Verslag klankbordgroep burgerberaad 17 april 2023

verslag Vergadering: Klankbordgroep Burgerberaad Vergaderdatum: 17 april 2023 Aanwezig: Datum, 18 april 2023

Auteur: Alexandra van der Weijden

Afdeling: Griffie

Telefoonnummer: 045 5605068

Bijlage(n)

Raadsleden: Sascha Jacobs (FvD), Paul Hoogers (PVV), Antoinette Stöcker (SP), Kleis Adema (CDA), Elian Géron (PvdD), Hans Ermers (OPH), Miriam Schreurs (PHB), Tom Dragstra (D66) Commissieleden: Ton Baten (PvdA), Marion Coumans (PvdD), Benjamin Velge (VVD), Trudy Janssen (OPH) Collegeleden: Casper Gelderblom (wethouder PvdA, PvdD, GroenLinks) Inwoners: Lucy Spoelstra, Theo Kals, Anton van Westenend, Lucy Spoelstra, Herman Langeveld, Fred Gillissen (OPH), Wim van Kempen, Fons Apers Medewerkers: Teun Zwemmer, Bart Mennens, Rachelle Gulikers (voorzitter), Ine Claessens, Sanne Claessens, Vanja Lenssen, Tom Goffin, Alexandra van der Weijden 1. Terugblik werkbezoek Eupen 21 maart jl. De volgende reacties werden gegeven op het werkbezoek over het burgerberaad in Eupen: Het is een zoekproces in ontwikkeling. En het leert ons dat we kaders moeten stellen. Wat willen we en hoe willen we burgerberaad inrichten? Hierbij moeten we zorgvuldig zijn en goede afspraken maken. Eupen is een organisatie die durft te experimenteren en waar van iedere stap in het proces wordt geleerd. Men was in Eupen wat laconiek over de deelname van de inwoners aan het burgerberaad. Het aantal mensen dat bereid was deel te nemen liep terug. In Heerlen moeten we hierover serieuzer zijn en duidelijk uitleggen wat een burgerberaad is. En waarom we dit willen organiseren.

Pagina 2/5 Enthousiast over informatie. Ook enthousiast over de mensen die het vertellen. Maar vraagt zich af of dit het is voor Heerlen. Wat gebeurt er op verschillende andere plekken m.b.t. betrokkenheid van burgers? Is de werkwijze in Eupen niet te groot voor Heerlen? Utrecht is een goed voorbeeld. Dat is ook een Nederlandse gemeente. Ik heb twijfels over het burgerberaad. In Eupen blijkt het steeds moeilijker te worden om mensen hiervoor te vinden. Hoe krijg je de mensen naar binnen die normaliter minder betrokken zijn. Het kost de gemeenschap veel geld. We moeten erover nadenken hoe we de juiste mensen bereiken. Het betrekken van de juiste mensen kan een kader zijn in het plan. Er namen in Eupen weinig jongeren deel. Positief was dat de onderwerpen in Eupen door burgers werden ingebracht. De bijeenkomsten van het burgerberaad vonden op zaterdag plaats. Er werd aangegeven dat mensen soms niet aanwezig waren. Het moet niet vrijblijvend zijn. Als je besluit deel te nemen moet je er ook zijn. Op het moment dat mensen wel deelnemen, zit daar de kracht. Die zijn bereid deel te nemen. 2. Komen tot een plan van aanpak burgerberaad Hieronder de planning om tot een plan van aanpak te komen: 1. Het kiezen van twee thema’s (klankbordgroep, 17-04) 2. Uitwerken van thema’s, kaders etc. (ambtelijke werkgroep) 3. Het uitwerken van een concept plan van aanpak (ambtelijke werkgroep) 4.

Het voorleggen van dit concept aan klankbordgroep (vóór 22-05-2023) 5. Een raadsvoorstel met advies van klankbordgroep aan de raad. (Ambtelijke werkgroep, met advies 22-05 klankbordgroep) Het is de bedoeling dat de klankbordgroep een plan van aanpak inclusief onderwerpen voorlegt aan de raad en een advies uitbrengt aan de raad over of het burgerberaad een instrument is voor de gemeente Heerlen. Belangrijk onderdeel van het burgerberaad is hoe mensen te bereiken met de uitnodiging om deel te nemen aan het burgerberaad. Niet iedereen leest post of de media. Een mogelijkheid is om mensen persoonlijk te benaderen door bij ze langs te gaan. Het burgerberaad is geen vervanging van de volksvertegenwoordiging. Een burgerberaad neemt geen besluiten. Maar geeft adviezen. Het is uiteindelijk aan de gemeenteraad om een besluit te nemen. Daarbij kan worden afgeweken van het advies. Dit dient goed beargumenteerd te worden.

Pagina 3/5 3. Goede vragen burgerberaad Vragen voor een burgerberaad dienen mede aan onderstaande kaders te voldoen. Bewoners moeten gevoel hebben bij een thema. Het moet aanspreken. De gemeente moet invloed hebben op beleid waar de vraag over gaat. Een thema vraagt iets van mensen en de politiek moet er iets mee willen. Het laat inwoners zien hoe wij ons werk doen (raadsleden, ambtenaren enz.). Bouwen aan relaties met inwoners. Daartoe dient burgerberaad. Een vraag heeft niet tot doel om draagvlak te creëren. Het stuurt niet richting een bepaalde oplossing. 4. Themabespreking – een pitch De aanwezigen wordt gevraagd om een thema te kiezen uit de ingediende thema’s. Vervolgens worden er groepen gevormd rondom de gekozen thema’s. De groepen bereiden een pitch voor over hoe de vraag eruit moet zien voor een burgerberaad. En waarom het een goed thema is voor burgerberaad. Pitch 1: Vraag: Hoe ziet toekomstbestendig stadsdeel Hoensbroek eruit? We willen hiermee nieuwe ideeën ophalen onder de bewoners over hun woonomgeving. We willen in gesprek met de gebruikers van de woonomgeving niet met andere experts. Hoensbroek voelt zich sinds de herindeling een achtergesteld stadsdeel. Daarom gunnen we Hoensbroek een burgerberaad. In Hoensbroek was een lage opkomst bij de verkiezingen. We willen zo de mensen meer betrekken.

Verbinden, mensen betrekken bij hun eigen omgeving Dit moet tot successen leiden tot positief sentiment. Voorwaarden zijn wel dat er een goede vertegenwoordiging uit dit stadsdeel moet zijn. Er zijn veel mensen die niet kunnen lezen. Er moet worden nagedacht hoe deze mensen te bereiken. En de loting moet ervoor zorgen dat er nieuwe gezichten zijn die deelnemen aan het burgerberaad Bezwaren: Het is een pilot. Het is van belang dat de gemeente en alle overige betrokkenen de ruimte nemen en krijgen om te leren. Dit moet ook kenbaar gemaakt worden aan de stad. Een pilot moet gaan over de hele stad, niet over een stadsdeel. Er is al zoveel over Hoensbroek. Hiermee wordt weer de nadruk op Hoensbroek gelegd. Is dit een goed onderwerp voor een burgerberaad? Het is misschien meer geschikt voor een brainstormsessie met alle partijen om beleid te ontwikkelen. Of een onderwerp voor een stadsgesprek. Conclusie: Het is een goed onderwerp voor een burgerberaad.

Pagina 4/5 Pitch 2: Vraag: Hoe kunnen we onze energierekening blijvend betaalbaar houden? Het betreft een collectieve vraag. Moeten zorg hebben voor elkaar. Geld in de stad houden. Het laten circuleren. Bezwaren: In welke mate heeft de gemeente iets te zeggen over energievoorzieningen? Is deze vraagstelling te sturend? Conclusie: Goed onderwerp voor een burgerberaad. Pitch 3: Vraag: Hoe kunnen we als gemeente en bewoners sneller stappen zetten richting minder en schonere energie tegen een redelijke prijs? Het is heel urgent. Er zijn veel woningen met slechte energetische capaciteit. En energie die je niet kan beïnvloeden. Dit raakt ook mensen die in armoede leven. Dit is zo onrechtvaardig. Hierdoor ontstaat nog meer ongelijkheid. Bezwaren: Het gaat over meer dan alleen energie. Het gaat ook over armoede en verschillen tussen mensen. Kan ook apart aangepakt worden. Twee thema’s worden hier verweven. Gaat hier om bestaanszekerheid. Spreekt schone energie als onderwerp wel aan? Deze stelling is erg sturend. Een energiebedrijf kan ook failliet gaan. Hoeveel invloed heeft de gemeente om voor komende winter hierin iets te behalen? Een sociaal energiebedrijf heb je ook niet in een paar maanden opgezet. Er gebeurt al heel veel, de vraag is of dit een vraag is voor een burgerberaad. Moet balans vinden in vraag, en tijdspanne m.b.t. aanbevelingen.

Conclusie: Dit is een goed thema voor een burgerberaad. Pitch 4: Vraagstelling: Hoe brengen we de woonbehoefte en woonvormen in balans voor de toekomst met het oog op vergrijzing? Waar hebben we behoefte aan. Welk aanbod kunnen we genereren? Wat voor stad willen we zijn? Willen we compact blijven? Bezwaren: Moet levendiger. Weinig aansprekend. Meer filosofisch van aard dan een vraag voor een burgerberaad. Vergrijzing staat landelijk op de agenda. Is een burgerberaad m.b.t. vergrijzing in een gemeente dan wel op zijn plek?

Pagina 5/5 Tip: Vraag naar de behoefte. Conclusie: Goed onderwerp voor een burgerberaad.

Pitch 5: Vraagstelling: Hoe bereiken we meer verbinding tussen de inwoners van Heerlen Verbeteren van verbindingen, samenwerking en vergroten betrokkenheid inwoners. Maak gebruik van wat er al is. Bestaande structuren behouden en aanvullen. Open vraag aan burger: Hoe wilt u verbinding bereiken? Bezwaren: Klinkt al als antwoord. Wat is verbinding? En heeft iedereen behoefte aan die verbinding? Verbinding is een containerbegrip. Tip: Sub vraag: Wenst men verbinding? Conclusie: Goed onderwerp voor een burgerberaad. Vervolgens werd er aan alle aanwezigen gevraagd hun stem uit te brengen op het beste onderwerp voor een burgerberaad. De uitslag was als volgt: 1. 2. 3. 4.

5.

Hoe brengen we de woonbehoefte en woonvormen in balans voor de toekomst met het oog op vergrijzing? (8 stemmen) Hoe kunnen we onze energierekening blijvend betaalbaar houden? (7 stemmen) Hoe ziet toekomstbestendig stadsdeel Hoensbroek eruit? (4 stemmen) Hoe bereiken we meer verbinding tussen de inwoners van Heerlen verbeteren van verbindingen, samenwerking en vergroten betrokkenheid inwoners. (3 stemmen) Hoe kunnen we als gemeente en bewoners sneller stappen zetten richting minder en schonere energie tegen een redelijke prijs? (0 stemmen)

De klankbordgroep besluit dat voor de komende bijeenkomst in mei de eerste twee thema’s die de meeste stemmen kregen verder worden uitgewerkt. Tevens zal dan een concept-plan van aanpak worden besproken.