Begroting 2026 gemeente Heiloo - (Nieuwe versie) 28 oktober 2025
Tekst van het document
Begroting 2026
Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................ 5 Voorwoord .................................................................................................................................................................................................................................... 5 Financiële samenvatting ................................................................................................................................................................................................................. 8 Tabel saldo overzicht.................................................................................................................................................................................................................... 8 Overzicht baten en lasten per programmaonderdeel inclusief reserves ......................................................................................................................................
9 Totaal overzicht financiële mutaties ........................................................................................................................................................................................... 11 Toelichting septembercirculaire 2025......................................................................................................................................................................................... 14 Programma 1: Een sociale en vitale gemeente .......................................................................................................................................................................... 18 1A. Inwoners en bestuur ............................................................................................................................................................................................................ 19 1B. Samen leven ........................................................................................................................................................................................................................ 24 1C. Een veilige gemeente ..........................................................................................................................................................................................................
42 Verbonden partijen behorende bij programma 1 ........................................................................................................................................................................ 47 Programma 2: Een aantrekkelijke gemeente .............................................................................................................................................................................. 48 2A. Cultuur, recreatie en toerisme .............................................................................................................................................................................................. 49 2B. Economische vitaliteit .......................................................................................................................................................................................................... 52 2C. Een bereikbare gemeente ................................................................................................................................................................................................... 54 Verbonden partijen behorende bij programma 2 ........................................................................................................................................................................
57 Programma 3: Een leefbare gemeente ........................................................................................................................................................................................ 58 3A. Wonen en leefomgeving ...................................................................................................................................................................................................... 59 3B. Duurzaamheid en milieu ...................................................................................................................................................................................................... 65 3C. Beheer en onderhoud .......................................................................................................................................................................................................... 71 Verbonden partijen behorende bij programma 3 ........................................................................................................................................................................ 74
Begroting 2026 3
Programma 4: Een financieel gezonde gemeente...................................................................................................................................................................... 75 4. Een financieel gezonde gemeente ......................................................................................................................................................................................... 76 Verbonden partijen behorende bij programma 4 ........................................................................................................................................................................ 81 Overzicht meerjaren investeringsplan per cluster ...................................................................................................................................................................... 82 Paragrafen ...................................................................................................................................................................................................................................... 84 Paragraaf A: Lokale heffingen ....................................................................................................................................................................................................
85 Paragraaf B: Weerstandsvermogen en risicomanagement ..................................................................................................................................................... 104 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................................................................. 112 Paragraaf D: Financiering ........................................................................................................................................................................................................ 116 Paragraaf E: Grondbeleid ......................................................................................................................................................................................................... 124 Paragraaf F: Verbonden partijen .............................................................................................................................................................................................. 128 Paragraaf G: Bedrijfsvoering ....................................................................................................................................................................................................
142 Paragraaf H: Wet open overheid .............................................................................................................................................................................................. 143 Bijlagen ......................................................................................................................................................................................................................................... 145 Baten en lasten per taakveld .................................................................................................................................................................................................... 146 Overzicht algemene dekkingsmiddelen.................................................................................................................................................................................... 152 Overzicht incidentele baten en lasten ...................................................................................................................................................................................... 153 Reserves en voorzieningen ...................................................................................................................................................................................................... 154
Begroting 2026 4
Inleiding Voorwoord Aan de gemeenteraad, Voor u ligt de Programmabegroting 2026. Deze begroting is beleidsarm. Dat betekent dat we in deze fase geen nieuwe ambities toevoegen. De financiële ruimte is beperkt en de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 staan voor de deur. We richten ons daarom op het zorgvuldig uitvoeren van bestaand beleid en het waarborgen van een solide financiële basis. Heiloo Natuurlijk! De basis voor deze begroting is het collegeprogramma Heiloo Natuurlijk! We blijven werken aan de thema’s die daarin centraal staan: wonen, bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid en groen. Ons doel is een samenleving waarin iedereen mee kan doen. Sluitende begroting In de Kadernota 2026 lieten we zien dat de begroting in evenwicht was. Sindsdien zijn er extra kosten bijgekomen, bijvoorbeeld voor de huisvesting van Werkorganisatie BUCH, de inkomsten uit leges en de begroting van Zaffier. Om de begroting toch sluitend te maken, hebben we een aantal maatregelen genomen. Zo hebben we een eerder gereserveerd bedrag uit het coalitieakkoord teruggedraaid. Ook hebben we het tarief van de onroerendezaakbelasting (OZB) voor bedrijfspanden verhoogd. Daarnaast hebben we de septembercirculaire van het Rijk verwerkt en enkele eenmalige posten toegevoegd. Door deze stappen sluit de begroting voor 2026 met een positief saldo.
Woningbouw voor inwoners Het afgelopen jaar zijn verschillende woningbouwprojecten bijna afgerond. Daardoor kunnen woningzoekenden, waaronder jongeren uit Heiloo, binnenkort makkelijker een betaalbare huurwoning krijgen. Samen met Kennemer Wonen en ontwikkelaars zetten we deze lijn in 2026 door. Zo start in het eerste kwartaal van 2026 de bouw van 46 appartementen aan de Ter Coulsterlaan. Duurzaam verwarmen Naast woningbouw blijft duurzaamheid een belangrijk speerpunt. We voeren het warmteprogramma uit en helpen inwoners bij de overstap van gas naar elektriciteit. In 2026 ondersteunen we bewoners van Ypenstein en Zuiderloo, zodat zij hun huis duurzaam kunnen verwarmen.
Begroting 2026 5
Vooruitzicht na 2026 Het tekort dat we voor 2026 verwachtten is deels opgelost met eenmalige maatregelen. Bijvoorbeeld met extra geld uit de Voorjaarsnota 2025. Ook hebben we hervormingen in de jeugdzorg uitgesteld tot 2028. Daardoor verdwijnt het zogenoemde ‘ravijnjaar’ niet, maar schuift het op naar 2028. Dit geeft ons tijdelijk wat lucht, maar de onzekerheid over de toekomst blijft. Tot slot De Programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 bespreken we graag met u tijdens de raadsvergadering op 3 november 2025. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Heiloo
Armaǧan Babaoǧlu Gemeentesecretaris
Mascha ten Bruggencate Burgemeester
Begroting 2026 6
Begroting 2026 7
Financiële samenvatting Tabel saldo overzicht Omschrijving Bedragen x € 1.000, N=Nadeel en V=Voordeel
2026
2027
2028
2029
Verwacht Begrotingssaldo Kadernota 2025
2.814 N
3.724 N
3.973
N
3.981
N
013 Effect meicirculaire 2025
2.854
V
2.690
V
1.922
V
2.026
V
Begrotingssaldo Kadernota 2025
39
V
1.035 N
2.051
N
1.955
N
007 Kunstwerken
1 N
21 N
33
N
55
N
124 Markt en evenementenkasten
0
2 N
2
N
2
N
126 Overheveling BRC gelden sport akkoord
14 N
0
0
Stand Begrotingssaldo na voorstellen
24
V
1.058 N
015 Mutaties Begroting 2026
585 N
73 N
Stand Begrotingssaldo na mutaties
561 N
1.130 N
2.258
016 Effect septembercirculaire 2025
298
208
V
175
Stand Begrotingssaldo 2026 na septembercirculaire 2025
263 N
922 N
2.083
Incidentele baten en lasten
290
V
416
V
320
V
126
V
Stand Begrotingssaldo 2026 na incidentele B+L
27
V
506 N
1.764
N
1.829
N
V
2.086
0 N
2.012
N
172 N
84
N
N
2.096
N
V
142
V
N
1.954
N
Begroting 2026 8
Overzicht baten en lasten per programmaonderdeel inclusief reserves Bedragen x €1.000 Exploitatie
Meerjarenbegroting 2026 Meerjarenbegroting 2027 Meerjarenbegroting 2028 Meerjarenbegroting 2029
Baten 1a. Inwoners en bestuur 1b. Samen leven 1c. Een veilige gemeente 2a. Cultuur, Recreatie en toerisme 2b. Economische vitaliteit
556
619
553
345
7.234
7.211
7.391
7.591
3
4
4
4
105
105
105
105 56
1.138
167
56
2c. Een bereikbare gemeente
1
1
1
1
3a. Wonen en leefomgeving
3.868
5.980
3.223
2.218
3b. Duurzaamheid en milieu
6.323
7.442
7.700
7.824
3c. Beheer en onderhoud
543
549
550
550
51.150
50.231
49.550
49.974
70
70
70
70
4a. Algemene dekkingsmiddelen 4b. Overhead 4c. Overig
142
2.327
988
1.331
Totaal Baten
71.133
74.706
70.191
70.069
Begroting 2026 9
Exploitatie
Meerjarenbegroting 2026 Meerjarenbegroting 2027 Meerjarenbegroting 2028 Meerjarenbegroting 2029
Lasten 1a. Inwoners en bestuur
-3.199
-3.238
-3.244
-3.160
1b. Samen leven
-32.802
-33.352
-33.938
-34.563
1c. Een veilige gemeente
-2.828
-2.896
-2.917
-2.740
-973
-949
-949
-948
-1.315
-380
-194
-197
2c. Een bereikbare gemeente
-270
-283
-264
-251
3a. Wonen en leefomgeving
-5.882
-8.342
-5.679
-4.772
3b. Duurzaamheid en milieu
-6.805
-7.055
-7.290
-7.399
3c. Beheer en onderhoud
-7.875
-8.178
-8.346
-8.515
-154
369
116
-75
2a. Cultuur, Recreatie en toerisme 2b. Economische vitaliteit
4a. Algemene dekkingsmiddelen 4b. Overhead
-9.473
-8.906
-8.395
-7.884
4c. Overig
-35
-225
-320
-320
4d. Onvoorzien
-10
-10
-10
-10
4e. Vpb
-8
-9
-9
-9
-71.630
-73.455
-71.439
-70.844
-497
1.250
-1.248
-775
1a. Inwoners en bestuur
94
81
81
81
1b. Samen leven
200
10
10
10
2a. Cultuur, Recreatie en toerisme
32
0
0
0
3a. Wonen en leefomgeving
47
46
46
45
3c. Beheer en onderhoud
17
17
17
17
4c. Overig
0
0
0
0
390
154
153
153
Totaal Lasten Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Totaal Onttrekkingen Stortingen 2b. Economische vitaliteit 3a. Wonen en leefomgeving 4c. Overig
0
0
0
0
-156
-2.327
-988
-1.331
0
0
0
0
-156
-2.327
-989
-1.331
Mutaties reserves
234
-2.173
-835
-1.179
Gerealiseerd resultaat
-263
-922
-2.083
-1.954
Totaal Stortingen
Begroting 2026 10
Totaal overzicht financiële mutaties Voor de toelichting zie het betreffende programmaonderdeel. aut = autonoom, nb = is nieuw beleid, N = nadeel, V = voordeel, I = incidenteel, S = structureel, PO= programmaonderdeel. Nieuw beleid is lichtblauw gearceerd. Bij de optelling kan door afronding op duizendtallen een klein afrondingsverschil ontstaan.
1 =1.000
korte omschrijving
2026
2027
2028
2029
I/S
aut
1a
.1
Vergoeding raadsleden
52 N
55 N
54 N
54 N
S
nb
1a
.2
Audiovisuele installaties
6 N
6 N
6 N
6 N
S
aut
1a
.3
Actualisatie leges
24 N
17 N
51 N
138 N
S
aut
1a
.4
Kluis, paspoortontwaarder
11 N
0
0
0
I
aut
1a
.5
Regiobijdrage
3 N
3 N
3 N
3 N
S
aut
1a
.6
Indexatie salaris college
56 N
56 N
56 N
56 N
S
aut
1a
.7
Leges en andere rechten
4 V
0
0
0
I
aut
1b
.1
Subsidie kinder- en peuteropvang verlagen
65 V
65 V
65 V
65 V
S
aut
1b
.2
Oprichten en indexatie bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO)
41 N
30 N
30 N
30 N
S
aut
1b
.3
Kosten GGD leerplichtontheffing
1 N
1 N
1 N
1 N
S
aut
1b
.4
Actualisatie begroting Zaffier (BUIG)
976 N
1.104 N
1.330 N
1.565 N
S
aut
1b
.5
Actualisatie begroting Zaffier (BUIG)
421 V
523 V
713 V
913 V
S
aut
1b
.6
Actualisatie begroting Zaffier (Vangnet)
75 V
0
0
0
S
aut
1b
.7
Actualisatie begroting Zaffier (Minimabeleid)
62 V
98 N
134 N
171 N
S
aut
1b
.8
Actualisatie begroting Zaffier (WSW budget)
79 N
64 N
49 N
33 N
S
aut
1b
.9
Actualisatie begroting Zaffier (WSW budget)
102 V
103 V
98 V
96 V
S
aut
1b
.10
Actualisatie begroting Zaffier (Check in)
3 N
5 N
7 N
10 N
S
aut
1b
.11
Actualisatie begroting Zaffier (PVT)
2 N
2 N
3 N
3 N
S
aut
1b
.12
Actualisatie begroting Zaffier (Participatie)
100 N
126 N
152 N
180 N
S
aut
1b
.13
Actualisatie begroting Zaffier (Vliegwiel)
1 V
0
0
1 N
S
aut
1b
.14
Actualisatie begroting Zaffier (GR)
189 V
190 V
184 V
154 V
S
aut
1b
.15
Actualisatie begroting Zaffier (KOTA)
80 V
80 V
70 V
60 V
S
aut
1b
.15
Actualisatie begroting Zaffier (KOTA)
80 N
80 N
70 N
60 N
S
Begroting 2026 11
1 =1.000
korte omschrijving
2026
2027
2028
2029
I/S
aut
1b
.16
Actualisatie begroting Zaffier (TOZO)
50 V
40 V
40 V
30 V
S
aut
1b
.16
Actualisatie begroting Zaffier (TOZO)
50 N
40 N
40 N
30 N
S
aut
1b
.17
Actualisatie begroting Zaffier (Onderwijsroute)
27 V
27 V
27 V
27 V
S
aut
1b
.18
Jeugdhulp medewerker bij huisarts
31 V
31 V
31 V
31 V
S
aut
1b
.19
Jeugdhulp specialist
21 V
21 V
21 V
21 V
S
aut
1b
.20
Inzet extra toezichthouder
22 V
22 V
23 V
24 V
S
aut
1b
.21
actualiseren meerjarig onderhoudsplan
30 N
0
0
0
I
aut
1b
.22
Indexatie huuropbrengst
31 V
31 V
31 V
31 V
S
aut
1b
.23
Kapitaallasten
158 V
93 V
155 V
150 V
S
aut
1b
.24
Leges en andere rechten
1 N
0
0
0
I
aut
1b
.25
Onttrekking reserve exploitatie Baafje
190 V
0
0
0
I
aut
1b
.26
Exploitatie Baafje
110 N
120 N
300 N
300 N
S
aut
1c
.1
actualiseren meerjarig onderhoudsplan
2 N
0
0
0
I
aut
1c
.2
Kapitaallasten
1 V
1 V
1 V
1 V
S
aut
1c
.3
Leges en andere rechten
1 N
0
0
0
I
aut
2a
.1
actualiseren meerjarig onderhoudsplan
8 N
0
0
0
I
aut
2a
.2
Hurenopbrengst
3 V
3 V
3 V
3 V
S
aut
2a
.3
Kapitaallasten
37 V
11 V
10 V
9 V
S
aut
2b
.1
Kapitaallasten
79 N
79 N
79 N
79 N
S
aut
2c
.1
Kapitaallasten
1 V
1 V
1 V
1 V
S
aut
3a
.1
Actualisatie Huisvestingsverordening
13 N
0
0
0
I
aut
3a
.2
Bijstellen inkomsten leges
766 N
250 N
250 N
250 N
S
aut
3a
.3
Bijstelling Cocensus
11 N
11 N
11 N
11 N
S
aut
3a
.4
Kapitaallasten
3 V
3 V
4 V
4 V
S
aut
3a
.5
Leges en andere rechten
2 V
0
0
0
I
aut
3b
.1
Onderhoud afvalbrengstation
28 N
0
0
0
I
aut
3b
.2
Actualisatie afvalstoffenheffing 2026
70 V
153 V
296 V
393 V
S
aut
3b
.3
Kapitaallasten
113 V
78 V
80 V
78 V
S
aut
3c
.1
Bijstelling Cocensus
3 N
3 N
3 N
3 N
S
aut
3c
.2
Onderhoud gemeentewerf
35 N
10 N
10 N
10 N
I
Begroting 2026 12
1 =1.000
korte omschrijving
2026
2027
2028
2029
I/S
aut
3c
.3
Grondbank Heiloo
14 N
14 N
14 N
14 N
S
aut
3c
.4
Boomveiligheidscontrole
125 N
0
0
0
I
aut
3c
.5
Meerjarig onderhoudsplan
2 N
0
0
0
I
aut
3c
.6
Hurenopbrengst
2 V
2 V
2 V
2 V
S
aut
3c
.7
Kapitaallasten
217 V
185 V
185 V
318 V
S
aut
3c
.8
Leges en andere rechten
5 N
0
0
0
I
aut
4
.1
Bijstelling Cocensus
14 V
14 V
14 V
14 V
S
aut
4
.2
Dividend
18 V
18 V
18 V
18 V
S
aut
4
.3
Rente op geldleningen
9 V
20 V
91 V
292 V
S
aut
4
.4
Grondbank Heiloo
14 V
14 V
14 V
14 V
S
aut
4
.5
Meerjarig onderhoudsplan
6 N
0
0
0
I
aut
4
.6
Omzetbelasting
47 N
46 N
46 N
46 N
S
aut
4
.7
Salarissen
17 N
19 N
19 N
19 N
S
aut
4
.8
Bijdrage VNG GGU (gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering)
9 N
9 N
9 N
9 N
S
aut
4
.9
Bijdrage RHCA
24 V
20 V
17 V
13 V
S
nb
4
.10
Huisvestingskosten werkorganisatie BUCH
61 V
61 V
61 V
61 V
S
nb
4
.11
Verwerking verdeling huisvestingskosten werkorganisatie BUCH
406 N
406 N
406 N
406 N
S
aut
4
.12
Kapitaallasten
318 N
295 N
359 N
484 N
S
aut
4
.13
Indexatie +areaaluitbreiding OZB woningen
275 V
275 V
275 V
275 V
S
Totaal mutaties Begroting 2026
388 N
354 N
350 N
278 N
omb
4
.1
Ombuiging WOZ niet woningen
240 V
490 V
490 V
490 V
S
omb
4
.2
Ombuiging Stelpost coalitieakkoord
300 V
300 V
300 V
300 V
S
Totaal mutaties ombuigingen
540 V
790 V
790 V
790 V
Totaal mutaties Begroting 2026 incl ombuigingen
585 N
73 N
173 N
84 N
Begroting 2026 13
Toelichting septembercirculaire 2025 nr. Stand algemene uitkering na meicirculaire 2025
2025
2026
2027
2028
2029
41.277.034
42.030.782
41.804.311
41.256.582
41.702.822
0
-33.017
-122.140
-162.548
-199.760
1
Accres en uitkeringsfactor
2
Afrekening ruimte onder BCF-plafond
444.392
3
Hoeveelheidsverschillen
120.811
94.275
84.493
81.633
74.464
0
10.871
10.950
11.004
11.086
Taakmutaties en decentralisatie uitkeringen 4
Wet integrale suicidepreventie
5
Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024
6
Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp
0
19.559
16.169
16.352
16.225
7
Implementatie Participatiewet in balans
26.197
11.149
2.633
735
740
8
Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen
80.259 96.499
123.137
40.032
63.413
20.822
598.169
3 D’s in het sociaal domein 9
Participatie (IU)
75.126
10 Spreidingswet
33.659
11 Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) 12 Overheidsbrede Dienstverlening
860.570 0
20.822
20.822
20.822
9.038
13.205
11.149
10.096
5.797
Stand algemene uitkering na septembercirculaire 2025
42.664.685
43.124.715
41.951.524
41.274.708
41.695.609
Effect septembercirculaire 2025
1.387.651
1.093.933
147.213
18.126
-7.213
0
10.871
10.950
11.004
11.086
11.149
2.633
735
740
96.499
123.137
40.032
63.413
13 Overige kleine uitkeringen
4
Wet integrale suicidepreventie
7
Implementatie Participatiewet in balans
26.197
8
Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen
80.259
9
Participatie (IU)
75.126
11 Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) 12 Overheidsbrede Dienstverlening Effect septembercirculaire 2025
860.570 0
20.822
20.822
20.822
20.822
1.206.069
94.022
-10.329
-54.467
-103.274
204.072
218.560
229.467
245.326
298.094
208.231
175.000
142.052
Mutaties met gevolg voor saldo 14 Stelpost BCF
-310.024
15 Stelpost hoeveelheidsverschillen meicirculaire 2025 Effect op begrotingssaldo septembercirculaire 2025
896.045
Begroting 2026 14
De ontwikkelingen van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. Onderstaand is op basis van de septembercirculaire 2025 de nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2026 en verder. 1. Accres en uitkeringsfactor De accressen voor de loon- en prijsontwikkelingen (LPO-accres) zijn van 2026 tot en met 2028 bijgewerkt. 2. Afrekening ruimte onder BCF-plafond Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds (BCF). Door een verwachte onderschrijding ten opzichte van het plafond (€4,5 miljard) wordt een voorschot verstrekt van € 428 miljoen. Dat wordt verrekend via de uitkeringsfactor: 14 punten. 3. Hoeveelheidsverschillen Bij iedere circulaire worden de aantallen van de maatstaven aangepast. De algemene uitkering neemt toe omdat een aantal maatstaven zijn toegenomen sinds de meicirculaire 2025. Het gaat voornamelijk om de maatstaven bijstandsontvangers en huishoudens met een laag inkomen. 4. wet integrale suicidepreventie Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidespreventie in werking. Gemeenten worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren. Hiertoe wordt vanaf 2026 jaarlijks € 10 miljoen beschikbaar gesteld. 5.
Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. Het gaat dan om het versterken van de sociale basis en stevige lokale teams, met tevens aandacht voor het verbeteren van kind- en gezinsbescherming en de bredere integrale aanpak sociaal domein. 6. Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp Dit betreft op de Aanvullende Post gereserveerde middelen voor loon- en prijsbijstelling die samenhangen met de voor Jeugdzorg gereserveerde middelen uit het Coalitieakkoord Rutte IV. De middelen voor de jaren 2024 en 2025 zijn reeds in de meicirculaire 2023 aan de algemene uitkering toegevoegd, zie paragraaf 2.2.8 van de meicirculaire 2023. Nu worden de middelen voor de jaren 2026 en verder overgeheveld naar de algemene uitkering. Het gaat om € 23,5 miljoen in 2026, € 19,2 miljoen in 2027 en 2028 en € 19 miljoen vanaf 2029.
Begroting 2026 15
7. Implementatie Participatiewet in balans Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. In totaal wordt € 58,1 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Er wordt € 55,5 miljoen beschikbaar gesteld in de periode 2025-2030 ten behoeve van de implementatie van deze wet. Deze € 55,5 miljoen is inclusief een bijdrage voor de regeling Verrekenen. De bijdrage voor de regeling Verrekenen start in 2026 met € 500.000. Vanaf 2027 gaat het om een structurele bijdrage van € 1 miljoen per jaar. Er wordt € 600.000 beschikbaar gesteld in 2025 en € 1 miljoen in 2026 en 2027 ten behoeve van het verstrekken van de premie arbeidsinschakeling voor jongeren. 8. Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Het kabinet stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober. Het kabinet heeft hierover besloten na overleg met de VNG. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten jaarlijks via het gemeentefonds krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen. 9. Participatie Betreft de aanpassing van het budget WSW (et sociale werkvoorziening) en beschut werk dat via Zaffier loopt. 10.
Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken (zie ook paragraaf 3.2.3 van de decembercirculaire 2024). Zij ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Voor gemeenten is er een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen beschikbaar. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente 11. Capaciteit decentrale voerheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de SPUK CDOKE. Deze decentralisatie-uitkering bestaat uit basisfinanciering en planfinanciering. Alle gemeenten ontvangen basisfinanciering ten behoeve van de vergroting van hun capaciteit (bemensing) voor de uitvoering van het klimaaten energiebeleid. Daarnaast zijn aanvullend middelen beschikbaar voor gemeenten die in 2024 of 2025 planfinanciering hebben aangevraagd voor bijvoorbeeld het instellen van een zero emissie-zone, het aanleggen van zonneweiden of windparken en het aardgasvrij maken van woningen. Gemeenten aan wie in 2024 of 2025 planfinanciering is toegezegd, kunnen op deze middelen rekenen tot het plan is afgerond (mits dit voor 2030 is) of de maximale termijn voor de planfinanciering is bereikt (tot 2030).
Na afronding van deze plannen (mits dit voor 2030 is) worden deze planfinancieringsmiddelen herverdeeld over gemeenten zodat aanvullende plannen gefinancierd kunnen worden.
Begroting 2026 16
12 Overheidsbrede Dienstverlening De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze decentralisatie-uitkering worden gemeenten gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Hiervoor is vanaf 2026 een structurele bijdrage van € 15,4 miljoen beschikbaar. Met deze decentralisatie-uitkering kunnen gemeenten, vanuit hun regiorol, lokaal bepalen waar en welke vorm van ondersteuning het meest passend is. De verdeling van de middelen over gemeenten is gebaseerd op het aantal inwoners en het aantal lager opgeleiden in gemeenten. 13. Overige Dit betreft een aantal kleinere mutaties die verder niet worden toegelicht. 14. Stelpost BTW Compensatie Fonds (BCF) Omdat de afrekening van het BCF heeft plaatsgevonden, moet de stelpost worden teruggedraaid. 15. Stelpost hoeveelheidsverschillen meicirculaire 2025 In de meicirculaire 2025 is uit voorzichtigheidsprincipe rekening gehouden met een toename van de hoeveelheidsverschillen van 50%. Dit kan nu worden bijgesteld.
Begroting 2026 17
Programma 1: Een sociale en vitale Gemeente
Begroting 2026 18
1A. Inwoners en bestuur Dienstverlening, communicatie en participatie Wat willen we bereiken? Als betrouwbare, toegankelijke gemeente staan we klaar voor iedereen: inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Vanuit dit vertrekpunt bouwt de gemeente Heiloo de komende jaren gezamenlijk aan een sterk fundament van vertrouwen. De gemeente wil een betrouwbare, toegankelijke en transparante dienstverlener zijn voor haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Uit de hoge tevredenheidscijfers voor het KCC en de Balie, Ontvangst en Burgerzaken, het afhandelen van Fixi-meldingen, en het laag aantal klachten blijkt dat er al een goede basis is om op verder te bouwen. De kwaliteit van het contact met de inwoner, ondernemer of maatschappelijke partner staat centraal in alle dienstverlening van de gemeente. Dit is passend bij de rol die de gemeente in het contact vervult. Het bestuur en de ambtelijke organisatie zijn zich bewust van de rol die ze op dat moment vervullen. Deze rol is voor de inwoner, ondernemer of maatschappelijke partner ook duidelijk. De dienstverlening van de gemeente Heiloo is erop gericht om inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zo adequaat mogelijk van dienst te zijn en door toegankelijke dienstverlening de zelfredzaamheid te verhogen.
Wanneer er bij initiatieven hulp en ondersteuning wordt gevraagd aan de gemeente, ligt de regie bij de inwoner, ondernemer of maatschappelijke partner. De gemeente sluit aan en ondersteunt alleen daar waar nodig. Dienstverlening, communicatie en participatie gaan hand in hand. De gemeente streeft naar een toekomst met nog beter contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. De gemeente doet dit via de website, sociale mediakanalen en in persoonlijk contact. Hierbij gelden de volgende uitgangspunten: • • • •
Eén duidelijke ingang voor iedereen Digitale dienstverlening waar kan, persoonlijk waar dat beter aansluit inclusief dienstverlening waaraan iedereen kan meedoen Begrijpelijke, betrouwbare, open communicatie en informatie. Tijdig en actueel, zowel online als offline Luisteren naar inwoners en ondernemers en hen zo vroeg mogelijk betrekken bij het beleidsproces en initiatieven
Wat willen we bereiken? De gemeente is voor haar inwoners, voor ondernemers en maatschappelijke organisaties een betrouwbare en toegankelijke dienstverlener. En de gemeente zorgt ervoor dat deze doelgroepen betrokken zijn bij beleidsontwikkelingen. Daarnaast is de communicatie transparant en open. Begroting 2026 19
Hoe zien we of we dat bereikt hebben? Meer samenhang in dienstverlening, communicatie en participatie. Behouden wat goed is en herijken op onderdelen waar nodig. De uitvoering van wettelijke taken is kwalitatief goed. Dienstverlening De bovenstaande uitgangspunten bieden een duidelijke kader voor een structurele verbetering van de dienstverlening op onderdelen. Bij de doorontwikkeling van de dienstverlening staat de inwoner, ondernemer of maatschappelijk partner centraal. Wat er is bereikt is als volgt te zien: • • •
•
Alle klantcontactkanalen voor de dienstverlening gaan via het Klantcontactcentrum (KCC). 80% van de eerstelijns klantvragen komt binnen via de kanalen van het KCC. 90% van de terugbelverzoeken en/of andere follow-up wordt binnen de servicenormen afgehandeld Alle uitgaande communicatie naar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is op B1 taalniveau en begrijpelijkheid. Met de klanttevredenheidsonderzoeken is er een minimale waardering van een 7,5 voor het contact met het KCC en een score van een 8 voor het contact met de medewerkers van de balie. Voor wat betreft digitale dienstverlening geldt ook dat vanaf 1 oktober 2026 de nieuwe wetgeving DAR (Digitaal Aanvraag Rijbewijzen) van kracht is. De uitvoering is dan gereed zodat inwoners het rijbewijs digitaal kunnen verlengen en/of zo een categoriewijziging kunnen doorgeven. Vanaf 2027 kan dit worden gemonitord. Daarnaast worden steeds meer producten en diensten gedigitaliseerd, waarbij er een eenduidigheid en herkenbaarheid in vormgeving en opbouw van de e-formulieren is.
Communicatie en participatie Communicatie en participatie is altijd met maatschappelijke impact. De inwoner, ondernemer en maatschappelijk partner staat centraal. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners zijn gehoord, gezien en betrokken. Beleid sluit aan bij de maatschappelijke behoefte en is herkenbaar en begrijpelijk voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.
Begroting 2026 20
Wat gaan we daarvoor doen? Dienstverlening Meer samenhang in dienstverlening, communicatie en participatie. Behouden wat goed is en herijken op onderdelen waar nodig. De uitvoering van wettelijke taken is kwalitatief goed. In 2026 werkt de gemeente Heiloo met verschillende projecten aan concrete verbeteringen van de dienstverlening, zoals het inrichten als de centrale plek voor klantbeantwoording; verbetering van de monitoring over dienstverlening; evaluatie van de huidige websites; verbetering van de digitale toegankelijkheid, herkenbaarheid van webformulieren en verbetering van de dienstverlening in houding en gedrag. Communicatie en participatie Communicatie en participatie gebeurt in samenhang en gericht. Gemeentelijke communicatie en participatie is toegankelijk en inclusief. Het gemeentelijk communicatiebeleid is continu in ontwikkeling en past zich aan nieuwe technologie aan. Het toepassen van participatie binnen alle beleidsvelden zorgt ervoor dat er bekend is wat er leeft bij onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Ook worden onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bij impactvolle projecten en activiteiten betrokken. De randvoorwaarden op orde brengen: • •
• •
Vaststellen van prioriteiten voor communicatie dan wel periodiek herijken, zodat er gecommuniceerd wordt met maatschappelijke impact. Organisatie van participatiebijeenkomsten om inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners in staat te stellen perspectieven te delen en die bij de beleidsontwikkeling en uitvoering van plannen te betrekken. Dit gaat ook samen met een doordachte communicatieaanpak om het contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners goed te organiseren. Participatiebeleid: het participatiebeleid heeft een prominente plaats in de gemeentelijke organisatie. Doorontwikkeling van het participatieloket, participatiekalender en “ikdenkmeeoverHeiloo”; deze zijn ondersteunend aan interne en externe initiatieven. Participatieverordening: In het derde kwartaal van 2026 zal de participatieverordening, behorend bij de wet versterking participatie op decentraal niveau, voorgelegd worden aan het college en de gemeenteraad. Aansluitend zal het huidige participatiebeleid uit 2022 herzien worden op basis van de inhoud van de verordening en de evaluatie van het beleid.
Begroting 2026 21
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Meerjarenbegroting 2026 Meerjarenbegroting 2027 Meerjarenbegroting 2028 Meerjarenbegroting 2029
Baten
556
619
553
345
Lasten
-3.199
-3.238
-3.244
-3.160
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-2.643
-2.619
-2.691
-2.815
Onttrekkingen
94
81
81
81
Mutaties reserves
94
81
81
81
-2.549
-2.539
-2.610
-2.735
Gerealiseerd resultaat
Financiële mutaties Financiële mutaties voor programmaonderdeel 1a. Aut = autonoom, nb = is nieuw beleid, N = nadeel, V = voordeel, I = incidenteel, S = structureel, PO= programmaonderdeel. 1 =1.000 aut
1a
.1 Vergoeding raadsleden
korte omschrijving
2026
2027
52 N
2028
55 N
2029
54 N
I/S
54 N
S
nb
1a
.2 Onderhoudscontract audiovisuele installaties
6 N
6 N
6 N
6 N
S
aut
1a
.3 Actualisatie leges
24 N
17 N
51 N
138 N
S
aut
1a
.4 Kluis, paspoortontwaarder
11 N
0
0
0
I
aut
1a
.5 Aanpassing naar begroting volgens opgave regionale samenwerking
3 N
3 N
3 N
3 N
S
aut
1a
.6 Indexatie salaris college
56 N
56 N
56 N
56 N
S
aut
1a
.7 Aansluiting kostendekkendheid.nl
4 V
0
0
0
I
Totaal mutaties Begroting 2026
146 N
137 N
170 N
257 N
Financiële toelichting 1a.1 Vergoeding raadsleden Indexatie van de vergoeding voor raadsleden op basis van de vernieuwde CAO en CBS Statline Index CAO lonen Overheid, zoals beschreven in indexatieregeling politieke ambtsdragers.
Begroting 2026 22
1a.2 Audiovisuele installaties Sinds de verbouwing in Heiloo beschikken we over nieuwe audiovisuele installaties, waarvoor een onderhoudscontract is afgesloten. 1a.3 Actualisatie leges en andere rechten De tarieven voor de leges zijn aangepast op basis van de meest recente gegevens. 1a.4 Kluis, paspoortontwaarder Voor de balie en het ontvangstgedeelte is het nodig om een nieuwe aanmeldzuil, paspoortontwaarder en kluis aan te schaffen. 1a.5 Regiobijdrage Bijraming van de Regiobijdrage 2025, op basis van de verantwoording jaarrekening 2024 en opgaves Regietafel NHN. 1a.6 Indexatie salaris college Indexatie conform geldende circulaire. 1a.7 leges en andere rechten Actualisatie van de leges en andere rechten die onder dit programmaonderdeel vallen, gebaseerd op de berekening van kostendekkenheid.nl.
Begroting 2026 23
1B. Samen leven Inleiding De koers om de gevraagde transformatie van het sociaal domein te realiseren is vastgelegd in het Integraal beleidskader Sociaal Domein 'Iedereen doet meer 2023-2027'. Deze koers kent twee opgaven: het verstevigen van de sociale basis en het bieden van de juiste hulp en passende ondersteuning. In de kern gaat het erom dat als de gemeente inwoners eerder ondersteunt in het behouden van hun eigen regie en problemen zo klein mogelijk houden, dit zelfredzaamheid bevordert, persoonlijk leed voorkomt, escalatie tegengaat en zorgkosten drukt. Uit de gebiedsanalyses, cijfers vanuit de GGD en gesprekken met partners én inwoners blijkt dat het met de meeste inwoners van de gemeente Heiloo goed gaat. Gelukkig. Dat geldt echter niet voor iedereen. Ook in Heiloo zijn er inwoners die door omstandigheden extra aandacht of ondersteuning nodig hebben. Daarnaast neemt de zorgvraag van zowel jong als oud de afgelopen jaren toe. Door vergrijzing en het steeds groter wordend tekort aan zorgpersoneel neemt de druk op de zorg ook de komende jaren toe. Hierdoor komt de toegankelijkheid, betaalbaarheid en de kwaliteit van zorg en ondersteuning steeds meer onder druk te staan. De afgelopen drie jaar heeft de gemeente op basis van de vastgelegde koers in het Integraal Beleidskader een transformatie ingezet van formele zorg naar een preventieve aanpak.
Om hiermee de kwaliteit van leven van alle inwoners te bevorderen en de zorg en ondersteuning ook in de toekomst betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed te houden. Deze transformatie kent al de eerste resultaten waarop de komende jaren kan worden voorgebouwd door de gemeente en haar partners. Dit gebeurt op basis van steeds meer uitgelijnd landelijk beleid (Integraal Zorgakkoord en Gezond en Actief Leven Akkoord). Anders werken, vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid en in samenspel met het zorgdomein, staat hierbij centraal. Deze manier van werken is gericht op preventie en het terugdringen van kosten en gezondheidsachterstanden. De opgave uit het beleidskader is in de gemeente Heiloo verder uitgewerkt in drie hoofdopgaven met de volgende thema's: 1. Gezond en kansrijk opgroeien 1. 2. 3. 4. 5.
Kansrijke start Mentale gezondheid jeugd Gezondheid en leefstijl jeugd Onderwijs en ontwikkeling Veilige leefomgeving
Begroting 2026 24
2. Bestaanszekerheid 1. Financiële zekerheid 2. Zelfredzaamheid en participatie jeugd 3. Gezond en vitaal ouder worden 1. 2. 3. 4. 5.
Zelf- en samenredzaamheid Mentale gezondheid volwassenen Gezondheid en leefstijl volwassenen Ontwikkeling en ontplooiing Wonen en veilige leefomgeving
Deze thema’s komen terug in de Gebiedsanalyse en focus sociale basis 2026-2027. Het streven is om de juiste zorg op de juiste plek te blijven bieden en de sociale basis verder te verstevigen waar nodig. De gemeente hanteert hierbij een aantal uitgangspunten: • • • • •
Collectieve ondersteuning heeft, waar mogelijk de voorkeur boven individuele ondersteuning Versterken van netwerken rondom de inwoner Maatwerk als het echt niet anders kan Transparante en adequate communicatie met inwoners en samenwerkingspartners en in (interne en externe) samenwerkingscoalities Continuïteit van kwalitatief hoogwaardige zorg, met rechtmatige inzet van financiële zorgmiddelen
Met deze aanpak en transformatie is het mogelijk voor de gemeente en haar partners om samen de verantwoordelijkheid te nemen en ervoor te zorgen dat iedereen mee kan (blijven) doen. Gemeente en partners zetten verschillende interventies (activiteiten, ondersteuning, afspraken en maatregelen) in om de doelen uit het integraal beleidskader te bereiken. Om te kunnen monitoren of deze aanpak ook echt resultaten oplevert, staat in deze begroting een eerste stap om de doelstellingen scherper te formuleren. Ook staat, waar dat al kan, een resultaat aan de doelstelling gekoppeld. Dit zijn de eerste stappen naar het op termijn scherp en meetbaar kunnen formuleren van het maatschappelijk effect van ingezette interventies, vastgelegd in een in ontwikkeling zijnde monitor. Met de (nog te ontwikkelen) data uit deze monitor kunnen resultaten in komende begrotingen stapsgewijs worden aangescherpt. Het scherper duiden van het maatschappelijke effect van interventies brengt binnen het sociaal domein altijd het dilemma met zich mee of het effect 1 op 1 toe te schrijven is aan de ingezette interventie. Dit is echter geen reden om ook binnen het sociaal domein op basis van beschikbare data scherpere resultaten te formuleren om te toetsen of doelstellingen worden gehaald. Begroting 2026 25
De gemeenteraad heeft bij de Kadernota een amendement ingediend waarin de gemeenteraad het college verzoekt de ombuigingsopgave niet te verwerken in de begroting. Voor het sociaal domein waren een drietal investeringen om de ombuigingen te realiseren onderdeel van de totale ombuigingsvoorstellen. Het betreft investeringen voor een jeugdhulpmedewerker, jeugdhulpspecialist en toezichthouder. Het gaat om “no regret” maatregelen die zowel de kwaliteit van de dienstverlening aan de inwoners van Heiloo verbeteren als een bijdrage leveren aan het terugdringen van de kosten in de jeugdhulp en Wmo. Daarom zijn deze investeringen wel door het college de begroting opgenomen. Bestaanszekerheid (financiële/ inkomenszekerheid) Wat willen we bereiken? Iedereen heeft recht op een bestaan met voldoende en voorspelbaar inkomen, een woning, toegang tot onderwijs en zorg en een buffer voor onverwachte uitgaven. Dit is nodig om mee te kunnen doen in de samenleving. Voor wie dit niet vanzelfsprekend is zijn er ter ondersteuning, minimaregelingen. Het college en de gemeenteraad willen bereiken dat meer inwoners, voor wie dat van toepassing is, gebruik maken van de beschikbare minimaregelingen. En dat meer ouderen met een laag inkomen kunnen blijven participeren in de samenleving.
Wat gaan we daarvoor doen? Dorpspas Om het bereik van de minimaregelingen te vergroten zet Zaffier in op communicatie richting de inwoners, het vereenvoudigen van regelingen en voorwaarden en de invoering van een dorpspas. Invoering van de dorpspas kan een oplossing bieden bij het vereenvoudigen van regelingen en vergroot de eigen regie en keuzevrijheid van inwoners met inkomensproblematiek. De inwoner kan met de dorpspas bij aangesloten sportverenigingen, cultuurverenigingen, organisaties en winkels het tegoed van de dorpspas gebruiken. Het besluit om een dorpspas in te voeren ligt bij het Algemeen Bestuur van Zaffier en kan naar verwachting per 1 januari 2026 gerealiseerd worden. Hoe zien we wat we bereikt hebben? Alle inwoners van Heiloo die in aanmerking komen voor een dorpspas hebben die ontvangen.
Begroting 2026 26
Gezond en vitaal ouder worden Wat willen we bereiken? De gemeente wil bereiken dat de inwoners van Heiloo zo lang mogelijk, vitaal en gezond, zelfstandig en met regie over eigen leven thuis kunnen blijven wonen. Dat inwoners voldoende bewegen om fysiek gezond te blijven en dat ze door een zinvolle dagbesteding een goede kwaliteit van leven ervaren en mentaal gezond blijven. Dat onze inwoners zich betrokken voelen bij elkaar en bij hun omgeving. Een sociaal netwerk hebben waarop zij terug kunnen vallen voor hulp en ondersteuning, maar waar zij deze ook kunnen bieden aan anderen. De gemeente wil de stevige sociale basis en infrastructuur die in Heiloo aanwezig is onderhouden en waar nodig verder verstevigen. Zodat iedereen de mogelijkheid heeft om een netwerk op te bouwen, zich kan ontplooien en ontwikkelen en regie over zijn of haar eigen leven heeft. De gemeente wil bereiken dat de inwoners van Heiloo zich bewust zijn van hun eigen toekomst, en de wensen en eisen die ze daar in hebben op het gebied van wonen en zorg. En we willen bereiken dat zij zich daarop voorbereiden. Tot slot wil de gemeente Heiloo de inwoners die zorg bieden aan anderen - de mantelzorgers en vrijwilligers - die aandacht en ondersteuning bieden die zij nodig hebben. Zodat zij zich gesteund, geïnformeerd en gewaardeerd voelen.
Dit om zo lang en zo goed mogelijk de informele zorg te bieden die nodig is om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. Hoe zien we wat we hebben bereikt? • • • • •
Er zijn meer lotgenotengroepen en groepsbegeleidingen georganiseerd en het aantal individuele begeleidingstrajecten is afgenomen. Het aantal verwijzingen van huisartsen en praktijkondersteuners via Welzijn op recept naar team Preventie is met 25% toegenomen. Er is inzicht in de omvang en de behoefte aan ondersteuning van mantelzorgers en meer inwoners hebben ondersteuning op dit gebied ontvangen. De resultaat- en monitoringsafspraken met onze partners zijn aangescherpt op basis van de nieuwe subsidieregeling.. Het aantal inwonersinitiatieven dat tijdelijke ondersteuning krijgt neemt toe.
Wat gaan we daarvoor doen? Zelf- en samenredzaamheid De gemeente geeft uitvoering aan de Aanpak Mantelzorg. Er is sturing op een meer vraaggericht aanbod van ondersteuning voor mantelzorgers, met aandacht voor de verschillende groepen mantelzorgers en hun specifieke behoeften. We stimuleren de samenwerking tussen verschillende partners en monitoren bereik, effect en tevredenheid over de aangeboden ondersteuning. Begroting 2026 27
Door het uitvoeren van de nieuwe subsidieregeling sociale basis, stuurt de gemeente op de samenwerking tussen maatschappelijke partners onderling en die met inwoners. We stimuleren activiteiten en initiatieven van en voor inwoners zelf, die bijdragen aan veerkrachtige en zorgzame buurten. Contract en monitoringsafspraken zijn aangescherpt op basis van de doelen en resultaten uit o.a. de gebiedsanalyse. Mentale gezondheid volwassenen De gemeente vraagt haar subsidiepartners om meer in groepsverband hulp en ondersteuning te bieden aan volwassenen om ze te ondersteunen bij psychosociale problematiek. We intensiveren de bestaande ketensamenwerking tussen het sociaal domein en het zorgdomein. Huisartsen kunnen inwoners via Welzijn op Recept rechtstreeks verwijzen naar het preventieteam als er sprake is van niet-medische problematiek. De gemeente intensiveert domeinoverstijgende samenwerking om integrale oplossingen te kunnen bieden bij multicomplexe problematiek. Dit doet de gemeente door de implementatie van de Doorbraakmethode. Deze methode is een integrale werkwijze waarbij WMO experts samen met de inwoner, zijn of haar netwerk, Zaffier en overige partners binnen het sociaal domein binnen de volle breedte van diverse wettelijke kaders complexe problemen aanpakken.
Gezondheid en kansrijk opgroeien Wat willen we bereiken? Ouders en jeugdigen zijn zelf verantwoordelijk voor het gezond opgroeien waarbij ze waar nodig kunnen terugvallen op een stevige sociale basis en de ondersteuning binnen het onderwijs die gericht is op het voorkomen of problemen of achterstanden in de ontwikkeling te voorkomen. Aanvullend is kwalitatief goede en passende ondersteuning beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar. Meer kinderen krijgen een zo goed mogelijke start in de eerste 1.000 dagen van hun leven. Er zijn lokale en regionale samenwerkingscoalities binnen het programma Kansrijke Start, waarin duidelijke samenwerkingsafspraken worden vastgelegd. De gemeente intensiveert de aandacht voor de mentale gezondheid van jongeren.
Begroting 2026 28
Wat gaan we daarvoor doen? Kansrijke start De gemeente: • • •
Verbetert de samenwerking tussen het sociaal en medische domein door het werken in lokale en regionale samenwerkingscoalities ‘kansrijke start’; Zet in op een groepsaanpak voor jonge ouders met extra aandacht voor hechtingsproblematiek, bijvoorbeeld in de vorm van Centering Parenting; Zet in op goede informatievoorziening voor en na de bevalling.
Mentale gezondheid jongeren • Meer groepsaanbod voor jongeren en hun ouders om ze te ondersteunen bij psychische, - suïcide-, eenzaamheid- en scheidingsproblematiek. • Vroegtijdige begeleiding van kwetsbare jongeren naar passende ondersteuning via de preventieconsulenten, jeugd- en schoolcoaches en jongerenwerk op scholen en de jeugdhulpmedewerker bij de huisarts. • Samenwerking tussen het onderwijs, het sociaal- en veiligheidsdomein en de jeugdhulp door het opzetten van lokale samenwerkingscoalities rondom onderwijs Hoe zien we of we dat bereikt hebben? Door vroegtijdige en passende ondersteuning te bieden, zijn meer jongeren mentaal gezond en veerkrachtig. Het aantal jongeren dat deelneemt aan groepsaanbod gericht op mentale gezondheid en veerkracht neemt toe. Meer jongeren worden geholpen via preventief aanbod en doen minder vaak een beroep op jeugdhulp. Ook op het gebied van onderwijs worden lokale samenwerkingscoalities gevormd, waarin afspraken worden vastgelegd om jongeren optimaal te ondersteunen.
Begroting 2026 29
Rijksontwikkelingen Voor 2026 en verder zijn er een aantal maatschappelijke ontwikkelingen als ontwikkelingen bij het Rijk die van invloed zijn op de sociale opgave. De volgende Rijksontwikkelingen zijn inmiddels bekend, het is echter nog niet altijd duidelijk wat dit voor de gemeente betekent. •
Statushouders De wettelijke taakstelling voor het huisvesten en begeleiden van statushouders is de afgelopen jaren gestegen. Ook voor het komend jaar verwacht de gemeente een stijging op de taakstelling. Gezien de druk op de woningvoorraad is de gemeente Heiloo genoodzaakt tijdelijke huisvesting te realiseren als overbrugging naar permanente huisvesting om aan de taakstelling te kunnen voldoen. Statushouders hebben een deelnameplicht aan een inburgeringstraject en krijgen het eerste jaar maatschappelijke begeleiding. Daarnaast heeft de gemeente de wettelijke verplichting om te zorgen voor huisvesting voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen met een status, zodra zij volwassen zijn en zelfstandig kunnen wonen. Deze specifieke groep volgt verplicht onderwijs. Het kabinet heeft het voornemen om de mogelijkheid van de gemeente om in de huisvestingsverordening de urgentie voor statushouders op reguliere huisvesting te schrappen. Door dit voornemen zal de druk op de tijdelijke huisvesting groter worden. Het is op dit moment nog onduidelijk of deze wet wordt aangenomen.
•
Opvang Asielzoekers Sinds de Spreidingswet (1 februari 2024) ligt er een wettelijke taak per gemeente om opvangplekken te realiseren voor asielzoekers. Eind 2024 is de definitieve taakstelling per gemeente vastgesteld door het Rijk. De opgelegde taakstelling geldt voor 2 jaar (tot en met 2026). Het is van belang dat asielzoekers onderdeel uitmaken van de samenleving en kunnen werken of een dagbesteding hebben. Specifiek voor Alleenstaande minderjarige vreemdelingen die asiel aanvragen geldt dat zij begeleidt worden en onderwijs moeten volgen. Het kabinet is voornemens om de Spreidingswet te schrappen. Op dit moment is het nog onduidelijk of dit gaat gebeuren en wat dit betekent voor de opgave of de taakstelling.
•
Oekraïense opvang Voor de opvang van Oekraïense ontheemden geldt dat er voor 2025 een bekostigingsregeling is vastgesteld, waarmee de inspanningsverplichting kan worden gerealiseerd. Onduidelijk is of dit ook voor 2026 zal worden doorgevoerd. Binnen de BUCHgemeenten zijn inmiddels 26 opvanglocaties (klein en groot) beschikbaar voor de Oekraïense ontheemden. Wanneer de oorlog in Oekraïne langer duurt, is de verwachting dat een deel van de Oekraïners asiel gaat aanvragen.
Begroting 2026 30
•
Suïcidepreventie De wet integrale suïcidepreventie treedt medio 2025 in werking. Deze wet zorgt ervoor dat het beleid rond suïcidepreventie wordt vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. Zo krijgt dit beleid een stevige en blijvende basis. De gemeente ontvangt, wanneer de wet Integrale Suïcide Preventie in werking treedt, middelen van het Rijk, bestaande uit €0,55 per inwoner. Korte termijn: meer zichtbare suïcidepreventie waardoor het taboe doorbroken wordt. Lange termijn: voorkomen van suïcides en suïcidepogingen.
•
Van Beschermd wonen naar Beschermd thuis Beschermd wonen biedt begeleiding en huisvesting aan inwoners met een psychische kwetsbaarheid of een verstandelijke beperking die 24 uurs begeleiding en toezicht nodig hebben. Tot op heden zijn de centrumgemeenten, voor Heiloo is dat de gemeente Alkmaar, verantwoordelijk voor de uitvoering en financiering van Beschermd wonen. De beoogde verschuiving van deze verantwoordelijkheid naar alle individuele gemeenten, is opnieuw uitgesteld. Vooruitlopende op deze ontwikkeling is de samenwerking met de gemeenten en aanbieders in de regio Alkmaar reeds in gang gezet met financiering van centrumgemeente Alkmaar.
•
Financiële ontwikkelingen zorgvraag Wmo De verwachting is dat het aantal Wmo-cliënten de komende jaren toeneemt, dit sluit aan op het voorspelmodel van de VNG en het landelijk beeld. Deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door toenemende vergrijzing, langer thuis wonen met meer ondersteuningsvragen en het afnemend aantal mantelzorgers als gevolg van de vergrijzing. Deze ontwikkeling heeft als effect dat de kosten de komende jaren toenemen. Ter ondersteuning van de kwaliteit, betaalbaarheid, toegankelijkheid van de zorg en ondersteuning, hebben we bij zowel de Wmo als deJeugdwet extra aandacht voor de doelmatigheid, rechtmatigheid, kwaliteit en veiligheid van de zorg.
•
Inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo De invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage is een belangrijke maatregel om Wmo-dienstverlening beschikbaar te houden voor inwoners die hulp en ondersteuning het hardst nodig hebben en niet in staat zijn dit vanuit eigen regie en netwerk te organiseren. De invoering van deze inkomstenafhankelijke eigen bijdrage verschuift naar 1 januari 2027 omdat de parlementaire behandeling in de tijd is opgeschoven.
Begroting 2026 31
•
Bestuursopdracht ombuigingen kosten jeugdhulp Gemeenten in de regio Alkmaar zien de kosten voor de maatwerkvoorzieningen in het Sociaal Domein en de jeugdhulp in het bijzonder jaarlijks sterk stijgen zonder dat hiervoor afdoende financiering beschikbaar is vanuit het Rijk. Landelijke ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda Jeugd en onderzoeken naar de stijgende kosten laten onverlet dat gemeenten financieel onder druk staan. De totale kosten van jeugdhulp in de regio Alkmaar laten in 2024 een kostenstijging van 10% zien t.o.v. de uitgaven in 2023. In deze kostenstijging is de jaarlijkse indexatie niet meegenomen. In regio Alkmaar verband is een bestuursopdracht in voorbereiding waarin de ambitie is vastgelegd om de totale kosten te stabiliseren op het uitgavenniveau 2023 en dit te realiseren via nog nader te concretiseren maatregelen. In deze begroting 2026 is daarom vooralsnog de realisatie 2024 als 0-lijn gehanteerd.
•
Ontwikkelingen Netwerkorganisatie Regio Alkmaar (NORA) De gemeenten Alkmaar, Dijk en Waard, Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo werken intensief samen bij de inkoop en contractmanagement van Jeugdhulp, Wmo en leerlingenvervoer en op inhoud ook op aansluiting onderwijs en jeugdhulp. In 2016 is de Netwerkorganisatie Regio Alkmaar (NORA) gestart. Deze is niet in een formele juridische rechts entiteit vastgelegd. Overeenkomstig de afspraken tussen het Rijk en VNG in het kader van de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd (Hervormingsagenda) worden gemeenten gevraagd om de regionale samenwerking te versterken. Op basis van de Hervormingsagenda jeugd moeten de regiogemeenten komen tot een niet-vrijblijvende vorm van samenwerking. Het ministerie van VWS vraagt gemeenten expliciet om de samenwerkingsverbanden voor inkoop jeugd “robuust” te maken en hiervoor de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) als instrument te gebruiken. NORA moet daarom omgezet worden naar een organisatie met rechtspersoonlijkheid. Daarom wordt gewerkt aan het formaliseren van de huidige samenwerking in de vorm van een Bedrijfsvoering organisatie (BVO). Bij een BVO hoort een zo eenvoudig mogelijke inrichting passend bij het doel van de uitvoeringsorganisatie voor inkoop en contractmanagement. De gemeenten bepalen het beleid, waar de BVO uitvoering aan moet geven.
De beleidsvrijheid van een BVO is dus zeer beperkt. De organisatie beperkt zich als BVO tot uitvoering en bedrijfsvoering. Het personeel komt in dienst van de BVO en de BVO kent een eigen kadernota en begroting die voor zienswijzen worden voorgelegd aan de gemeenteraden. Hiermee wordt de kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden verder versterkt. De regio Alkmaar streeft naar besluitvorming door de gemeenteraden eind 2025/ begin 2026.
•
Nieuwe inkoop De gemeente treft voorbereidingen voor de nieuwe inkoop van Wmo begeleiding en Hulpmiddelen. De nieuwe inkoop gaat in op 1 januari 2027.
Begroting 2026 32
•
Wet Proactieve dienstverlening De wet Proactieve dienstverlening treedt in werking en introduceert nieuwe verplichtingen voor gemeenten om inwoners actiever en gerichter te benaderen met passende ondersteuning. Dit vraagt om aanpassingen in systemen, processen en personele inzet, wat financiële consequenties met zich mee kan brengen.
•
Participatiewet in Balans De wet brengt wijzigingen in de bijstandsverlening en re-integratieverplichtingen. Het doel is een meer evenwichtige en doelgerichte ondersteuning van inwoners richting werk en participatie. De impact van deze wetswijzigingen op de begroting is op dit moment nog niet volledig te overzien, deze kan impact hebben op de financiële planning en beleidsontwikkeling.
•
Financiele ontwikkelingen Wmo & Jeugd Bij het opstellen van de kadernota is een prijsindexatie ingeschat en verwerkt in de begroting van 4%. De definitieve indexaties per onderdeel worden landelijk pas aan het einde van het jaar bekend gemaakt en, indien afwijkend, verwerkt in de eerste FIRAP 2026.
•
Aanvullend zorg en welzijnsakkoord Het Aanvullend Zorg- en Wijlzijnsakkoord (AZWA) is bedoeld als een uitbreiding van het in 2022 gesloten Integraal Zorgakkoord (IZA). Het doel is de samenwerking tussen het sociaal en zorgdomein te versterken en de uitvoering van het IZA te versnellen. Er worden afspraken gemaakt over de verschuiving van zorggelden naar gemeenten. Deze afspraken leiden tot structurele financiering voor gemeenten en besparing (euro's en arbeidscapaciteit) in de zorg. Het rijk werkt de budgetten en de verdeelsleutels in de komende maanden uit, zodat deze met de eerste firap 2026 verwerkt kunnen worden.
Wat gaat het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Meerjarenbegroting 2026 Meerjarenbegroting 2027 Meerjarenbegroting 2028 Meerjarenbegroting 2029
Baten
7.234
7.211
7.391
7.591
Lasten
-32.802
-33.352
-33.938
-34.563
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-25.568
-26.141
-26.546
-26.972
Onttrekkingen
200
10
10
10
Mutaties reserves
200
10
10
10
-25.368
-26.131
-26.536
-26.962
Gerealiseerd resultaat
Begroting 2026 33
Financiële mutaties Financiële mutaties voor programmaonderdeel 1b. Aut = autonoom, nb = is nieuw beleid, N = nadeel, V = voordeel, I = incidenteel, S = structureel, PO= programmaonderdeel. 1 =1.000
korte omschrijving
2.026
2.027
2.028
2.029
I/S
aut
1b
.1
Subsidie kinder- en peuteropvang verlagen
65 V
65 V
65 V
65 V
S
aut
1b
.2
Oprichten en indexatie bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO)
41 N
30 N
30 N
30 N
S
aut
1b
.3
Kosten GGD leerplichtontheffing
1 N
1 N
1 N
1 N
S
aut
1b
.4
Actualisatie begroting Zaffier (BUIG)
976 N
1.104 N
1.330 N
1.565 N
S
aut
1b
.5
Actualisatie begroting Zaffier (BUIG)
421 V
523 V
713 V
913 V
S
aut
1b
.6
Actualisatie begroting Zaffier (Vangnet)
75 V
0
0
0
S
aut
1b
.7
Actualisatie begroting Zaffier (Minimabeleid)
62 V
98 N
134 N
171 N
S
aut
1b
.8
Actualisatie begroting Zaffier (WSW budget)
79 N
64 N
49 N
33 N
S
aut
1b
.9
Actualisatie begroting Zaffier (WSW budget)
102 V
103 V
98 V
96 V
S
aut
1b
.10
Actualisatie begroting Zaffier (Check in)
3 N
5 N
7 N
10 N
S
aut
1b
.11
Actualisatie begroting Zaffier (PVT)
2 N
2 N
3 N
3 N
S
aut
1b
.12
Actualisatie begroting Zaffier (Participatie)
100 N
126 N
152 N
180 N
S
aut
1b
.13
Actualisatie begroting Zaffier (Vliegwiel)
1 V
0
0
1 N
S
aut
1b
.14
Actualisatie begroting Zaffier (GR)
189 V
190 V
184 V
154 V
S
aut