenresten: wortels-weinig (1-10%), Kalkgehalte: kalkarm Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 10 / 1.63 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 10, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 50, Aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: bruin-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Plantenresten: wortels-weinig (1-10%), Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Aardewerk: enkel fragment 50 / 1.23 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 50, Aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), Ondergrens laag in cm: 110, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: bruin-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Plantenresten: wortels-weinig (1-10%), Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Aardewerk: fragmenten 110 / 0.63 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm:
110, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 150, Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: wit Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: compact, Kalkgehalte: kalkloos, Lithogenese: strand(vlakte)afzettingen, Lithostratigrafie: Fv Naaldwijk, LPv Zandvoort Bodem: Bodemhorizont: C-horizont Einde boring 150 / 0.23
1 bron: S230036.geojson - 06-07-2023 10:48:47
Boring: S230036_3 Kop algemeen: Projectcode: S230036, Boornummer: 3, Beschrijver(s): TE, Datum: 05-07-2023, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 150 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 107528.968, Y-coördinaat in meters: 510819.543, Precisie coördinaat: 1 cm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 1.727, Precisie hoogte: 1 cm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Noord-Holland, Gemeente: Heiloo, Opdrachtgever: Kubiek Ruimtelijke Plannen, Uitvoerder: Synthegra B.V.
0 / 1.73 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0, Ondergrens laag in cm: 10, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: donker-grijs Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Kalkgehalte: kalkarm Bodem: Bodemkundige interpretatie: bouwvoor 10 / 1.63 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 10, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 100, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: bruin-geel Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: los, Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken, Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Aardewerk: enkel fragment 100 / 0.73 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 100, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 120, Aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm), Boortype en diameter: Edelman-7 cm, Kleur: bruin Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Bijmengsel humus: matig humeus, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: compact, Plantenresten: wortels-weinig (1-10%), Kalkgehalte: kalkloos Bodem: Bodemkundige interpretatie: verstoord Laag opmerking: Opmerking: Boomval? 120 / 0.53 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 120, Aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), Ondergrens laag in cm: 150, Boortype en diameter:
Edelman-7 cm, Kleur: wit Lithologie: Grondsoort: zand, Bijmengsel: matig siltig, Mediaanklasse: zeer fijn, Consistentie: compact, Kalkgehalte: kalkloos, Lithogenese: strand(vlakte)afzettingen, Lithostratigrafie: Fv Naaldwijk, LPv Zandvoort Bodem: Bodemhorizont: C-horizont Einde boring 150 / 0.23
2 bron: S230036.geojson - 06-07-2023 10:48:47
Boring: S230036_4 Kop algemeen: Projectcode: S230036, Boornummer: 4, Beschrijver(s): TE, Datum: 05-07-2023, Doel boring: archeologie - verkenning, Einddiepte boring in cm: 200 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 107505.347, Y-coördinaat in meters: 510821.028, Precisie coördinaat: 1 cm, Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL), Hoogte maaiveld in meters: 1.602, Precisie hoogte: 1 cm, Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil, Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Noord-Holland, Gemeente: Heiloo, Opdrachtgever: Kubiek Ruimtelijke Plannen, Uitvoerder: Synthegra B.V.