Bijlage 4b verslagen verdiepende gesprekken bijlage verdiepend onderzoek

Datum: 8 oktober 2025 Verslagen verdiepende gesprekken met maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners – Gemeente Heiloo1

Verdiepend gesprek met maatschappelijke organisaties – 16 september Op 16 september vond in Heiloo een verdiepend gesprek plaats met maatschappelijke organisaties over hun bestuurlijke toekomst. Het gesprek wordt geopend door burgemeester Mascha ten Bruggencate. Zij benadrukt dat de bestuurlijke vraagstukken waar Heiloo voor staat ingewikkeld zijn, en om zorgvuldige afweging vragen. Deelnemers Aanwezig zijn: • 10 raads- en commissieleden • 17 professionals die verbonden zijn aan maatschappelijke organisaties • 7 vrijwilligers die verbonden zijn aan maatschappelijke organisaties

De verdiepende gesprekken hebben nadrukkelijk niet de pretentie om een statistisch representatief beeld van de opvattingen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te geven. Het ging om kwalitatieve gesprekken waarin de nadruk lag op dialoog en het gesprek van de doelgroep met raadsleden. Dit zodat raadsleden zichzelf een verdiepend beeld konden vormen. In de rapportage ‘Verdiepend onderzoek voorzieningen en dienstverlening’ worden de uitkomsten van de verdiepende gesprekken illustratief gebruikt. Dus als aanvulling met voorbeelden op de wel representatieve opbrengst uit de inwonerenquête. 1

1

De aanwezige maatschappelijke organisaties vertegenwoordigen verschillende domeinen: : • 4 aanwezigen houden zich bezig met sport; • 7 aanwezigen houden zich bezig met cultuur; • 12 aanwezigen houden zich bezig met zorg & sociaal; • 1 aanwezige houdt zich bezig met onderwijs; • Leefbaarheid is een thema voor alle aanwezigen. De groep bestaat vooral uit deelnemers tussen de 50 en 70 jaar. Vier deelnemers zijn onder de 50 en zeven deelnemers zijn tussen de 70 en de 90. De meerderheid van de deelnemers woont in Heiloo zelf.

Verloop en thema’s Evert legt de spelregels uit: we bespreken vijf thema’s rondom het heden en de toekomst van Heiloo. De aanwezige raadsleden modereren de gesprekken. Het is van belang om goed naar elkaar te luisteren en verdiepende vragen te stellen. Elke aanwezige kan aansluiten bij twee van de vijf thema’s; er zijn twee rondes. Bij elk thema worden er twee vragen besproken: 1. 2.

Wat zijn de belangrijkste thema’s voor de toekomst van Heiloo? Welke aandachtspunten zijn er bij de verschillende scenario’s voor bestuurlijke toekomst?

De vijf thema’s zijn: 1. 2. 3.

Typisch Heiloo: wat bepaalt het karakter van Heiloo? De toekomst: welke ontwikkelingen komen er af op Heiloo? Er zijn voor inwoners: hoe ben en blijf je er voor inwoners?

2

4. 5.

De kracht van de samenleving: hoe blijf je de kracht van vrijwilligers en betrokkenen benutten? Samenwerken met de gemeente: hoe doe je dat goed, ook in de toekomst?

De uitkomsten van de verschillende gesprekstafels en thema’s bespreken we hieronder per thema. Daarna volgt een indruk van de rode draden. 1. Typisch Heiloo – wat bepaalt het karakter van het dorp? Aanwezigen noemen: • •

• •

Heiloo wordt gekenmerkt door veel groen, gemeenschapszin en een rijke diversiteit aan verenigingen op het gebied van sport en cultuur; Het dorpse karakter komt naar voren in de gewoonte elkaar te groeten, de betrokkenheid bij het verenigingsleven en de grote gemeenschapszin. Bijzonder en kenmerkend voor Heiloo is dat ook “import” zich welkom voelt; Heiloo heeft geen gesloten karakter; De bereikbaarheid van Heiloo is goed en moet zo blijven; Voorzieningen zijn vaak wijkgericht in plaats van puur dorpsgericht.

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Aanwezigen waarderen de veelheid en de diversiteit van de verenigingen in Heiloo. Deze verenigingen zijn ook verantwoordelijk voor een groot deel van het culturele en sportaanbod in Heiloo. Ook zelfvoorzienend is een woord dat vaak genoemd werd door de aanwezigen. Een aandachtspunt voor de toekomst van Heiloo is dan ook het waarborgen van het rijke verenigingsleven.

3

2. De toekomst: welke ontwikkelingen komen er af op Heiloo? Aanwezigen noemen: • De vraag hoe er gebouwd moet worden en hoe de groei van Heiloo vorm krijgt, vraagt om een andere manier van denken; • Er is behoefte om vooruit te kijken naar maatschappelijke trends die op het dorp afkomen; • Aandacht voor een gezonde leefomgeving; • Positief over inbreidingslocaties. Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Voor aanwezigen is het bouwen en zorgen dat er voor iedereen een woning is heel belangrijk. 3. Er zijn voor inwoners: hoe ben en blijf je er voor inwoners? Aanwezigen noemen: • Inwoners hebben soms moeite om hun weg te vinden in het brede aanbod van voorzieningen en activiteiten; • Een hernieuwde gemeentegids of centraal informatiepunt kan helpen; • Verbeterpunten liggen in communicatie, bereikbaarheid per fiets en openbaar vervoer; • Paspoort op de fiets kunnen halen is belangrijk; • De naam Heiloo moet blijven; • Ken je inwoners!; • Faciliteren van bouwprojecten voor jong en oud; • Actieve gemeente, met initiatief.

4

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Voor de aanwezigen is het belangrijk dat een gemeentebestuur haar inwoners kent en daar ook op kan inspelen. Ook de naam en daarmee eigen identiteit van Heiloo is belangrijk. De gemeente moet initiatief nemen en de inwoner centraal stellen. Hierbij past het om oog te hebben voor de stille meerderheid. Een aandachtspunt is dan ook dat de gemeente nabij en benaderbaar blijft. 4. De kracht van de samenleving: hoe blijf je de kracht van vrijwilligers en betrokkenen benutten? Aanwezigen noemen: • Heiloo kent veel actieve vrijwilligers en verenigingen, maar vaak steunen die op een beperkt aantal kernpersonen; • De gemeente zou een faciliterende rol kunnen spelen bij het vinden van mensen voor bestuurlijke functies; • Ideeën zoals werken met jaarthema’s of een fysiek informatiepunt werden genoemd; • De levendigheid van het dorp blijkt ook uit activiteiten zoals de vele rommelmarkten; • “Veronica komt naar je toe deze zomer”; • Lokaal is krachtiger! Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Aanwezigen benoemen dat de gemeente een rol kan spelen bij het aantrekken van kernpersonen bij verenigingen. Ook de focus op het lokale komt bij dit thema weer terug.

5

5. Samenwerken met de gemeente: hoe doe je dat goed, ook in de toekomst? Aanwezigen noemen: • Continuïteit in contactpersonen en organisatie is een belangrijke voorwaarde voor goede samenwerking. • De band tussen organisaties en gemeente wordt niet altijd als stabiel ervaren. • Er is behoefte aan wederkerigheid en betrouwbaarheid in de relatie. • Dorps karakter; korte lijnen. Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Een aandachtspunt is het hebben van lokale kennis en goed contact met ambtenaren. Rode draden Uit de gesprekken komt naar voren dat inwoners en organisaties in Heiloo veel waarde hechten aan het dorpse karakter, de gemeenschapszin en de rijkdom aan verenigingen. Over alle thema’s heen zien we een aantal rode draden: • Behoud en versterking van identiteit en gemeenschap: Heiloo moet herkenbaar blijven als dorp met een eigen naam, groen karakter en sterke verenigingen. • Nabij en betrouwbaar bestuur: inwoners en organisaties verwachten korte lijnen, continuïteit in contact en een gemeente die initiatief neemt én luistert. • Samenwerking en ondersteuning: de gemeente kan een belangrijke rol spelen door vrijwilligers en verenigingen te ondersteunen, bestuurlijke continuïteit te waarborgen en lokale kracht te benutten. De gemeente zou bijvoorbeeld kunnen helpen bij het vinden van mensen voor bestuurlijke functies.

• Er is behoefte aan visie op toekomstige ontwikkelingen, waaronder woningbouw, leefomgeving en maatschappelijke trends, zonder het dorpse karakter te verliezen.

6

•

De gesprekken laten zien dat Heiloo beschikt over een betrokken samenleving die bereid is mee te denken en mee te doen, mits de gemeente herkenbaar, toegankelijk en betrouwbaar blijft in de samenwerking.

Verdiepend gesprek met ondenemers – 30 september Op 30 september vonden in Heiloo verdiepende gesprekken plaats met ondernemers en inwoners over de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Deelnemers Aanwezig zijn: • 8 ondernemers • 10 raadsleden De ondernemers werken in verschillende sectoren en hebben soms ook meerdere ondernemingen. Het grootste gedeelte is werkzaam in de dienstensector. Daarnaast worden detailhandel, industrie en horeca ook genoemd. Alle aanwezige ondernemers komen uit het MKB. Zij benoemen dat het grootste gedeelte van de ondernemers in de gemeente ZZP-er is, maar deze zijn niet aanwezig op deze avond. Er zijn geen ondernemers aanwezig met bedrijven boven de 200 medewerkers. Eén van de ondernemers is niet woonachtig in Heiloo. Verder woont iedereen in Heiloo. Alle ondernemers zijn meer dan 5 jaar ondernemer. Eén tussen de 5-10 jaar, drie tussen 1020 jaar en vier meer dan 20 jaar.

7

Verloop en thema’s Evert ligt bestuurskracht, drie hoofdscenario’s en het doel van de avond toe. Het gaat om het ophalen van het perspectief van ondernemers op de toekomst van Heiloo. Er zijn twee thema’s en twee rondes, alle ondernemers komen dus over ieder thema te spreken. Na afloop van de gesprekken werd de aanwezige raadsleden gevraagd samen te vatten wat er werd besproken en hun afdronk te geven. De twee thema’s zijn: 1. 2.

Typisch Heiloo: wat bepaalt het karakter van Heiloo? Ondernemer in Heiloo: economische ontwikkeling en ondernemersklimaat: hoe staat het daarmee en welke uitdagingen spelen er?

Per ronde worden er twee vragen besproken: 1. 2.

Wat is voor jullie thema belangrijk voor de toekomst van Heiloo? Wat zijn bij dit thema belangrijke aandachtspunten voor de scenario’s?

De uitkomsten worden hieronder per thema besproken. 1. Typische Heiloo: wat bepaalt het karakter van Heiloo? Aanwezigen noemen: • Heiloo is een compleet dorp met veel voorzieningen, je vindt er alles wat je nodig hebt. Daarnaast heeft het ook een gunstige ligging en een goede verbinding. • Een hoge loyaliteit aan het dorp en een hoge onderlinge gunfactor. Er leeft een besef dat inwoners elkaar nodig hebben en met elkaar het dorp mooi moeten houden. Dit is ook terug te zien in een hoge betrokkenheid van ondernemers en

8

•

• •

inwoners, een rijk verenigingsleven en een grote hoeveelheid vrijwilligers. Daarnaast heeft Heiloo de grootste ondernemersvereniging in de regio. Ondernemers voelen zich gezien door de gemeente en geven aan dat bij netwerkborrels er altijd een wethouder of de burgemeester aanwezig is. Aan de andere kant wordt ook genoemd dat er af en toe weinig communicatie vanuit raad en college naar ondernemers toe is. Heiloo is vooral een dorp voor kleine ondernemers en MKB. Er wonen veel 2-verdieners in Heiloo en het inkomen is bovengemiddeld, dit maakt het een goede plek om te ondernemen. Daarnaast is ook verjonging in de demografie merkbaar voor de ondernemers, bijvoorbeeld in het horeca aanbod.

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Het is belangrijk om de hoge saamhorigheid te behouden. Ook het behouden van het groene karakter, de vrijwilligers en de zelfstandigheid in het kunnen nemen van eigen besluiten wordt genoemd. Er zou meer ruimte moeten komen voor ondernemers om dingen te organiseren en te doen, zoals bijvoorbeeld gebeurt in de Cultuurkoepel. Heiloo zou iets meer mogen bruisen. Daarnaast zou er meer communicatie richting ondernemers vanuit de raad en het college mogen zijn. 2. Ondernemen in Heiloo: economische ontwikkeling en ondernemersklimaat: hoe staat het daarmee en welke uitdagingen spelen er? Aanwezigen noemen: • Heiloo is meer een burgerdorp dan een ondernemersdorp, die krijgen eerst de aandacht. • De meeste ondernemers komen uit het MKB en dit past goed bij Heiloo. • Over het algemeen gaat het goed in Heiloo: ondernemers kunnen bijvoorbeeld voldoende personeel vinden. • Er is een vraag naar betere communicatie, meer daadkracht en meer slagvaardigheid vanuit de gemeente.

9

•

Correspondentie met de BUCH-organisatie kan moeizaam verlopen.

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Ondernemers zien graag dat Heiloo onderscheidend wordt in de wijze waarop met ondernemers wordt omgegaan. Zij zien een aantal concrete verbeterpunten waar de gemeente aan zou kunnen werken, zoals heldere communicatie, duidelijke regelgeving en het verhogen van daadkracht en slagvaardigheid. Een concrete maatregel waar over wordt gesproken is het twee keer per jaar organiseren van een ‘ronde tafel’ met ondernemers uit verschillende branches en raadsleden om te bespreken wat er speelt. Rode draden • • •

Heiloo wordt door ondernemers gewaardeerd om de hoge saamhorigheid, het groene karakter en de vrijwilligers. De gemeente mag meer faciliteren in het organiseren van initiatieven en evenementen door ondernemers. Heldere communicatie is belangrijk, net als duidelijke regelgeving en het verhogen van daadkracht en slagvaardigheid.

Verdiepend gesprek met inwoners – 30 september Deelnemers Wie zitten er in de zaal? • Er zijn ongeveer 40 inwoners. • Iedereen woont in Heiloo, de deelnemers wonen verspreid over de gemeente. • Niemand is jonger dan 30, vier deelnemers zijn jonger dan 40, grootste groep is 65+. • Een redelijke groep (rond de 15-20 deelnemers) is voor het eerst op een bijeenkomst van de gemeente. • (Bijna) iedereen heeft de inwonersconsultatie ingevuld.

10

•

Naast de raadsleden en inwoners is er een wethouder, de griffie en een journalist van de Uitkijkpost aanwezig als toehoorders.

Verloop en thema’s Evert ligt bestuurskracht, drie hoofdscenario’s en het doel van de avond toe. Daarbij wordt benadrukt dat alhoewel dienstverlening van de gemeente Heiloo goed gaat, de gemeente niet genoeg bestuurskracht heeft om in te zetten op ambitie en ontwikkeling van de gemeente. Vervolgens zijn er vijf thema’s en twee rondes waarbij inwoners een thema mogen uitkiezen om over in gesprek te gaan. De thema’s zijn bepaald aan de hand van de vijf thema’s die uit de inwonersconsultatie als meest belangrijk kwamen. Na afloop van de gesprekken werd de aanwezige raadsleden gevraagd samen te vatten wat er werd besproken en hun afdronk te geven. De vijf thema’s zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

Typisch Heiloo: wat bepaalt het karakter van Heiloo? Voorzieningen (bv. sport, cultuur en sociaal netwerk) Wonen (bv. woonbehoefte, doorstroming, bouwen) Bereikbaarheid en verkeer Natuur en groen

Inwoners werd daarbij gevraagd om twee vragen te bespreken: 1. 2.

Wat is voor jullie thema belangrijk voor de toekomst van Heiloo? Wat zijn bij dit thema belangrijke aandachtspunten voor de scenario’s?

De uitkomsten worden hieronder per thema besproken.

11

1. Typisch Heiloo: wat bepaalt het karakter van Heiloo? Aanwezigen noemen: • Heiloo is een gemeente met een dorps karakter waar veel sociale cohesie is en veel gebeurt op kleine schaal. Er is een stad in de buurt, maar Heiloo is wel een kleinschalig dorp. • 20 jaar geleden werd Heiloo verkozen tot meest groene gemeente. Nog steeds zijn inwoners blij met de ligging midden in de natuur en is er veel groen, maar dit loopt wel hard achteruit.. • Er zijn veel voorzieningen in de gemeente en er is veel aandacht voor culturele waarden, zoals de Beun en de Cultuurkoepel. • Er zijn veel kleine ondernemers met veel energie die een hoop ondernemen. Daarnaast heeft de gemeente een rijk verenigingsleven en veel vrijwilligers. • Er zijn veel ‘grijze haren’ in het dorp, er zou meer aandacht voor jongeren mogen zijn. Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Er gaat veel goed in Heiloo dat behouden moet blijven, zoals het dorpse karakter, het rijke verenigingsleven, de uitgebreide voorzieningen en het groen. Daarnaast zou er meer aandacht naar het behouden van jongeren in de gemeente mogen, om te zorgen dat die het naar hun zin hebben en blijven. Tot slot wordt er genoemd dat er grootschaliger mag worden gedacht dan nu het geval is. 2. Voorzieningen (bv.

sport, cultuur en sociaal netwerk) Aanwezigen noemen: • Inwoners prijzen het voorzieningenniveau in de gemeente Heiloo, dit is heel hoog. Ze vinden het belangrijk om het huidige voorzieningenniveau te bewaren. • Er is een hoge sociale cohesie en veel inwoners zetten zich in als vrijwilliger, die houden de voorzieningen overeind en moeten worden ondersteund waar mogelijk.

12

• • •

Er zijn wel een aantal uitdagingen voor de huidige voorzieningen. Zo is Heiloo hard gegroeid en de voorzieningen daarbij niet, er zit veel vol. Er zijn niet voldoende voorzieningen voor jongeren, bijvoorbeeld in de leeftijd 13-17. Zij gaan in plaats daarvan zwerven op straat. De betaalbaarheid van voorzieningen blijft achter.

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Inwoners vinden het belangrijk dat het huidige voorzieningenniveau in Heiloo behouden wordt. Een mogelijke fusie wordt gezien als een risico voor het huidige voorzieningenniveau. Er zou sowieso extra aandacht moeten zijn voor voorzieningen voor jongeren, betaalbare voorzieningen en bereikbare voorzieningen. Er zou bijvoorbeeld kunnen worden ingezet op multifunctionele locaties die niet delen van de dag leeg staan. Daarnaast draaien veel voorzieningen op de inzet van vrijwilligers, het is belangrijk dat zij gefaciliteerd en ondersteund worden.

3. Wonen (bv. woonbehoefte, doorstroming, bouwen) Aanwezigen noemen: • Er zijn een aantal uitdagingen op het gebied van wonen in Heiloo en een aantal doelgroepen waar specifieke aandacht aan kan worden gegeven bij de bouw van nieuwe woningen. • Eén van deze groepen is starters. Er kan daarbij gelijktijdig worden ingezet op woningen die ook door oudere inwoners kunnen worden bewoond. Dit verbetert de mogelijkheid tot doorstroom. • Inwoners zien graag een gemixte omgeving waar verschillende groepen bij elkaar wonen. • Het is van belang dat er voldoende woningen beschikbaar zijn voor inwoners met een laag inkomen en mensen met een economische binding met Heiloo.

13

• • •

Optoppen of het splitsen van woningen zouden ook tot meer woongelegenheid kunnen leiden. Er worden een aantal alternatieve woonvormen genoemd waar interesse in is, zoals tiny houses of een knarrenhof. Bij het bouwen van nieuwe woningen is het van belang dat ook daar het voorzieningenniveau op pijl is.

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Het is prettig wonen in Heiloo, om dit voor de toekomst te blijven garanderen moet er worden gezorgd dat de doorstroom tussen woningen op gang blijft en dat er bijgebouwd wordt voor specifieke doelgroepen zoals starters of inwoners met een economische binding met Heiloo. Dit mag ook in de vorm van alternatieve woonvormen. De gemeente zou burgerinitiatieven op dit gebied actief kunnen faciliteren. Daarnaast is het van belang dat het voorzieningenniveau op pijl blijft. 4. Bereikbaarheid en verkeer Aanwezigen noemen: • Het wordt merkbaar drukker in Heiloo, er heerst een gevoel dat de wegen in de gemeente dichtslibben. • Het centrum is druk, het zou prettig zijn als dit ontlast wordt van verkeer dat daar niet hoeft te zijn, bijvoorbeeld door het aanleggen van een rondweg. • Daarnaast gaat de verkeersveiligheid merkbaar achteruit, er zijn vaker gevaarlijke verkeerssituaties in de gemeente. • Er worden een aantal specifieke verkeerspunten genoemd waar het vaak druk is, zoals Ypestein. • Er ontbreekt nu een goede oost-west verbinding binnen de gemeente. • Er zijn veel verkeersdrempels in de gemeente, volgens sommige inwoners hindert dit prettig kunnen fietsen in de gemeente.

14

•

•

Er is een breed draagvlak wat betreft verbeterde bereikbaarheid van de gemeente. Hierbij zijn een aantal aandachtspunten te noemen, zoals een beter ontsluiting richting Alkmaar en een afslag van de A9 bij Heiloo. Het treinstation met de intercityverbinding wordt gewaardeerd en inwoners willen graag dat deze behouden blijft. Er zouden betere voorzieningen op het station kunnen zijn.

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Het wordt merkbaar drukker in de gemeente en dit levert gevaarlijke verkeerssituaties op. Er zou op meer plekken een maximumsnelheid van 30 km/h gehandhaafd kunnen worden. De gemeente is goed bereikbaar per trein en inwoners zien graag dat dit behouden wordt. De bereikbaarheid per auto kan beter, bijvoorbeeld door middel van een afslag van de A9 richting Heiloo. 5. Natuur en groen Aanwezigen noemen: • Heiloo is een mooie groene gemeente. Dit is belangrijk voor het karakter van het dorp, maar loopt achteruit. • Er zou meer actief onderhoud van de openbare ruimte plaats mogen vinden, zoals de wandelpaden en fietspaden. Inwoners menen dat dit onderhoud is verminderd sinds de BUCH. Wel zijn inwoners te spreken over het ‘minder maaien’ beleid. • Het is niet wenselijk om de gehele gemeente vol te bouwen, het groen en daarbij de biodiversiteit moet behouden worden. Nu komt het te veel voor dat nog open stukken worden bebouwd met woningen. • Inwoners zien graag dat de groene ring wordt afgemaakt en dat er verbonden wordt met andere groene buffers, zoals Egmond/Bergen en Limmen/Castricum/Akersloot.

15

Wat leren we hieruit voor de toekomst van Heiloo? Het groene karakter is belangrijk voor de inwoners van Heiloo en zij zien graag dat dit in de toekomst wordt behouden en versterkt. Hiervoor is het belangrijk dat de openbare ruimte voldoende onderhouden wordt en dat er actief wordt ingezet op het vergroten van de biodiversiteit. Daarnaast zien inwoners graag dat er verbonden wordt met andere groene buffers in de buurt van Heiloo. Rode draden •

• •

•

Inwoners waarderen het wonen in de gemeente Heiloo om verschillende redenen, zoals het dorpse karakter, het hoge voorzieningenniveau en het groen in de gemeente. Voor de toekomst van de gemeente is behoud van deze zaken erg belangrijk voor inwoners: er is veel mooi aan Heiloo en dat willen zij graag zo houden. Heiloo kent een rijk verenigingsleven en veel inwoners zetten zich in als vrijwilliger in de gemeente. Dit zorgt voor veel sociale cohesie. Er zijn een aantal doelgroepen waar extra op mag worden ingezet, bijvoorbeeld in het kader van voorzieningen of woongelegenheid. Denk hierbij aan jongeren of juist ouderen, en inwoners met een kleine beurs. Slagkracht en daadkracht van de gemeente zijn belangrijk en komen in meerdere thema’s terug.

16