Document · PDF

Bijlage 2a Presentatie uitkomsten Finan doorrekening Heiloo BMC 14 oktober 2025

Commissie zaal 1 17 november 2025, gemeente HeilooBij agendapunt: Toelichting en bespreking beslisdocument en concept-raadsbesluit2.318 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Financiële verkenning toekomstscenario’s Heiloo

Erwin Ormel Siemen Fuite Ibrahim El Manssouri Björn Peters Classificatie Intern gebruik

Even voorstellen Erwin Ormel

Siemen Fuite

Managing consultant

Senior adviseur

Financieel strategische thema’s / Bezuinigingen / Financiële verhoudingen / Ravijnjaar / BBV

Erwin Ormel Projectleider

• • • • •

BMC (2015-heden) Amersfoort (1997-2015) Huizen (1988 – 1997) Formateur en informateur in Huizen (2018) Gemeenteraadslid in Huizen (2002 – 2014) en (2022 – heden)

Gemeentefinanciën / BBV / Planning en Control / Bezuinigingstrajecten

• BMC (2012-heden) Siemen Fuite Expert

Ibrahim el Manssouri

Björn Peters

Björn Peters Analist

Trainee Financiën en Control

Ravijnjaar / Bezuinigingstrajecten

Gemeentefinanciën

•

BMC (2024-heden)

Ibrahim el Manssouri Projectondersteuner 2

Aanleiding: Verschillende toekomstscenario’s 1. Zelfstandig Heiloo 2. Doorgaan in BUCH-verband 3. Bestuurlijke fusie van de BUCH-gemeenten 4. Bestuurlijke fusie van de UCH-gemeenten 5. Bestuurlijke fusie van Bergen-Castricum-Heiloo 6. Bestuurlijke fusie van Bergen-Heiloo 7. Bestuurlijke fusie van Castricum-Heiloo

Vaagstelling voor het onderzoek Wat is het financiële perspectief van ieder fusiescenario voor de toekomstige gemeente en de inwoners van Heiloo?

Welke kosten zijn er verbonden aan elk toekomstcenario (uittreding, samenvoeging, inrichting en frictie), welke tegemoetkomingen en kostenverminderingen zijn hierbij te verwachten en wat is hiermee het financiële beeld van een toekomstige gemeente in financiële kengetallen en ten aanzien van de woonlasten voor inwoners van Heiloo? 4

Vragen voor het onderzoek 1. Financiële voorwaarden voor uittreding bij verbonden partijen 2. Samenvoegings- inrichtings- en frictiekosten 3. Andere financiële consequenties en risico’s 4. Tijdelijke verdeelmaatstaf herindeling 5. Welke lastenverminderingen zijn er te voorzien 6. Financieel perspectief van de betrokken fusiepartners 7. Financieel meerjarenperspectief en financiële positie 8. Financiële positie 2029 in kengetallen 9. Afhankelijkheidsratio in elk van de toekomstscenario’s 10. Omvang van de investeringsruimte 11. Gevolgen voor de woonlasten 5

Financiële ratio’s

Structurele begrotingssaldi van de gemeenten

(Bedragen x € 1.000) Bergen Uitgeest Castricum Heiloo

2026 6.695 387 855 -271

2027 5.501 -66 599 -714

2028 3.413 -1.091 -896 -1.938

2029 3.062 -907 -731 -1.971

Gevolgen voor de scenario’s

(Bedragen x € 1.000) Structureel saldo 2029

Heiloo zelfstandig -1.971

Bergen Heiloo Uitgeest Uitgeest Bergen binnen Castricum Castricum Castricum Buch Heiloo Heiloo Heiloo -1.971

-547

-3.609

360

Bergen Castricum Heiloo Heiloo 1.091

-2.702

Financiële ratio’s per 2029 Solvabiliteit: Eigen vermogen als onderdeel van het totale vermogen Nederland gemiddeld: circa 40% Risicovol: minder dan 20% Netto gecorrigeerde schuldquote: Netto schuld als percentage van het jaarlijkse inkomen Nederland gemiddeld: circa 40% Risicovol: meer dan 100%

Heiloo zelfstandig

Bergen Heiloo Uitgeest Uitgeest Bergen binnen Castricum Castricum Castricum BUCH Heiloo Heiloo Heiloo

Bergen Castricum Heiloo Heiloo

Solvabiliteit

28%

31%

25%

34%

37%

27%

Schuldquote

81%

66%

68%

62%

70%

61% 9

Verbonden partijen

Verbonden partijen Waar heeft de gemeente een financieel belang én een bestuurlijk belang (gemeenschappelijke regelingen / vennootschappen, coöperaties Wel onderlinge verschillen, maar risicoprofiel van de verbonden partijen is beperkt. Alleen bij betrokkenheid van Uitgeest zijn ontvlechtingskosten aan de orde a. Veiligheidsregio Kennemerland b. Omgevingsdienst IJmond Noord

Mogelijke uittredingskosten Gemeenschappelijke regeling biedt onvoldoende uitsluitsel Achterblijvende organisatie moet de gelegenheid krijgen om de wegvallende vergoeding op te vangen. Globale aanname: frictiekosten hebben we geraamd op 1 á 1,5 keer de jaarlijkse bijdrage. (Aanname: er is beperkt of geen sprake van “mens volgt werk”) Veiligheidsregio Kennemerland: Omgevingsdienst IJmond

1,3 miljoen á 2,0 miljoen 0,2 miljoen á 0,3 miljoen

Woonlasten

Woonlasten - Vertrekpunt Bergen en Uitgeest hebben de hoogste woonlasten Castricum heeft de laagste woonlasten Harmonisatie heeft vooral betrekking op de OZB. Effect op afvalstoffenheffing en rioolheffing is marginaal.

Bergen Uitgeest Castricum Heiloo

Uitgeest Castricum Heiloo

Bergen Castricum Heiloo

Heiloo Castricum

Bergen Heiloo

Bergen Woonlasten Mutatie

€ 1.236 -€ 3

Totaal

€ 1.233

nvt

€ 1.236 -€ 28

nvt

€ 1.208

€ 1.236 -€ 3 € 1.233

Uitgeest Woonlasten

€ 1.204

nvt

Mutatie

-€ 165

-€ 161

Totaal

€ 1.039

€ 1.043

Woonlasten

€ 966

nvt

Mutatie

€ 57

€ 53

€ 38

€ 23

Totaal

€ 1.023

€ 1.019

€ 1.004

€ 989

€ 1.143

Mutatie

€2

€5

-€ 19

-€ 34

€3

Totaal

€ 1.145

€ 1.148

€ 1.124

€ 1.109

€ 1.146

Castricum

Heiloo

Woonlasten

Effect op de niet-woningen Geeft een ander beeld dan het effect bij de woningen Uitgegaan van een gemiddelde waarde per € 1 miljoen

Alle gemeenten een gelijke waarde Niet alle gemeenten heffen een gebruikerstarief

Uitgangspunt: harmonisatie van tarieven bij dezelfde opbrengst

Vertrekpunt: situatie 2025

Bergen Uitgeest Castricum Heiloo

Uitgeest Castricum Heiloo

Bergen Castricum Heiloo

Heiloo Castricum

Niet woningen - eigenaren

-€ 169

nvt

-€ 44

nvt

Niet woningen - gebruikers

€ 281

€0

Totaal

€ 112

-€ 44

-€ 387

Mutatie per € 1 miljoen waarde

Bergen Heiloo

Bergen -€ 387

Uitgeest Niet woningen - eigenaren

€ 1.062

€ 946

nvt

Niet woningen - gebruikers

-€ 2.356

-€ 2.167

Totaal

-€ 1.294

-€ 1.221

Niet woningen - eigenaren

-€ 900

-€ 1.016

-€ 775

-€ 812

nvt

Niet woningen - gebruikers

€ 281

€ 471

€0

Totaal

-€ 619

-€ 545

-€ 775

-€ 812

Niet woningen - eigenaren

€ 952

€ 836

€ 1.077

€ 1.040

€ 734

Niet woningen - gebruikers

€ 281

€ 471

€0

€ 1.233

€ 1.307

€ 1.077

€ 1.040

€ 734

Castricum

Heiloo

Totaal

Overige belastingen Harmonisatie nodig bij: Bergen

Uitgeest

Castricum

Heiloo

Toeristenbelasting

3.704.000

114.000

1.657.000

55.000

Forensenbelasting

1.788.000

38.000

116.000

Hondenbelasting

158.000

18.000

67.000

6.108.000

Marktgelden

12.800

2.000

19.000

34.000

Havengelden

Baatbelasting

BIZ

19.000

Reclamebelasting

65.000

Precario Parkeerbelasting

Toeristenbelasting Forensenbelasting Marktgelden Precario

Gebiedsgerichte differentiatie mogelijk bij: Parkeerbelasting Reclamebelasting BIZ

Frictiekosten en vergoeding

Herverdelingsmaatstaf ●

Vaste component (€ 2.806.000 voor iedere gemeente die verdwijnt)

●

Variabele component (€ 66.61 per inwoner, exclusief de inwoners van de grootste gemeente)

●

De uitkeringsfactor (1,457 per de stand meicirculaire 2025)

●

De uitkering wordt verdeeld over vijf jaar ○ 20% naar de “oude” gemeenten ○ 80% naar de heringedeelde gemeente

Frictiekostenvergoeding

Zelfstandig Heiloo

Afgerond

Heiloo binnen BUCH

Scenario Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo

Scenario Uitgeest Castricum en Heiloo

Scenario Bergen Castricum en Heiloo

Scenario Bergen en Heiloo

Scenario Castricum en Heiloo

20.200.000

12.000.000

13.600.000

6.500.000

Frictiekosten Kosten die je moet maken om toe te groeien naar de nieuwe situatie Geen vastomlijnd beeld

Weinig systematisch onderzoek Wel verkenningen die een globaal handvat geven 23

Twee typen frictiekosten a. Ontvlechtingskosten ○ Kosten om los te komen van de oude organisatie ○ Afkoop, ontmanteling, desintegratie ○ Projectleiding en advies b. Integratiekosten ○ Kosten om in te voegen in de nieuwe organisatie ○ Herinrichtingskosten ○ Verkiezingen ○ Projectleiding en advies

Voorbeelden van frictiekosten ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

Compensatie voor wegvallende overheadvergoeding Afkoop lopende contracten Kosten voor boventallig personeel Aanpassen van de organisatie aan de nieuwe situatie Kosten voor projectleiding en extern advies Personele gevolgen (muv “mens volgt werk”) Nieuwe inrichting topstructuur Uniformering van beleid Inrichting van ICT-systemen Herinrichting P&C-processen

Drie varianten Minimumvariant: Bestuurlijke fusie van de BUCH Geen ontvlechtingskosten Organisatie gaat op de oude voet verder Wel integratiekosten Maximumvariant: vier gemeenten gaan stand alone verder Hoge ontvlechtingskosten Hoge opbouwkosten Tussenvariant: Twee of drie gemeenten treden uit Minder hoge ontvlechtingskosten Minder hoge opbouwkosten Waar komt de rekening te liggen?

Een globaal rekenmodel Ontvlechting

Integratie

Totaal

Individueel uittreden en individueel nieuwe opbouw

€ 80 per inwoner

€ 50 per inwoner

€ 130 per inwoner

Individueel uittreden en samengaan met een andere gemeente buiten BUCH

€ 80 per inwoner

€ 40 per inwoner

€ 120 per inwoner

Twee of drie gemeenten treden uit en gezamenlijk nieuwe opbouw

€ 40 per inwoner

€ 80 per inwoner

Integratie van de vier gemeenten vanuit de bestaande situatie

nvt

€ 40 per inwoner

Integratiekosten voor de ontvangende gemeente

nvt

€ 40 per inwoner

Integratiekosten bij lichte herindeling voor de ontvangende gemeente

nvt

€ 20 per inwoner

Gevolgen voor de scenario’s

Totaal frictiekosten incidenteel

Frictiekostenvergoeding

Ruimte binnen het budget

Zelfstandig Heiloo

Zelfstandig binnen BUCH

Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo

UItgeest Castricum en Heiloo

Bergen Castricum en Heiloo

Bergen Heiloo

Castricum Heiloo

3.200.000

4.200.000

6.000.000

7.300.000

4.400.000

4.900.000

20.200.000

12.000.000

13.600.000

6.500.000

- 3.200.000

16.000.000

6.000.000

6.300.000

2.100.000

1.600.000

Algemene Uitkering

Uitgangspunten ● Vast bedrag per gemeente valt weg: budgettair effect van ruim € 1,4 miljoen per wegvallende gemeente ● Meeste bedragen kunnen bij elkaar worden opgeteld ● Uitzondering: woonkernen en centrummaatstaven ● Separaat onderzoek door het CBS

Maatstaf centrumfunctie ● Hoeveel mensen gaan er naar verblijfsobjecten in jouw gemeente en hoeveel gaan er naar verblijfsobjecten in andere gemeenten?

● Berekening per woonkern binnen een bepaald gebied ● 1 grote woonkern levert een grotere waarde op dan 2 kleinere kernen

● Levert voordelen op als een gemeentegrens twee kernen doorsnijdt 31

Fusie Bergen Uitgeest Castricum Heiloo

Maatstaf Grote woonkernen Kernen Landelijke centrumfunctie Lokale centrumfunctie Regionale centrumfunctie Omgevingsadressendichtheid x aantal woningen Vast bedrag Totaal

Afzonderlijk 10 17 24.220 91.900 26.840 61.033 4

Samengevoegd 9 15 31.470 93.480 34.340 61.044 1

Budgettair effect -111.000 -339.000 485.000 25.000 1.745.000 1.000 -4.324.000 -2.517.000

Fusie Uitgeest Castricum Heiloo

Maatstaf Grote woonkernen Kernen Landelijke centrumfunctie Lokale centrumfunctie Regionale centrumfunctie Omgevingsadressendichtheid x aantal woningen Vast bedrag

Afzonderlijk 5 11 20.720 67.440 22.670 45.384 3

Samengevoegd 4 9 27.790 69.090 30.010 45.419 1

Budgettair effect -111.000 -339.000 473.000 26.000 1.708.000 4.000 -2.883.000

Totaal

-1.121.000

Fusie Bergen Castricum Heiloo

Maatstaf grote woonkernen kernen landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie omgevingsadressendichtheid vast bedrag

Afzonderlijk 9 16 22.440 81.140 24.950 54.305 3

Samengevoegd 8 14 29.720 82.830 32.490 54.337 1

Budgettair effect -111.000 -339.000 487.000 27.000 1.755.000 4.000 -2.883.000

Totaal

-1.060.000

Fusie Bergen Heiloo

Maatstaf grote woonkernen kernen landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie omgevingsadressendichtheid vast bedrag

Afzonderlijk 6 9 12.920 48.710 14.570 31.282 2

Samengevoegd 6 9 13.140 48.760 14.800 31.270 1

Budgettair effect 0 0 15.000 1.000 54.000 -2.000 -1.441.000

Totaal

-1.374.000

Fusie Heiloo Castricum

Maatstaf grote woonkernen kernen landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie omgevingsadressendichtheid vast bedrag

Afzonderlijk 4 10 18.940 56.680 20.780 38.656 2

Samengevoegd Budgettair effect 3 -111.000 8 -339.000 26.010 473.000 58.430 28.000 28.120 1.708.000 38.655 0 1 -1.441.000

Totaal

318.000

Structurele organisatiekosten

Uitgangspunten Wegvallende kosten voor burgemeester, wethouders, gemeentesecretaris, griffie en raadsleden

Berekening op basis van genormeerde aantallen en normbedragen Rekeninghouden met kostenstijging vanwege schaalgrootte (weglekeffect: deel van de besparing wordt ingeleverd vanwege hogere kosten) 38

Basis voor de berekening Weglek effect

Bgm.

Weth.

Gemeente secretaris

Griffier

Assistent griffier

Raadsl.

Netto effect

Bergen Uitgeest Castricum Heiloo

10%

-3

-6

-3

-2

-41

3,0 miljoen

Uitgeest Castricum Heiloo

-2

-4

-2

-1

-22

1,9 miljoen

Bergen Castricum Heiloo

-2

-4

-2

-1

-28

2,0 miljoen

Bergen Heiloo

-1

-2

-1

-9

0,9 miljoen

Heiloo Castricum

12%

-1

-2

-1

-11

0,9 miljoen

195.000

155.000

170.000

130.000

Scenario

Normbedrag

90.000

17.500

Per saldo effect Besparing

Effect algemene uitkering

Heiloo zelfstandig

Heiloo binnen BUCH

Bergen Uitgeest Castricum Heiloo

3.000.000

-2.500.000

Uitgeest Castricum Heiloo

1.900.000

-1.100.000

Bergen Castricum Heiloo

2.000.000

-1.100.000

Bergen Heiloo

900.000

-1.400.000

Heiloo Castricum

900.000

300.000

Scenario

Overige Budgettair effecten effect

Overige risico’s Grondexploitaties Beperkte risicoprofiel Winstverwachtingen op de middellange termijn

Sociaal Domein Wel onderlinge verschillen in structuur van de bevolking Geen grote harmonisatievraagstukken

Onderhoud Kapitaalgoederen Plannen aanwezig Wel harmonisatie noodzakelijk Aandachtspunt: onderwijshuisvesting en overig maatschappelijk vastgoed

Samenvatting Heiloo Heiloo zelfstandig binnen BUCH

Bergen Uitgeest Castricum Heiloo

Uitgeest Castricum Heiloo

Bergen Castricum Heiloo

Bergen Heiloo

Castricum Heiloo

-1,9 miljoen

-0,5 miljoen

-3,6 miljoen

0,4 miljoen

1,1 miljoen

-2,7 miljoen

Solvabiliteit

28%

31%

25%

34%

37%

27%

Netto schuldquote

81%

66%

68%

62%

70%

61%

Mutatie woonlasten Heiloo (eigenaar, mph)

€2

€5

-€ 19

-€ 34

€3

Mutatie OZB niet woningen (1 miljoen)

€ 1.233

€ 1.307

€ 1.077

€ 734

€ 1.040

Structureel effect algemene uitkering

-2,5 miljoen

-1,1 miljoen

-1,4 miljoen

0,3 miljoen

Structurele besparing op bestuur

3,0 miljoen

1,9 miljoen

2,0 miljoen

0,9 miljoen

Frictievergoeding algemene uitkering

0 20,2 miljoen

12 miljoen

13,6 miljoen

6,5 miljoen

4,2 miljoen

6 miljoen

7,3 miljoen

4,4 miljoen

4,9 miljoen

1,5 - 2,3 mln

Structureel saldo 2029 (x € 1.000)

Frictiekosten (schatting)

3,2 miljoen

Uittredingskosten verbonden partijen Risico’s grondexploitaties

nvt

Nvt

Beperkt

Harmonisatie openbare ruimte

Nvt

Beperkt

Harmonisatie sociaal domein

Nvt

Beperkt

Weerstandsratio (excl. onben. belcap)

2,1

3,4

2,6

5,2

6,2

422,7

4,0 miljoen 17,0 miljoen

11,2 miljoen

16,4 miljoen

9,7 miljoen

10,7 miljoen

Onbenutte belastingcapaciteit

4,0 miljoen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heiloo&id=ab3cf8ab-ec91-4fd4-b08a-70f3f172b8f5