vragen Schriftelijk SP Vergadering EBF 11 juni Jaarstukken

Vraag 1 (P3, raadsvoorstel 1): Hoeveel is er (terecht!) aan voordelen 2023 al tussentijds ingezet om begroting 2024 rond te krijgen? BUIG 2,5 miljoen (p 101)? En eventueel nog andere? Hoe hoog zou het positieve jaarresultaat zijn zonder deze eerdere aanwending? Antwoord: Zoals blijkt uit pagina 227 van de begroting 2024 is er in 2023 reeds een bedrag van €2,5mln. uit de BUIG-middelen,€ 3,5mln. beschermd wonen en €1,4 ingezet voor de begroting 2024 in de vorm van de reserve reeds genomen besluiten zoals is vermeld op pagina 239 van de jaarrekening.

Vraag 2 (P21): Burgemeester heeft signaal over de specifieke problemen van de regio, overgebracht naar Den Haag; met welk resultaat? Antwoord: De burgemeester heeft de specifieke problemen van onze regio in Den Haag aangekaart. Dit heeft geresulteerd in meer aandacht en ondersteuning voor regionale knelpunten, met name op het gebied van economische achterstanden en infrastructuur.

Vraag 3 (P22): Hier staat: BoerEN Burger Beweging. Foei! De grootste partij in de Eerste Kamer en PS van Limburg heet Boer Burger Beweging. Antwoord: Dank voor het wijzen op de vergissing.

Vraag 4 (P22): Burgemeesters in beroep tegen regionaal beleidsplan politie Limburg: wat was de uitspraak? Veiligheidsopgaven blijken niet meer haalbaar; op welke wijze wordt nu met dit tekort omgegaan; welke beleidsaanpassingen, welke activiteiten geschrapt? Antwoord: De burgemeesters zijn in beroep gegaan tegen het regionaal beleidsplan van de politie Limburg. Er is nog geen reactie van de minister van justitie en veiligheid.

Vraag 5 (P22): Rijke schooldag; zijn er gegevens bekend hoe de scholen hier uitvoering aan geven? Als dat onvoldoende zou zijn: welke afspraken zijn hierover gemaakt. Antwoord: Ja, dit is bekend en de uitvoering voldoet aan de afspraken. Vanuit het Nationaal Programma Heerlen-Noord wordt met het overheidsprogramma School & Omgeving stevig ingezet op de ontwikkeling van rijke schooldagen. In het uitvoeringsprogramma 2022-2027 is het streven benoemd om op alle scholen die tot de lokale coalitie behoren (14 basisscholen en 6 middelbare scholen) een vorm van een rijke schooldag te ontwikkelen. Een rijke schooldag veronderstelt een ruim en verrijkt aanbod in extra ontwikkeltijd voor kinderen (dus meer uren aanbod). Dit verrijkt aanbod bestaat uit een variatie van aanbod op het vlak van: •

basisvaardigheden taal, lezen en rekenen

•

brede (talent)ontwikkeling

•

gezondheidsbevordering

Scholen maken zelf keuzes in de programmering en het specifieke aanbod op deze onderdelen. Van de 14 basisscholen hebben 5 scholen (Horizon, Vlieger, Mijnspoor, Schakel en Paulus) een rijke schooldag. Alle scholen bieden pauzesport aan en diverse andere activiteiten, meestal in een verlengde leertijd (extra ontwikkeltijd). Op 2 scholen krijgen kinderen een ontbijt (Vlieger) of een lunch (Mijnspoor). Verder gaan er nog eens 3 scholen met ingang van het nieuwe schooljaar starten. De overige 6 scholen bieden ook een naschools aanbod aan, maar nog niet op structurele basis met voor iedere leerling/groep enkele extra uren ontwikkeltijd. De globale planning is om met ingang van de schooljaren 2025-2026 en 2026-2027 steeds met 3 nieuwe rijke schooldagen te starten.

Van de 6 middelbare scholen kent 1 school (Herle) momenteel een rijke schooldag. Deze school biedt de leerlingen wekelijks naschoolse activiteiten aan in het kader van zinvolle vrijetijdsbesteding en huiswerkbegeleiding. De ambitie voor komend jaar is om ook meer aanvullend didactisch aanbod te gaan programmeren. Yuverta start met ingang van het nieuwe schooljaar met een rijke schooldag, ook in de vorm van een naschools aanbod.

De overige 4 middelbare scholen hebben ook allen een aanbod van buitenschoolse activiteiten, maar nog op incidentele of projectbasis. De globale planning is dat met ingang van de schooljaren 2025-2026 en 2026-2027 steeds 2 middelbare scholen starten.

Vraag 6 (P23): Het moet "Mijnkoloniën” (met klemtoon op “ie” zijn. Het zijn geen koloniën (overzeese gebiedsdelen met klemtoon op o). Antwoord: Bedankt voor de correctie.

Vraag 7 (P23): 1000 bomen zijn inmiddels geplant; is het project daarmee klaar? Is dit niet een continue opdracht? Antwoord: De opdracht vanuit de raad om 1000 bomen extra aan te planten is afgerond. Aanplant van bomen is in het kader van het onderhoud van groenvoorzieningen een continu proces. Zo hebben we de afgelopen twee jaar in totaal 2820 bomen aangeplant. Vraag 8 (P23): Zijn er al resultaten bekend van de investeringen in expats en grenswerkers? Antwoord: Wij hebben eind februari 2024 een convenant gesloten met de gemeenten Maastricht en Sittard-Geleen voor een periode van vier jaar (2024 – 2027) ten behoeve van de grensoverstijgende arbeidsmarktdienstverlening in de regio. Partijen hebben afgesproken deze samenwerking minimaal één keer per jaar te evalueren. De evaluatie voor 2024 moet nog plaatsvinden en derhalve zijn de resultaten hiervan nog niet bekend.

Vraag 9 (P33): GRAPJE Welke acties zijn ondernomen tegen het bovenmatig koffiegebruik van de ambtenaren? Dit dient met harde hand te worden aangepakt!!! Antwoord: -

Vraag 10 (P33): GEEN GRAPJE kopieerkosten kunnen en moeten in deze digitale wereld omlaag! Aktie op zetten, aandacht voor blijven vragen. Is er een kosten/baten-analyse van uitbesteding versus zelf doen? Antwoord: Kopieerkosten zijn inderdaad een aandachtspunt. Een kosten/baten-analyse van uitbesteding versus zelf doen is uitgevoerd en heeft geleid tot de implementatie van meer digitale oplossingen om kosten te verlagen. Dit vergt echter ook gedragsverandering in de raad m.b.t. het niet drukken van boekwerken zoals de begroting en jaarrekkening.

Vraag 11 (P35): Zijn er al resultaten van het project CITICESS in het kader van Sociaal Veilig bekend? Antwoord: Er is een maatwerkroute voor de gezinsaanpak en een doorbraakteam ingericht. De afgelopen maanden is het doorbraakteam opgeleid in de doorbraakmethode en gestart met de eerste casuïstiek. De eerste drie doorbraakplannen zijn gemaakt en doorbraken zijn ophanden. Er per 1 juni sprake van vier lopende casussen en drie aanvullende casussen die gaan starten bij aanvang van de gezinscoaches. Er zijn twee gezinscoaches geworven voor de intensieve begeleiding van de gezinnen, de eerste gezinscoach is 1 juni gestart, de tweede coach start 1 juli.

Vraag 12 (P46): Waar vinden we de planning grootschalig wegenonderhoud? Antwoord: Het actuele planningsoverzicht zal toegestuurd worden.

Vraag 13 (P49): Wanneer is aanpak Ganzeweide klaar?

Antwoord: Volgens planning eind september 2024

Vraag 14 (P50): Waar vinden we de genoemde mobiliteitsstudie Avantis? Antwoord: In de bijlage vind u de mobiliteitsstudie

Vraag 15 (P58): “We zijn gestart met 5 familiescholen". Wordt dit aantal uitgebreid? Antwoord: Op het moment de 5 familiescholen volledig worden uitgevoerd zoals we hebben bedoeld en succesvol zijn, dan gaan we het concept familieschool zeker uitbreiden. Dit wil niet zeggen dat we op de andere scholen nu niets doen. De familieschool bestaat uit de volgende 3 elementen: rijke schooldag, professionals doen wat nodig is in brede zin en ouders zijn betrokken bij de ontwikkeling van hun kind. Deze componenten komen op veel andere scholen ook terug. Zo zijn er al meerdere scholen met een rijke schooldag, zijn er op elke school knooppunten onderwijs-zorg ingericht (een netwerk van professionals uit onderwijs en zorg) en organiseren scholen activiteiten om de ouderbetrokkenheid te vergroten. Daarnaast werkt JENS op meerdere scholen met een integraal team, waar een schoolmaatschappelijk werker, een ambulant begeleider en jeugdconsulent structureel op school aanwezig zijn. Vraag 16 (P59): Kunt u het verschil aangeven tussen de begrippen absoluut en relatief schoolverzuim? En waarom Heerlen bij het een hoger en het ander lager scoort dan gemiddeld? Antwoord: Absoluut schoolverzuim betekent dat een leerling helemaal niet naar school gaat, terwijl relatief verzuim betekent dat een leerling gedeeltelijk afwezig is.

Heerlen scoort hoger op absoluut verzuim door specifieke lokale omstandigheden die we actief aanpakken.

Vraag 17 (P60): Hebben de gesprekken over krapte op de arbeidsmarkt geleid tot resultaten? Zo ja, welke? Antwoord:

Wij voeren overleg, en werken samen, met diverse partners om ontwikkelingen op de (regionale) arbeidsmarkt daar waar mogelijk aan te pakken, zoals het Werkcentrum Zuid-Limburg. Belangrijke onderdelen van het Werkcentrum Zuid-Limburg zijn de regionale benadering van werkzoekenden (vanuit uitkering maar ook van werk naar werk) en de regionale benadering van werkgevers. Een voorbeeld met betrekking tot dit laatste punt is de samenwerking binnen de Medtech (Medlands) waar we met Beyond een leerlijn ontwikkeld hebben en deze onder andere verbinden met de Bovengrondse Vakschool. Een ander voorbeeld is de samenwerking binnen de zorgsector met achttien instanties vanuit het transitieplan mijnstreek coalitie. Hier gaan we aan de slag met het bundelen van kennis en expertise naar aanleiding van diverse initiatieven die binnen deze sector en in onze regio zijn geïnitieerd.

Vraag 18 (P60): Wat wordt verstaan onder flexibel toezicht op de kwaliteitseisen van de kinderopvang? Antwoord: Flexibel toezicht op de kwaliteitseisen van de kinderopvang betekent dat we maatwerk leveren afhankelijk van de specifieke behoeften en omstandigheden van de kinderopvanglocaties.

Vraag 19 (P60): "Bibliotheek op school" Bij 85% van de basisscholen aangeboden. En de overige 15%, hoe zit het daarmee? Antwoord: De Bibliotheek op School is voor alle scholen voor (speciaal) basisonderwijs beschikbaar. Bij de scholen die (nog) niet deelnemen brengen we de mogelijkheden continu onder de aandacht, waarbij we samenwerken met uitvoeringspartner SCHUNCK. Het resultaat hiervan is dat we t.o.v. 2023 in 2024 weer een aantal scholen hebben kunnen toevoegen als deelnemer. Momenteel nemen 25 van de 28 scholen voor (speciaal) basisonderwijs deel aan De Bibliotheek op School. Met de overige 3 scholen hopen we volgend schooljaar (2024-2025) stappen in de samenwerking te zetten. Vraag 20 (P68): Toegang historische musea gratis. Is dat inclusief rondleiding? En in hoeverre lopen de musea daardoor inkomsten mis? Antwoord:

Bij het Thermenmuseum en het Nederlands Mijnmuseum is de toegang tot 18 jaar gratis. Dat is exclusief een rondleiding. Bij het Thermenmuseum krijgt iedereen een audio guide waarmee men zelfstandig (of met hulp van de begeleider) het museum kan bezoeken. Bij Kasteel Hoensbroek wordt voor scholen geen entree gevraagd. Wel wordt een bedrag in rekening gebracht voor boekingskosten en inzet van een museumdocent. Belangrijk is dat de drempel voor het museumbezoek voor kinderen laag is. Zij ontdekken daarmee dat een museumbezoek niet alleen interessant en leerzaam is, maar zeker ook leuk. Dit draagt bij aan hun vorming. De musea ontvangen van de gemeente jaarlijks een subsidie. Hierin zit geen aparte vergoeding voor jeugdigen onder 18 jaar. Omdat de gratis entree voor de kinderen onder 18 de drempel voor ouders verlaagd om samen met hen het museum te bezoeken levert dit inkomsten op vanwege de te betalen entree van de volwassenen. Dit compenseert enigszins de niet ontvangen jeugdigen entrees

Vraag 21 (P71): Worden oude arbeidersbuurten zoals Passart meegenomen als potentieel erfgoed? Antwoord: Ja, Beersdal, Maria Christinawijk, Eikenderveld, Leenhof, Tempsplein-de Hesselleplein en Molenberg zijn aangewezen als rijks beschermd stadsgezicht. Naar aanleiding van een onderzoek door Buro 4 is de wijk Passart door de gemeenteraad aangewezen als gemeentelijk beschermd stadsgezicht. Aan de Kasteelbuurt, Kloosterkolonie Mariarade, Rennemig, Muschemig en Benzenrade is in het bestemmingsplan (nu Omgevingsplan) de dubbelbestemming: ‘Waarde Cultuurhistorie’ toegekend met als doel bescherming en instandhouding van deze waardevolle cultuurhistorische gebieden. Vraag 22 (P73): Kernthema groen: bent u tevreden over niveau groenonderhoud? De kwaliteit van het groenonderhoud is aanzienlijk verbeterd. In Heerlen-Noord hebben we flinke slagen gemaakt. Tegelijkertijd zien wij dat over de hele stad aannemers kampen met een capaciteitsprobleem en bij machinaal werk als het maaien van gazons werken de natte weersomstandigheden van dit voorjaar tegen. We zijn hierover voortdurend in overleg en proberen de negatieve gevolgen voor de beeldkwaliteit zoveel mogelijk te voorkomen. Het groenonderhoud in woonbuurten wordt met voorrang behandeld. Vraag 23 (P94): Graag overzicht van verloop aantal uitkeringen over hele jaar.

Antwoord:

Vraag 24 (P95): Energietoeslag Toekenningen 120-130% minimum. Is in 2023 afgenomen, waardoor? Antwoord: Een verklaring voor het dalende cijfer op individueel casusniveau is helaas niet mogelijk. Uit de cijfers blijkt echter ook dat het totaal aantal toekenningen energietoeslag is gestegen. Dit betekent dat het aantal toekenningen onder de doelgroep tot 120% wel is toegenomen. Een mogelijke verklaring hiervan kan zijn dat de inflatie over de periode 2022/2023 hoger was dan de loonstijgingen in dezelfde periode. Hierdoor zijn meer mensen uit de doelgroep 120-130% teruggezakt naar de doelgroep onder 120%. Vraag 25 (P95): Waarom geen cijfer gestarte fraudeonderzoeken? Antwoord: In de kolom 2023 is het cijfer van de gestarte fraudeonderzoeken abusievelijk weggevallen. Dat zijn er 73.

Vraag 26 (P98): Toch weer 29 waterafsluitingen! Volstrekt onaanvaardbaar. Welke inspanningen heeft Heerlen conform ons coalitieakkoord als aandeelhouder van WML gedaan om hier einde aan te maken? Welk standpunt voor of tegen hebben de provincie, en de afzonderlijke gemeentes ingenomen? Deelt u de mening van de SP-fractie dat daarover een openbare schaamlijst moet worden opgesteld? Antwoord: De gemeente Heerlen heeft bij monde van wethouder Gelderblom nogmaals gepleit voor een algeheel verbod op afsluitingen van watertoevoer. Dit heeft hij gedaan tijdens de AVA van 23 mei jl.. WML stelt zich op het standpunt dat een waterafsluiting een ultimum remedium is en dat men er alles aan doet om afsluiting te voorkomen. Dat dit

niet altijd lukt blijkt uit het feit dat WML ook afgelopen jaar dit remedium meermaals heeft ingezet. Het getal 29 heeft betrekking op particulieren maar ook op afsluitingen als gevolg van ingrijpen op grond van de wet Damocles, het beëindigen van bedrijfsactiviteiten of op adressen waar de huurder lijkt te zijn verdwenen. Toch vindt er verschuiving in het afsluitbeleid plaats. Een recente uitspraak van het Hof heeft ertoe bijgedragen dat watermaatschappijen niet meer in alle gevallen mogen afsluiten. Volgens de rechter is afsluiten in bepaalde gevallen in strijd met fundamentele grondbeginselen. Op grond van dit arrest heeft WML haar beleid direct aangepast. Vanaf 25 maart 2024 wordt in die situaties waar kinderen op het aansluitadres wonen niet meer afgesloten. Door deze uitspraak en de wijziging in het beleid maar ook door afspraken tussen gemeente Heerlen en WML is de kans groot dat het aantal afsluitingen onder particulieren procentueel zal afnemen. De gemeente Heerlen voelt zich in haar standpunt gesterkt doordat de provincie in haar laatste coalitieakkoord heeft aangeven zich te zullen inspannen om afsluitingen te voorkomen. Verder bestaat er geen zicht op hoe andere gemeenten hierin staan.

Vraag 27 (P98): Huisuitzettingen van 17 naar 45 (was overigens in vroegere jaren 140). Wordt er nog gehandhaafd op de eerdere afspraak: geen huisuitzettingen met kinderen? Worden convenanten en andere afspraken met verhuurders wel nageleefd en gecontroleert de gemeente daarop? Heeft u zicht waar de betreffende mensen na de huisuitzetting terecht komen? Antwoord: Inderdaad, we handhaven nog volgens de eerdere afspraak; geen uithuiszettingen in het geval er kinderen bij betrokken zijn. En ja, ook werken we nog met convenanten en trachten coöperaties en de gemeente volgens afspraak te werken ter voorkoming van uithuiszettingen. Nee, het is niet altijd duidelijk waar huurders na een uithuiszetting te terechtkomen.

Vraag 28 (P99): Waarom wordt het voordeel minder kwijtschelding incidenteel ipv structureel genoemd? Langdurige trend minder uitkeringen. Antwoord:

Op basis van nieuwe wetgeving is in 2023 de vermogensnorm voor kwijtschelding verhoogd, waardoor meer inwoners in aanmerking zouden kunnen komen voor kwijtschelding. De impact van deze nieuwe wetgeving op de kwijtscheldingslasten is in 2023 beperkt gebleven. Voor of er ook structureel een voordeel is en in welke omvang hebben we de cijfers van 2024 afgewacht. In de zomernota 2024 ziet u dat dit terugkomt, verwachte voordeel € 200.000. In de begroting 2025 en verder zal dit voordeel verwerkt worden. Als gevolg van veranderende wetgeving is de vermogensnorm voor kwijtschelding verhoogd. Hierdoor kunnen meer mensen aanspraak maken op de kwijtscheldingsregeling. Uit de tabel op bladzijde 97 valt af te lezen dat het totaalbedrag aan kwijtscheldingen jaarlijks fluctueert. Ten opzichte van het jaar 2022 is daardoor in 2023 een incidenteel voordeel behaald.

Vraag 29 (P100): Bewindvoering idem. Antwoord: Als gemeente proberen we invloed te hebben op de kosten van bewindvoering. De invloed is echter marginaal doordat we feitelijk geen partij zijn. Bewindvoering wordt door de kantonrechter uitgesproken op verzoek van de inwoner. De wetgever en brancheverenigingen proberen wel invloed uit te oefenen door wet- en regelgeving op onderdelen aan te scherpen. Zo is de looptijd van een schuldregeling in 2023 gehalveerd en door de Kredietbank en gemeente is een alternatief voor bewindvoering gerealiseerd. Of deze maatregelen echt een positieve financiële uitwerking hebben waardoor sprake is van een structurele trend dient over een langere periode te bezien. Vraag 30 (P110): Ja Ja sticker gaat gelukkig niet door. Tekst is onjuist. Antwoord: De raad heeft in mei een amendement aangenomen om artikel 15A uit de afvalstoffenverordening 2024 te schrappen. Dit artikel ging over de JA JA sticker. De tekst is dus onjuist zoals aangegeven in de jaarrekening. De JA JA sticker gaat niet door. Vraag 31 (P150): Hier staat ten onrechte dat Beschermd Wonen per 1-1-2025 doorgedecentraliseerd wordt. Kunt u cijfermatig aangeven wat de positieve financiële gevolgen voor de

gemeente Heerlen zijn van het gelukkig opnieuw uitstellen (of hopelijk afstellen) van dit plan. Antwoord: Invoering Wet woonplaatsbeginsel per 1 januari 2025 is niet meer haalbaar. Dat is de conclusie van de VNG en demissionair staatssecretaris Van Ooijen eind maart 2024 concludeerden in het bestuurlijke overleg Wmo. Het woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen (BW) betekent dat elke gemeente verantwoordelijk wordt voor BW voor haar eigen inwoners, ook wanneer die naar een andere gemeente verhuizen omdat daar de beste plek voor herstel is. Het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel, dat sinds begin dit jaar bij de Tweede Kamer ligt voor behandeling, is nog steeds controversieel verklaard. Daardoor kan het niet meer voor het zomerreces door de Tweede en Eerste Kamer behandeld worden. Het objectieve verdeelmodel voor de middelen die gemeenten ontvangen voor beschermd wonen wordt óók nog niet ingevoerd. Beiden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De centrumgemeenten blijven deze middelen in 2025 ontvangen op basis van het huidige historische verdeelmodel. De nieuwe streefdatum voor invoering wordt 1 januari 2026. Onze regio krijgt agv de landelijke herverdeling (historisch versus objectief verdeelmodel) minder rijksmiddelen. In onze gemeentelijke begroting hebben op basis van een inschatting rekening gehouden met deze financiële achteruitgang, vanaf 1 januari 2026.

Geen positief effect omdat we al geanticipeerd hadden op datum 1 januari 2026. Vraag 32 (P181): Is het IBA Evolutieplan beschikbaar voor de Raad? Antwoord: Bijgaand het gevraagde Evolutieplan 2023-2025 van IBA-Parkstad.

Reflectie op de opmerkingen van de accountant: Het college neemt de opmerkingen van de accountant zeer serieus. Wij werken continu aan het verbeteren van onze processen en het waarborgen van rechtmatigheid en transparantie. De aanbevelingen van de accountant worden geïntegreerd in ons het interne beheersingsplan, dat periodiek geëvalueerd en aangepast wordt om te voldoen aan de normen van financiële verantwoordelijkheid