Bijlage 1 Memo Schaarste in de sociale huursector gemeente Heiloo.pdf

Memo Aan:

Ge m e e nte He iloo

Van:

RIGO

Onde r werp: Schaarste in de sociale huurse ctor

1

Proje ct :

P4 5 5 9 0

Dat um :

5 de ce m ber 2 022

Inleiding In hoeve r re is het aanbod aan sociale huur woningen in He iloo schaars? Voor het be antw oorde n van deze vraag m ake n we ge br uik van gegevens van Enser ve /SVNK over de w oonruimteve rde ling in de jare n 2 0 18 tot en m et 2 02 1. De belangrijkste gegevens worden op e en rijtje gezet e n voor zien van e en kor te toelichting. De schaarste in de sociale huursector wordt onder zocht aan de hand van drie aspecten: vraag, aanbod en slaagkansen. A llereerst wordt er ingezoomd op de vraag door te kijken naar het aantal inschr ijvingen , actief woningzoekenden en het aantal reacties op aangeboden woningen. Het aanbod wordt onder zocht op basis van het aantal verhuringen, en de gemiddelde inschr ijftijd en zoektijd bij verhuring. Ver volgens worden vraag en aanbod gecombineerd en de slaagkansen in de sociale huursector onderzocht . Tenslotte wordt een beeld geschetst van de particuliere huursector. De vraag is of dit segment een alter natief vormt voor woningzoekenden in de gemeente Heiloo.

2

Woningzoekenden en zoekgedrag Alle re e rst kijken we naar de vraag in de sociale huursector. Zo kijken w e naar de ontw ikke linge n in het aantal inschr ijvinge n e n woningzoekenden, alsm ede de verdeling over leeftijdscate gor ie ën, inkom ensklassen e n huishoudensgrootte. Ook w ordt gekeken naar de vraag naar woninge n aan de hand van het ge midde ld aantal re act ie s per adve rtentie.

2.1

Inschrijvingen Eerst wordt gekeken naar het aantal woningzoekenden in de sociale huursector in de regio A lkmaar. Het gaat hier dus om het totaal van inschrijvingen en act ieve woningzoekenden in de gemeenten A lkmaar, Bergen, Castr icum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest. In Figuur 1 is te zien dat het aantal ingeschreven woningzoekende n in de regio sinds 2 01 8 gestaag is toegenomen. Niet alle ingeschreven woningzoekenden zijn actief op zoek naar een woning, maar het geeft toch een beeld van het groeiend aantal mensen dat potentieel een woning wil gaan vinden. In de lichtblauwe lijn is te zien dat in de vier verschillende jaren iets minder dan een derde van de ingeschreven woningzoekenden actief op zoek is naar een woning. Dat betekent dat zij

P agi na 1 van 18

minstens eenmaal per jaar gereageerd hebben op een advertentie. O ok het aantal actief woningzoekenden is toegenomen tussen 2 01 8 en 2 02 1. Fi g u u r 1 : A a n t a l i n g esc h r even wo n i n g zo eken d en en a c t i ef wo n i n g zo eken d en i n r eg i o A l km a a r . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

2.2

Actief woningzoekenden Hieronder wordt inzichtelijk gemaakt hoeveel woningzoekenden in de gemeente Heiloo actief gezocht hebben tussen 2 018 en 2 021. Tevens wordt het profiel geschetst van deze woningzoekenden qua leeftijd, huishoudensgrootte en inkomen. In Figuur 2 is te zien dat het aantal woningzoekenden dat actief op zoek is in de gemeente Heiloo een aanzienlijke stijging heeft meegemaakt tussen 2 0 18 en 2 0 20. In drie jaar tijd zijn er r uim 2 .5 0 0 actief woningzoekenden bijgeko men. In 2 021 is het aantal actief woningzoekenden ongeveer gelijk gebleven met het jaar daarvoor. De stijging in het aantal actief woningzoekenden is een indicator van een toenemende vraag naar corporatiewoningen in de gemeente Heiloo.

Fi g u u r 2 A a n t a l a c t i ef wo n i n g zo eken d en i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

De leeftijdsverdeling van het aantal woningzoekenden is in de per iode 2 018 tot 2 021 relatief onveranderd : er zijn geen grote verander ingen door de jaren heen en is daarmee redelijk stabiel. De leeftijdscategor ie 2 8 t/m 5 4 jaar is in alle jaren het grootst onder de woningzoekenden , met een aandeel van r uim 4 5 %. Echter, dit gaat ook om een grote leeftijdscategorie. Jongeren vormen ook een relatief groot aandeel woningzoekenden. Jongeren tot en met 2 7 jaar maken jaarlijks bijna 4 0% van de woningzoekenden uit . Deze groep woningzoekenden is gegroeid in de onder zochte per iode. Het overige aandeel (ongeveer 1 5%) bestaat uit woningzoekenden van 5 5 jaar en ouder. Deze groep is afgenomen tussen 2 0 18 en 2 0 21 : van circa 1 7% van de woningzoekenden naar ongeveer 1 2%. Wanneer de uniek woningzoekenden worden uitgesplitst naar huishoudensgrootte, valt op dat het grootste deel bestaat uit eenpersoonshuishouden s. In alle vier de jaren is het aandeel alleenstaanden ongeveer 6 0%. De tweepersoonshuishoudens vormen tevens een grote groep woningzoekenden (circa 2 5%). Het aandeel grotere huishoudens is licht toegenomen ten opzichte van de kleinere huishoudens in deze per iode. Tenslotte is de verdeling van woningzoekenden naar inkomen onderzocht 1 .

In alle jaren bestaat het totaal aantal woningzoekenden voor ongeveer twee derde uit huishoudens met een inkomen tot de huur toeslaggrens. De tweede inkomensgroep, met een inkomen vanaf de huur toeslaggrens tot de EU-grens, vor mt r uim een kwar t van de woningzoekenden. De overige 5 % bestaat uit huishoudens met een inkomen bove n de EU-grens

2.3

Gemiddeld aantal reacties O ok kan de dr uk op de sociale woningvoorraad worden geschetst door te kijken naar het gemiddeld aantal reacties per aangeboden (geadver teerde) woning. In Figuur 3 is het gemiddeld aantal reacties weergegeven voor zowel de gemeente Heiloo als de gehele regio. Vanaf 2 01 8 is

1

Het gaat om inkomen die woningzoekenden zelf hebben aangegeven bij Enserve. De controle van het inkomen gebeurt pas na verhuring.

er een stijging te zien in het gemiddeld aantal reacties, wat een indicatie is van een groeiende vraag naar sociale huurwoningen. In 20 18 waren er circa 1 5 4 reacties per adver tentie in de gemeente Heiloo, in 2 02 1 was dit toegenomen met ongeveer 9 0 reacties. Het gemiddeld aantal reacties ligt in de gemeente Heiloo vanaf 2 01 9 per jaar hoger dan gemiddeld in de regi o. Tevens is het gemiddeld aantal reacties in de gemeente Heiloo harder gestegen dan gemiddeld in de regio. Fi g u u r 3 Gem i d d el d a a n t a l r ea c t i es p er a d ver t en t i e i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

3

Verhuringen In deze paragraaf word t het aanbod in de sociale huursector onde rzocht op basis van de ve rhur inge n (ook we l toewijzingen). Eerst w orden aantallen e n aande len verhuringen pe r toew ijzingsm odule in beeld gebracht, als ook de ver huringe n pe r w oningtype . Ook w orden de indicatore n ge m iddelde inschrijft ijd e n gemiddelde zoe ktijd bij ve rhur ing beschreven pe r leeft ijdscate gorie, inkomensklasse e n huishoudensgrootte.

3.1

Aantallen verhuringen In Tabel 1 staan de absolute aantallen van verhur ingen weergegeven voor de jaren 2 01 8 tot en met 2 0 2 1 , uitgesplitst naar de verschillende toewijzingsmodulen, zoals hieronder gedefinieerd. Figuur 4 geeft weer in hoever re de verhur ingen zijn verdeeld over deze categorieën, uitgedrukt in percentages. Toewijzingsm odellen Enige categor ieën zijn samengesteld door meerdere toewijzingsmodulen uit de ori ginele data te combineren. Hier bij een toelichting: • Be m idde ling is de optelling van de originele categor ieën Bemidd eling en Bemidd eling (o vergeno men); • Hoofdm ode l is Ho ofdmo del en Ho ofd mod el (o verg en omen ) samengevoegd; • N ult re den is ontstaan middels het s amenvoegen van Nu ltredenwo ning (niet meer in g ebruik) en Nultredenwo nin g (o vergenomen ). • Ove r ig bestaat uit de categorieën Gro te wo ning (niet meer in g ebru ik) en W in kelmo del. • Lot ing en Vr ije se ctor zijn direct overgenomen zoals uit het bronbestand.

Door verschuivingen in het gebruik van bepaalde toewijzingsmodules door de jaren heen, zullen vergelijkingen met ex tra voorzichtigheid moeten worden gemaakt. Een toe -/afname van een module kan het gevolg zijn van veranderingen in de definiëring van de gehanteerde categor ieën. Zo zijn toewijzingen via de module nultreden volledig weggevallen sinds 2 01 8 – en kan het zijn dat deze zijn toegevoegd aan het hoofdmodel. Dat zou verklaren waarom er in 2 01 9 een grote toename is in deze module. Wel is te zien dat het aantal woningen via bemiddeling is afgenomen , ter wijl het aantal woningen dat wordt toegewezen via loting licht is toegenomen in de afgelopen vier jaar. In de vr ije sector module zijn tussen 2 018 en 2 021 geen woningen aangeboden. En ook het aantal nieuwbouwwoningen is ger ing. A lleen in 2 01 9 zijn er 1 5 nieuwbouwwoningen aangeboden . O ver het algemeen is het aanbod licht afgenomen sinds 2 018.

Ta b el 1 A a n t a l ver h u r i n g en u i t g esp l i t st n a a r t o ewi j zi n g sm o d u l e i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

Bemiddeling Hoofdmodel Loting Nieuwbouw Nultreden Vrije sector Overig Totaal

2018 56 59 0 0 8 0 0 123

2019 17 76 2 15 1 0 0 111

2020 10 82 4 0 0 0 7 103

2021 22 63 11 0 0 0 6 102

Fi g u u r 4 A a n d eel ver h u r i n g en u i t g esp l i t st n a a r t o ewi j zi n g sm o d u l e i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

In Figuur 5 zijn de toewijzingen gepresenteerd naar het woningtype. Het aanbod var ieer t per jaar. Zo werden in 2 0 1 8 veel appartementen met lift aangeboden en in 20 19 appartementen zonder lift. O ok in 20 20 en 2 0 21 beslaan dit woningtype de meeste ver huringen. Het aandeel eengezinswoningen lag in 2 0 18 met 1 3 % van de verhuringen laag ten opzichte van de daaropvolgende jaren.

Fi g u u r 5 A a n d eel ver h u r i n g en u i t g esp l i t st n a a r wo n i n g t yp e 2 i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

De verdeling van ver huringen naar huishoudenstypen weerspiegelt in grote lijnen de verdeling van actief woningzoekenden. Hierbij moet wel de kanttekening geplaatst worden dat de woningen ver huurd via bemiddeling van invloed zijn op de gepresenteerd e verdelingen. Wanneer voor namelijk specifieke woningen of doelgroepen bemiddeld zijn, kan dat het beeld enigszins ver tekenen. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij gelabelde w oningen voor ouderen. Uit nadere analyse van de ver huringen naar leeftijdscategorieën is op te maken dat de meeste woningen zijn verhuurd aan 2 8 tot 5 4 -jarigen. O ok worden relatief veel woningen verhuurd aan jongeren tot 2 7 jaar. Ruim 6 0% van de nieuwe huu rders zijn eenpersoonshuishoudens . In 20 18 en 2 0 1 9 lag dat aandeel hoger. E en vijfde tot een kwar t zijn tweepersoonshuishoudens. Ten slotte is de verdeling van verhuringen aan nieuwe huurders naar inkomen onderzocht. Ruim 6 0 % van de huishoudens die een woning kregen toegewezen een inkomen t/m de huurtoeslaggrens. O ngeveer 3 0% van de toewijzingen gaat naar huishoudens met een inkomen tussen de huur toeslaggrens en de EU-grens. In 2 02 1 is deze groep nieuwe huurders relatief kleiner. Het over ige aandeel gaat naar de huishoudens met een hoger inkomen dan de EU-grens.

3.2

Inschrijftijd De inschr ijfduur geeft aan hoe lang woningzoekenden ingeschreven hebben gestaan bij Enserve op het moment van de toewijzing van een woning. In Figuur 6 is te zien de inschrijftijd voor de meeste woningzoekenden r uim zeven jaar bedraagt. In 2 019 ligt de gemiddelde inschrijftijd bij ver hur ing het hoogst en ook hoger dan gemiddeld in de regio. In 2 021 ligt de gemiddelde inschr ijftijd lager dan in de voorgaande jaren. Daarentegen is i n de regio een lichte toename van gemiddelde inschr ijftij d te zien.

2 In de bron-data zijn de woningtypen

Benedenwoni ng, Etagewoning en Maisonnette afzonderlijk opgeno-

men in de verdeling. Ze zullen in totaal per jaar maximaal een 0,5% bedragen van de totale toegewezen woningen, en zijn om deze reden samengevoegd in de categorie overig.

Fi g u u r 6 Gem i d d el d e i n sc h r i j f t i j d (i n j a r en ) i n d e g em een t e Hei l o o en d e g eh el e r eg i o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

Voor regio als geheel in de gemiddelde inschrijftijd per toewijzingsmodule bekeken ( Figuur 7 ). Via de hoofdmodule worden woningen op basis van inschrijftijd toegewezen. Te zien is dat de gemiddelde inschr ijftijd r uim boven 7 jaar ligt en toeneemt tussen 2 01 9 en 2 02 1. O p de woningen in de lotingmodule kan iedereen kans maken, ongeacht inschrijftijd. In 20 18 werden er nog geen woningen ver loot. De gemiddelde inschrijfduur ligt hier ook vele malen lager, namelijk tussen 2 ,5 en 3 jaar. O ok dit gemiddelde neemt toe. H ier bij moet ver meld worden dat het aantal woningen dat via Loting wordt aangeboden laag ligt. In 2 01 9 ging het om 2 2 woningen en dat liep op tot 1 1 8 woningen in 2 021. Fi g u u r 7 Gem i d d el d e i n sc h r i j f t i j d (i n j a r en ) p er t o ewi j zi n g sm o d u l e i n d e g eh el e r eg i o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

Hieronder wordt de gemiddelde inschr ijftijd van nieuwe huurders in de gemeente Heiloo naar verschillende huishoudtypen geanalyseerd. In Tabel 2 is de inschr ijftijd per leeftijdscategorie gepresenteerd. In een oogopslag is te zien dat de gemiddelde inschr ijfduur toeneemt met leeftijd, met uitzondering van de categorie 5 5 tot 6 4 jaar. Dat komt in belangr ijke mate omdat oudere woningzoekenden simpelweg meer inschr ijftijd hebben kunnen opbouwen dan jongeren. De gemiddelde inschrijftijd voor de jongeren huurders is stabiel gebleven. De gemiddelde inschrijftijd van de leeftijdsklassen tusse n 2 8 en 5 4 jaar en 5 5 en 6 4 jaar is afgenomen in de onderzocht periode. Ta b el 2 Gem i d d el d e i n sc h r i j f t i j d (i n j a r en ) n a a r l eef t i j d skl a sse n i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

< 23 jaar 23 - 27 jaar 28 - 54 jaar 55 - 64 jaar 65 - 74 jaar >=75 jaar Eindtotaal

2018 4,6 6,7 8,2 10,3 7,7 8,2 7,9

2019 4,8 6,6 10,1 9,2 12,1 10,5 9,0

2020 4,1 6,2 9,0 8,6 11,9 10,9 7,9

2021 4,6 6,5 7,5 7,6 14,3 10,8 7,6

De inschr ijftijd per huishoudengrootte kent geen opmer kelijke ontwikkelingen en varieert sterk per jaar (Tabel 3 ). Ta b el 3 Gem i d d el d e i n sc h r i j f t i j d (i n j a r en ) n a a r h u i sh o u d en sg r o o t t e i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

1 persoon 2 personen 3 personen 4 en meer personen Eindtotaal

2018 7,5 9,2 8,5 8,2 7,9

2019 8,8 9,9 9,3 11,3 9,0

2020 7,6 7,7 9,0 11,6 7,9

2021 6,9 11,0 6,4 1,6 7,6

Tabel 4 geeft de gemiddelde inschr ijftijd van verschillende inkomensklassen weer. De verdeling van gemiddelde inschrijftijd naar verschillende inkomensklassen kent ook weinig veranderingen over de vier jarige periode. De gemiddelde inschrijftijd voor huishoudens tot en met de huurtoeslaggrens ligt in alle jaren het laagst. A an huishoudens met een middeninkomen zijn te weinig woningen verhuurd in de jaren 2 0 18, 2 019 en 2 021 om een gemiddelde inschr ijfti jd te herleiden.

Ta b el 4 Gem i d d el d e i n sc h r i j f t i j d (i n j a r en ) n a a r i n ko m en sg r o ep en i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

T/m huurtoeslaggrens Huurtoeslaggrens tot EU-grens EU-grens tot ondergrens middeninkomens Meer dan ondergrens middeninkomens Eindtotaal

3.3

2018 7,2 8,3 13,0 7,9

2019 8,3 10,0 10,0 9,0

2020 7,1 9,1 9,5 5,0 7,9

2021 6,4 8,5 13,5 7,6

Zoektijd In deze paragraaf onder zoeken we de gemiddelde zoektijd van woningzoekenden op het moment van toewijzing. Waar de inschrijftijd gaat over ‘passieve wachttijd’, geeft zoektijd aan hoe lang woningzoekenden actief hebben gezocht en gereageerd op vrijkomend aanbod voordat een woning is toegewezen. In Figuur 8 is te zien dat ook de gemiddelde zoektijd is toegenomen in de per iode 2 018 t ot 2 0 2 0 . In 2 021 lag de gemiddelde zoek tijd lager. In tegenstelling tot de regio is daarmee geen sprake van een stijgende trend. Fi g u u r 8 Gem i d d el d e zo ekt i j d (i n j a r en ) i n d e g em een t e Hei l o o en d e g eh el e r eg i o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

Voor regio als geheel is ook de gemiddelde zoektijd per toewijzingsmodule bekeken ( Figuur 9 ). Te zien is dat de gemiddelde zoektijd in de hoofdmodule en lotingsmodule dichterbij elk aar liggen, ongeveer rond 2 jaar zoektijd, in tegenstelling tot de gemiddelde inschrijftijd in deze modulen. Bovendien is de gemiddelde zoektijd opgelopen tussen 20 18 en 2 0 21. De gemiddelde zoektijd via loting ligt hier ook lager. Hier bij moet ver meld word en dat het aantal woningen dat via loting wordt aangeboden laag ligt. In 20 19 ging het om 2 2 woningen en dat liep op tot 1 18 woningen in 2 02 1.

Fi g u u r 9 Gem i d d el d e zo ekt i j d (i n j a r en ) n a a r t o ewi j zi n g sm o d u l e i n d e g eh el e r eg i o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO

Hieronder wordt nader ingezoomd op de gemiddelde zoektijd in de gemeente Heiloo bij ver hur ing van verschillende huishoudtypen. In Tabel 5 is weergegeven hoe de gemiddelde zoektijd zich heeft ontwikkeld door de tijd voor de verschillende leeftijdscategorieën. De gemiddelde zoektijd is tussen 2 0 18 en 2 0 21 voor een aantal leeftijd scategor ieën toegenomen , zoals voor de woningzoekenden tussen 2 3 en 2 7 jaar en 6 5 en 7 4 jaar. Voor andere leeftijdsklassen is de toename redelijk ger ing of varieert per jaar. Ta b el 5 Gem i d d el d e zo ekt i j d (i n j a r en ) n a a r l eef t i j d skl a sse n i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

< 23 jaar 23 - 27 jaar 28 - 54 jaar 55 - 64 jaar 65 - 74 jaar >=75 jaar Eindtotaal

2018 1,6 1,0 1,7 3,0 1,1 2,0 1,6

2019 0,7 1,9 1,8 3,1 1,9 3,0 2,0

2020 0,4 2,2 2,7 2,4 2,0 2,9 2,2

2021 1,6 2,2 2,0 2,3 2,4 0,6 2,0

In Tabel 6 is te zien hoe de gemiddelde zoektijd per huishoudensgrootte zich heeft ontwikkeld. Voor alle huishoudenssamenstellingen varieert de gemiddelde zoektijd per jaar.

Ta b el 6 Gem i d d el d e zo ekt i j d (i n j a r en ) n a a r h u i sh o u d en sg r o o t t e i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

Jaar 1 persoon 2 personen 3 personen 4 en meer personen Eindtotaal

2018 1,7 0,7 2,6 1,3 1,6

2019 1,8 2,4 5,0 1,7 2,0

2020 2,3 2,1 2,4 0,2 2,2

2021 2,1 1,1 3,5 2,0 2,0

Voor de zoektijd per inkomensklasse is een stabiele toename te zien voor de laagste inkomensklasse (Tabel 7 ). Voor woningzoekende huishoudens met een inkomens vanaf de EU-grens tot de ondergrens middeninkomens en hoger varieert de ontwikkeling van de gemiddelde zoektijd per jaar, maar in het algemeen is dat gemiddelde in de vierjarige per iode stabiel. A an huishoudens met een middeninkomen zijn te weinig woningen ver huurd in de jaren 2 018, 2 01 9 en 2021 om ontwikkelingen in de gemiddelde zoektijd te kunnen onderzoeken. Ta b el 7 Gem i d d el d e zo ekt i j d (i n j a r en ) n a a r i n ko m en sg r o ep en i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

T/m huurtoeslaggrens Huurtoeslaggrens tot EU-grens EU-grens tot ondergrens middeninkomens Meer dan ondergrens middeninkomens Eindtotaal

2018 1,4 2,0 0,2 1,6

2019 1,9 1,8 4,0 2,0

2020 2,1 2,2 2,7 3,2 2,2

2021 2,1 2,1 1,5 2,0

4

Slaagkansen Te nslotte kijke n we in deze paragraaf naar de effecte n van de com binatie van w oningzoekende n e n aanbod in de sociale huursector, uit ge dr ukt in slaagkansen. De slaagkans is het aande e l act ief woningzoeke nden dat e en w oning heeft toe gewezen gekre ge n. De slaa gkans wordt pe r jaar bere kend door het aantal toew ijzinge n te de le n door het aantal act ief w oningzoe ke nden. De slaagkans geeft niet de kans op een woning voor individuele woningzoekenden weer. Per individu spelen daarvoor andere factoren een rol, zoals in schrijfduur of zoekgedrag. De slaagkans geeft voor namelijk de ver houding weer tussen vraag en aanbod en geeft daarmee een goede indicatie van de ontwikkeling van de druk op de sociale sector. In Figuur 1 0 zijn de slaagkansen te zien in de gemeente Heiloo als slaagkansen in de gehele regio. Het gaat om woningzoekenden die actief zoeken in de gemeente Heiloo en in de regio als geheel, afgezet tegen het aantal ver huringen in de gemeente Heiloo en in de regio. Woningen die bemiddeld zijn worden hier buiten beschouwing gelaten. De slaagkansen in de gemeente laten e en daling vanaf 2 0 19. Dat valt te ver klaren door de stijging in het aantal actief woningzoekenden en de afname in het aantal verhur ingen. Bovendien zijn de slaagkansen in de gemeente Heiloo laag te noemen.

Veel woningzoekenden komen in de gemeente Heiloo moeilijk in aanmerking voor een woning. In de regio liggen de slaagkansen hoger. Dat valt te ver klaren doordat veel woningzoekenden actief zullen zijn in verschillende gemeenten in de regio, waaronder in Dijk en Waard . Wanneer zij een woning vinden in een andere gemeente, zullen ze dus een ‘geslaagde’ zoektocht hebben in de regio, maar niet in Dijk en Waard . De slaagkansen in de regio zijn tussen 2 019 en 2 0 21 ook gedaald. A l ligt de slaagkans daarmee op hetzelfde niveau als in 2 018. Fi g u u r 1 0 Sl a a g ka n sen vo o r wo n i n g zo eken d en i n d e g em een t e Hei l o o en d e g eh el e r eg i o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

Hieronder worden de slaagkansen per huishoudenstype onder zocht. We kijken wederom naar leeftijdsklasse, huishoudensgrootte en inkomen. In deze slaagkansen zijn ver huringen uit alle toewijzingsmodulen meegenomen, inclusief bemiddeling. Hier bij moet de kanttekening geplaatst worden dat de woningen verhuurd via bemiddeling van invloed zijn op de gepresenteerde slaagkansen . Bijvoorbeeld wanneer specifieke doelgroepen bemiddeld zijn, kan dat het beeld enigszins vertekenen. De slaagkansen per leeftijdscategorie voor de gemeente Heiloo zijn weergegeven in Tabel 8 . Duidelijk is te zien dat de slaagkansen toenemen met de leeftijd , met name in de jaren 2 018 tot en met 2 0 2 0 . Dat komt doordat ouderen vaak pas reageren wanneer zij veel inschr ijfduur hebben opgebouwd. Jongeren hebben nog geen mogelijkheid gehad om inschrijfduur op te bouwen, dus ligt hun slaagkans lager. Wel maken jongeren soms een kans op toewijzing door gelabelde wo ningen voor deze doelgroep of door loting. A l hebben we gezien dat het bij loting om een ger ing aantal woningen gaat. Er is een kenter ing te zien in 2 021 en liggen de slaagkansen dichter bij elkaar. Verder is er wel bij alle leeftijdsgroepen sprake van een afname in 2 021 ten opzichte van 2 01 8. Ta b el 8 Sl a a g ka n sen n a a r l eef t i j d sc a t eg o r i eën i n d e g em een t e Hei l o o .

Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

< 23 jaar 23 - 27 jaar 28 - 54 jaar 55 - 64 jaar 65 - 74 jaar >=75 jaar Eindtotaal

2018 1,5% 3,4% 2,8% 4,6% 5,2% 6,6% 3,3%

2019 0,7% 1,8% 2,1% 3,4% 3,8% 6,3% 2,2%

2020 1,2% 1,4% 1,3% 2,2% 3,8% 10,6% 1,6%

2021 1,2% 0,9% 1,8% 2,7% 3,3% 2,5% 1,6%

In Tabel 9 is te zien dat de slaagkansen van eenpersoonshuishoudens zijn afgenomen. Voor de andere huishoudenssamenstellingen geldt dat de slaagkans varieer t per jaar. In 2 02 1 liggen de slaagkansen dich t bij elkaar, maar ook veelal lager dan in 2 01 8. Ta b el 9 Sl a a g ka n sen n a a r h u i sh o u d en sg r o o t t e i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

1 persoon 2 personen 3 personen 4 en meer personen Eindtotaal

2018 3,6% 2,4% 2,8% 1,6% 3,3%

2019 2,6% 1,2% 0,7% 2,9% 2,2%

2020 1,7% 1,8% 0,4% 1,5% 1,6%

2021 1,6% 1,4% 1,6% 1,8% 1,6%

Tenslotte zijn de slaagkansen naar inkomensklasse weergegeven . De slaagkansen zijn voor alle groepen afgenomen . De slaagkansen van de hoogste inkomensklasse liggen over het algemeen het hoogst. Echter, moet daar bij ver meld worden dat het om een kleine groep gaat.

Ta b el 1 0 Sl a a g ka n sen n a a r i n ko m en skl a sse i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : En ser ve, 2 0 2 2 ; b ewer ki n g RIGO.

T/m huurtoeslaggrens Huurtoeslaggrens tot EU-grens EU-grens tot ondergrens middeninkomens Meer dan ondergrens middeninkomens Eindtotaal

2018 2,9% 3,4% 3,8% 10,0% 3,3%

2019 1,8% 2,5% 3,6% 7,7% 2,2%

2020 1,4% 1,9% 1,9% 7,7% 1,6%

2021 1,7% 1,3% 1,2% 5,3% 1,6%

5

Particuliere huursector als alternatief Huishoude ns die ge en toegang he bbe n tot sociale huisvesting zijn aangew ezen op de koop e n par t iculiere huursector. In hoeve rre is de par ticulie re huursector e en alter natief voor de sociale huurse ctor ? Allere erst wordt er naar de omvang van de par ticuliere w oningvoorraad ge ke ke n. Ve rvolge ns zoomen we in op het aanbod e n de toe gankelijkheid daar van voor w oningzoe kenden.

5.1

Woningvoorraad A llereerst toont de samenstelling van de woningvoor raad aan dat de particuliere huursector een klein segment vor mt in de gemeente Heiloo. Met 1 0 % van de voor raad in 2 021 ging het in totaal om r uim 1 .1 00 woningen. Daarmee is de par ticuliere huursector (alle prijsklassen) r uim ander half keer zo klein als de sociale huursector. Fi g u u r 1 1 Sa m en st el l i n g va n d e wo n i n g vo o r r a a d i n d e g em een t e Hei l o o . Br o n : C BS, 2 0 2 1 ; b ewer ki n g RIGO.

5.2

Toegang Ver volgens bekijken we de bereikbaarheid van de par ticuliere huursector. In de particuliere huursector worden ook inkomenseisen gesteld aan woningzoekenden. Dit zijn eisen om te verzekeren dat er geen betalingsproblemen bij de verhuur van de woning ontstaan. Zo eisen veel par ticuliere ver huurders dat het bruto maandinkomen van een nieuwe huurder minimaal vier keer de huur prijs moet zijn. In hoever re is de par ticuliere huursector toegankelijk? Dat onder zoeken we aan de hand van zes indicatieve inkomens. I ndicat ie ve lage e n m iddeni nkom ens • Pr im aire doe lgroep : € 2 5.45 0; • Se cundaire doe lgroe p: € 3 4.30 0;

• Laag m idde ninkome n 1 : € 4 0.765 (bovengrens secundaire doelgroep sociale huur alleenstaanden); • Laag m idde ninkome n 2 : € 4 5.014 (bovengrens secundaire doelgroep sociale huur meer persoonshuishoudens) ; • Midde ninkome n 1 : € 5 0.000 ; • Midde ninkome n 2 : € 5 7.000 (1,5 keer modaal);

In Tabel 1 1 is te zien wat deze inkomens max imaal kunnen huren als vi er keer de br utohuur de inkomensnor m is voor huishoudens. Zo kan een huishouden met een laag middeninkomen een woning huren tussen de huurtoeslaggrens en een woning van max imaal € 8 49. In praktijk kan de financiële bereikbaarheid van lage en middeninkomen s in de particuliere huursector kleiner zijn. Het gaat in onderstaande indicatieve voorbeelden om kale huurprijzen. Vaak komen er nog ser vicekosten bovenop de huurprijs. Daarnaast geldt dat als er strengere inkomenseisen worden gesteld, bijvoorbeeld 4 ,5 ke er het br uto maandinkomen, het bedrag dat lage middeninkomens max imaal kunnen betalen daalt. Ta b el 1 1 M a xi m a l e h u u r p r i j s i n p a r t i c u l i er e h u u r sec t o r vo l g en s g a n g b a r e i n ko m en sn o r m p a r t i c u l i er e ver h u u r d er s

Jaar inkom e n € 2 5 .4 5 0 (primaire doelgroep) € 3 4 .3 0 0 (secundaire doelgroep) € 4 0 .7 6 5 (laag middeninkomen 1 ) € 4 5 .0 1 4 (laag middeninkomen 2 ) € 5 0 .0 0 0 (middeninkomen 1 ) € 5 7 .0 0 0 (middeninkomen 2 )

5.3

Maandinkom e n € 2 .1 2 1 € 2 .8 5 8 € 3 .3 9 7 € 3 .7 5 1 € 4 .1 6 7 € 4 .7 5 0

Bove ngr e ns huur € 530 € 715 € 849 € 938 € 1 .0 4 2 € 1 .1 8 8

Actueel aanbod O ver de situatie in de par ticuliere huursector zijn weinig cijfers bekend. O p basis van mar ktgegevens van Funda en Parar ius wordt het actuele aanbod particuliere huursector geanalyseerd.. Het aanbod aan huur woningen op Parar ius en Funda op 3 0 november 2 022 in de gemeente Heiloo is zeer ger ing. Er stonden op dit peilmoment slechts 3 woningen op deze platfor ms geadverteerd. De gemiddelde huur prijs van deze huurwoningen is r uim € 1.20 0 per maand. Slechts een huurwoning kwam met een huur pr ijs van € 925 per maand binnen de betaalbaar heid van een deel van de middeninkomens . De huurprijzen van de twee andere aangeboden woningen lagen daarboven met een huur pr ijs van r uim € 1.40 0. Deze woningen zijn niet betaalbaar voor middeninkomens tot 1 ,5 keer modaal. De bereikbare woning voor middeninkomens heeft een opper vlakte van 5 9 vierkante meter. Dat betekent dus ook dat het ger inge particuliere huuraanbod ook niet voor alle huishoudtypen een alter natief vormt. Mogelijk worden er meer huurwoningen in de vr ije sector buiten d eze kanalen aangeboden, en wisselen deze onder hands van huurder. Daardoor is het moeilijk een compleet beeld te kr ijgen van de dr uk op deze mar kt.

6

Conclusie De indicatoren die de stand van zaken in de woonruimteverdeling meten, laten zien dat er schaarste is in het sociale segment. • Het aantal inschr ijvingen en het aantal actief woningzoekenden in de gemeten per iode tussen 2 0 1 8 en 2 0 21 nam toe. • Het gemiddeld aantal reacties is tussen 2 01 9 en 2 02 1 flink toegenomen. • Het aantal ver hur ingen is licht afgenom en sinds 2 018. • De gemiddelde inschr ijftijd en zoektijd laten geen duidelijk op - of neer waartse trend zien. • De slaagkansen namen wel voor alle groepen af en liggen tevens erg laag. • Deze ontwikkelingen zijn tevens regionaal te zien. Daar naast vormt de par ticuliere huurvoorraad geen alter natief voor lage en middeninkomens door het ger ing aanbod, ook ten opzichte van de sociale huursector en de hoge gemiddelde huur pr ijs. Daarmee valt de gehele sociale huur voor raad (van woningcorporaties én over ige verhuurders) als schaars te bestempelen.