Begroting 2027 gemeente Heiloo
Tekst van het document
| 732.955 | 45,27% Kostendekking Hoofdstuk 3 | 7.026 | 362.591 | 278.503 | 5.828 | 0,90% Kostendekking totale tarieventabel | 413.427 | 1.766.456 1.165.910 | 1.550.119 | 46,33% 4. Kwijtscheldingsbeleid Voor de afvalstoffen- en rioolheffing bestaat de mogelijkheid om op basis van het “Besluit kwijtschelding gemeentelijke belastingen Heiloo 2027” een kwijtscheldingsverzoek in te dienen. In Heiloo wordt bij de kwijtschelding afgeweken van de normen zoals deze zijn opgenomen in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Hierin zijn in artikel 16, tweede lid, onderdelen a en b, de kosten van bestaan gesteld op 90% van de bijstandsnorm. Heiloo gaat echter uit van de meest ruime, de zogenaamde 100% norm. Dit houdt in dat kwijtschelding kan worden verleend aan belastingschuldigen die een inkomen hebben dat op of onder 100 procent van de landelijk geldende bijstandsnorm ligt. De kwijtschelding wordt opgevangen binnen de kostendekking van met name afvalstoffen- en rioolheffing. Kwijtschelding wordt zoveel mogelijk automatisch verleend. Dit gebeurt middels een automatische koppeling met landelijke inkomens- en vermogensgegevens door het Inlichtingenbureau met belastingplichtigen die hiervoor toestemming hebben gegeven.
Kerncijfers Naast de toegekende gehele kwijtschelding bestaat er een variatie in gedeeltelijk toegekende verzoeken waarbij een percentage van de aanslag wordt kwijtgescholden. Om deze reden wordt niet uitgegaan van het totale aantal toekenningen maar van de bedragen kwijtschelding riool- en afvalstoffenheffing. Rekening houdend met een gelijkblijvend aantal toekenningen worden de uitgaven voor 2027 tot en met 2030 als volgt geraamd: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kwijtschelding riool | € 50.000 | € 50.000 | € 50.000 | € 50.000 Kwijtschelding afval | € 68.000 | € 68.000 | € 68.000 | € 68.000 BEGROTING 2027 | 78 5. Lokale woonlasten De lokale woonlasten worden bepaald door de afvalstoffenheffing, de OZB en de rioolheffing. De hoogte van deze belasting en heffingen tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk” De lokale lastendruk wordt bijgehouden door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) In dit artikel zijn de meest recente gegevens gebruikt, afkomstig uit de door het COELO gepubliceerde atlas van de lokale lasten 2026.
De lokale lastendruk (2026) in Heiloo bedraagt gemiddeld voor een: • | éénpersoonshuishouden met eigen woning € 1.024, in 2025 was dat € 1.008 en in 2024 was dat € 891; • | meerpersoonshuishouden met eigen woning € 1.158, in 2025 was dat € 1.143 en in 2024 was dat € 1.023; • | éénpersoonshuishouden met een huurwoning € 447, in 2025 was dat € 441 en in 2024 was dat € 432; • | meerpersoonshuishouden met een huurwoning € 581, in 2025 was dat € 577 en in 2024 was dat € 564. Woonlasten 2026 en rangnummers landelijk De gemeentelijke woonlasten voor huishoudens met een koopwoning en een huurwoning zijn door het COELO in beeld gebracht en in een landelijke ranglijst opgenomen. De gemeente op nummer 1 van de ranglijst heeft de laagste woonlasten, de gemeente op nummer 342 de hoogste. Heiloo bezet in de landelijke ranglijst van gemeentelijke woonlasten 2026 de volgende plaatsen: • | Meerpersoonshuishouden met een eigen woning plaats 240, in 2025 was dat plaats 266, in 2024 plaats 215 en in 2023 plaats 187. • | Meerpersoonshuishouden met een huurwoning plaats 234, in 2025 was dat 252, in 2024 plaats 262 en in 2023 plaats 266. Wat de plaatsen op de landelijke ranglijst worden in 2027, hangt naast de hoogte van de tarieven in Heiloo, mede af van de ontwikkelingen elders in Nederland.
BUCH tarieven Benchmark woonlasten Noord-Holland 2026 De benchmark beoogt door middel van vergelijking van de tarieven en de gemeentelijke woonlasten op provinciaal niveau, de informatievoorziening over de ontwikkeling van de lokale lasten te bevorderen. De benchmark vergelijkt binnen een provincie de hoogte | van de gemeentelijke woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting. In de ‘benchmark woonlasten Noord-Holland 2026’ zijn 44 gemeenten betrokken. De gemeente op plaats 1 kent met € 876 de laagste gemiddelde woonlasten en de gemeente op plaats 44 de hoogste met € 2.279. De gemiddelde woonlasten in Noord-Holland bedragen € 1.122, het landelijke gemiddelde bedraagt € 1.095. BEGROTING 2027 | 79 In de provinciale benchmark 2026 neemt Heiloo met gemiddelde woonlasten van € 1.158 voor een meerpersoonshuishouden de 26ste plaats in. In 2025 was dat met een lokale lastendruk van € 1.143 plaats 30. In de benchmark 2026 hieronder, is de positie van Heiloo met een pijl aangegeven. Ontwikkeling woonlasten Heiloo In het overzicht hieronder is de ontwikkeling van 2024 tot en met 2026 weergegeven van de belasting en de heffingen in Heiloo waarop de lokale lastendruk is gebaseerd.
Tevens is daarbij per jaar de positie op de landelijke ranglijst vermeld voor de gemiddelde lokale lastendruk van een meerpersoonshuishouden met een koopwoning. Daarnaast zijn ter vergelijking voor 2026 ook de gemiddelde landelijke tarieven vermeld. Ontwikkeling tarieven | 2024 | 2025 | 2026 | NL gemiddeld 2026 OZB- woningen tarief | 0,07550% | 0,09090% | 0,08760% | 0,08710% OZB-woningen hoogte gemiddeld | € 459 | € 566 | € 577 | € 470 Afval (meerpers.-.huish.) | € 347 | € 355 | € 353 | € 381 Riool (huishouden) | € 217 | € 222 | € 228 | € 245 Woonlasten (meerpers.-.hh) | € 1.023 | € 1.143 | € 1.158 | € 1.095 Ranglijst | 215 | 266 | 240 | 189 BEGROTING 2027 | 80 In de tabel hieronder zijn de belasting en de heffingen weergegeven waarop de lokale lastendruk is gebaseerd in de BUCH verband. De afvalstoffenheffing is samengesteld uit een vast en variabel deel waarbij de hoogte van de variabele heffing is gebaseerd op het door het CBS gepubliceerde gemiddelde gemeentelijke afvalaanbod.
Gemeente | OZB | Afvalstoffen- heffing 1 persoons | Afvalstoffen- heffing meerpersoons | Rioolheffing (gemiddeld) | huishouden | huishouden Bergen | € 668 | € 254 | € 353 | € 234 Uitgeest | € 663 | € 234 | € 361 | € 223 Castricum | € 466 | € 236 | € 333 | € 230 Heiloo | € 577 | € 219 | € 353 | € 228 Landelijk | € 470 | € 303 | € 381 | € 245 (gemiddeld) BEGROTING 2027 | 81 Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicomanagement Aanleiding en achtergrond De risico’s met betrekking tot onze gemeente zijn inzichtelijk gemaakt. Dit stelt ons in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Dit zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze gemeente. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. De risico's zijn door de domeinen in beeld gebracht. In de tabel "Risicoprofiel" wordt het totaalbedrag van de geïnventariseerde risico's weergegeven. Dit is gesplitst in totaal grote risico's (top tien) en overige risico's. In de tabel "Belangrijkste financiële risico's" worden de top tien risico's getoond met een korte toelichting.
De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit het bedrag van de 90% zekerheid uit onze eigen berekeningen aangevuld met de eventueel ontbrekende weerstandscapaciteit vanuit de gemeenschappelijke regelingen waaraan wij deelnemen. Als er binnen een gemeenschappelijke regeling te weinig weerstandscapaciteit aanwezig is, dan horen zij in hun eigen paragraaf weerstandsvermogen aan te geven hoe dit verdeeld wordt over de deelnemende gemeenten. Dit bedrag moeten wij dan optellen bij onze eigen benodigde weerstandscapaciteit. Tabel 1: Belangrijkste financiële risico's nr | Risico | Gevolgen | Kans | Financieel | Invloed gevolg Risk0008 A9: Plotselinge hogere kosten | Verlies van controle over projectomvang. | 70% | 4.700.000 | 42,36 materialen Risk0008 Zandzoom: Plotselinge hogere | Verlies van controle over project omvang. | 30% | 3.150.000 | 12,17 kosten materialen Risk0044 Stijging rente van geldleningen | - Hogere rentelasten | 70% | 492.000 | 4,43 - Druk op begroting - Minder ruimte voor investeringen Risk0049 Toename programmakosten | Meer inzet vanuit Zaffier met extra beschikbare middelen | 70% | 430.000 | 3,88 BUIG participatie en bijstand | om mensen uit de bijstand aan het werk te helpen.
(uitvoering Zaffier) Risk0025 Fouten in of niet controleren van | Veiligheidsrisico's | 30% | 1.000.000 | 3,86 vergunningen Risk0034 Jeugd: Eén of twee nieuwe | De jeugdzorgkosten komen hoger uit dan begroot. In de | 50% | 500.000 | 3,22 cliënten met zeer hoge | begroting is geen rekening gehouden met nieuwe dure zorgkosten | cliënten. De kosten kunnen oplopen naar meer dan € 300.000 per cliënt. Risk0083 Jeugd/Wmo: Toename | Hogere kosten: uitbreiding van consulenten naar | 50% | 500.000 | 3,22 hulpvragen, zorgvraag en | aanleiding van toenemende vraag en hogere zorgkosten; zorgzwaarte | begroting is gebaseerd op realisatie t-1 zonder structurele volumestijging. Risk0002 Zandzoom: Ontwikkelpartner | Gemeente moet project alleen voortzetten of stoppen, met | 10% | 2.150.000 | 2,77 haakt af of gaat failliet tijdens extra kosten en vertraging. project Risk0027 Herijking Gemeentefonds | Structureel lagere uitkering | 50% | 400.000 | 2,58 Risk0005 Zandzoom: Vergunningverlening | Project ligt stil; vertraging en extra kosten voor gemeente. 10% | 2.000.000 | 2,58 stokt door overschrijding stikstofnorm BEGROTING 2027 | 82 Beschikbare weerstandscapaciteit Uit de volgende tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt.
Benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages Percentage | Bedrag 5% | € 1.124.513 10% | € 1.424.931 15% | € 1.689.817 20% | € 1.947.389 25% | € 2.220.373 30% | € 2.516.809 35% | € 2.813.687 40% | € 3.121.194 45% | € 3.420.746 50% | € 3.725.044 55% | € 4.028.572 60% | € 4.339.308 65% | € 4.641.515 70% | € 4.963.550 75% | € 5.287.863 80% | € 5.628.922 85% | € 6.019.144 90% | € 6.511.336 95% | € 7.317.439 Totale weerstandscapaciteit Het totaal van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel. Dit betreft de verwachte stand per 1 januari 2027. Benodigde weerstandscapaciteit Gemeente Heiloo | 6.511.336 Werkorganisatie BUCH en GR-en | 398.893 Totaal | 6.910.229 Tabel 3: Risico's GR | -en Werkorganisatie BUCH | 335.000 Zaffier | 63.893 GISD | onbekend Totaal | 398.893 BEGROTING 2027 | 83 BEGROTING 2027 84 De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: 1. Reserves 2. Onbenutte belastingcapaciteit 3. Post onvoorzien 1. Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.
Bestemmingsreserves Alleen de bestemmingsreserve grote projecten wordt bij Heiloo meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. 2. Onbenutte belastingcapaciteit • De onbenutte belastingcapaciteit is de mate waarin de OZB-belasting maximaal verhoogd kan worden. Dit wordt berekend aan de hand van het berekende tarief dat gehanteerd moet worden als men een artikel 12 gemeente zou worden wat als redelijk peil (OZB) gepubliceerd wordt in de meicirculaire. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Heiloo en het percentage artikel 12 is de onbenutte belastingcapaciteit. • Voor riool en afval is een kostendekkendheid van 100% en dit levert geen verdere onbenutte belastingcapaciteit op. 3. Post onvoorzien Conform de financiële verordening van Heiloo is een post van € 10.000,- opgenomen. Deze post kan via een raads- of college begrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.
Totale weerstandscapaciteit Het totaal van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel: Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve 12.957.225 Resultaat 2025 4.051.000 Onbenutte belastingcapaciteit 3.961.000 Post onvoorzien 10.000 Totaal 20.979.225 Beschikbare weerstandscapacitieit versus benodigde weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s, de daarvoor benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. BEGROTING 2027 85 Bij de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit wordt rekening gehouden met de uitgangspunten van de provincie. In het verleden hanteerde de gemeente Heiloo het uitgangspunt om de onbenutte belastingcapaciteit niet mee te nemen in de berekening. In plaats daarvan werd de reserve grote projecten meegenomen. Dit is echter niet toegestaan volgens de provinciale richtlijnen. De uitkomst van deze berekening vormt de weerstandsratio. Bepaling weerstandsratio A Benodigd weerstandsvermogen (zie 3.2.1) € 6.910.229 B Beschikbaar weerstandsvermogen (3.2.2) € 20.979.225 B/A Weerstandsratio 3,04 De ratio valt in klasse A. Dit betekent dat het weerstandsvermogen uitstekend is en boven de streefwaarde van 1,20 ligt.
De ratio is gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2025, toen deze 2,08 bedroeg. De grootste oorzaak van de stijging is dat nu rekening wordt gehouden met de onbenutte belastingcapaciteit, in plaats van met de reserve Grote Projecten. Deze aanpassing is gedaan op verzoek van de provincie. Daarnaast zijn de risico’s licht gedaald. De onderstaande normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een waardering van de berekende ratio. Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio Betekenis A > 2.0 uitstekend B 1.4 - 2.0 ruim voldoende C 1.0 - 1.4 voldoende D 0.8 - 1.0 matig E 0.6 - 0.8 onvoldoende F < 0.6 ruim onvoldoende Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht te geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is.
Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. | Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. Categorie A | Categorie B | Categorie C Signaleringswaarden kengetallen | Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol 1a. Netto schuldquote | < 90% | 90 - 130% | > 130% 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen | < 90% | 90 - 130% | > 130% 2. | Solvabiliteitsratio | > 50% | 20 - 50% | < 20% 3. | Grondexploitatie | < 20% | 20 - 35% | > 35% 4. | Structurele exploitatieruimte | > 0% | 0% | < 0% 5. | Gemeentelijke belastingcapaciteit | < 95% | 95 - 105% | > 105% De provincie als financieel toezichthouder heeft zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en is hiermee geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol. In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond. Realisatie | Begroting Kengetallen | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1a. Netto schuldquote | 27,4% | 30,2% | 69,4% | 82,5% | 91,6% | 96,9% 1b.
Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen | 26,5% | 30,2% | 69,4% | 82,5% | 91,6% | 96,9% 2. | Solvabiliteitsratio | 33,1% | 32,8% | 33,7% | 29,9% | 27,2% | 24,5% 3. | Grondexploitatie | 3,3% | -3,8% | -0,2% | -2,4% | -1,6% | -0,7% 4. | Structurele exploitatieruimte | 6,8% | 0,9% | 0,2% | -3,1% | -3,8% | -3,4% 5. | Gemeentelijke belastingcapaciteit | 108,5% | 105,8% | 109,5% | 111,7% | 114,0% | 116,3% Conclusie Netto schuldquote De netto schuldquote laat zien hoeveel schuld de gemeente heeft ten opzichte van de eigen middelen. Omdat de vaste schulden harder toenemen dan het eigen vermogen, stijgt deze verhouding de komende jaren. In 2027 tot en met 2028 valt de netto schuldquote nog in categorie A. Vanaf 2029 komt deze in categorie B, wat betekent dat het risico gemiddeld wordt. Dit betekent niet dat de financiële positie direct problematisch is, maar wel dat de ontwikkeling van de schulden aandacht vraagt. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio laat zien welk deel van het totaal vermogen van de gemeente bestaat uit eigen vermogen. Dit eigen vermogen bestaat uit de reserves en het verwachte begrotingsresultaat. Omdat het begrotingsresultaat de komende jaren negatief is, neemt het eigen vermogen af en daalt de solvabiliteitsratio. De ratio blijft wel in categorie B, wat betekent dat de financiële positie nog voldoende is.
BEGROTING 2027 | 86 BEGROTING 2027 87 Grondexploitatie Het risico van de grondexploitaties is klein. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte laat zien of de gemeente met de vaste inkomsten de vaste uitgaven kan betalen. Voor Heiloo is dit tot en met 2027 nog positief. Vanaf 2028 zijn de uitgaven hoger dan de inkomsten. Belastingcapaciteit Dit kengetal laat zien hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt tot het landelijke gemiddelde. Voor Heiloo ligt de belastingcapaciteit boven het landelijke gemiddelde. De gemiddelde woonlasten in Heiloo bedragen in 2026 € 1.158, tegenover € 1.095 gemiddeld in Nederland. Vanaf 2026 loopt de belastingdruk in Heiloo verder op. Voor het landelijke gemiddelde is op dit moment alleen het cijfer van 2026 van het COELO beschikbaar. Hierdoor kan voor de jaren daarna geen vergelijking met het landelijke gemiddelde worden gemaakt. Toezicht provincie Verwacht oordeel Provincie betreffende begroting 2027: Verwacht wordt dat we onder repressief toezicht komen omdat de jaarschijf 2027 structureel sluitend is. Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen.
Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente. A. Wegen en kunstwerken Wegbeheer Aan het wegbeheer wordt inhoud gegeven door regulier onderhoud en de reconstructies vanuit het vastgestelde Beleidsplan wegbeheer 2024-2033. Reconstructies van wegen en de vervangingsinvesteringen uit het meerjarig investeringsschema vinden, voor zover mogelijk, gelijktijdig plaats met rioolvervanging en aanleg van drainagesystemen om zo te komen tot een integrale kwaliteitsverbetering. Daarnaast wordt bij de programmering rekening gehouden met grote infrastructurele (verkeers-)reconstructieprojecten binnen de gemeente Heiloo. Binnen het wegbeheer is een beperkt aandeel van het areaal geclassificeerd als onvoldoende. Het CROW hanteert hiervoor een bandbreedte van 4% tot 9%. Bij de vaststelling van het beleidsplan lag dit aandeel in Heiloo op 11%. Met het geprogrammeerde onderhoud en de grootschalige investeringen (Stationsweg, Zeeweg, Westerweg, Blockhovepark en de omvorming van asfaltfietspaden naar beton) werken we toe naar de gewenste bandbreedte. De eerstvolgende meting van het areaal staat conform het beleidsplan gepland voor 2027. Vanuit de meting wordt het beleidsplan op financieel vlak waar nodig bijgesteld.
Het beleidsplan wegbeheer in Heiloo is er daarnaast op gericht om achterstallig onderhoud dat leidt tot kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties direct op te pakken dan wel niet te laten optreden door hier tijdig op te acteren. Om deze reden is er geen voorziening gevormd op basis van art 44 lid1a BBV. Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud | € 593.272 | € 581.981 | € 571.831 | € 571.831 Afschrijvingslasten | € 853.747 | € 1.006.364 | € 1.006.553 | € 1.014.613 Toegerekende rente | € 477.410 | € 632.529 | € 638.846 | € 690.395 Totaal | € 1.924.429 | € 2.220.874 | € 2.217.230 | € 2.276.839 BEGROTING 2027 | 88 Kunstwerken Onderhoud aan civieltechnische kunstwerken wordt niet tot wegonderhoud gerekend. Voor dit onderdeel is een apart jaarlijks investeringsbudget beschikbaar en dit wordt ingezet naar aanleiding van behoefte die blijkt uit meldingen en inspecties. In 2023 heef | t een instandhoudingsinspectie van alle kunstwerken plaats gevonden. Op basis van deze inspectie is het meerjarenonderhoudsplan geactualiseerd en vastgesteld voor de planperiode 2025-2029. De uitvoering van deze planning is opgenomen in de meerjarenbegroting.
Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud | € 67.641 | € 59.384 | € 62.671 | € 62.671 Afschrijvingslasten | € 11.417 | € 31.557 | € 40.050 | € 40.050 Toegerekende rente | € 11.753 | € 31.665 | € 39.526 | € 38.726 Totaal | € 90.811 | € 122.606 | € 142.247 | € 141.447 B. Riolering Het onderhoud en vervanging van de riolering voeren we uit conform het Programma Water en Riolering 2027 t/m 2031 (PWR). Deze is in november 2026 door de gemeenteraad vastgesteld. Het PWR is een uitwerking van de ambities uit de omgevingsvisies van de BUCH-gemeenten voor de gemeentelijke watertaken stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Het PWR beoogt: • | het beschermen van de gezondheid; • | het beschermen van de leefomgeving waaronder ook milieu en waterkwaliteit; • | het bijdragen aan een klimaatbestendige en | water robuuste omgeving. Daarbij wordt integraal samengewerkt en meegewerkt aan andere doelen zoals de energietransitie en circulaire economie. Het Programma Water en Riolering is de opvolger van het PWR 2023 t/m 2026 van de gemeente Heiloo. Het PWR is ook een financiële onderlegger voor het actief uitvoeren van het water gerelateerde deel van het klimaatadaptatiebeleid in onder anderen de volgende onderdelen: • | Herinrichting van de openbare ruimte op basis van de klimaatbestendige uitgangspunten. • | Subsidieregeling klimaatadaptieve maatregelen (in de private ruimte).
BEGROTING 2027 | 89 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud | € 296.000 | € 296.000 | € 296.000 | € 296.000 Mutatie | € 450.000 | € 500.000 | € 550.000 | € 600.000 spaarvoorziening Afschrijvingslasten | € 347.972 | € 366.472 | € 368.838 | € 393.306 Toegerekende rente | € 292.659 | € 307.899 | € 315.649 | € 326.153 Totaal | € 1.386.631 | € 1.470.371 | € 1.530.487 | € 1.615.459 C. Water Met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het kader van het Regionaal Waterplan. De hoofdthema’s waar het waterplan zich op richt zijn: veiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; en duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. De relatie tussen water en ruimtelijke ordening zal bij deze thema’s aan de orde komen. Het Waterplan vormt een belei | dsmatig kader voor diverse onderliggende plannen zoals het Baggerplan en het PWR en bevat een pakket aan maatregelen. De afgelopen jaren is circa 4 km natuurvriendelijke oevers aangelegd. Onderzoek heeft aangetoond dat de aanleg van natuurvriendelijke oevers bijdraagt aan de visstand en de biodiversiteit van het stedelijk water.
Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud | € 22.234 | € 22.234 | € 22.234 | € 22.234 Afschrijvingslasten | € 48.169 | € 53.369 | € 58.569 | € 63.169 Toegerekende rente | € 17.053 | € 18.690 | € 20.223 | € 21.351 Totaal | € 87.456 | € 94.293 | € 101.026 | € 106.754 BEGROTING 2027 | 90 D. Groen en spelen Net als bij de onderdelen wegen en riolering wordt ook het groenbeheer uitgevoerd op basis van een beheerprogramma. Dit beheerprogramma is gebaseerd op de uitgangspunten uit het Groenbeleidsplan Heiloo. In het derde kwartaal van 2024 heeft de gemeenteraad het Groenbeleidsplan Heiloo 2024-2034 vastgesteld. Aansluitend hierop is het Groenbeheerplan geactualiseerd en vastgesteld voor de periode 2026-2035. Op basis van het beleids- en beheerplan wordt de lijst met monumentale en beeldbepalende bomen op openbaar en particulier terrein jaarlijks geactualiseerd. Risico- en attentiebomen worden jaarlijks gecontroleerd. Voor laan-, straat- en bosplantsoenbomen worden de benodigde onderhoudsmaatregelen planmatig bepaald en uitgevoerd op basis van de uitkomsten van periodieke boomveiligheidscontroles (BVC). Voor de speelruimten in Heiloo heeft het college in januari 2026 het Uitvoeringsplan Speelruimten 2026-2030 vastgesteld. In dit uitvoeringsplan is gekozen voor het in stand houden van de huidige speelplekken.
Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud | € 182.821 | € 182.821 | € 182.821 | € 182.821 Groot onderhoud | € 265.688 | € 265.688 | € 265.688 | € 265.688 Afschrijvingslasten | € 6.347 | € 6.347 | € 6.030 | € 6.030 Toegerekende rente | € 964 | € 837 | € 710 | € 589 Totaal | € 455.820 | € 455.693 | € 455.249 | € 455.128 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (6570600) Onderhoud | € 45.000 | € 45.000 | € 45.000 | € 45.000 Afschrijvingslasten | € 64.719 | € 76.222 | € 86.222 | € 81.271 Toegerekende rente | € 13.139 | € 15.844 | € 17.320 | € 15.595 Totaal | € 122.858 | € 137.066 | € 148.542 | € 141.866 BEGROTING 2027 | 91 E. Accommodaties In 2019 is een actualisatie uitgevoerd. De geactualiseerde MJOP’s (meerjarenonderhoudsplannen) zijn geïmplementeerd in één uniform beheersysteem, te weten O-Prognose. Met dit beheersysteem kunnen we de jaarlijks benodigde middelen voor het beheer en onderhoud van alle gemeentelijke gebouwen berekenen. Aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen voor onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn rapporten uitgedraaid met de totalen per jaar per gebouw voor de komende tien jaren.
Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud | € | 94.200 | € | 94.200 | € | 94.200 | € | 94.200 Storting in voorziening | € | 410.000 | € | 410.000 | € | 410.000 | € | 410.000 onderhoud gebouwen Afschrijvingen | € | 714.508 | € | 777.158 | € | 793.622 | € | 782.464 Toegerekende | € | 227.158 | € | 232.324 | € | 226.584 | € | 210.710 omslagrente Totaal | € | 1.445.866 | € | 1.513.682 | € | 1.524.406 | € | 1.497.374 F. Openbare verlichting In 2023 is het Beleidsplan Openbare Verlichting 2023-2032 vastgesteld. Binnen dit beleidsplan is aan de hand van de areaalgegevens (kwantiteit en kwaliteit) een inschatting gemaakt van de onderhoudsbehoefte voor de komende planperiode. Bij alle grootschalige vervangingen van lichtmasten worden LED-armaturen en dimmers aangebracht. Hierdoor bespaart de gemeente op de energiekosten. Op deze manier dragen wij bij aan de doelstelling uit het Energieakkoord.
Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (6210300) Onderhoud | € 82.350 | € 82.350 | € 82.350 | € 82.350 Afschrijvingslasten | € 163.956 | € 168.626 | € 173.296 | € 173.296 BEGROTING 2027 | 92 Toegerekende rente | € 63.231 | € 62.747 | € 62.169 | € 58.703 Totaal | € 309.537 | € 313.723 | € 317.815 | € 314.349 Tabel overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtspunten Categorie* | Beleidskaders | Gewenst | Beheers- en | Financiële | Ramingen | Ramingen | Is sprake | Zo ja, zijn er kwaliteits- | onderhouds- | con- | t.l.v. | volledig | van achter- | toereikende niveau | plannen / | seuenties | exploitatie / en reëel in | stallig | voorzieningen/ Looptijd | conform | voor- | begroting | onderhoud | reserves voor plannen | plannen | zieningen** | ?** | (AOH)?*** | AOH?*** Wegen (incl. | Beleidsplan | basis | 2024-2033 | ja | exploitatie | ja | ja, maar | nee kunstwerken | wegbeheer | wordt en | 2024-2033 | ingelopen verlichting) Meerjaren- | basis | 2025-2029 | ja | exploitatie | ja | nee | n.v.t. programma kunstwerken 2025-2029 Beleidsplan | basis | 2023-2032 | ja | exploitatie | ja | nee | n.v.t. Openbare Verlichting 2023-2032 Riolering | Programma | 2027-2031 | ja | exploitatie | ja | nee | n.v.t.
Water en | 'Streefbeeld | en Riolering (PWR) | en kwaliteit | voorziening 2027-2031 | vrijverval- riolen' Water | Regionaal | basis | 2012-2017 | ja | exploitatie | ja | nee | n.v.t. Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo Groen (incl. | Groenbeleidsplan | basis | 2024-2035 | ja | exploitatie | ja | nee | n.v.t. sport- | 2024-2034, Nota faciliteiten) | bomenbeleid 2008, Groenbeheerplan 2026-2035 Spelen | Uitvoeringsplan | basis | 2025-2029 | ja | exploitatie | ja | nee | n.v.t. speelruimten 2025-2029 Gebouwen | MJOP 2020-2030 | basis | 2020-2030 | ja | exploitatie | ja | nee | n.v.t. (incl. | en onderwijs) | voorziening BEGROTING 2027 | 93 BEGROTING 2027 94 Paragraaf D: Financiering 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de toekomstige financieringsbehoefte en komt de bijbehorende renteverwachting aan bod. Hierbij wordt ingegaan op de balansprognose en het verwachte EMU-saldo. Ten slotte worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.
Financiering 2.1 Marktontwikkelingen en rentevisie Rentevisie: Gezien de recente renteverhogingen vanuit de ECB (Europese Centrale Bank) en de algemene verwachting dat de rente in 2027 voorlopig stabiel zal blijven op dit hogere niveau, zijn de verwachte kosten voor nieuwe leningen hoger ingeschat. Door de aanhoudende wereldwijde economische onrust blijft de verdere ontwikkeling van de rente echter onzeker. Voor de tarieven op de geldmarkt (leningen korter dan een jaar) wordt veelal gekeken naar het rentetarief dat banken elkaar onderling berekenen (de Euribor) en voor de kapitaalmarkt (leningen langer dan een jaar) naar de rente op staatsleningen. Over het algemeen geldt dat de rente hoger wordt bij een langere looptijd van de lening. 2.2 Renteschema De aanbeveling van het besluit begroten en verantwoorden (BBV) is om via het zogenaamde renteschema het renteresultaat op het taakveld treasury inzichtelijk te maken. Omslagrente Conform BBV voorschriften moet de omslagrente jaarlijks worden herijkt en, indien nodig, aangepast. Uit de laatste actualisatie blijkt dat de omslag rente 2% blijft.
Renteschema conform Notitie Rente | 2027 (bedragen x € 1.000) a | De externe rentelasten over de korte en lange financiering | 1.598 b | De externe rentebaten (idem) | -/- | 0 Saldo rentelasten en rentebaten | 1.598 c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend | -/- | 0 c2 De rente van project-financiering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend | -/- | 0 c3 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering) | + | 0 -/- | 0 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | 1.598 d1 | Rente over eigen vermogen | 0 d2 | Rente over voorzieningen | 0 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | 1.598 e | De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) | -/- | 1.510 f Renteresultaat op het taakveld Treasury | 88 2.3 Financieringspositie Voor de financiering van de investeringen passen wij totaalfinanciering toe. Dit betekent dat niet voor iedere investering 1-op-1 een lening wordt aangetrokken. Voor de investeringen maken wij gebruik van meerdere financieringsbronnen. Deze bronnen zijn primair het eigen vermogen en de langlopende schulden. Voor de programmabegroting is een liquiditeitsprognose opgesteld. Het uitgangspunt voor deze prognose zijn de bedragen (exploitatie en investeringen) die zijn opgenomen in deze begroting.
Op basis hiervan is bepaald of extra leningen moeten worden aangetrokken en welke gevolgen dit heeft voor de rentekosten. Dit resulteert in onderstaande prognose: Liquiditeitsprognose (x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 (1) | Kasstroom operationele activiteiten | -4.078 | 2.663 | 641 | 978 (2) | Kasstroom investeringsactiviteiten | -25.936 | -9.739 | -4.233 | -4.773 (3) | Kasstroom financieringsactiviteiten | 30.014 | 5.489 | -1.763 | -1.772 (4) | Netto kasstroom = (1) + (2) + (3) | 0 | -1.587 | -5.355 | -5.567 (5) | Beginsaldo rekening-courant | 1.000 | 1.000 | -587 | -5.942 (4) | Netto Kasstroom | 0 | -1.587 | -5.355 | -5.567 (6) | Eindsaldo (5) + (4) | 1.000 | -587 | -5.942 | -11.509 Uit de liquiditeitsprognose volgt de verwachting dat we de komende jaren onderstaande leningen dienen aan te trekken. Als planningen van bestaande projecten en investeringen wijzigen dan heeft dit direct gevolg op de financieringsbehoefte per jaarschijf. BEGROTING 2027 | 95 Financieringsbehoefte Nr. | (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1) | Kasstroom uit operationele activiteiten | -4.078 | 2.663 | 641 | 978 2) | Kasstroom uit investeringsactiviteiten | -25.936 | -9.739 | -4.233 | -4.773 3) | Kasstroom uit huidige financieringsactiviteiten | -1.406 | -1.406 | -1.485 | -1.753 4) | Financieringsbehoefte (-) c.q.
overschot (+) | -31.420 | -8.482 | -5.077 | -5.548 5) | Financiële tegoeden < 1jaar (per 01-01) | 0 | 0 | 0 | 0 6) | Restant financieringsbehoefte (-) c.q. overschot (+) | -31.420 | -8.482 | -5.077 | -5.548 7) | Overige vlottende middelen | 1.241 | 1.241 | 1.242 | 1.241 8) | Netto vlottende schuld | -351 | 8.131 | 13.207 | 18.756 9) | Begrotingstotaal | 79.025 | 76.992 | 73.714 | 73.498 10) | Kasgeldlimiet | 6.717 | 6.544 | 6.266 | 6.247 11) | Nieuw aan te trekken leningen | 0 | 1.587 | 5.355 | 5.567 2.4 Balansprognose De geprognosticeerde balans is bedoeld om meer inzicht te geven in de financieringspositie en de ontwikkeling van het EMU-saldo.
Dit levert het volgende beeld op: Geprognosticeerde balans (x € 1 mln) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Activa (Im)materiële vaste activa | 89.481 | 95.517 | 95.702 | 96.373 Financiële vaste activa | 1.032 | 1.032 | 1.032 | 1.032 Vlottende activa | 15.871 | 14.193 | 14.842 | 15.477 Totaal | 106.384 | 110.742 | 111.576 | 112.882 Passiva Eigen vermogen | 35.810 | 33.151 | 30.309 | 27.710 Voorzieningen | 688 | 629 | 713 | 823 Vaste schulden | 48.682 | 48.863 | 52.733 | 56.547 Vlottende passiva | 21.204 | 28.099 | 27.821 | 27.802 Totaal | 106.384 | 110.742 | 111.576 | 112.882 2.5 EMU-saldo De Wet Houdbare overheidsfinanciën (hof) bevat de bepaling dat het Rijk en de decentrale overheden een gezamenlijke en gelijkwaardige inspanningsplicht hebben om de Europese begrotingseisen te respecteren (maximaal 3% tekort van bruto binnenlands product). Dit wordt gemonitord via het zogenaamde EMU-saldo. Dit is gebaseerd op werkelijke kasstromen en niet op baten en lasten. Zie onderstaande tabel: EMU-saldo (x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) | -706 | -2.659 -2.842 | -2.599 2 Mutatie im(im)materiële vaste activa | 22.755 | 6.036 | 185 | 671 3 Mutatie voorzieningen | -3.642 | -59 | 84 | 110 4 Mutatie voorraden (incl.
bouwgronden in exploitatie) | 2.911 | -1.678 | 649 | 635 5 Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen | 0 | 0 | 0 | 0 Berekend EMU-saldo | -30.014 | -7.076 -3.592 | -3.795 BEGROTING 2027 | 96 3. Risicobeheer 3.1 Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage (8,5%) van het totaal van de begroting van de gemeente bij aanvang van het jaar. In onderstaande tabel volgt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet. Toets kasgeldlimiet (x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal lasten | 79.025 | 76.992 | 73.714 | 73.498 In procenten van de grondslag | 8,50% | 8,50% | 8,50% | 8,50% In bedrag | 6.717 | 6.544 | 6.266 | 6.247 2. Vlottende korte schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekening courant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Totaal | - | - | - | - 3. Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant | 0 | 0 | 0 | 0 Overige uitstaande gelden < 1 jaar | 1241 | 1241 | 1241 | 1241 Totaal | 1.241 | 1.241 | 1.241 | 1.241 4.
Totaal netto vlottende schuld (2) - (3) | -1.241 | -1.241 | -1.241 | -1.241 Toegestane kasgeldlimiet (1) | 6.717 | 6.544 | 6.266 | 6.247 Ruimte (+) Overschrijding (-) = (1) - (4) | 7.958 | 7.785 | 7.507 | 7.488 3.2 Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar te beperken. De renterisiconorm wordt berekend door een vastgesteld percentage (20%) te vermenigvuldigen met het begrotingstotaal. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de | tijd te spreiden. In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico: BEGROTING 2027 | 97 Renterisiconorm (x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1a Renteherziening op vaste schuld o/g | 0 | 0 | 0 | 0 1b Renteherziening op vaste schuld u/g | 0 | 0 | 0 | 0 1. Netto renteherziening op vaste schuld (1a - 1b) | 0 | 0 | 0 | 0 2. Te betalen aflossingen | 1.406 | 1.406 | 1.485 | 1.753 3. Renterisico (1 + 2) | 1.406 | 1.406 | 1.594 | 1.897 4a Begrotingstotaal lasten | 79.025 | 76.992 | 73.714 | 73.498 4b Het bij ministeriële regeling vastgestelde % van de tot. begroting | 20% | 20% | 20% | 20% 4.
Renterisiconorm | 15.805 | 15.398 | 14.743 | 14.700 5a Ruimte onder renterisiconorm (4 > 3) | 14.399 | 13.992 | 13.149 | 12.803 5b Overschrijding renterisiconorm (3 > 4) | 0 | 0 | 0 | 0 3.3 Krediet- beleggingsrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en dus aan de gemeente haar verstrekte lening niet terugbetaalt. Het beleggingsrisico is het risico dat beleggingen minder waard kunnen worden door de economische situatie, door stijging van de rente, indien aandelen nauwelijks verhandeld kunnen worden of indien de instelling waarin is belegd niet aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen of failliet gaat. Aangezien wij enkel aandelen hebben in de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten en Alliander is het beleggingsrisico minimaal. 3.4 Kredietrisico waarborgen en garanties Borgstellingen kunnen op twee manieren voorkomen: - Directe borgstelling - Achtervang Bij directe borgstelling staat de gemeente jegens geldgevers borg voor de betaling van rente en aflossing op langlopende geldleningen die door lokale organisaties, instellingen of verenigingen zijn aangetrokken die veelal activiteiten verzorgen die in het verlengde liggen van de gemeentelijke publieke taak.
Achtervang houdt in dat de gemeente, al dan niet samen met het Rijk, een rol speelt in de zekerheidsstructuur van een waarborgfonds, bijvoorbeeld de stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Door deze structuur kunnen instellingen die bij een waarborgfonds zijn aangesloten tegen de laagste rente lenen. Mede vanwege de strenge toelatingscriteria en periodieke toetsing door het fonds loopt de gemeente hierbij een veel lager risico dan bij directe borgstellingen. WSW-leningen De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein. Waarborgen en garanties x (€ 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A Instellingen / verenigingen 50% | 67 | 61 | 54 | 48 A Instellingen / verenigingen 100% | 34 | - | - | - B WSW leningen 50% borgstelling | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 B WSW leningen nieuwe regeling | 33.841 | 33.841 | 33.841 | 33.841 C HVC | 5.655 | 5.655 | 5.655 | 5.655 E Hypotheken | 911 | 911 | 911 | 910 Totaal | 42.508 | 42.468 | 42.461 | 42.454 BEGROTING 2027 | 98 BEGROTING 2027 99 Paragraaf E: Grondbeleid Wat is grondbeleid? Grondbeleid is het samenhangende geheel van handelingen betreffende grondtransacties en -ontwikkeling. Het geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een gebied tot ontwikkeling te brengen en welke rol de gemeente (actief/ faciliterend) hierin kan vervullen.
Actief grondbeleid omvat alle fasen van het exploiteren van grond; De aankoop van gronden, sloop of bouwrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van bouwgrond. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeentegronden voor eigen rekening en risico. De gemeente legt bij actief grondbeleid de publieke voorzieningen aan en kan in beginsel alle productiekosten doorberekenen in de gronduitgifteprijzen, mits de marktprijs niet wordt overschreden. Bij een actief grondbeleid wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Faciliterend grondbeleid houdt in dat de gemeente het particulieren mogelijk maakt grond te exploiteren. Gemeentelijke kosten verbonden aan de desbetreffende ontwikkelingen moet de gemeente verhalen op de particuliere exploitant. De gemeente koopt zelf geen grond aan en beperkt zich tot de wettelijke publieke taak. Deze taak bestaat vooral uit het toetsen van de plannen aan vastgestelde beleidskaders, inspraakprocedures, het vaststellen van het bestemmingsplan en zo nodig het exploitatieplan. Bij faciliterend grondbeleid wordt geen gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Grondbeleid in Heiloo Het grondbeleid van de gemeente Heiloo is vastgelegd in de Nota Grondbeleid Heiloo 2025-2029 en de Nota Grondprijsbeleid Heiloo 2025-2029, beiden in 2025 vastgesteld door de raad.
De Nota wordt gebruikt als sturingsinstrument om gemeentelijke doelstellingen te realiseren op verschillende beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, wonen, economische ontwikkeling, energietransitie, infrastructuur, duurzame leefomgeving en voorzieningen. Per 1 januari 2024 is de nieuwe omgevingswet ingevoerd, voorheen, de Wet ruimtelijke ordening (Wro). In 2011 heeft de crisis ertoe geleid dat de raad heeft besloten steeds meer af te stappen van actief grondbeleid en meer in te zetten op faciliterend grondbeleid. Gemeenten kiezen tegenwoordig vaak voor een situationeel of strategisch grondbeleid in plaats van een puur actief of passief beleid, waarbij ze afwegen of ze zelf grond verwerven en ontwikkelen (actief) of de rol van faciliteren en kaders stellen aannemen (passief/faciliterend). De gemeente Heiloo kent vier projecten waarvoor een gemeentelijke grondexploitatie is opgesteld, te weten Zuiderloo, Boekelermeer fase ABC, PCC de Dors en Woningbouw De Duif. Een reden om te kiezen voor actief grondbeleid kan liggen in de grondposities in het gebied. Voor allen gebieden geldt dat de gemeente een (grote) grondpositie heeft. Om de gemeenteraad in staat te stellen haar controlerende rol adequaat te kunnen uitvoeren, is een transparant inzicht in de grondexploitaties en de geprognotiseerde resultaten noodzakelijk.
BEGROTING 2027 100 Rapportages P&C-cyclus Grondexploitatie Bij eventuele afwijkingen ten aanzien van de NAG in programma, fasering en resultaat worden deze inzichtelijk gemaakt en worden dan bij tweede FIRAP voorgelegd. De grondkosten, plankosten, uitvoeringskosten en bijkomende kosten (rente) worden ten laste van de grondexploitatie gebracht. De opbrengsten uit grondverkoop en overige baten worden ten gunste van de grondexploitatie gebracht. Naast het actualiseren van de grondexploitaties wordt de risicoanalyse behorend bij de projecten geactualiseerd. Actuele prognose van de grondexploitaties Actuele prognose van de grondexploitaties De gemeente Heiloo heeft de afgelopen jaren voorspoedig aan de grondexploitatieprojecten kunnen werken. Het project Zuiderloo is inmiddels in een vergevorderd stadium en ook de gronduitgifte in Boekelermeer heeft laten zien dat hier een duidelijke markt voor bestaat. De grondexploitatie PCC de Dors en Woningbouw De Duif zijn respectievelijk per 01-01-2025 en 01-01-2026 geopend en vastgesteld. Het aantal nieuwbouwwoningen dat op de korte termijn beschikbaar komt op de Nederlandse woningmarkt blijft lager dan de vraag. De verwachting is dat de druk op de woningmarkt de komende jaren daarom erg hoog blijft. De markt voor bedrijfsruimten bevindt zich in wat betere tijden.
Bedrijven bezorgen meer en daardoor worden door die bedrijven een grotere voorraad aangelegd. Dit kan op termijn leiden tot meer vraag naar logistiek vastgoed. Met name de bedrijventerreinen langs de A9 zullen profiteren als deze ontwikkeling zich doorzet. Waarschijnlijk worden alle gronden in Boekelermeer in 2026 afgenomen. Faciliterende en overige projecten Het ontwerpbestemmingsplan Zandzoom is samen met het ontwerp exploitatieplan gepubliceerd op woensdag 20 december 2023 en de dag daarna voor een periode van zes weken ter inzage gelegd. Hiermee wordt woningbouw in Zandzoom-Heiloo mogelijk gemaakt. De laatste hand wordt gelegd aan de nota van beantwoording van de zienswijzen. Belangrijke elementen hierin zijn verkeer, stikstof en ecologie. Medio 2025 is duidelijk geworden dat de vaststelling van het bestemmingsplan opnieuw wordt uitgesteld. De gemeente Heiloo heeft bevestigd dat nieuwbouw afhankelijk is van de realisatie van de nieuwe afslag op de A9. Voor een aantal particuliere grondeigenaren, die al jaren wachten, biedt de gemeente een mogelijkheid een BOPA-procedure op te starten. Bij de actualisatie van de meerjarenplanning Zandzoom blijkt dat er geen aanpassingen van de plankosten nodig zijn.
Voor de andere faciliterende projecten (kostenverhaal) geldt dat een particulier initiatief een locatie die men in eigendom heeft in afwijking van het vigerende omgevingsplan wil (her)ontwikkelen. Voor deze projecten is geen grondexploitatie opgesteld. De financiële effecten van deze particuliere initiatieven worden via de P&C cyclus gedurende het jaar verwerkt. BEGROTING 2027 101 Onderstaand de ontwikkelingen van de grexen Zuiderloo, Boekelermeer fase ABC, PCC de Dors en woningbouw De Duif: Grondexploitaties Zuiderloo - Heiloo BIE Programma 8: Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Ontwikkelingen Het project Zuiderloo kent naast een actief grondbeleid, ook een faciliterend grondbeleid. Initiatieven van grondeigenaren worden daarbij afgewacht. Initiatiefnemers betalen vervolgens een exploitatiebijdrage op basis van het exploitatieplan. De gemeente heeft in het kader van het faciliterend grondbeleid inmiddels met verschillende eigenaren posterieure overeenkomsten gesloten. Omdat er nog geen noemenswaardige wijzigingen zijn geweest, zal de grondexploitatie, indien nodig, bij de jaarrekening van 2026 worden geactualiseerd. Boekelermeer fase A, B, C- Heiloo BIE Programma 3: Economie Ontwikkelingen Voor het gebied Boekelermeer is gekozen actief grondbeleid te voeren, met de daarbij behorende financiële risico’s voor de gemeente.
De kavels in fase A zijn allen verkocht. Ook zijn er al twee kavels verkocht in fase C. Er zijn al gegadigden voor de afnam e van de laatste uitgeefbare kavels in zowel fase B en C. De verwachting is dat alle kavels in fase B en C in 2026 worden afgenomen. Omdat er nog geen noemenswaardige wijzigingen zijn geweest, zal de grondexploitatie, indien nodig, bij de jaarrekening van 2026 worden geactualiseerd. PCC de Dors - Heiloo BIE Programma 8: Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Ontwikkelingen De voormalige PCC-locatie in Heiloo wordt ontwikkeld tot een nieuw woongebied. De gemeente Heiloo ziet deze locatie als een belangrijke inbreilocatie voor woningbouw, waarbij de bouw uit 100% sociale woningen bestaat. Het plan omvat de bouw van 58 appartem | enten in categorie 1 en 2. Omdat er nog geen noemenswaardige wijzigingen zijn geweest, zal de grondexploitatie, indien nodig, bij de jaarrekening van 2026 worden geactualiseerd. Woningbouw De Duif | - | Programma 8: Heiloo | BIE | Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Ontwikkelingen Het omvat de sloop en nieuwbouw van IKC De Duif op de locatie van de voormalige Hofdijkschool in Mariënstein, gecombineerd met een woningbouwontwikkeling. Het woonprogramma is na participatie van 90 naar 76 woningen teruggebracht. De 76 woningen bestaan uit 70% sociale huurappartementen en 30% middeldure huurwoningen.
De nieuwe grondexploitatie is met de jaarrekening 2025 met terugwerkende kracht per 01 | -01-2026 vastgesteld waarbij een verliesvoorziening is opgenomen van ca. 76K vanwege het hoge percentage aan sociale huurwoningen. Omdat er nog geen noemenswaardige wijzigingen zijn geweest, zal de grondexploitatie, indien nodig, bij de jaarrekening van 2026 worden geactualiseerd. BEGROTING 2027 | 102 BEGROTING 2027 103 Paragraaf F: Verbonden partijen Inleiding In de paragraaf verbonden partijen wordt een overzicht gegeven van de verbonden partijen van de gemeente inclusief de financiële aspecten en ontwikkelingen. Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke en publiekrechtelijke organisaties waar de gemeente een financieel én een bestuurlijk belang in heeft. De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij zeggenschap heeft door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht heeft. Zij heeft een financieel belang wanneer zij een bedrag ter beschikking heeft gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Wanneer een verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, is er sprake van een gemeenschappelijke regeling (GR). Privaatrechtelijke organisaties kunnen stichtingen, verenigingen en vennootschappen zijn.
Organisaties waarmee een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij. Verbonden partijen gemeente Heiloo De tabel op de volgende bladzijde geeft inzicht in het financieel en bestuurlijk belang in de verbonden partijen op basis van de jaarrekening 2025 (eigen vermogen en vreemd vermogen) en de begroting 2027 (aandelenkapitaal en exploitatiebijdrage). Eigen | Vreemd | Aandelenkapitaal Exploitatiebijdrage vermogen | vermogen Verbonden partij | 31/12/25 | 31/12/25 | 2027 | 2027 | Bestuursleden Werkorganisatie BUCH | € 0 | € 28.427 | € 0 | € 21.925 | M. ten Bruggencate P.H. van Dorsten L.D. Veerbeek (pv) M.C. Burkels (pv) Cocensus | € 116 | € 14.349 | € 0 | € 446 | P.H. van Dorsten M. ten Bruggencate (pv) GGD Hollands Noorden | € 1.658 | € 24.649 | € 0 | € 1.764 | M.C. Burkels M. ten Bruggencate (pv) Gezamenlijke Inkoop Sociaal Domein | 0* | 0* | € 0 | € 236 | M.C. Burkels (GISD) | P.H. van Dorsten (pv) Regionaal Historisch Centrum | € 362 | € 1.121 | € 0 | € 154 | M. ten Bruggencate Alkmaar | P.H. van Dorsten (pv) Recreatieschap Alkmaarder en | € 1.506 | € 618 | € 0 | € 37 | M. ten Bruggencate Uitgeester Meer (RAUM) | M.C. Burkels (pv) Veiligheidsregio NHN | € 6.161 | € 44.905 | € 0 | € 2.173 | M. ten Bruggencate L.D.
Veerbeek (pv) Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en | € 24 | € 702 | € 0 | € 0 | P.H. van Dorsten omstreken | L.D. Veerbeek (pv) Zaffier | € 3.809 | € 24.644 | € 0 | € 1.276 | M.C. Burkels M. ten Bruggencate L.D. Veerbeek (pv) P.H. van Dorsten (pv) Alliander | € 6.203.000 | € 7.960.000 | € 82 | € 0 | L.D. Veerbeek P.H. van Dorsten (pv) Bank Nederlandse Gemeenten | € 4.777.000 | € 123.164.000 | € 90 | € 0 | P.H. van Dorsten M. ten Bruggencate (pv) Ontwikkelingsbedrijf NHN | € 1.622 | € 2.751 | € 0 | € 60 | P.H. van Dorsten L.D. Veerbeek (pv) * GR GISD is per 1 januari 2026 opgericht. Publiekrechtelijke verbonden partijen: de gemeenschappelijke regelingen 1. Werkorganisatie BUCH Vestigingsplaats De Werkorganisatie BUCH is gevestigd in Uitgeest. Openbaar belang De regeling is getroffen ten behoeve van het bewerkstelligen van een krachtige en professionele uitvoering door de werkorganisatie van de door de gemeenten Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo opgedragen taken. BEGROTING 2027 | 104 BEGROTING 2027 105 Bestuurlijk belang Het bestuur van de werkorganisatie BUCH bestaat uit acht leden. De deelnemende colleges wijzen elk uit hun midden twee leden van het bestuur aan. Het ene lid is de burgemeester van de gemeente en het andere lid een wethouder. Bij de stemming van het bestuur heeft de vertegenwoordiging van een college één stem.
Ontwikkelingen 2027 De werkorganisatie BUCH staat in 2027 voor verdere professionalisering van de organisatie, versterking van de dienstverlening en investeringen in digitalisering en informatiebeveiliging. Daarnaast vragen arbeidsmarktkrapte, nieuwe wet- en regelgeving en maatschappelijke opgaven op het gebied van wonen, duurzaamheid en het sociaal domein blijvende aandacht. Via de concernagenda 2025-2027 wordt gewerkt aan kwaliteitsverbetering, een toekomstbestendige organisatie en transparante bedrijfsvoering. Financiële positie De financiële positie van werkorganisatie BUCH is stabiel. De begroting 2027 is sluitend en voorziet in de uitvoering van de reguliere dienstverlening en de benodigde investeringen in personeel, dienstverlening en ICT. Aandachtspunten blijven de ontwikkeling van de ICT- kosten en het beheersen van eventuele financiële risico's binnen de bedrijfsvoering. De organisatie zet hierbij in op kostenbeheersing en het realiseren van efficiencyvoordelen. 2. GGD NHN Vestigingsplaats De GGD is gevestigd in Alkmaar. Openbaar belang De GGD voert de taken uit de Wet Publieke Gezondheid uit.
Ook heeft de GGD taken vanuit andere wettelijke kaders: • Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) en Veilig Thuis (Wet maatschappelijke ondersteuning); • Toezicht op de kinderopvang (Wet kinderopvang); • Lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging); • Ondersteuning bij rampen en crises (Wet veiligheidsregio’s). Bestuurlijk belang De GGD kent een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). In het AB nemen portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten deel. In het DB zitten 6 portefeuillehouders, uit elke subregio 2 (de Kop, West-Friesland, Alkmaar). Ontwikkelingen 2027 Maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing, personeelstekorten, een toenemende zorgvraag en de groei van chronische aandoeningen houden de komende jaren invloed op de werkzaamheden van de GGD. Om hierop in te spelen wordt ingezet op samenwerking, digitalisering en verdere versterking van de bedrijfscontinuïteit. Financiële positie De financiële positie van GGD Hollands Noorden is in 2027 stabiel. De begroting is sluitend opgesteld. De beschikbare reserves worden als toereikend beschouwd om de geïdentificeerde financiële risico's op te vangen. BEGROTING 2027 106 3. Veiligheidsregio NHN Vestigingsplaats Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VR NHN) is in Alkmaar gevestigd. Openbaar belang VR NHN is een gemeenschappelijke regeling van 16 gemeenten.
De “Wet veiligheidsregio’s” regelt dat de VR NHN voor de deelnemende gemeenten taken uitvoert op het gebied van brandweerzorg, ambulancezorg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), en de (voorbereiding op) crises en rampen. Ten behoeve van het onderhouden van een meldkamerfunctie participeert de VR NHN in de gemeenschappelijke meldkamer Noord-Holland (te Haarlem), één van de 10 regionale meldkamers binnen het Landelijk Meldkamer Systeem. Met de politie-eenheid Noord-Holland is er operationele samenwerking, niet alleen in de meldkamer, maar ook rondom de inzet bij incidenten, en de (voorbereiding op) crises en rampen. Bestuurlijk belang De VR NHN is een openbaar lichaam met rechtspersoonlijkheid. Het Algemeen bestuur wordt gevormd door de burgemeesters van de deelnemende gemeenten. Elk lid van het Algemeen bestuur heeft een aantal stemmen op basis van het aantal inwoners van de gemeente die hij/zij vertegenwoordigt. Voor de financiën geldt ook zo’n verdeelsleutel: de grootte van de gemeentelijke bijdrage aan de begroting is naar rato van het inwonertal. Ontwikkelingen 2027 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord richt zich in 2027 op het versterken van crisisbeheersing, hulpverlening en maatschappelijke weerbaarheid.
Belangrijke ontwikkelingen zijn investeringen in specialistisch brandweermaterieel, de verdere versterking van de informatievoorziening en cyberweerbaarheid en het inspelen op de toenemende complexiteit van crises met een regionaal en bovenregionaal karakter. Daarnaast wordt ingezet op verdere samenwerking met gemeenten en ketenpartners om de veiligheid en crisisbestendigheid van de regio te vergroten. Financiële positie De financiële positie van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord is stabiel. De begroting 2027 is opgesteld binnen de financiële kaders van de deelnemende gemeenten. Wel staan de financiën onder druk door stijgende kosten voor onder meer specialistisch brandweermaterieel, informatievoorziening en bedrijfsvoering. 4. Omgevingsdienst NHN (OD NHN) Vestigingsplaats De omgevingsdienst Noord-Holland Noord is gevestigd in Hoorn. Openbaar belang De Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) voert in opdracht van de gemeente de milieutaken uit. Via onder andere vergunningverlening, toezicht en handhaving en advisering over ruimtelijke initiatieven zorgt zij ervoor dat onze leefomgeving veilig, duurzaam en gezond blijft. BEGROTING 2027 107 Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen bestuur heeft een vastgesteld aantal stemmen, waarbij de stemverdeling voor de gemeenten is gebaseerd op inwoneraantal en ingebracht budget.
Voor de provincie is het aantal stemmen gebaseerd op het in te brengen budget. Heiloo heeft 3 stemmen in het totaal van 100. Ontwikkelingen 2027 In het inmiddels afgeronde Interbestuurlijk Programma versterking Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (IBP VTH) zijn de kwaliteitseisen aangescherpt en wordt door middel van robuustheidscriteria aangestuurd op robuuste omgevingsdiensten. Uit eerdere beoordelingen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) bleek dat OD NHN nog niet volledig aan deze robuustheidscriteria voldeed. Om hieraan te voldoen, heeft OD NHN het Plan van Aanpak Robuustheid opgesteld. Het Rijk werkt daarnaast aan het wetsvoorstel Versterking VTH-stelsel milieu. Dit wetsvoorstel creëert een wettelijke grondslag om de robuustheidscriteria bij algemene maatregel van bestuur vast te leggen in het Omgevingsbesluit. Het conceptwetsvoorstel heeft de internetconsultatie doorlopen, maar een afzonderlijk ontwerp van de AMvB is nog niet gepubliceerd. Financiële positie OD NHN beschikt over een sluitende begroting voor 2027 en voert haar wettelijke taken uit binnen de vastgestelde financiële kaders. De organisatie investeert in verdere professionalisering, digitalisering en versterking van de uitvoering.
Tegelijkertijd vraagt de landelijke agenda voor robuuste omgevingsdiensten mogelijk om aanvullende investeringen, waarvan de structurele financiering nog onderwerp van bestuurlijke besluitvorming is. 5. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Vestigingsplaats Het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar is gevestigd in Alkmaar Openbaar belang Het RHCA is een regionaal kennis- en informatiecentrum die haar archiefcollectie actief aan een breed publiek beschikbaar stelt. Het RHCA beheert ook de oudere archieven van de aangesloten gemeenten. Daarnaast adviseert zij volgens de wettelijke kaders over zowel het analoge als digitale informatiebeheer en houdt daar toezicht op. Tenslotte houdt de archivaris van het RHCA wettelijk toezicht op het beheer van de informatie die in de ambtelijke organisatie aanwezig is in de fysieke en digitale archieven en de vele applicaties die in gebruik zijn. Bestuurlijk belang RHCA heeft een Algemeen Bestuur bestaande uit leden van de aangesloten gemeenten. Elk lid heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Hierbij geldt de volgende sleutel: één stem voor gemeenten tot 10.000, twee stemmen voor gemeenten tot 20.000, drie stemmen voor gemeenten tot 30.000 inwoners enzovoort.