Accountantsverslag Heiloo 2025 v2.4
Tekst van het document
Accountantsverslag 2025 Gemeente Heiloo
2 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Aan de raadsleden van gemeente Heiloo Westerweg 252 1852 LN Heiloo 2 juni 2026
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2025. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2025 en onze overeenkomst d.d. 6 oktober 2025. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording.
bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn. Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag. Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.
Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering.
Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.
Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we
drs. F.L.A. Bosma RA
3 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
We hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Dat betekent dat wij van mening zijn dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheids-verantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) € 1.396.000.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Onzekerheden aanwezig Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. De onzekerheid met betrekking tot de prestatielevering van de zorg bedraagt € 896.826. De onzekerheid ten aanzien van de kosten voor leerlingenvervoer is € 237.177. Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 1.793.135 bedragen. Dit is hoger dan de vastgestelde verantwoordingsgrens van € 1.396.000. De reden voor de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (€972.881) en onrechtmatige aanbestedingen (€ 586.755). Wij zijn niet tot een andere conclusie gekomen dan het college.
Informatiewaarde van de programmaverantwoording kan beter Wij vinden de informatiewaarde en leesbaarheid van uw jaarrekening voldoende. Desondanks zijn er verbeteringen mogelijk om de raad via de jaarrekening nog beter in positie te brengen om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. Onze belangrijkste signalering is dat goed inzichtelijk gemaakt is of beoogde activiteiten zijn uitgevoerd, en zo ja, op welke wijze. Het blijft echter aan de interpretatie van de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. Wij hebben vernomen dat in 2026 acties worden geïnitieerd om de P&C-cyclus te verbeteren. In dit proces wordt tevens aandacht besteed aan een mogelijke verbetering van de informatiewaarde van de programmaverantwoording. Wij zullen over de voortgang rapporteren in het managementletter naar aanleiding van de interimcontrole 2026. Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen.
Financiële positie van uw gemeente als geheel is voldoende Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel solide is en ruimschoots voldoet aan de relevante normeringen. De weerstandsratio is gestegen naar 2,8 en de kengetallen zoals de netto schuldquote (27%) en solvabiliteitsratio (33%) laten een stabiel tot licht verbeterd beeld zien ten opzichte van de begroting.
4 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Financiële positie van uw gemeente als geheel is voldoende (vervolg) Tegelijkertijd wordt verwacht dat de financiële druk in de komende jaren kan toenemen als gevolg van de omvangrijke geplande investeringen, waardoor het financieringsprofiel in de toekomst kan wijzigen. Vanaf pagina 16 hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid. Weerstandsvermogen Uit de analyse van het weerstandsvermogen blijkt dat de weerstandsratio in 2025 uitkomt op 2,8. Het weerstandsvermogen van de gemeente blijft daarmee ruim voldoende. Ten opzichte van de begroting is de ratio gestegen (van 1,48 naar 2,8) en ligt deze ruimschoots boven de gehanteerde norm van 1,0, waarmee het weerstandsvermogen wordt gekwalificeerd als ‘uitstekend’.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Jaarafsluiting is goed verlopen Wij zijn tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. De vragen die wij hadden werden snel en toereikend beantwoord. Wij hebben een beperkt aantal correcties voorgesteld. Deze zijn allemaal gecorrigeerd. Desalniettemin zien wij op onderdelen ruimte voor verbetering bij de dossiervorming. Wij constateren echter tekortkomingen in de beheersmaatregelen in de 1e en 2e lijn. Hierdoor is de Verbijzonderde Interne Controle (hierna: VIC) genoodzaakt om als derde lijn gegevensgerichte werkzaamheden te verrichten, waardoor de leemtes die in de eerste en tweede lijn bestaan aantoonbaar worden weggenomen.
Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude. Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa, voorzieningen en de grondexploitaties. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt. Onze bevindingen in het fysiek domein De boekwaarde van de grondexploitaties bedraagt ultimo 2025 €2,4 miljoen (ultimo 2024 € 3,4 miljoen). De totale investeringen in 2025 bedragen € 233.000, de totale opbrengsten € 1,2 miljoen. Uw gemeente heeft thans 2 projecten (Zuiderloo en Boekelermeer) in ontwikkeling. De verwachte resultaten van beide projecten zijn positief, Zuiderloo (€389.000) en Boekelermeer (€ 539.000). Voor het laatste project is in 2025 een tussentijdse winst genomen van € 50.000. Deze verantwoordingswijze is conform het BBV.
Uw gemeente heeft tevens een facilitaire rol in de exploitatie van Zandzoom. Wij verwijzen hiervoor naar pagina 23 van dit rapport.
.
5 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Onze bevindingen in het sociaal domein Voorspellende waarde zorgkosten Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn om de interne beheersing van de processen in het sociaal domein te verbeteren. Op basis van de realisatiecijfers 2025 constateren wij dat binnen het sociaal domein als geheel sprake is van een onderbesteding binnen zowel de Jeugdwet als de Wmo. De belangrijkste verklarende factor is dat de zorgvolumes en gemiddelde kosten per cliënt lager uitvallen dan begroot, met name binnen de ambulante jeugdhulp en Wmobegeleiding. Uit de realisatie 2025 blijkt dat binnen het sociaal domein per saldo sprake is van een onderbesteding ten opzichte van de begroting. Binnen zowel de Jeugdwet als de Wmo zijn op onderdelen afwijkingen zichtbaar, waarbij lagere kosten binnen meerdere voorzieningen de overschrijdingen op specifieke posten grotendeels compenseren.
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Binnen de Jeugdwet is sprake van lagere uitgaven dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door lagere realisaties binnen de ambulante jeugdhulp (zowel regionaal als lokaal) en de jeugdhulp met verblijf regionaal, in combinatie met lagere gemiddelde kosten per cliënt. Daarnaast is sprake van het wegvallen van incidentele bijdragen aan om- en afbouwkosten JeugdzorgPlus. Per saldo leidt dit tot een lagere zorguitgave dan geraamd. Binnen de Wmo is eveneens per saldo sprake van onderbesteding. Dit wordt veroorzaakt door lagere kosten binnen begeleiding, huishoudelijke ondersteuning en hulpmiddelen. Daartegenover staat een duidelijke overschrijding binnen de Wmo-dagbesteding, met name
als gevolg van aanvullende structurele regionale afspraken en compensatiekosten, die niet volledig in de begroting waren verwerkt. Per saldo worden deze hogere kosten echter gecompenseerd door de voordelen op de overige Wmo-onderdelen. Op basis hiervan constateren wij dat de gemeente in 2025 per saldo lagere zorgkosten heeft gerealiseerd dan geraamd. Veel kleine aanbieders jeugdzorg leidt tot onzekerheid zorglevering Zoals bij de samenvatting van onze detailbevindingen hebben opgemerkt, heeft het college in 2025 de prestatielevering van de zorg in natura niet volledig kunnen vaststellen. Hierbij valt op dat de onzekerheid bij de jeugdzorg (€ 420.053) hoger is dan bij de zorg in het kader van de Wmo (€ 359.773). De belangrijkste reden hiervoor is dat u in de jeugdzorg gebruik maakt van relatief veel kleine zorgaanbieders. Hierdoor is het moeilijker om goede grip te houden op deze leveranciers vanuit contractmanagement, maar ook op de zorglevering. Daarom raden wij u aan om in regioverband te onderzoeken of het mogelijk is om het aantal aanbieders in de jeugdzorg te verkleinen. Indien dit niet mogelijk is, dan raden wij u aan om de interne beheersing van de zorglevering door deze aanbieders te verbeteren.
6 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Er wordt gewerkt aan verbetering van de interne beheersing De kwaliteit van de interne beheersing om tot een getrouwe jaarrekening en rechtmatigheidsverantwoording is voldoende. Wij rapporteerden in onze managementletter d.d. 13 november 2025 over tekortkomingen in de interne beheersing. Deze tekortkomingen werden hoofdzakelijk veroorzaakt door het niet-nakomen van de gemaakte afspraken. Een voorbeeld in dit kader is de zichtbare toetsing van de prestatielevering van de facturen. Wij constateren goede stappen om de interne beheersing nog verder te verbeteren en memoreren hoofdzakelijk de versterking van de interne auditfunctie in de 3e lijn. Deze versterking stelt de organisatie nog beter in staat om periode controles uit te voeren op de werking van de interne beheersmaatregelen en hierover te rapporteren. Wij rapporteerden in onze managementletter 2025 gedateerd 13 november 2025 tekortkomingen in de beheersing van de processen of uitvoering van dagelijkse handelingen. Deze tekortkomingen hebben invloed op de dagelijkse bedrijfsvoering en leiden altijd tot extra (herstel) werkzaamheden. Wij onderschrijven daarom de acties van de organisatie om het bewustzijn van het belang van een effectieve werking van de interne beheersmaatregelen te vergroten.
Deze inspanningen dragen bij aan een verdere professionalisering van de interne beheersing, al zal het gezien de omvang van de organisatie en de beschikbare formatie een uitdaging blijven om op korte termijn grote stappen te zetten.
Samenvatting
Samenvatting
7
De reikwijdte van onze controle
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedk€ingstolerantie
Goedk€ingstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2025 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.
Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Jaarstukken Gemeente Heiloo Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Jaarverslag
Jaarrekening
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
Programmaverantwoording
Paragrafen
Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting
Rechtmatigheidsverantwoording
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
Samenvatting
Samenvatting
8
Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedk€ingstolerantie
Goedk€ingstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Toleranties De jaarrekening hoeft niet helemaal vrij te zijn van fouten en onzekerheden voordat wij een goedkeurend oordeel mogen afgeven bij de jaarrekening. Wij mogen op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) rekening houden met goedkeuringstoleranties. U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. De maximale omvang van de goedkeuringstolerantie in het BADO is met ingang van het boekjaar 2025 gewijzigd en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Als raad kunt u wel besluiten om ons te vragen de jaarrekening met een lagere tolerantie te controleren. Dit heeft u niet gedaan. Wij geven pas een niet-goedkeurende verklaring af als wij afwijkingen in de jaarrekening constateren boven deze grenzen. Om de totale omvang van de afwijkingen te bepalen, moeten wij met ingang van dit jaar de fouten en onzekerheden bij elkaar optellen. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel kan als volgt worden samengevat:
Uitvoeringstolerantie Omdat wij in de controle gebruik maken van deelwaarnemingen en steekproeven zijn wij volgens onze beroepsregels verplicht om een deel van de goedkeuringstolerantie te ‘reserveren’ voor onontdekte fouten. Om die reden doen wij een afslag van 20% op de goedkeuringstolerantie om te komen tot onze uitvoeringstolerantie. De uitvoeringstolerantie wordt door ons gebruikt in de uitvoering van de controle. Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen aan u rapporteren. Deze grens bepaalt u zelf en is afhankelijk van de mate van detail waarmee u geïnformeerd wilt worden. De hoogte van de rapporteringstolerantie heeft geen invloed op de nauwkeurigheid of diepgang van onze aanpak. U heeft deze grens vastgesteld op € 75.000. Samenvatting van onze tolerantiegrenzen Voor dit controlejaar hebben wij de onderstaande goedkeuringstoleranties gehanteerd. Omdat de werkelijke lasten exclusief toevoegingen aan de reserves hoger zijn dan in de begroting werd verwacht, zijn deze toleranties hoger dan dat wij eerder hebben gemeld in ons controleplan.
Samenvatting
Samenvatting
9
Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedk€ingstolerantie
Goedk€ingstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Single information, Single audit (SiSa) Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af over van ministeries en provincies ontvangen specifieke uitkeringen. De hiervoor toegepaste uitvoeringstolerantie wijkt niet af van de jaarrekening. In het BADO zijn specifieke rapporteringstoleranties gegeven waaraan wij ons moeten houden. Hiervoor verwijzen we graag naar artikel 5 van het BADO. Wet Normering Topinkomens (WNT) Voor de controle op de verantwoording in het kader van de WNT gelden de toleranties zoals jaarlijks gepubliceerd in het Controleprotocol WNT. De betreffende toleranties variëren van 0 (in geval van wel/niet opnemen functionarissen) tot enkele duizenden Euro’s ten aanzien van onjuistheden in de verantwoording.
Samenvatting
Samenvatting
10
Wij geven een goedk€end oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedk€ingstolerantie
Goedk€ingstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.
Samenvatting bevindingen
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en onzekerheden het gaat.
Ons oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening: Goedkeurend € 1.600.000 € 1.400.000
Financiële positie
Financiële positie € 1.200.000 Bevindingen controle
€ 1.000.000
Bevindingen controle
€ 800.000 € 600.000
Interne beheersing
Interne beheersing € 400.000 de gemeenteraad Speerpunten van
€ 200.000
Speerpunten van de gemeenteraad
€-
Fouten
Tolerantie jaarrekening
€ 1.396.000
Totaal van afwijkingen en onzekerheden
€ 1.134.003
Bijlagen
Bijlagen
Samenvatting
Samenvatting
11
Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht
Jaarrekening
Jaarrekening Fouten en onzekerheden De fouten en onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedk€ingstolerantie
Goedk€ingstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Investering
Bedrag in EUR
Levering Wmo-zorg niet vastgesteld
359.773
Levering Jeugdzorg niet vastgesteld
420.053
Levering zorg via pgb niet vastgesteld
117.000
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Levering van inkoopfacturen niet vastgesteld Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Totaal
0
896.826
Levering zorgprestaties niet vastgesteld De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan € 200.000, dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners dit niet (tijdig) hebben gedaan, dan wel een niet-goedk€ende verklaring hebben meegestuurd. Daarnaast zijn er veel kleine zorgaanbieders met een totale productie van minder dan € 200.000, die geen accountantsverklaring hoeven aan te leveren. De totale productiewaarde van deze aanbieders is € 896.826. Hiervan heeft €359.773 betrekking op Wmo-zorg en € 420.053 op jeugdzorg.
Onzekerheid Pgb-zorg Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van €117.000 aan Pgb-budgetten. De onzekerheid rondom de rechtmatigheid van Pgb-uitgaven hangt samen met landelijke problematiek in de Pgb-keten. De gemeente is voor de uitvoering en verantwoording van betalingen afhankelijk van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB heeft geen goedk€ende verklaring kunnen afgeven over de rechtmatigheid van de Pgb-betalingen. Van deze zorg heeft het college geen aanvullende werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle. U heeft de keuze gemaakt dat u in beginsel blijft steunen op de prestatielevering van de zorgleveranciers. Ter versterking van de toetsing op de prestatielevering van de geleverde zorg wordt de haalbaarheid onderzocht om vanaf 2026 aanvullende steekproefsgewijze controles uit te voeren. Hiervoor treden medewerkers van uw gemeente in direct contact met de begunstigden van de geleverde zorg. Deze contactmomenten stellen uw medewerkers in staat om beter inzicht te krijgen in de kwaliteit van de geleverde zorg en de daadwerkelijke levering. Daarnaast kan hierdoor de geleverde zorg nog beter worden afgestemd op de daadwerkelijke zorgvraag.
Wij onderschrijven deze voorgenomen activiteiten, mede met inachtneming dat deze niet slechts dienen ter onderbouwing van de levering van de zorg, maar naar verwachting bijdragen aan een betere beheersing van de daadwerkelijke zorgkosten.
Samenvatting
Samenvatting
12
Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedk€ingstolerantie
Goedk€ingstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen
Achtergrond Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven.
Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen. Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?
Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.
Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op de maximale grens van 2% van de werkelijke lasten, exclusief toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond) € 1.396.000. Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 1.793.135 bedragen. Dit is hoger dan de verantwoordingsgrens. De reden voor de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (€ 972.881) en onrechtmatige aanbestedingen (€ 586.755). De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college, Daarom hebben wij geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.
Samenvatting
Samenvatting
13
Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven
Jaarrekening
Jaarrekening M&O criterium
Begrotingscriterium
Overkoepelend M&O beleid aanwezig In de kadernota Rechtmatigheid adviseert de commissie BBV om een overkoepelend beleidsstuk M&O te maken. Deze bevat naast de filosofie, algemene uitgangspunten en risicoanalyse ook maatregelen ter voorkoming en afdoening.
Financiële verordening geeft goed inhoud aan het begrotingscriterium Naar onze mening geeft uw financiële verordening goed inhoud aan de randvoorwaarden van het begrotingscriterium. In dit artikel is door de raad antwoord gegeven op de vraag welke overschrijdingen van de begroting als acceptabel worden aangemerkt. Deze overschrijdingen moeten wel benoemd worden in de rechtmatigheidsverantwoording, maar hoeven niet nader te worden toegelicht.
Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedk€ingstolerantie
Goedk€ingstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Het Misbruik & Oneigenlijk gebruik (M&O) criterium is één van de drie criteria waarover het college van burgemeester en wethouders verantwoording dient af te leggen in de rechtmatigheidsverantwoording. Het Platform Rechtmatigheid Provincies en Gemeenten (hierna PRPG) adviseert gemeenten een M&O beleid te ontwikkelen en door de Raad te laten vaststellen. Het M&O beleid bevat de kaders voor de reikwijdte, diepgang en inhoud van het M&Obeleid. De feitelijke uitwerking wordt opgenomen in diverse verordeningen en in de beheersorganisatie.
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Wij adviseren u een (nieuw) overkoepelend M&O beleid op te stellen.
Tevens is in dit artikel opgenomen wat de spelregels zijn ten aanzien van het tijdig melden van onderschrijding van lasten en afwijkingen van de begrote baten. Hiermee heeft u voldaan aan de eisen en aanbevelingen van de commissie BBV.
14 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In dit deel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. Ons oordeel is gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit het perspectief van de raadsleden. Daarnaast beoordelen wij of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV aan de programmaverantwoording stelt. Hieronder is een samenvatting opgenomen in tabelvorm.
Programmaverantwoording
Aspect verantwoording
2025
2024
Leesbaarheid
Informatiewaarde
Overeenstemming met jaarrekening
In overeenstemming met het BBV
Uit deze beoordeling blijkt dat de informatiewaarde van de programmaverantwoording verbeterd kan worden om de raadsleden beter in positie te brengen. Dit zit vooral in het nog concreter (SMART) maken van de doelstellingen en resultaten. In de tabel hiernaast hebben wij dit zichtbaar gemaakt:
SMART-element
Score
Specifiek
De programma’s en activiteiten zijn concreet omschreven en sluiten herkenbaar aan op de begroting.
Meetbaar
Niet alle doelen zijn voorzien van meetbare outcome-indicatoren.
Acceptabel
De doelen sluiten overwegend aan op wettelijke taken en bestuurlijke prioriteiten. De haalbaarheid lijkt bestuurlijk geaccepteerd.
Relevant
De gekozen thema’s zijn duidelijk relevant voor de gemeente en sluiten logisch aan op de P&C-cyclus.
Veel activiteiten zijn voorzien van jaartal, planning of mijlpaal, maar verschuivingen worden niet altijd aan een nieuwe concrete einddatum of effectindicator gekoppeld.
Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm; verbetering is mogelijk om de raadsleden beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt het algemeen bestuur goed in positie.
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Toelichting
Tijdsgebonden
15 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording Samengevat vinden wij dat de doelstructuur uit de begroting herkenbaar wordt overgenomen in de jaarstukken. Per programma wordt beantwoord wat is gerealiseerd en, waar relevant, wat niet is gerealiseerd. Dat is sterker dan in veel gemeentelijke jaarstukken, waarin vooral naar voren komt wat wel gedaan is. Een kritische kanttekening is dat de realisatie van de doelstellingen vaak activiteitgericht is.
Programmaverantwoording
Paragrafen
De stap van activiteiten naar maatschappelijk effect is niet overal expliciet gemaakt. Vooral in de programma’s Bestuur en Ondersteuning, Sociaal Domein en Volkshuisvesting blijft de vraag of het beoogde effect ook daadwerkelijk is bereikt, vaak onbeantwoord. Voor de programmarekening 2026 geven wij het college de volgende tips mee om de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording te verbeteren:
Programmaverantwoording Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Tip
Reden van de tip
Maak explicieter onderscheid tussen activiteit, output en maatschappelijk effect.
Dat verhoogt het SMART-gehalte en voorkomt dat voortgang gelijk wordt gesteld aan effectbereik.
Neem bij uitgestelde acties steeds op waarom deze zijn doorgeschoven, wat de nieuwe planning is en welk financieel effect dit had.
Dat verbetert de controlerende waarde van de stukken.
16 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij op de volgende pagina per paragraaf gedaan. Hierbij is de volgende legenda gehanteerd: Legenda
Betekenis
Financiële positie
Financiële positie
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om het algemeen bestuur beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt het algemeen bestuur goed in positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde erg verschilt per paragraaf. De paragrafen zijn in 2025 wederom beperkt doorontwikkeld, waardoor onze bevindingen uit het accountantsverslag 2024 ook in 2025 nog van toepassing zijn.
Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen.
17 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces
2025
2024
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Lokale heffingen
Onderhoud kapitaalgoederen
Grondbeleid
Het mogelijke financiële risico van het project Zandzoom is onvoldoende toegelicht. De paragraaf geeft voldoende inzicht in de financieringspositie per heden. De toevoeging van de mogelijke nieuwe aan te trekken leningen ter dekking van verwachte investeringen of grote uitgaven voor onderhoud ontbreekt.
Jaarrekening
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
De paragraaf is volledig en bevat verordeningen, kostendekkendheid, woonlasten en kwijtschelding.
Programmaverantwoording Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Financiering
Bedrijfsvoering en overhead
Verbonden partijen
Wet Open Overheid
Oekraïne
18 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Onze analyse van uw financiële positie In onze controle moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het dagelijks bestuur gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen. Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven.
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle
De benodigde weerstandscapaciteit is naar haar aard subjectief Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt.
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Zoals wij in onze managementletter aan het college hebben opgenomen, is het risicomanagementproces onderdeel geworden van de periodieke managementrapportages die de teamleiders opstellen. Wij hebben op basis van de ontvangen managementrapportages geconstateerd dat de opzet van dit proces goed is, maar de werking verschilt per marap. De opsteller van de marap is hierbij de belangrijkste factor die de kwaliteit van de risico-inventarisatie bepaald.
Bijlagen Hierdoor kan niet zomaar gesteld worden dat de risico’s die genoemd zijn in de paragraaf juist en volledig zijn. Wel vormen ze naar onze mening steeds meer een goede afspiegeling van het risicoprofiel van
uw gemeente in vergelijking met andere gemeenten. De financiële positie is goed Wij hebben vastgesteld of de door het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. Uit deze analyse blijkt op het eerste gezicht dat de financiële positie van de gemeente als geheel goed is. In de tabel op de volgende pagina hebben wij een korte analyse opgenomen per kengetal. De financiële positie van gemeente Heiloo is overwegend sterk en stabiel, met een ruime weerstandscapaciteit, een lage schuldpositie en een verbeterde structurele exploitatieruimte. Hierdoor is gemeente Heiloo goed in staat om financiële risico’s en tegenvallers op te vangen. De gerealiseerde kengetallen laten ten opzichte van de begroting 2025 overwegend een positief beeld zien. De netto schuldquote is lager uitgevallen dan begroot doordat geplande investeringen nog niet volledig zijn uitgevoerd, waardoor minder externe financiering nodig was. Ook de solvabiliteit is licht verbeterd door een positiever jaarresultaat dan verwacht. Daarnaast is de structurele exploitatieruimte aanzienlijk gestegen, wat wijst op meer financiële flexibiliteit. De weerstandsratio is toegenomen van 1,48 naar 2,8 en wordt daarmee als uitstekend beoordeeld, voornamelijk door hogere beschikbare reserves en positieve jaarresultaten over 2024 en 2025.
Aandachtspunten blijven de risico’s binnen grondexploitatie en projectontwikkeling. Over het geheel genomen beschikt Gemeente Heiloo over een gezonde financiële positie en voldoende buffers om toekomstige risico’s op te vangen.
19 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze analyse van uw financiële positie De financiële positie is goed (vervolg) Het weerstandsvermogen van de gemeente is in 2025 verbeterd. De weerstandsratio steeg van 1,48 naar 2,8, waardoor de financiële positie als uitstekend wordt beoordeeld. Deze stijging komt vooral door een hogere beschikbare weerstandscapaciteit, veroorzaakt door de positieve jaarresultaten van 2024 en 2025. Daarnaast is de benodigde weerstandscapaciteit licht gedaald doordat de ingeschatte financiële risico’s iets lager uitvielen. Hierdoor beschikt de gemeente over voldoende middelen om mogelijke financiële tegenvallers op te vangen. Wij raden u aan om bij iedere begroting, bestuursrapportage en jaarrekening met een materieel financieel effect, de (verwachte) ontwikkeling van de solvabiliteit en netto-schuldquote expliciet zichtbaar te maken.
20 Samenvatting
Samenvatting
Onze analyse van uw financiële positie Kengetal
Jaarrekening
Realisatie 2024
Begroting 2025
Realisatie 2025
Analyse
28%
De netto schuldquote is in 2025 uitgekomen op 28%, ten opzichte van 39% begroot en 33% in 2024. Dit wijst op een lagere schuldenlast dan verwacht. De daling wordt voornamelijk veroorzaakt doordat geplande investeringen nog niet volledig zijn uitgevoerd
27%
De gecorrigeerde netto schuldquote bedraagt 27%, tegenover 38% begroot en 32% in 2024. Dit kengetal laat zien dat de schuldpositie gunstiger is dan vooraf geraamd.
33%
De solvabiliteitsratio is gestegen naar 33%, ten opzichte van 31% begroot en 31% in 2024. Dit betekent dat Gemeente Heiloo iets beter in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen.
5,7%
De structurele exploitatieruimte is verbeterd naar 5,7%, terwijl in de begroting nog werd uitgegaan van -0,4% en in 2024 sprake was van 2,5%. Dit betekent dat de gemeente meer financiële ruimte heeft om structurele tegenvallers op te vangen.
3%
Het kengetal grondexploitatie bedraagt 3%, ten opzichte van -3% begroot en 5% in 2024. Dit wijst op beperkte financiële risico’s binnen de grondexploitaties. Dit moeten wij aanpassen.
0%
De belastingcapaciteit bedroeg in 2024 103% en was voor 2025 begroot op 109%. De realisatie over 2025 is nog niet beschikbaar, waardoor nog geen definitief oordeel kan worden gegeven over de actuele belastingdruk.
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Netto schuldquote
33%
39%
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
32%
38%
Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen
Solvabiliteitsratio
31%
31%
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Structurele exploitatieruimte
2,5%
-0,4%
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Grondexploitatie
5%
-3%
Bijlagen
Bijlagen Belastingcapaciteit
103%
109%
21 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Rentetoerekening De wijze waarop de toerekening van de rente aan de grondexploitaties moet plaatsvinden is gelijk getrokken aan de rentetoerekening aan andere activa. Voorheen mocht alleen rente worden toegerekend op basis van de werkelijke rente over het vreemd vermogen van de gemeente. Met de wijziging vindt rentetoerekening plaats op basis van de reguliere omslagrente. De verwachting is dat deze wijziging zal leiden tot hogere rentelasten in de grondexploitaties.
Oordeel
Waardering immateriële vaste activa
Evenwichtig
Waardering materiële vaste activa
Evenwichtig
Schattingen gehanteerd bij waardering van grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In de tabel op de volgende pagina zijn onze bevindingen weergegeven.
Wij hebben geconstateerd dat het college bij de actualisaties van de grondexploitaties per 1 januari 2026 rekening heeft gehouden met deze wijziging in het BBV. Het percentage is namelijk het gewogen gemiddelde van de rentelasten op de totale financieringsportefeuille. Hierbij wordt gekeken naar de kosten van zowel langlopende als kortlopende leningen die de gemeente heeft aangetrokken. Wij achten de schatting van de gehanteerde rekenrente plausibel. .
22 Samenvatting
Samenvatting
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
Jaarrekening
Jaarrekening
Managementschatting
Oordeel
Toelichting
Gehanteerde rekenrente
Evenwichtig
Zie onderbouwing op de vorige pagina.
Evenwichtig
De verwachte kostenstijging bedraagt 3% voor 2025. Deze percentages vallen in het midden van het interval dat extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan vinden wij de kostenschattingen evenwichtig.
Evenwichtig
Bij de grondexploitatie is uitgegaan van een opbrengstenstijging van 3% (NAG) voor woningbouw en 1% voor bedrijventerrein. Dit percentage sluit aan bij de visie van extern specialist Metafoor, zoals opgenomen in de Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan beoordelen wij de gehanteerde schattingen als evenwichtig.
Evenwichtig
De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele omstandigheden van de markt, gemaakte afspraken met marktpartijen. interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.
Evenwichtig
De prijzen zoals ingerekend zijn gebaseerd op de verwachte marktomstandigheden, residuele grondwaardeberekeningen en de afspraken in de verkoop- en ontwikkelingsovereenkomsten. Daarom achten wij de schatting evenwichtig.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Kostenstijging Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle
Opbrengstenstijging
Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing
Gehanteerde programmering
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Verkoopprijzen Bijlagen
Bijlagen
23 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Bevindingen per project Zandzoom Uw gemeente heeft een facilitaire rol bij de ontwikkeling van het grondexploitatieproject Zandzoom. In dit kader worden jaarlijks voorbereidingskosten gemaakt die later in rekening worden gebracht aan de grondeigenaren en/of ontwikkelaars. Hiervoor zijn in het verleden anteri€e overeenkomsten afgesloten. De totale geactiveerde voorbereidingskosten bedragen ultimo € 2,7 miljoen. De ontwikkeling van (een deel) het project Zandzoom is onzeker en mede afhankelijk van exogene factoren, zoals verkeersstromen en/of stikstof. Deze factoren kunnen een volledige realisatie van het project negatief beïnvloeden. Op basis van de beschikbare informatie en inschatting van de risico’s achten wij een afwaardering van de vordering van € 2,7 miljoen niet noodzakelijk. Dit is mede ingegeven door het feit dat de verwachte resterende opbrengsten uit de afgesloten anteri€e overeenkomsten het eerder genoemde bedrag ruim overschrijden.
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De exogene factoren zullen naar verwachting invloed hebben op het totale plan en mogelijk een financiële herrekening hiervan noodzakelijk maken. Uw gemeente heeft recent een scenario-analyse op hoofdlijnen opgesteld met betrekking tot het project Zandzoom. Wij adviseren u deze analyse in 2026 verder te verfijnen en mogelijke financiële consequenties in de jaarrekening te verantwoorden.
.
24 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle
Nog te betalen zorgkosten
Oordeel Evenwichtig
De afloop en de gereserveerde zorgkosten laten geen significante afwijkingen zien. Daarnaast zijn de gereserveerde lasten in de jaarrekening in lijn met de werkelijke realisatie.
Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De stand van de verwachte lasten op basis van afrekeningen vertoont geen materiële verschillen en is naar ons oordeel goed onderbouwd, onder meer door middel van een memorandum.
Veel kleine aanbieders jeugdzorg leidt tot onzekerheid zorglevering Zoals bij de samenvatting van onze detailbevindingen hebben opgemerkt, heeft het college in 2025 de prestatielevering van de zorg in natura niet volledig kunnen vaststellen. Het gaat hierbij om de zorg die is ingekocht bij zorgaanbieders die in totaal voor minder dan € 200.000 aan zorg hebben geleverd. De totale omvang van de onzekerheid is opgenomen bij de onderbouwing van ons oordeel. Hierbij valt op dat de onzekerheid bij de jeugdzorg veel hoger is dan bij de zorg in het kader van de Wmo. De belangrijkste reden hiervoor is dat u in de jeugdzorg gebruik maakt van veel kleine zorgaanbieders. Hierdoor is het moeilijker om goede grip te houden op deze leveranciers vanuit contractmanagement, maar ook op de zorglevering. Daarom raden wij u aan om in regioverband te onderzoeken of het mogelijk is om het aantal aanbieders in de jeugdzorg te verkleinen. Indien dit niet mogelijk is, dan raden wij u aan om de interne beheersing van de zorglevering door deze aanbieders te verbeteren. .
25 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen Frauderisico’s
IT-omgeving
Frauderisico’s IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening.
Over het algemeen zijn wij tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. De vragen die wij hadden werden snel en toereikend beantwoord. Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voorkomt uit onze controle. Wij hebben een beperkt aantal correcties voorgesteld. Deze zijn allemaal gecorrigeerd.
Beperkt aantal correcties naar aanleiding van onze controle Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voortvloeit uit onze controle. Wij hebben een beperkt aantal correcties met een materieel effect voorgesteld. Dit duidt erop dat de kwaliteit van de jaarafsluiting erg goed is. Hiervoor willen wij de betrokken medewerkers complimenten geven. Wij hebben bij het doorlopen van de eerste versie van de jaarrekening wel onjuistheden geconstateerd in de toelichting, rechtmatigheidsverantwoording en bijlage taakvelden. Deze zijn allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
26 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Risicomanagement nog in ontwikkeling Gedurende 2025 is het beleidskader Weerstandsvermogen en Risicomanagement geactualiseerd. Dit is naar onze mening een eerste stap in het verder ontwikkelen van het risicomanagementproces. Wij hebben begrepen dat de borging van dit proces wordt opgenomen in de nog te ontwikkelen Visie op control.
Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude ligt bij zowel de raad als het college van burgemeester en wethouders. Zij dienen een adequaat stelsel van interne beheersingsmaatregelen in te richten dat fraude helpt voorkomen en tijdig detecteren.
In onze managementletter 2024 hebben wij enkele aanbevelingen gedaan die kunnen bijdragen aan de ontwikkelingen van het risicomanagement. Wij raden u aan om deze mee te nemen bij de implementatie van het proces: • Bewaak en beheer risico’s actief in plaats van deze slechts te inventariseren • Identificeer niet alleen risico’s, maar ook beheersmaatregelen
Als accountant is het onze verantwoordelijkheid om door middel van de planning en uitvoering van onze controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel vrij is van afwijkingen van materieel belang, ongeacht of deze het gevolg zijn van fraude of van fouten.
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen Frauderisico’s
IT-omgeving
Frauderisico’s IT-omgeving
Interne frauderisicoanalyse nog niet geactualiseerd Binnen uw gemeente is een basis gelegd voor een frauderisicoanalyse, waarin frauderisico’s zijn benoemd en beheersmaatregelen zijn opgenomen. Een deel van deze risico’s en bijbehorende beheersmaatregelen is inmiddels verwerkt in de werkplannen van de VIC. De volgende stap is om de frauderisico’s te integreren in de dagelijkse bedrijfsvoering, zodat deze een vaste plek krijgen binnen de organisatie.
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
In onze managementletter 2025 hebben wij u aangeraden om de frauderisicoanalyse te actualiseren en periodiek te agenderen in het overleg van het MT, het college en de auditcommissie. Wij hebben begrepen dat hier tot op heden nog geen concrete actie op is ondernomen, maar dat dit wel onderdeel wordt van de Visie op control die momenteel door het MT- BUCH wordt opgesteld
Fraude in de controleverklaring Conform de actuele controlestandaarden zijn wij verplicht om in onze controleverklaring een afzonderlijke paragraaf op te nemen over fraude. In deze paragraaf lichten wij toe welke werkzaamheden zijn uitgevoerd om frauderisico’s te identificeren die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang, en op welke wijze deze risico’s in de controle zijn betrokken en gemitigeerd. Daarnaast vermelden wij in de verklaring de belangrijkste bevindingen en waarnemingen die uit deze werkzaamheden naar voren zijn gekomen.
27 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing Afsluitproces
Afsluitproces Overzicht processen
Overzicht processen Frauderisico’s
IT-omgeving
Frauderisico’s
Frauderisico’s in onze controle Naast de beoordeling van de interne frauderisicoanalyse van de organisatie hebben wij, op basis van onze beroepsregels, aanvullende controlewerkzaamheden uitgevoerd. Deze werkzaamheden omvatten onder meer: • Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces, waarbij de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid, zijn afgezet tegen kans en impact; • Het bespreken van frauderisico’s met de auditcommissie, het college en de gemeentesecretaris; • Het beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot verhoogde frauderisico’s; • Het analyseren van notulen, persberichten en andere openbare bronnen op mogelijke signalen van fraude; • Het uitvoeren van een integrale analyse van de financiële administratie om ongebruikelijke boekingen of verschuivingen tussen budgetten en kredieten te signaleren; • Het uitvoeren van een controle op prestatielevering binnen het inkoopproces; • Het uitvoeren van onvoorspelbare steekproeven op geselecteerde processen of transacties.
IT-omgeving de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Op basis van deze werkzaamheden zijn tot op heden geen bijzonderheden geconstateerd die wijzen op fraude of op verhoogde frauderisico’s binnen de organisatie.
28 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Jaarrekening
Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit naar de opzet van de algemene IT- beheersmaatregelen uitgevoerd. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties.
Informatiebeveiliging verdient belangrijke aandacht Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden is onze algemene conclusie is dat de beheersing van de IT-omgeving voldoende is, maar dat de informatiebeveiliging een belangrijke aandachtspunt is om het beheersingsniveau in lijn te brengen met de BIO, en straks NIS2, richtlijn. Het ontbreekt hierbij in onze ogen aan een gestructureerde aanpak door middel van een Plan-Do-Check-Act cyclus met een van het beleid afgeleid jaarplan, inclusief risicoanalyse, actiepunten en periodieke bewaking en controleplan, inclusief controlepunten en resultaten van uitgevoerde controles.