Vraag 32 SP IBA-Parkstad BV Evolutieplan 2023-2025; versie 16-02-2023

IBA Parkstad Evolutieplan 2023-2025

Versie: 16-02-2023

INHOUD Samenvatting Evolutieplan 2023-2025 ..................................................................... 1 1.

Inleiding ........................................................................................................ 3

2.

Afwikkeling IBA-projecten ................................................................................ 5 2.1 Afwikkeling subsidiebeschikkingen .............................................................. 5 2.2 Kwaliteitsbewaking lopende c.q. nog in voorbereiding zijnde projecten ............ 5 2.3 Communicatie .......................................................................................... 5

3.

Evolutie IBA-methodiek .................................................................................... 7 3.1 IBA Parkstad onderdeel van continu transformatieproces ............................... 7 3.2 “End Term Review” ................................................................................... 8 3.2.1 Betekenis van IBA Parkstad voor toekomst van regio Parkstad ................ 8 3.2.2 Conclusies End Term Review ............................................................... 8 3.2.3 Aanbevelingen End Term Review ......................................................... 8 3.2.4 IBA Parkstad initieert kennisnetwerk .................................................... 9 3.3 Future deal Regiopolis Parkstad ................................................................ 10 3.3.1 Regio Deal Parkstad Limburg 2023-2025............................................ 10 3.3.2 Overige initiatieven in en buiten regio Parkstad................................... 11 3.4 Inzet IBA-ervaringen in projecten “Regio Deal Parkstad Limburg” ................. 11 3.5 Evaluatie IBA-projecten ........................................................................... 12

4.

Afwikkeling IBA Parkstad BV ........................................................................... 14 4.1 SOK IBA Parkstad ................................................................................... 14 4.2 Liquidatieplan ......................................................................................... 14

5.

PLANNING .................................................................................................... 15

6.

FINANCIEN ................................................................................................... 16 6.1 Begroting 2023 ....................................................................................... 16 6.2 Meerjarenraming 2024-2025 .................................................................... 18 6.3 Aandeelhoudersbijdrage........................................................................... 18 6.4 IBA-project subsidies ............................................................................... 18

BIJLAGE 1: IBA PARKSTAD PROJECTEN .................................................................. 20 Bijlage 1.1: Afgeronde projecten ........................................................... 20 Bijlage 1.2: Lopende projecten .............................................................. 21 BIJLAGE 2: COMMUNICATIESTRATEGIE 2023-2025 ................................................. 22

Samenvatting Evolutieplan 2023-2025 De afrondende fase van IBA aangebroken. De nog lopende projecten worden gerealiseerd, de BV wordt ontmanteld en in 2025 geliquideerd. Voorliggend Evolutieplan 2023-2025 bevat een omschrijving van de werkzaamheden die IBA Parkstad BV voor ogen heeft in deze laatste fase. De eindfase van IBA vraagt om een planmatige en gestructureerde aanpak. Ondanks dat de bezetting van het IBA-bureau minimaal is, is het van belang om het gedachtegoed van IBA, de erfenis en opbrengsten, in de regio te verankeren. Met o.a. de provinciale woningbouwafspraken, de aanstaande Regiodeal 2.0 en regio- en grensoverschrijdende samenwerkingsinitiatieven, ontstaan natuurlijke momenten om de erfenis van IBA te verbinden met de toekomstige uitdagingen waarvoor de regio staat. In de overdracht van de kennis van en ervaring met de IBA-systematiek wordt, in de lijn van de aanbevelingen in de End Term Review, nauw samengewerkt met Stadsregio Parkstad Limburg. In hoofdlijnen staan voor IBA Parkstad BV voor de periode tot eind 2025 drie aandachtsgebieden centraal: 1. Afwikkeling IBA-projecten ▪ Correct en budgetneutraal afwikkelen van subsidiebeschikkingen; ▪ Bewaken van de kwaliteitsafspraken; ▪ Publiceren van de projectresultaten; ▪ Rapporteren aan de AvA. 2.

Evolutie IBA-methodiek ▪ Opbouwen, ontsluiten en publiceren van IBA-archieven; ▪ Monitoren en communiceren van impact van opgeleverde projecten én projecten in realisatie; ▪ Opbouwen en onderhouden kennisnetwerk; ▪ Implementeren van de aanbevelingen uit de “End Term Review” d.d. augustus 2022, om de kern en de kracht van de IBA-methodiek in te zetten bij grootschalige transformatieopgaven met een duidelijk ruimtelijk-fysieke component. 3. Liquidatie IBA Parkstad BV ▪ In het belang van IBA en haar aandeelhouders monitoren, controleren en budget neutraal afwikkelen van subsidiebeschikkingen, en ▪ Ontmantelen en vereffen van de IBA Parkstad-BV.

Afwikkeling subsidiebeschikkingen Begin februari 2023 is voor een totaalbedrag van circa M€ 5.1 aan subsidies definitief vastgesteld. Voor de lopende projecten is een bedrag van M€ 18,5 gereserveerd waarvan middels voorschotten een bedrag van M€ 10,6 is uitbetaald, waardoor nog een bedrag van M€ 7,9 resteert aan uit te betalen subsidies. Communicatie Ook in de laatste IBA-fase is het van belang de voortgang en resultaten van IBA Parkstad te communiceren. Daartoe is de “Communicatiestrategie 2023-2025” (bijlage 2) opgesteld, die gericht is op het “delen en doorvertellen” van (gebruikers)ervaringen. IBA exposure zal zich nadrukkelijk niet meer als aanjager van communicatie van

1

projecteigenaren opstellen. IBA deelt en verbindt de communicatie van projecteigenaren over IBA-projecten. Daartoe initieert en stimuleert IBA in 2023 dat afspraken worden gemaakt met de projecteigenaren, de accountmanagers IBA en de communicatiemedewerkers van partners die verantwoordelijk zijn voor de IBA-projecten. Deze initiatie en stimulatie door IBA is erop gericht dat er een werkwijze ontstaat waarin het gebruikelijk is dat verbindingen worden gelegd voor het communiceren over projecten c.q. initiatieven die bijdragen aan het bevorderen van de brede welvaart. Deze initiatie en stimulatie wordt in de loop van 2024 en 2025 afgebouwd. Kennisnetwerk De aanbevelingen in de End Term Review roepen op de ervaringen van de IBA-methodiek in te zetten in de volgende fase van de ontwikkeling van de Regiopolis Parkstad. Enerzijds bij de implementatie van de instrumenteel-bestuurlijke aanbevelingen bij de inrichting van de in de “Regio Deal Parkstad Limburg 2023-2025” gehonoreerde projecten. Anderzijds initieert en stimuleert IBA Parkstad de communicatie over de impact van de IBA-methodiek. Daartoe initieert IBA Parkstad het in samenwerking met de stadsregio Parkstad, RWTH, Universiteit Maastricht en Zuyd Hogeschool ontwikkelen van een kennisnetwerk.

De initiatie en stimulatie vanuit IBA wordt in de loop van 2024 en 2025 afgebouwd en overgedragen aan een in afstemming met de stadsregio en de kennisinstellingen nader te onderzoeken entiteit.

2

1. Inleiding Een groot aantal IBA-projecten is de afgelopen jaren gerealiseerd, een deel is nog in uitvoering. Enkele projecten gaan nog in uitvoering. Tijdens het expojaar, dat begin september 2022 succesvol werd afgesloten, zijn de IBA-50 projecten uit het uitvoeringsprogramma, de 60 bewonersprojecten van “Bewoners maken Parkstad” en de diverse IBA-thema’s intensief voor een breed publiek gepresenteerd. Nu is de afrondende fase van IBA aangebroken. De nog lopende projecten worden gerealiseerd, de BV wordt ontmanteld en in 2025 geliquideerd. Voorliggend plan bevat een omschrijving van de werkzaamheden die IBA Parkstad BV voor ogen heeft in deze laatste fase. Provincie Limburg en de Parkstadgemeenten hebben in oktober 2013 besloten IBA Parkstad van start te laten gaan. Een IBA werkt volgens een bewezen succesvolle formule, die in een regio of stad een krachtige impuls geeft aan economie, ruimte én samenleving. Ook in Parkstad, waar de transformatie tot een veerkrachtige regio verder aangezwengeld is. De regio is versterkt, met focus op een duurzamere economie en een belangrijke rol voor groen en hergebruik van materialen. Parkstad is een aantrekkelijk omgeving om te wonen, werken en recreëren. Die positie is versterkt. Er is een stevige basis gelegd waar de regio op kan “voortbouwen en door ontwikkelen”.

Sinds juli 2014 is de organisatie en uitvoering in handen van IBA Parkstad BV. De doelstellingen zijn: ▪ Het creëren van een platform voor het uitwisselen van ideeën en het ontwikkelen van projecten die bijdragen aan een duurzame en vitale regio. ▪ Het centraal stellen van open innovatie, zodat gebiedspartners gezamenlijk hun kennis en kunde bundelen. Binnen het platform is ruimte om te experimenteren. ▪ Het bijeenbrengen van mensen en middelen om projecten uit te voeren en mogelijk financieel te ondersteunen. Middels een “Open Oproep” in 2014 zijn circa 300 ideeën voor projecten verzameld. In 2016 zijn de ingediende projectvoorstellen gecategoriseerd, geselecteerd c.q. samengevoegd en vervolgens veredeld tot het IBA-uitvoeringsprogramma, bestaande uit 50 projecten. Sinds de start van het uitvoeringsprogramma zijn een aantal projecten niet doorgegaan en zijn sommige projecten opgedeeld in deelprojecten. Dat maakt dat anno februari 2023 31 gereed en 19 in uitvoering c.q. in voorbereiding zijn (bijlage 1). Het expojaar van IBA startte 27 augustus 2021 en eindigde 4 september 2022. Gedurende het expojaar zijn alle IBA-projecten gepresenteerd als voorbeeld en in de context van de transformatie van de regio Parkstad. Tevens is de impact van de projecten op de leefomgeving inzichtelijk gemaakt.

In samenwerking met vele (culturele) partners is middels festivals, congressen, tentoonstellingen en publicaties de regio Parkstad nationaal en internationaal gepresenteerd. Tijdens de Expo zijn niet alleen de projectresultaten gepresenteerd, maar is ter voorbereiding op het einde van IBA Parkstad ook de dialoog gevoerd over de betekenis van IBA Parkstad voor de toekomst van de regio. Daarbij is geconcludeerd dat IBA Parkstad een fase is in een continu proces van transformatie van de regiopolis Parkstad.

3

Als onderdeel van dat continuüm is het van belang dat de ervaringen van de IBAmethodiek evolueren tot een werkwijze bij nieuwe intergemeentelijke en regionale samenwerkingsprojecten. Daartoe is in 2022 een End Term Review uitgevoerd. Het betreft een instrumenteel-bestuurlijk review die, als vervolg op de Mid Term Review uit 2017, beschrijft in welke mate IBA Parkstad haar strategisch-bestuurlijke taakstelling heeft ingevuld en welke kansen de IBA-methodiek voor de toekomst biedt. De evolutietheorie van Darwin biedt een interessant perspectief. Drie uitgangspunten zijn van belang: ▪ Nakomelingen zijn nooit precies hetzelfde als hun ouders, veel maar niet alle eigenschappen zitten in het DNA en zijn erfelijk ▪ Evolutie is niet hetzelfde als vooruitgang. ▪ Evolutie is doorgeven en vooral continu aanpassen en veranderen. Juist dat zijn dé sleutelwoorden voor de laatste fase van IBA Parkstad tot ontmanteling van de BV.

IBA-organisatie: periode tot en met 2025 Met afsluiting van het expojaar is IBA Parkstad in de fase gekomen waarin de nog lopende projecten op een financieel en kwalitatief inhoudelijke correcte wijze moeten worden afgerond en vastgesteld. De verwachting is dat de verplichtingen eind 2025 zijn vervuld. De IBA Parkstad BV kan dan ontbonden worden. Voor de IBAorganisatie staan voor de periode tot eind 2025 drie aandachtsgebieden centraal: 1. Afwikkeling IBA-projecten (hoofdstuk 2) ▪ Correct en budgetneutraal afwikkelen van subsidiebeschikkingen; ▪ Bewaken van de kwaliteitsafspraken; ▪ Publiceren van de projectresultaten; ▪ Rapporteren aan de AvA. 2. Evolutie IBA-methodiek (hoofdstuk 3) ▪ Opbouwen, ontsluiten en publiceren van IBA-archieven; ▪ Monitoren en communiceren van impact van opgeleverde projecten én projecten in realisatie; ▪ Opbouwen en onderhouden kennisnetwerk; ▪ Implementeren van de aanbevelingen uit de “End Term Review” d.d. augustus 2022, om de kern en de kracht van de IBA-methodiek in te zetten bij grootschalige transformatieopgaven met een duidelijk ruimtelijk-fysieke component. 3. Liquidatie IBA Parkstad BV (hoofdstuk 4) ▪ In het belang van IBA en haar aandeelhouders monitoren, controleren en budget neutraal afwikkelen van subsidiebeschikkingen, en ▪ Ontmantelen en vereffen van de IBA Parkstad-BV.

4

2. Afwikkeling IBA-projecten 2.1 Afwikkeling subsidiebeschikkingen ▪ Financieel Begin februari 2023 is voor een totaalbedrag van circa M€ 5,1 aan subsidies definitief vastgesteld (zie bijlage 1.1). Voor de lopende projecten is een bedrag van M€ 18,5 gereserveerd waarvan middels voorschotten een bedrag van M€ 10,6 is uitbetaald, waardoor nog een bedrag van M€ 7,9 resteert aan uit te betalen subsidies (zie bijlage 1.2). ▪ Communicatie Rondom afwikkeling van subsidiebeschikkingen zal beperkt gecommuniceerd worden. Waar relevant wordt in samenwerking met de projecteigenaar aandacht geschonken aan de (administratieve) afronding van een project. Vanuit IBA ligt de verantwoordelijkheid in deze bij Jos Bauer, in afstemming met de directie.

2.2 Kwaliteitsbewaking lopende c.q. nog in voorbereiding zijnde projecten Tot aan het Expo-jaar heeft IBA Parkstad middels IBA Practical de kwaliteit van de projecten bewaakt en de voortgang bevorderd. De activiteiten van IBA Parkstad, hoofdzakelijk kwaliteitsbewaking, zullen zich in de laatste IBA-fase met name concentreren op onderstaande projecten: ▪ Parkstad Route (stuurgroep Ronald Wilmes, ambtelijke werkgroep René Seijben) ▪ Lichtkunstwerk Wilhelminaberg ▪ Centrum Heerlen (Royal, Schinkel Zuid en Romeinskwartier) ▪ Open Club Klimmen ▪ Vie – Leven in beweging (programmatisch, sociaaleconomische structuurversterking / brede welvaart) ▪ Brunssum Centrum-Noord/Openluchttheater Brunssum

2.3 Communicatie Tot het expojaar is de communicatie en exposure rondom projecten vormgegeven door IBA Public. Vanaf de start van het expojaar is Public opgegaan in de expo-organisatie. In de laatste fase van IBA Parkstad worden exposure-activiteiten beperkt doorgezet, in lijn met de voortgang en oplevering van de lopende c.q. nog in voorbereiding zijnde projecten (Bijlage 1.1). Ook in de laatste IBA-fase is het van belang de voortgang en resultaten van IBA Parkstad te communiceren. Daarbij kan worden voortgebouwd op de intensieve communicatie en exposure gedurende het expojaar. De omgeving is toen nadrukkelijk betrokken bij IBA-projecten en aan de regio is (inter)nationaal bekendheid gegeven. Samen met vele partners heeft IBA Parkstad beurzen, congressen en bijeenkomsten georganiseerd, en deelgenomen aan (inter)nationale events. Een belangrijk inhoudelijke partner is de Stadsregio Parkstad Limburg. Van een groot aantal IBA projecten en bewonersprojecten zijn de resultaten en ervaringen gedeeld tijdens het expojaar, o.a. via publicaties of een groot scala aan communicatiekanalen. Als zodanig heeft IBA als instrument bijgedragen aan

5

de mentale ontwikkeling van Parkstad. #trotsopparkstad is stevig op de kaart gezet en omarmd door de stadsregio. Dat past ook bij het “nieuwe narratief” van de stadsregio, dat insteekt op de toekomst en de kracht van de regio en het “grijze” sombere verleden loslaat. Ondanks dat het expojaar is afgesloten, is het voor de borging van de impact van de IBA-methodiek op de structuurverstrekking van de regio Parkstad, van belang dat ook de resultaten en ervaringen van de nu in uitvoering c.q. in voorbereiding zijnde IBA-projecten gepubliceerd worden. Dit dient te worden vormgegeven in samenhang met de communicatie over de ervaringen van bewoners van de in gebruik zijnde IBA-projecten, alsmede met de effecten van deze projecten op de leefomgeving als onderdeel van de maatschappelijke ontwikkelingen gericht op het stimuleren van brede welvaart. Daartoe is de “Communicatiestrategie 2023-2025” (bijlage 2) opgesteld, die gericht is op het “delen en doorvertellen” van (gebruikers)ervaringen, aan de hand van het gestructureerd en periodiek onder de aandacht brengen van een of meerdere IBA-(bewoners)projecten en IBA-thema’s. Communiceren via de social media kanalen van IBA staat centraal. IBA heeft via deze kanalen een groot bereik opgebouwd. Dat bereik, gekoppeld aan de kanalen van partners (o.a.

gemeentes, provincie, stadsregio), garandeert dat de communicatie in de laatste IBA fase een zo breed mogelijke doelgroep bereikt. De communicatiestrategie 2023-2025 wordt in de praktijk geoperationaliseerd middels een contentkalender. Naast de periodieke publicaties/actualisaties op de website en social mediakanalen worden de communicatie momenten gepland volgens het adaptief planningsschema in bijlage 2. Dit is een eerste versie die periodiek (per 6 maanden) wordt geactualiseerd aan de hand van voor het borgen en overdragen van IBA-ervaringen relevante communicatie in de regio in relatie tot de budgettaire kaders conform de IBA-begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2025. IBA exposure zal zich nadrukkelijk niet meer als aanjager van communicatie van projecteigenaren opstellen. IBA deelt en verbindt de communicatie van projecteigenaren over IBA-projecten, alsmede nieuwe initiatieven in de nabijheid van IBA-projecten. Daartoe initieert en stimuleert IBA in 2023 dat afspraken worden gemaakt met de projecteigenaren, de accountmanagers IBA en de communicatiemedewerkers van partners die verantwoordelijk zijn voor de IBAprojecten. Deze initiatie en stimulatie door IBA is erop gericht dat er een werkwijze ontstaat waarin het gebruikelijk is dat verbindingen worden gelegd voor het communiceren over projecten c.q. initiatieven die bijdragen aan het bevorderen van de brede welvaart.

Deze initiatie en stimulatie wordt in de loop van 2024 en 2025 afgebouwd. Daarnaast haakt IBA communicatief aan op voor IBA-thema’s / projecten relevante activiteiten en evenementen in de regio. Ook hier geldt: IBA deelt en stimuleert de verbinding van communicatie van partners. In eerste aanzet wordt daartoe de verbinding gelegd met de activiteiten van Stadsregio Parkstad Limburg rondom de uitwerking van de 2e Regio Deal. Met o.a. de provinciale woningbouwafspraken, alsmede regio- en grensoverschrijdende samenwerkingsinitiatieven.

6

3. Evolutie IBA-methodiek 3.1 IBA Parkstad onderdeel van continu transformatieproces Parkstad past sinds 2014 de IBA-methode toe. Vernieuwende ideeën werden opgehaald uit de regio en daarbuiten. Experts bogen zich over toonaangevende projecten en identificeerden de kansen die deze de regio bieden. Daarnaast voegde IBA waarde toe aan projecten, zowel inhoudelijk als financieel. Met als doel: projecten en dus de regio beter maken. IBA is een succesvolle formule gebleken, die in Parkstad een krachtige impuls heeft gegeven aan economie, ruimte én samenleving. In 2014 leverde de open oproep 294 projecten, initiatieven en ideeën op. Deze werden langs ontwerplijnen thematisch gegroepeerd. Vanuit 5 samenhangende hoofdthema’s is het uitvoeringsprogramma ‘gebouwd’. In 2016 is de IBA-50 door de AvA vastgesteld. De thematische samenhang, zowel voor het stedelijke als landelijke gebied is doorontwikkeld en grafisch samengevat in het IBA vliegwiel (Jo Coenen). Het vliegwiel symboliseert het kernpunt van een IBA: aanjagen, versnellen, verbinden. Het vliegwiel blijft draaien, ook in de laatste IBA-fase en daarna. Dat geldt ook voor de IBA in Parkstad. De focus lag op regionale ontwikkeling, waarbij IBA-projecten tot één geheel zijn verbonden.

Onderling en met tal van nieuwe en bestaande initiatieven, gebaseerd op brede regionale samenwerking en gebruikmakend van kennis van deskundigen en mensen uit de praktijk. Zonder dat bij aanvang van het IBA-programma de uitkomst vaststond, hebben de IBA-projecten bestaande situaties getransformeerd tot kwalitatieve omgevingen. Ook de IBA in Parkstad heeft daarmee als vliegwiel gefungeerd. Ze heeft de stedelijke en landschappelijke transformatie een ‘boost’ gegeven en verbindingen gelegd, zowel fysiek, cultureel als sociaaleconomisch. IBA Parkstad heeft met deze transformatie samen met vele partners de power en betrokkenheid van de regio aangezwengeld en daarmee “Lust auf die Zukunft” (quote lid Expertenrat / Q-board, Reimar Molitor) geïnitieerd. Om deze beweging te continueren in toekomstige structuurversterkingsprojecten in de regio is IBA Parkstad, als onderdeel van de voorbereidingen voor het expojaar, in 2020 gestart met het archiveren en publiceren van de ervaringen van IBAmethodiek. Een belangrijk resultaat daarvan is vervat in het IBA-eindboek “Patchwork IBA Parkstad”. Het activeren van de erfenis voor volgende generaties, kenmerkt de “Umbaukultur” van een IBA. IBA Parkstad is daarmee een belangrijke erfenis voor de evolutie van intergemeentelijke en regionale samenwerking in de vorm van een “Future deal Regiopolis Parkstad”.

In het kader van deze future deal onderzoekt IBA Parkstad samen met de Stadsregio Parkstad hoe IBA Parkstad kan evolueren naar een brede maatschappelijke coalitie voor het continueren van de transformatie van Parkstad in samenwerking met omliggende gebieden, waaronder de regio’s over de grens. Een IBA is weliswaar eindig, de opbrengsten, kennis en ervaringen worden in samenwerking met de Stadsregio “levend gehouden” zodat daarop na afronding van de IBA in Parkstad kan worden doorgebouwd richting de toekomst.

7

3.2 “End Term Review” 3.2.1 Betekenis van IBA Parkstad voor toekomst van regio Parkstad Tijdens het expojaar van IBA Parkstad zijn de IBA-projecten gepresenteerd in de context van de transformatie van de regio Parkstad. Tijdens de Expo zijn niet alleen de projectresultaten gepresenteerd, maar is ter voorbereiding op het einde van IBA Parkstad ook de dialoog gevoerd over de betekenis van IBA Parkstad voor de toekomst van de regio. Daarbij is geconcludeerd dat IBA Parkstad een fase is in een continu proces van transformatie van de regiopolis Parkstad. Als onderdeel van dat continuüm is het van belang dat de ervaringen van de IBA-methodiek evolueren tot een werkwijze bij nieuwe intergemeentelijke en regionale samenwerkingsprojecten. Daartoe is in 2022 een End Term Review uitgevoerd. Het betreft een instrumenteel-bestuurlijk review die, als vervolg op de Mid Term Review uit 2017, beschrijft in welke mate IBA Parkstad haar strategisch-bestuurlijke taakstelling heeft ingevuld en welke kansen de IBAmethodiek voor de toekomst biedt. 3.2.2 Conclusies End Term Review Samenvattend wordt geconcludeerd dat de zeven kerntaken overall adequaat zijn uitgevoerd. Er zijn toonaangevende, voorbeeldstellende en prijswinnende projecten gerealiseerd die zonder IBA nooit op deze innovatieve manier en met deze kwaliteit tot stand zouden zijn gekomen.

De IBA-organisatie heeft extra waarde toegevoegd aan de projecten en de projecteigenaren op het vlak van cocreatie en innovatie, kwaliteit en realisatie van projecten en ook communicatie en verbinding. Het BV-model heeft goed gefunctioneerd met een flexibele organisatie die kan op- en afschalen naar gelang nodig, met in eigen huis een gezaghebbende Q-board en veel kennis van gebiedsontwikkeling; en met aandeelhouders die de voortgang kritisch volgen, het beleid en de projecten bestuurlijk “rugdekking” geven en tegelijk voldoende afstand houden van de reguliere uitvoering. Een goed functionerend IBA-achtig model heeft de potentie van een multiplier wanneer goed georganiseerd en geregisseerd de voorbeeldprojecten worden “gekopieerd”. En de potentie om niet hoofdzakelijk publieke en semipublieke projecteigenaren maar ook private aan zich te binden. Die potentie is bij IBA Parkstad (nog) niet ten volle benut. 3.2.3 Aanbevelingen End Term Review De “End Term Review” duidt de erfenis van IBA Parkstad als fase in een transformatiecontinuüm van de regio. Er wordt nadrukkelijk ingegaan op hoe de ervaringen van IBA Parkstad ingezet kunnen worden bij de inrichting van de “Future deal Regiopolis Parkstad”. In de “End Term Review” van augustus 2022 wordt geconcludeerd dat IBA Parkstad instrumenteel-bestuurlijk effectief heeft gefunctioneerd en dat haar kerntaken adequaat zijn uitgevoerd.

Op basis van deze bevindingen wordt voor de toekomst van de regio Parkstad geadviseerd: ▪ De IBA-methodiek te gebruiken bij grootschalige transformatieopgaven met een ruimtelijk-fysieke component op de schaal van regio Parkstad. ▪ Dat partijen zich voor 8-10 jaar inhoudelijk, kwalitatief én financieel verbinden middels de inrichting van een IBA-achtige projectorganisatie. Deze projectorganisatie te laten functioneren naast de bestaande structuren en organisaties van opdrachtnemers, volgens het BV-model met aandeelhouders op afstand, met budgetzekerheid voor 8-10 jaar. ▪ De projectorganisatie te voorzien van een flexibele werkorganisatie met een Qboard, subsidie-instrumentarium én expertise in eigen huis op het vlak van gebiedsontwikkeling en communicatie, innovatie en co-creatie.

8

▪ Naast de overheid als aandeelhouders van de IBA-achtige projectorganisatie ook marktpartijen op te nemen, om te komen tot een evenwichtige samenstelling van projecteigenaren. ▪ Bewaken dat projecteigenaren verantwoordelijk zijn en blijven voor de ontwikkeling, uitvoering en financiering van hun projecten. De kracht van de IBA-achtige projectorganisatie zit niet in overnemen maar in ‘opplussen’. ▪ De Q-board in te richten met toonaangevende experts en deze in te zetten om strak en scherp te sturen op kwaliteit, innovatie, co-creatie en verbindingen te leggen met partners en bewoners in de omgeving waar de projecten landen. ▪ Uit de evaluatie van de kerntaken komt verder naar voren dat de kracht van de IBA-organisatie ook zit in de flexibiliteit om de capaciteit en expertise op- en af te schalen naar gelang het project zich ontwikkelt. IBA Parkstad laat qua adaptievermogen een goed track-record zien. Om waarde te kunnen toevoegen voor de projecteigenaren en de projecten moet de IBA-organisatie voldoende “op afstand” van de reguliere structuren gepositioneerd zijn en bovendien alle benodigde expertises en instrumenten in huis hebben: van Q-board en subsidie-instrument tot kennis en ervaring op het gebied van gebiedsontwikkeling, communicatie, innovatie en co-creatie.

▪ Naast de resultaten van IBA-projecten ook de meerwaarde van de experimenten en de ervaringen met participatie van bewoners (Partizipatives resp. Kooperatives Verfahren) breed te blijven communiceren, goed te documenteren en te publiceren om daarmee de multiplier van de IBA Parkstad projecten te initiëren. 3.2.4 IBA Parkstad initieert kennisnetwerk De aanbevelingen in de End Term Review roepen op de ervaringen van de IBAmethodiek in te zetten in de volgende fase van de ontwikkeling van de Regiopolis Parkstad. Daartoe draagt IBA-kennis en ervaring over. Enerzijds bij de implementatie van de instrumenteel-bestuurlijke aanbevelingen uit de “End Term Review” bij de inrichting van de in de “Regio Deal Parkstad Limburg 20232025” gehonoreerde projecten. Anderzijds initieert en stimuleert IBA Parkstad de communicatie over de impact van de IBA-methodiek. Daartoe geeft IBA Parkstad vanuit de reguliere accountmanagers overleggen een aanzet tot het in samenwerking met de stadsregio Parkstad, RWTH, UM en Zuyd Hogeschool ontwikkelen van een kennisnetwerk. De initiatie en stimulatie vanuit IBA wordt in de loop van 2024 en 2025 afgebouwd en overgedragen aan een in afstemming met de stadsregio en kennisinstellingen nader te onderzoeken entiteit.

Naast de overdracht van kennis en ervaring over de IBA-methodiek bevat informatie over het gebruik van de gerealiseerde projecten ook belangrijke lessen voor de toekomst. Voor de evolutie van de IBA-methodiek naar nieuwe structuurverstrekkende initiatieven, is het van belang dat het gebruik van deze projecten en de impact op de bewoners en hun leefomgeving wordt gemonitord. Als onderdeel van de kennisoverdracht initieert IBA Parkstad samen met de RWTH, Universiteit Maastricht en Zuyd Hogeschool onderzoek naar de ervaringen van bewoners, projecteigenaren en accountmanagers. Deze initiatie en stimulatie door IBA is erop gericht dat er een werkwijze ontstaat die door het te ontwikkelen kennisnetwerk wordt doorgezet, waarin het gebruikelijk is dat verbindingen worden gelegd voor het communiceren over projecten c.q. initiatieven die bijdragen aan het bevorderen van de brede welvaart.

9

3.3 Future deal Regiopolis Parkstad In Parkstad is sprake van nieuwe trots, kracht en ondernemerschap in de wijken en buurten. De bevolkingsdaling vlakt af en meer economische dynamiek zorgt voor kansen. Ook over de landsgrens heen. Dat is mede het resultaat van de projecten die in de afgelopen periode zijn gerealiseerd in het kader van IBA Parkstad en de projecten die zijn opgestart middels de “Regio Deal Parkstad Limburg 2019-2022”. Dit zijn projecten die op termijn het verschil gaan maken; in gezondheid, arbeidsdeelname, kansengelijkheid voor schoolgaande kinderen, wonen, leefbaarheid, veiligheid en voorzieningen. Om de middels de 1e Regio Deal en de IBA-projecten geïnitieerde “Lust auf Zukunft” te continueren, heeft de Stadsregio Parkstad Limburg de “Regio Deal Parkstad Limburg 2023-2025” aangevraagd voor initiatieven op het gebied van energie, circulariteit, klimaat en natuur. De “End Term Review” bevat een rijke set aan lessen en aanbevelingen die met de power van “Lust auf Zukunft” ingezet kunnen worden om de ervaringen van de IBA-methodiek te gebruiken in de volgende fase van de ontwikkeling van de Regiopolis Parkstad.

3.3.1 Regio Deal Parkstad Limburg 2023-2025 Voor de tot de “Regio Deal Parkstad Limburg 2023-2025” behorende projecten gaat het daarbij om verbeelding, ontwerp en uitvoeringskracht op regionale schaal te organiseren met als uitgangspunten: ▪ Organisatieniveau - Inspireer vanuit kwaliteit Verbind disciplines, haal kennis van buiten en organiseer kwaliteitsbewaking. - Stuur op brede welvaart Organiseer “coalition of the willing” met corporaties, onderwijs-, zorg- en natuurorganisaties en grote werkgevers. - Versterk de uitvoeringskracht Specificeer een governance met financiering, planningsniveau, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. ▪ Projectniveau - Creëer experimenteerruimte Richt projecten in als livinglabs. - Verbind top-down en bottom-up en organiseer eigenaarschap Vorm een gedecentraliseerd netwerk van projecten en maatregelen. - Benut de grenzen Benader Parkstad als onderdeel van het grensoverschrijdend stedelijk systeem. In afstemming met Stadsregio Parkstad Limburg kan het huidige IBA-bureau en de in het verleden aan IBA Parkstad verbonden accountmanagers, projectmanagers, gebiedsregisseurs en experts adviseren bij de implementatie van deze aanbevelingen uit de “End Term Review”.

Daartoe zal IBA Parkstad kennis en ervaring inbrengen en participeren in door Stadsregio Parkstad Limburg georganiseerde programma’s voor de uitwerking van de “Regio Deal Parkstad Limburg 2023-2025”.

10

3.3.2 Overige initiatieven in en buiten regio Parkstad Naast de samenwerking van IBA Parkstad met de stadsregio in het kader van Regiodeal 2.0 kunnen de ervaringen van de IBA-methodiek ingezet worden bij nieuwe initiatieven met boven lokale c.q. regionale impact. Dit betreft o.a. de provinciale woningbouwafspraken en de regio- en grensoverschrijdende initiatieven zoals de bestrijding van de wateroverlast en bereikbaarheid. Zowel de ervaringen van de bestuurlijke samenwerking als ook de aanbevelingen in de “End Term Review” zijn daarbij behulpzaam. De aanbevelingen op organisatieén projectniveau zijn afhankelijk van de aard en omvang van de projecten in meer of mindere mate van toepassing. Daarbij is met name het onderscheid in schaalgrootte en de verschillen tussen landelijke en stedelijke projecten van invloed. Los van de project specifieke implementatie van de aanbevelingen uit de “End Term Review”, heeft het werken met de IBA-systematiek geleerd dat sturing op het bevorderen van brede welvaart én inspiratie en bewaking van kwaliteit een onafhankelijk orgaan met externe expertise vraagt. Bij de inrichting daarvan kan gebruik gemaakt worden van de ervaringen van de Q-board van IBA Parkstad. De samenstelling en werking van een dergelijk orgaan c.q. het aantal organen is afhankelijk van de ontwikkeling en samenhang van de nieuwe structuurversterkende projecten.

3.4 Inzet IBA-ervaringen in projecten “Regio Deal Parkstad Limburg” De Regio Deal 2019-2022 richtte zich op het op peil brengen van het niveau van de “brede welvaart” in de regio Parkstad Limburg door het verbeteren van de leefbaarheid in de regio. Tevens op het versterken van de sociaaleconomische structuur door langjarig samen te werken in projecten op het terrein van onderwijs, werk en gezondheid. In november 2022 Stadsregio Parkstad Limburg namens de 7 Parkstadgemeenten een aanvraag ingediend voor een “Regio Deal Parkstad Limburg 2023-2025”. Met deze aanvraag wil Stadsregio Parkstad Limburg de aanpak van de 1e Regio Deal continueren, middels een integrale gebiedsgerichte aanpak, ook over de landsgrens heen. De aanvraag is opgezet lang 7 thematische lijnen: ▪ Sociaaleconomische structuurversterking ▪ Veiligheid en leefbaarheid ▪ Wonen ▪ Retail ▪ Duurzaamheid ▪ Economie ▪ Grensoverschrijdende samenwerking Berichtgeving omtrent de toewijzing van de ingediende aanvraag wordt in Q1 van 2023 verwacht, waarna in de zomer van 2023 de definitieve toewijzing zal plaatsvinden. In het voorjaar vindt programmatische uitwerking van de aanvraag plaats middels: 1. Uitwerking focus gebieden met gemeenten en stakeholders. 2. Workshops Thema’s en “flagships” met gemeenten, provincie, ministeries en stakeholders. 3. Congressen/symposia: “grotere” thema’s met ministeries en gemeente Amsterdam.

11

Bij deze uitwerking wordt gebruik gemaakt van de kennis en ervaringen van IBA Parkstad en de 1e Regio Deal. Daartoe zal bij de uitwerking van de gebieden en “flagships” gezocht worden naar aansluiting bij de resultaten van de IBA projecten en inhoudelijke thema’s die verankerd liggen in die projecten. Flagship projecten De initiële aanvraag voor de 2e Regie Deal bevat 7 “Flagship projecten”. Voor de uitwerking van deze projecten zal IBA Parkstad participeren in door Stadsregio Parkstad Limburg georganiseerde programma’s en events. Daartoe worden de IBA-archieven ontsloten en wordt de binnen het IBA-bureau aanwezige informatie en kennis ingezet. In het verleden bij IBA betrokken relevante medewerkers, experts en partners worden gevraagd actief te participeren. Tevens worden de bij IBA Parkstad betrokken accountmanagers en projecteigenaren benaderd om deel te nemen aan de door Stadregio Parkstad Limburg georganiseerde workshops en anderszins input te leveren aan de voorbereiding c.q. realisatie van de tot de 2e Regio Deal behorende projecten. Gebiedsgerichte aanpak In de aanvraag voor de 2e Regio Deal wordt ingezet op het continueren van de integrale gebiedsgerichte aanpak van de 1e Regio Deal. Daarbij worden acht focusgebieden onderscheiden. In deze gebieden zijn c.q. worden ook IBA projecten gerealiseerd.

In afstemming en samenwerking met Stadsregio Parkstad Limburg zal IBA Parkstad informatie aanleveren over de IBA-projecten in betreffende gebieden, alsmede accountmanagers en projecteigenaren van deze projecten stimuleren om input te leveren en/of actief bij te dragen aan de voorbereiding en realisatie van nieuwe initiatieven. Dit heeft tot doel de door IBA Parkstad geïnitieerde beweging van versterking van de sociaaleconomische structuur te continueren in nieuwe initiatieven. En daarmee invulling te geven aan de continue transformatie van intergemeentelijke en regionale samenwerking.

3.5 Evaluatie IBA-projecten Iedere IBA is eindig, zo ook de IBA in Parkstad. Maar de door IBA Parkstad geïnitieerde beweging leeft voort in het gebruik van de projectresultaten en dient als zodanig bij te dragen een het bewustzijn dat de IBA in Parkstad een onderdeel is van een continu transformatieproces. Enerzijds in de projecten die opgeleverd en tijdens het expojaar gepresenteerd zijn. Anderzijds in de IBAprojecten die nu nog conform de IBA-systematiek voorbereid c.q. uitgevoerd worden. Voor de evolutie van de IBA-methodiek naar nieuwe structuurverstrekkende initiatieven, is het van belang dat het gebruik van deze projecten en de impact op de bewoners en hun leefomgeving wordt gemonitord. Naast de instrumenteel-bestuurlijke aanbevelingen uit de “End Term Review” bevat informatie over het gebruik van de gerealiseerde projecten ook belangrijke lessen voor de toekomst. ▪ Post Occupancy Evaluation Het proces van het identificeren van lessen in de gebouwde omgeving wordt “Post Occupancy Evaluation” (POE) genoemd. POE is een internationale methodiek waarbij feedback wordt verkregen over de gebruikservaringen en prestaties. POE’s worden niet uitgevoerd om het projectresultaat te beoordelen

12

of om aanbevelingen te ontwikkelen voor het oplossen van vastgestelde tekortkomingen. Lessen die getrokken worden uit POE-evaluaties vormen de basis voor de kwaliteitsborging bij de programmering van nieuwe projecten. In een POE wordt het projectresultaat onderzocht door middel van observaties, registratie van prestatiestatistieken en interviews met verschillende belanghebbenden. In de afstemming met de onderzoek- en onderwijsinstellingen RWTH. Universiteit Maastricht en Zuyd Hogeschool worden de mogelijkheden onderzocht om een specifieke POE-methodiek te ontwikkelen om met name de sociaaleconomische impact van IBA-projecten te evalueren. Door in deze evaluaties ook partijen uit het economische en sociale middenveld te betrekken, dragen de uitkomsten van de evaluatie bij aan het structureel borgen van de door IBA Parkstad geïnitieerde “Lust auf die Zukunft”. ▪ Kennisuitwisseling – delen van ervaringen Naast de partners uit het economische en sociale middenveld beschikken de mensen die betrokken zijn geweest bij de voorbereiding en realisatie van de IBA-projecten over veel bruikbare kennis en ervaring over de IBA-methodiek. Met name de projecteigenaren, accountmanagers, gebiedsregisseurs, externe experts en leden van de Quality Board zijn belangrijke stakeholders.

Om de bij deze partners aanwezige ervaringen te verzamelen en in te zetten in nieuwe structuurversterkende projecten, onderzoekt het IBA-bureau samen met de accountmanagers en projecteigenaren de mogelijkheden om een kennisnetwerk te organiseren. Dit netwerk vormt de basis om o.a. via kennisuitwisseling en delen van ervaringen over totstandkoming en gebruik van IBA-projecten, bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe initiatieven in de regio. IBA Parkstad neemt in 2023, het initiatief tot het op- en inrichten van dit netwerk. Deze initiatie en stimulatie wordt in de loop van 2024 en 2025 afgebouwd. In afstemming met de stadsregio wordt bezien of en op welke wijze het netwerk gecontinueerd wordt. Uitgangspunt is een jaarlijkse cyclus van ca. 7 bijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten staan een of meerdere IBA-projecten centraal, c.q. wordt een specifiek IBA-project bezocht, dan wel wordt een bijeenkomst gekoppeld aan bestaande evenementen of programma’s. De bijeenkomsten hebben tot doel om middels delen van kennis en ervaringen de effecten van de IBA-methodiek op de gebruikers en hun omgeving te bespreken. Naast het delen van informatie over de status c.q. voortgang van het projectresultaat, wordt vooral focus gezet op de impact op de bewoners/gebruikers en de kwaliteit van de leefomgeving.

Door het op deze wijze delen van ervaringen houdt IBA Parkstad het vliegwiel in beweging. De opbrengst van de bijeenkomsten wordt door IBA actief gecommuniceerd.

13

4. Afwikkeling IBA Parkstad BV 4.1 SOK IBA Parkstad De aandeelhouders, Provincie Limburg en de deelnemende gemeenten, hebben samen met de Stadsregio Parkstad Limburg op 28 oktober 2013 een samenwerkingsovereenkomst gesloten inzake de oprichting en inrichting van IBA Parkstad BV ("SOK"). Volgens artikel 6.2 van de SOK eindigt de overeenkomst één jaar na het plaatsvinden van de slotmanifestatie en wel op 31 december van dat betreffende jaar. De slotmanifestatie heeft plaatsgevonden in september 2022. Dat betekent dat de SOK eindigt op 31 december 2023. Omdat voorzien werd dat in december 2023 nog niet alle subsidiebeschikkingen afgerond zijn, is medio 2022 in afstemming met Boels Zanders Advocaten (BZA), een plan van aanpak opgesteld om de SOK middels een addendum te verlengen tot december 2025. Dit plan van aanpak wordt geactualiseerd en ter besluitvorming voorgelegd in de AVA van juli 2023.

4.2 Liquidatieplan In lijn met het in afstemming met BZA te actualiseren plan van aanpak voor het verlengen van de SOK wordt ook een plan van aanpak opgesteld om de IBA Parkstad BV te liquideren. Dit plan van aanpak wordt ter kennisneming voorgelegd in de AVA van juli 2023.

14

5. PLANNING 2023 Q1

Q2

IBA-bureau Ontmantelen Archiveren Opheffen Lopende projecten Afwikkeling subsidiebeschikkingen Kwaliteitsbewaking en communicatie: - Parkstad Route - Wilhelminaberg - Centrum Heerlen (Royal, Schinkel Zuid en Romeinskwartier) - Open Club Klimmen - Vie – Leven in beweging - Brunssum Centrum-Noord/Openluchttheater Future Deal Regiopolis Implementatie End Term Review Inzet IBA-ervaringen in Regio Deal 2.0 Inzet IBA-ervaringen in overige initiatieven Evaluatie IBA-projecten Samenwerking onderwijsinstellingen Ontwikkelen POE-methodiek POE-evaluaties POE-rapportages Accountmanagers overleg Kennisnetwerk Liquidatie Plan van aanpak verlenging SOK Plan van aanpak liquidatie

15

Q3

2024 Q4

Q1

Q2

Q3

2025 Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

6. FINANCIEN 6.1 Begroting 2023 Na de financiële afsluiting van het expojaar wordt de reeds grotendeels ontmantelde IBA-organisatie verder afgebouwd tot een klein afbouwteam, “dedicated” ingericht op de financiële afwikkeling van de resterende projecten met borging van de IBA-kwaliteiten. Op de volgende pagina staat de tabel met de begroting 2023 en de raming voor 2024-2025. Hieronder volgt een toelichting. ▪ Governance - AvA De kosten voor de AvA zijn vanaf 2023 op nul gesteld. Naar verwachting zal het aantal AvA-bijeenkomsten afnemen. De kosten voor de bijeenkomsten zullen gering zijn en worden gedekt uit de overige kosten. - Accountant Doordat de werkzaamheden voor IBA Parkstad de komende jaren van beperkte omvang zijn, schatten we in dat de kosten voor de accountant circa € 15.000 zullen bedragen. - Bestuur Dit betreft het salaris van de algemeen directeur. Met ingang van 15 oktober 2022 is de nieuwe algemeen directeur benoemd voor 12 uur per week. ▪ Finance en facilities - Personeel Dit betreft de personeelskosten van de stafmedewerkers ter ondersteuning van de algemeen directeur bij het uitvoeren van zijn taken op het vlak van financiën, secretariaat en borging en archivering van de IBA-kwaliteiten bij de afronding van de lopende projecten. De afronding van de ontmanteling van de IBA-organisatie tot de voor deze taken benodigde afbouwteam is voorzien per 31 maart 2023.

- Huisvesting Sinds de afronding van het expojaar in september 2022 heeft de IBAorganisatie slechts een klein deel van het pand aan de Promenade enkele dagdelen in gebruik. Na de afronding van de ontmanteling van de IBAorganisatie en het opschonen van de archieven en de expositiematerialen, heeft het afbouwteam voldoende aan 2 kantoorruimten met eigen opberg- en archiefruimte, voor ca. 4 dagdelen per week. De kosten voor huisvesting wordt ingeschat op € 15.000 per jaar. - ICT De aanwezige ICT-apparatuur wordt afgebouwd en het systeembeheer wordt uitbesteed. Kosten voor ICT worden ingeschat op € 8.000 per jaar. - Diensten van derden Hieronder zijn de ingeschatte kosten opgenomen voor het inhuren van onder andere juridisch advies. Met name in 2025 worden in verband met de liquidatie van de BV extra juridische kosten voorzien. ▪ Overige kosten Dit betreft de afschrijvingen, verzekeringen en andere kleine posten. ▪ IBA Practical en IBA Exposure IBA verkeert nu in de afbouwfase. Onder deze posten zijn de kosten opgenomen voor de participatie in de ambtelijke werkgroep Parkstadroute, de begeleiding en publicatie van de

16

afronding van de projecten die nog in ontwikkeling zijn en de communicatie activiteiten zoals genoemd in bijlage 4 als onderdeel van de communicatiestrategie zijnde o.a.: het actueel houden van de website en social media kanalen, deelname aan de Stadmaakweek tijdens Cultura Nova, de samenwerking met Visit Zuid-Limburg rondom branding van de Parkstadroute. Andere voorbeelden zijn de deelname aan de openingen c.q. activiteiten omtrent IBA-projecten waaronder van Rondje Groeves in Heerlen en evenementen zoals het Zomerfestival in Voerendaal. Maar ook aan seminars en beurzen van o.a. de Duitse IBA-organisatie, Bundesinstituts für Bau-, Stadt- und Raumforschung (BBSR) en Region Köln/Bonn e.V. Hierover wordt via de reguliere IBA kanalen gecommuniceerd. Voor de borging van de IBA-kennis en implementatie van de aanbevelingen in de End Term Review geeft IBA Parkstad vanuit het accountmanagers overleg een aanzet tot het in samenwerking met RWTH, Universiteit Maastricht en Zuyd Hogeschool inrichten van een kennisnetwerk én het houden van “Post Occupancy Evaluations” om ervaringen van gebruikers over IBA-projecten te onderzoeken. BEGROTING 2023 Begroting 2022 (AvA 22-11-2021) LASTEN GOVERNANCE AvA Accountant Bestuur

Prognose 2022 Begroting 2023

Raming 2024

Raming 2025

25.000 25.000 84.000 134.000

1.000 25.000 61.000 87.000

15.000 51.000 66.000

15.000 51.000 66.000

20.000 62.000 82.000

308.000

324.000

122.000

18.000

18.000

115.000 40.000 40.000 65.000 40.000 608.000

115.000 40.000 40.000 65.000 61.000 645.000

15.000 8.000

15.000 8.000

15.000 8.000

32.500 25.000 202.500

32.500 25.000 98.500

32.500 30.000 103.500

Totaal apparaatskosten

742.000

732.000

268.500

164.500

185.500

IBA-PROJECTEN Practical Public Academy IBA Event

234.000 290.000 229.000 1.175.000

315.000 378.000 249.000 1.175.000

16.000 46.000 0 0

21.000 51.000 0 0

16.000 46.000 0 0

Totaal projectkosten

1.928.000

2.117.000

62.000

72.000

62.000

TOTAAL LASTEN

2.670.000

2.849.000

330.500

236.500

247.500

Bijdrage aandeelhouders 600.000 Aanvullende bijdrage provincie expojaar Inzet vrijgevallen subsidiebedragen

600.000 700.000

0

0

0

600.000

1.300.000

0

266.000

0

-2.070.000

-1.549.000

-330.500

29.500

-247.500

FINANCE & FACILITIES Personeel Personeel- en salarislasten Organisatie Huisvesting ICT Drukwerk Diensten van derden Overige kosten

TOTAAL BATEN RESULTAAT

266.000

-€ 548.500,00

De begrote/geraamde tekorten uit de jaren 2022 tot en met 2025 kunnen gedekt worden uit de tot en met 2021 opgebouwde overige reserves van € 2.097.500.

17

6.2 Meerjarenraming 2024-2025

Bedrag afgesproken bij oprichting

Extra bijdrage provincie en 2022

Toetreding Schinnen

A. Apparaatskosten

€

6.750.000 €

-

B. Kosten ophalen, veredelen en versnellen projecten en B+C samen expositiejaar

€

38.250.000 €

1.282.060 €

C. Uitvoeringsondersteuning (subsidies aan projecten)

€

38.250.000 €

1.282.060

€

45.000.000 €

1.282.060 €

B+C samen

Totaal

Totaal

Realisatie t/m 2021

Prognose 2022 Begroting 2023

Prognose bij afsluiting IBA eind 2025

Raming 20242025

€

6.750.000 €

5.011.004 €

732.000 €

268.500 €

350.000 €

6.361.504

1.300.000 €

40.832.060 €

15.252.723 €

2.117.000 €

62.000 €

134.000 €

17.565.723

€

39.532.060 €

23.932.000 €

-302.000

€

23.630.000

1.300.000 €

47.582.060 €

44.195.728 €

2.547.000 €

484.000 €

47.557.228

330.500 €

6.3 Aandeelhoudersbijdrage In deze paragraaf wordt de jaarlijkse financiële bijdrage van de aandeelhouders van IBA Parkstad gedurende de IBA-periode tot en met 2025 toegelicht aan de hand van diverse financiële overzichten. De aandeelhoudersbijdrage aan IBA Parkstad bestaat uit ‘apparaatskosten’ en ‘projectgelden’. Projectgelden worden onderverdeeld in projectkosten en projectsubsidies. De projectkosten worden verder onderverdeeld in Practical, Public, Academy en Event/Expo. Apparaatskosten en projectkosten maken deel uit van de IBA-begroting die jaarlijks ter goedkeuring aan de AvA wordt voorgelegd. De verantwoording van de besteding van de middelen vindt achteraf plaats in het kader van de vaststelling van de jaarrekening door de AvA. In de jaarrekening rapporteert IBA Parkstad over het jaarlijkse exploitatieresultaat via de Winst- en verliesrekening en de toelichting daarop. De aandeelhoudersbijdrage voor projectsubsidies maakt deel uit van de projectgelden maar niet van de begroting. Over de financiële voortgang van de subsidieverstrekking wordt gerapporteerd via de balans met bijbehorende toelichting. In onderstaande tabel is de samenstelling van de tot en met 2022 gefactureerde aandeelhoudersbijdrage opgenomen. Aandeelhouder Brunssum Apparaatskosten € 325.000 € Projectkosten € 975.000 € Subsidiebijdragen € 1.284.000 € Totaal generaal € 2.584.000 €

Heerlen 1.170.000 € 3.509.000 € 4.618.000 € 9.297.000 €

Kerkrade Landgraaf Beekdaelen Simpelveld Voerendaal Provincie Limburg Totaal Maximaal 558.000 € 400.000 € 212.000 € 95.000 € 107.000 € 2.869.000 € 5.736.000 € 6.750.000 1.675.000 € 1.199.000 € 647.000 € 287.000 € 321.000 € 9.235.000 € 17.848.000 € 40.832.000 2.204.000 € 1.578.000 € 1.477.000 € 378.000 € 423.000 € 7.574.000 € 19.536.000 4.437.000 € 3.177.000 € 2.336.000 € 760.000 € 851.000 € 19.678.000 € 43.120.000 € 47.582.000

6.4 IBA-project subsidies De AvA heeft tot en met 2022 een totaalbedrag van ruim 23,9 miljoen euro aan subsidiebijdragen goedgekeurd. Een aantal projecten heeft een projectwijziging aangegeven waardoor de maximale subsidiebijdrage op een lager bedrag uitkomt; van een aantal projecten is de definitieve beschikking lager dan de maximale reservering en van één project is de subsidie ingetrokken zodat het beschikbare subsidiebudget van IBA bij het aanbieden van het evolutieplan 23,6 miljoen euro bedraagt. De financiële middelen voor de subsidies maken geen deel uit van de IBAbegroting. IBA voert het subsidieproces uit namens haar aandeelhouders. Het juridisch kader daarvoor vormen de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB) en daarnaast de IBA Subsidieverordening en de IBA Subsidieregeling. Algemene subsidieregels die gelden voor de lokale overheden, en dus deel uitmakend van de AWB, zijn voor IBA Parkstad BV onverkort van toepassing. Tevens is ten behoeve van de daarvoor in aanmerking komende IBA-projecten een subsidieaanvraagformulier ontwikkeld. De genoemde documenten zijn te vinden op

18

www.IBA Parkstad.nl. Provincie Limburg voert het IBA-subsidieproces zowel financieel als juridisch uit. Begin februari 2023 is voor een totaalbedrag van circa M€ 5,1 aan subsidies definitief vastgesteld (zie bijlage 1.1). Voor de lopende projecten is een bedrag van M€ 18,5 gereserveerd waarvan middels voorschotten een bedrag van M€ 10,6 is uitbetaald, waardoor nog een bedrag van M€ 7,9 resteert aan uit te betalen subsidies (zie bijlage 1.2). De mogelijkheid bestaat dat het subsidieproces in 2025 nog niet volledig is afgewikkeld. Mocht deze situatie onverhoopt ontstaan, dan wordt in het op te stellen liquidatieplan voorzien op welke wijze de laatste stappen van het IBAsubsidieproces worden afgerond.

19

BIJLAGE 1: IBA PARKSTAD PROJECTEN Bijlage 1.1: Afgeronde projecten

20

Bijlage 1.2: Lopende projecten

21

BIJLAGE 2: COMMUNICATIESTRATEGIE 2023-2025 ▪ Uitgangspunten De communicatiestrategie voor de eindfase van IBA Parkstad bouwt voort op het fundament dat sinds 2018 gelegd is. Het communicatieve zwaartepunt lag in het expojaar dat in september 2022 eindigde. IBA bouwde sinds 2018 een groot bereik op en werkte op communicatief gebied samen met tal van partners: gemeentes, provincie, stadsregio, culturele en maatschappelijke instellingen etc. IBA regisseerde, initieerde en jaagde aan. In de “End Term Review” is deze fase samengevat als: intensief, divers en verbindend. De communicatie werd als onderscheidend en verfrissend ervaren en droeg ook bij aan de verdere internationalisering van het IBA-format én de ontwikkeling van de regiopolis. De regio werd door IBA stevig gepositioneerd. Het merk werd als het ware geladen. Er werd gebouwd aan trots bij de inwoners. De door IBA ontwikkelde strategie “#trotsopparkstad” is inmiddels communicatief omarm door de stadsregio. Nu IBA haar eindfase ingaat is een communicatiestrategie noodzakelijk die recht doet aan deze fase en voortbouwt op de communicatieve erfenis.

Uitgangspunt blijft: “Draag met gestructureerde en gerichte communicatie bij aan de positieve beeldvorming rondom de IBA methode, de opbrengsten daarvan, de leerpunten en toon daarmee aan dat het voor de hand ligt om na de IBA periode de ingezette transformatie van de regio Parkstad voort te zetten (future deal).” Belangrijkste wijziging in aanpak is de intensiteit van communicatie en de rol die IBA daarbij oppakt. IBA is niet langer de aanjager en initiator, maar deelt en versterkt de communicatie van partners: primair projecteigenaren, gemeentes, provincie, stadsregio. Gezien de beperkte bezetting van het IBA-bureau wordt de communicatie zoveel mogelijk gestructureerd en gepland. Dat garandeert ook dat alle projecten, bewonersprojecten en IBA-thema’s gedurende het jaar aan bod komen. Ad-hoc communicatie wordt zoveel mogelijk voorkomen. Er vindt al geruime tijd gestructureerd overleg plaats tussen Provincie, IBA en Stadsregio. Dit overleg wordt gecontinueerd. Het overleg biedt een efficiënt platform om van informatie uit te wisselen en communicatie af te stemmen waardoor synergie ontstaat. Ook de communicatiecollega’s van de aangesloten gemeentes zijn vanuit ‘het verleden’ aangehaakt. Van belang is dat met deze groep concrete afspraken i.v.m. communicatiesamenwerking worden gemaakt.

Vanuit IBA zal het initiatief genomen worden om bij accountmanagers en communicatiemedewerkers de communicatiestrategie voor de huidige IBA fase toe te lichten. Communicatieve kansen worden daarbij geduid: mate van exposure buiten de door het IBA-bureau geplande en gestructureerde communicatie zal afhangen van de pro-activiteit van de partner. Op verzoek zal IBA relevante communicatie delen en versterken. Ook met andere externe partners wordt samengewerkt in communicatie. Daar waar relevant wordt communicatie van deze partners gedeeld en versterkt c.q.participeert IBA aan evenementen of activiteiten die een relatie hebben met IBA-thema’s of projecten. Bijvoorbeeld gedurende Cultura Nova als de “Stadmaakweek” centraal staat, Visit Zuid-Limburg rondom branding van de Parkstadroute, de opening van Rondje Groeves in Heerlen en evenementen zoals het Zomerfestival in Voerendaal. Maar ook aan seminars en beurzen van o.a. de Duitse IBA-organisatie, Bundesinstituts für Bau-, Stadt- und Raumforschung (BBSR) en Region Köln/Bonn e.V. In afstemming met de Stadsregio Parkstad Limburg zal gebouwd worden aan het nieuwe narratief van de regio. De communicatie van IBA zal daarop aanhaken, zodat

22

IBA ook daar zorgt voor versterking. Dat geldt uiteraard ook voor de projecten/thema’s van IBA en de communicatie daaromtrent in relatie tot de projecten/thema’s van de Regiodeal 2.0. Communicatief worden de handen stevig ineengeslagen, waarbij de Stadsregio meer “in de lead” is.

▪ Communicatielijnen Gezien de beperkte bezetting van het IBA bureau is gestructureerd communiceren cruciaal. Een aantal vaste communicatielijnen worden uitgezet in een jaarkalender. Dit borgt dat er regelmatig en over de juiste inhoud vanuit IBA wordt gecommuniceerd. De communicatie loopt langs 4 lijnen: 1. Doorlopende projectinformatie - 15 sleutelprojecten - 35 overige projecten - Projecten Bewoners Maken Parkstad Hiervoor wordt een gestructureerde contentkalender opgesteld, zodat het hele jaar lang steeds een constante stroom van berichtgeving rondom IBA gegarandeerd is. 2. Mijlpalen in projecten Mijlpalen in de projecten van het IBA-50 uitvoeringsprogramma krijgen extra aandacht. Bijvoorbeeld bereiken hoogste punt, project gereed, opening etc. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de projecteigenaar. Deze is “in de lead” qua communicatie. IBA deelt en versterkt exposure. 3. Thematisch Inhoudelijke aandacht krijgen ook de 5 vliegwielthema’s van IBA en de methode IBA. Thema’s worden gekoppeld aan projecten van de IBA-50. Daarnaast wordt een communicatieve brug geslagen met de projecten van Stadsregio Parkstad Limburg (Regiodeal 2.0). De erfenis van IBA (projecten, thema’s, methodiek, opbrengsten) wordt zo richting toekomst verankerd. 4. Rondom activiteiten en evenementen IBA zal zeer beperkt zelf (of i.s.m. partners) een aantal activiteiten organiseren of daaraan deelnemen.

Voorbeelden daarvan zijn de bijeenkomsten in het kader van IBA Podium, deelname aan de Stadmaakweek tijdens Cultura Nova, de samenwerking met Visit Zuid-Limburg rondom branding van de Parkstadroute. Andere voorbeelden zijn de deelname aan de opening van Rondje Groeves in Heerlen en evenementen zoals het Zomerfestival in Voerendaal. Maar ook aan seminars en beurzen van o.a. de Duitse IBA-organisatie, Bundesinstituts für Bau-, Stadt- und Raumforschung (BBSR) en Region Köln/Bonn e.V.Hierover wordt via de reguliere IBA kanalen gecommuniceerd.

▪ Communicatiekanalen Na afronding van het expojaar, begin september 2022, zijn de reguliere IBA-kanalen “on hold” gezet. Er is zeer beperkt gecommuniceerd, in afwachting van de definitieve opzet van de eindfase van IBA. De website is gedateerd en zal moeten worden geactualiseerd. Daarbij zal veel van de informatie gearchiveerd worden en de toekomstige focus liggen op vindbaarheid van de IBA-50 projecten, de 60 bewonersprojecten en vooral de zichtbaarheid van nieuwe ontwikkelingen rondom afgeronde projecten, projecten in realisatie en de IBA-thema’s.

23

Via haar social media kanalen (LinkedIn, Instagram, Facebook en Twitter) heeft IBA een groot bereik opgebouwd. Deze kanalen zullen onverminderd worden ingezet om in meest brede zin te communiceren in lijn met de communicatiestrategie. ▪ Pers en woordvoering Bij persvragen over de IBA-organisatie zal daar waar dat opportuun is afgestemd worden met de aandeelhouders. Daar waar het projecten van IBA betreft is de projecteigenaar in de lead en stemt deze met IBA af. Namens IBA is Jos Bauer woordvoerder. Hij zorgt voor de noodzakelijke afstemming met partners.

▪ Communicatieplanning De communicatiestrategie 2023-2025 wordt in de praktijk geoperationaliseerd middels een contentkalender. Naast de periodieke publicaties/actualisaties op de website en social mediakanalen worden de communicatie momenten gepland volgens onderstaand adaptief planningsschema. Dit is een eerste versie die periodiek (per 6 maanden) wordt geactualiseerd aan de hand van voor het borgen en overdragen van IBA-ervaringen relevante communicatie in de regio in relatie tot de budgettaire kaders conform de IBAbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2025.

▪ Contentstructuur Onderdeel Uitleg

Frequentie

IBA projectinformatie/thema’s

Evenementen

Bewonersinitiatieven

Uitleg over de erfenis projecten & wat ze betekenen voor de regio (gereed, in realisatie c.q. te realiseren 4 * per maand

Mijlpalen IBA-projecten

1-2 * per maand

Nieuws

Bewonersinitiatief uitgelicht (opbrengst BMP)

Adhoc nieuws IBA of partners

1 * per maand

2* per maand

▪ Contentkalender Contentkalender

2023 Q1

2024

2025

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

apr

jul

sept-nov

jan-mrt

mei

jul-sept

nov-dec

jan-mrt

mei

jul-sept

Q4

Algemeen/continu Beheer website/info-box Beheer social media Pers en woordvoering Afronding/overdracht aan Stadsregio

Kennisoverdracht Storytelling kennisnetwerk Participatie in workshops Regio Deal 2.0

Lopende IBA-projecten Voortgang t/m afwikkeling subsidie Specifieke project gerelateerde voortgang *) - Parkstad Route - Wilhelminaberg - Centrum Heerlen (Royal, Schinkel Zuid en Romeinskwartier) - Open Club Klimmen - Vie – Leven in beweging - Super Local - Brunssum Centrum-Noord/Openluchttheater PM nadere invulling obv actuele situatie

activiteiten conform contentstructuur activiteiten i.r.t. projectresultaten

activiteiten conform contentstructuur activiteiten i.r.t. projectresultaten

activiteiten conform contentstructuur activiteiten i.r.t. projectresultaten