5. GBH Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2026

De gevaarlijkste spoorovergang in Heiloo wordt beveiligd met bloembakken… de minst gevaarlijke overgangen in het Heilooer Bos worden voor €5 miljoen vervangen door een brug en een tunnel...

Programmabegroting 2026 Algemene Beschouwingen 3 november 2025

Vooraf Voorzitter, raadsleden en alle aanwezigen, allereerst dank aan allen die aan de Begroting 2026 hebben bijgedragen.

Voor ons ligt de laatste begroting van dit college. Een begroting die sluitend is dankzij incidentele meevallers, extra rijksbijdragen, het inleveren van de reserve voor het coalitieakkoord, het verhogen van de OZB en vooral veel vooruitschuiven. Zo zijn de tekorten in de jeugdzorg met een extra bijdrage van het Rijk gedicht en zijn de hervormingen in de jeugdzorg vooruitgeschoven naar 2028. Ook de Aansluiting A9 bij Heiloo en de Zandzoom, de grootste projecten van de laatste twintig?, dertig?, vijftig? jaar, zijn doorgeschoven naar…ja, naar welk jaar? Vraag aan het college: kunt u een garantie geven dat de Aansluiting A9 en de Zandzoom voor 2030 gerealiseerd zijn? Zo nee, voor welke datum zijn zij wel gerealiseerd? Dankzij bovenstaande trukendoos is het ravijnjaar 2026 doorgeschoven naar 2028. Ondertussen is er na bijna 4 jaar niets terecht gekomen van het coalitieakkoord “Heiloo, Natuurlijk!”. Integendeel, Heiloo zakt steeds verder weg in het drijfzand. Na jaren aandringen heeft Gemeentebelangen Heiloo afgelopen zomer eindelijk antwoord gekregen op de vraag wat de Aansluiting A9 gaat kosten; €76 miljoen, exclusief BTW! In de vorige begrotingen en zelfs in de Kadernota 2026 is nog uitgegaan van de raming uit 2021 van €46 miljoen. Niet voor niets heeft Gemeentebelangen Heiloo daar niet mee ingestemd.

Vraag aan het college: de kostenstijging naar €76 miljoen exclusief BTW is niet meegenomen in deze Begroting 2026. Waarom niet? De aanvankelijke opzet was dat de Aansluiting A9 zou worden gefinancierd uit de nieuwbouw. Duidelijk is dat die opzet niet gaat lukken. Op Zandzoom wordt nu al een verlies geraamd van €1,6 miljoen. En er mag pas gebouwd worden als de Aansluiting A9 gerealiseerd is. Een aangescherpte clausule. Eerder was de eis dat de bouw pas zou kunnen starten als het Bestemmingsplan Aansluiting A9 onherroepelijk zou zijn. Het college heeft nu alle hoop gevestigd op subsidiepotjes van de provincie en het Rijk. Een subsidie van €2 miljoen voor de Vennewatersweg, een subsidie van €19 miljoen voor Zandzoom en Aansluiting A9 en een subsidie van 4 miljoen voor het vervangen van de spoorovergangen in het Heilooer Bos door een tunnel en een brug. Maar wat als de stikstofregels strenger worden? En de verkeersproblemen onoplosbaar blijken? Het gaat om meer dan geld alleen! Vraag aan het college; op 17 november dient voor de Rechtbank Amsterdam de zaak over de stikstofvergunning voor Zandzoom. Wat zijn de gevolgen als deze vergunning vernietigd wordt? Dit alles werkt negatief door in de kosten, investeringen, risico’s en reserves en dus ook in de solvabiliteit en het weerstandsvermogen.

Voor een getrouw beeld van de financiële positie van Heiloo moeten deze kosten dan ook expliciet worden meegenomen in de Begroting 2026. Vraag aan het college; uitgaande van de kostenstijging van de Aansluiting A9 naar €76 miljoen en de afspraak dat Heiloo daarin 27,5% bijdraagt; met hoeveel miljoen moeten de reserves hiervoor stijgen en hoe lost u dit tekort op? Een extra lening? Van hoeveel?

Sociaal, De grootste sociale uitdagingen in Heiloo zijn wonen, jeugdzorg en de vergrijzing. In Heiloo zijn 828 inwoners actief op zoek naar een sociale huurwoning. Ruim 35% van de inwoners in Heiloo is alleenstaande, waarvan het merendeel ouderen als we mogen uitgaan van de landelijke cijfers. Desondanks worden er in de Zandzoom en op de meeste inbreilocaties overwegend dure eengezinswoningen gebouwd. Gemeentebelangen Heiloo is van mening dat er op de schaarse bouwlocaties in Heiloo met voorrang gebouwd moet worden voor de lokale behoefte. Dat versterkt de sociale cohesie, voorkomt eenzaamheid, bevordert zorg in de buurt en houdt Heiloo betaalbaar voor cruciale beroepsgroepen. Vraag aan het college; bent u bereid om de plannen voor Zandzoom en de Aansluiting A9 in te ruilen voor woningbouwplannen die wel passen binnen de wettelijke kaders en die wel voldoen aan de lokale behoeften aan wonen, zorg en betaalbaarheid? Zo nee, waarom niet? Volgens het CBS kreeg 1 op de 10 kinderen in Heiloo een vorm van jeugdzorg. Dat zijn zo’n 610 kinderen. Deze lijn is stijgende, mede vanwege de coronacrisis, en zo ook de kosten. Incidentele bijdragen van het Rijk in plaats van de voorgestelde hervormingen –lees bezuinigingen- bieden even soelaas, maar zijn geen structurele oplossing. Het hanteren van de 0-lijn in deze Begroting vindt Gemeentebelangen Heiloo een zwaktebod. .

Groen De kopers van de nieuwbouwwoningen in Zuiderloo en Zandzoom dragen elk €2917,- af in het Groenfonds. Hieruit wordt geen groen in hun wijk aangelegd, wel nieuwe infrastructuur elders. Onder andere drie nieuwe fietspaden: van de Lagelaan naar Akersloot, door het Overbos naar Bergen en langs de Boekelermeerdijk. Nog meer infrastructuur ten koste van natuur! En hoe zit het met de Groene Ring uit het Groenbeleidsplan? Die is nog niet eens ingetekend in de Zandzoom. Vraag aan het college; welke “groenprojecten”worden uit dit Groenfonds gefinancierd en wanneer worden deze “groenprojecten” alsmede de “Groene Ring” gerealiseerd?

& Duurzaam De grootste uitdaging op gebied van duurzaamheid is het beperken van, en aanpassen aan de klimaatverandering. Er dient veel forser geïnvesteerd te worden in de vergroening van de openbare ruimte, het terugdringen van het energieverbruik en het afbouwen van het fossiele brandstofgebruik. Niet in de aanleg van nog meer stenen en asfalt voor het stimuleren van de “mobiliteit”. Vraag aan het college; bent u bereid om het Groenfonds daadwerkelijk in te zetten voor een gezonde, groene leefomgeving door het groenareaal uit te breiden, in plaats van in te zetten nog meer infrastructuur? Zo nee, waarom niet?

Tot slot De Begroting 2026 getuigt van een grove onderschatting van kosten en risico’s. Gemeentebelangen Heiloo kan niet anders concluderen dan dat Heiloo willens en wetens op het ravijn en dus op een bestuurlijke fusie uit geldnood afstevent! Bas van Beusekom, Edith de Jong, Fractie Gemeentebelangen Heiloo