Technische vragen en antwoorden Raad 30102024

D66

D66

Pagina 61 – Kernthema Onderwijs Onder het kopje talentontwikkeling wordt onderhoud van groene schoolpleinen, schoolmoestuinen en/of Tiny Forest als onderdeel van het programma voor milieu- en natuureducatie genoemd. Hoeveel scholen hebben inmiddels een groen schoolplein, moestuin of Tiny Forest? Pagina 68 – Kernthema Sport Waaruit bestaan de opgenomen investeringen voor het gebouw en installaties van het Centrumbad? Is er een benchmarkt gedaan wat het realiseren van het Centrumbad in de voormalige kerk aan de Laanderstraat kost ten opzichte van nieuwbouw? Wanneer komt er meer inzicht in het businessplan inclusief exploitatie van het Centrumbad? Kan daarbij ook op de energievoorziening en bouwkundige geschiktheid van de voormalige kerk voor een zwembadklimaat ingegaan worden?

Pagina 74 – Kernthema Groen Er wordt naar nieuwe mogelijkheden voor het opstellen van een soortenmanagementplan gezocht, hetgeen vanwege krapte aan ecologen een uitdaging is. Behoort bij deze nieuwe mogelijkheden ook regionale samenwerking op dat gebied?

D66 Pagina 82 e.v. – Kernthema Sociale basisvoorzieningen In het speeltuinbeleid is speciale aandacht voor de toegankelijkheid van speeltuinen voor kinderen met een beperking en samen met de doelgroep wordt eraan gewerkt om speeltuinen inclusiever te maken. Op welke manier wordt daaraan gewerkt en welke resultaten zijn al geboekt? Wat omvat de herijking van de inzet van het Heerlens Kindercollege eind 2024? OP welke manier worden ideeën bij Heerlense jongeren omtrent participatie en het hebben van invloed opgehaald? Valt daar ook het project InclusEU onder? Er wordt voor een goede start voor statushouders in Heerlen gezorgd, met focus op taal, participatie en passende huisvesting. Worden op dat gebied ook stappen gezet voor asielzoekers?

Er zijn 12 scholen waarbij de vergroeningsopdracht is afgerond. Er zijn 2 scholen op dit moment in uitvoering en er zijn 4 scholen in voorbereiding voor 1e helft 2025. Het onderhoud wordt bij aanleg afgestemd tussen de gemeente, de schoolbesturen, IVN (Vanuit de Lokale Educatieve Agenda) en de moestuinman. -

Deze zijn bedoeld om het centrumbad te kunnen realiseren zijnde het gebouw en de technische installaties. - Nee, er is wel een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd voor het centrumbad aan de Putgraaf en er is een eerste fase haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd voor het stadsbad in de kerk. Hieruit blijkt dat het bouwen van het stadsbad in de kerk goedkoper kan zijn. De thans lopende onderzoeken moeten dit bevestigen. - In het voorjaar 2025 hebben we inzicht in het businessplan en de energievoorziening en leggen we dit voor aan de raad. Ja, een regionale samenwerking ook tot de behoort uitvoeringsmogelijkheden. Of en in welke vorm dan dient nog te worden bekeken.

A: Voor het inclusietraject realiseren we over een periode van drie jaar in alle twaalf Heerlense speeltuinen basisvoorzieningen om de speeltuinen beter toegankelijk en aantrekkelijker te maken. Onder basisvoorzieningen verstaan we goed toegankelijke paden, aangepaste speeltoestellen en mindervalidetoiletten. Afhankelijk van de specifieke situatie bekijken we in overleg met de speeltuinbesturen welke zaken we het eerst aanpakken en maken we een vervolgplanning. Hierbij nemen we ook de input van onze doelgroep mee. Inmiddels hebben we in het merendeel van de speeltuinen de eerste aanpassingen gemaakt. In 2026 willen we het traject afronden. B: We zijn op dit moment nog aan het onderzoeken hoe we dit gaan invullen. Hierbij kijken we ook hoe we de jeugd- en jongerenparticipatie in breder verband kunnen vormgeven. We gaan dit de komende maanden verder uitwerken. C: Momenteel zijn we in gesprek met kleine groep jongeren. Het afgelopen jaar hebben er een aantal

brainstormsessies met hen plaatsgevonden om na te denken hoe jeugd- en jongerenparticipatie het beste in de gemeente Heerlen kan worden vormgegeven. Het streven is om binnen de komende maanden hun ideeën aan de burgemeester en wethouder te presenteren en deze vervolgens tot uitvoering te brengen. Het project InclusEu is hier geen onderdeel van, maar is wel een heel mooi voorbeeld van jongerenparticipatie in onze buurten. We hebben voor dit project jongeren uit Heerlen uitgenodigd om samen met andere Europese jongeren en met onze gemeente na te denken over de participatie van jongeren bij activiteiten in hun buurt. Het Europese InclusEU-project is weliswaar inmiddels afgesloten, maar de waardevolle samenwerking met de betreffende jongeren houden we vast. In september jl. zijn onze Europese partners op bezoek geweest in Heerlen en de Heerlense jongeren hebben toen zeer actief bijgedragen aan het programma. Zij zijn onze ambassadeurs als het gaat om het bereiken van andere jongeren voor activiteiten van de gemeente en organisaties/initiatiefnemers in de buurten. Ze zijn daarnaast een klankbordgroep voor nieuwe en bestaande ideeën. Vanuit die rol nemen zij bijvoorbeeld binnenkort deel aan een bijeenkomst met Frisse Wind en de collega’s die het jongerenloket gaan opzetten. Ook sluiten ze aan bij een onderdeel van het LPB-congres dat van 20 tot en met 22 november as.

in Heerlen gehouden wordt. Waar mogelijk blijven we zoeken naar verbindingen tussen de diverse thema’s die in de gemeente spelen en de jongeren. Een stagiaire binnen Buurtregie zal vanuit haar opdracht aan de slag gaan met de vraag waar en op welke manier we dat gaan doen.

D: Gemeenten hebben de regie over de inburgering van statushouders en ontvangen hier rijksgelden voor, die ingezet worden om de verschillende onderdelen van de inburgering te kunnen bekostigen. Gemeenten hebben geen inburgeringstaak ten aanzien van asielzoekers, dit is een taak van het COA. Het COA verzorgt voorinburgeringslessen (basistaal en kennis van de Nederlandse maatschappij) voor de bewoners van de AZC’s. Asielzoekers kunnen op vrijwillige basis meedoen aan de lessen in hun AZC. D66

Pagina 101 e.v. – Kernthema Duurzaamheid, afval, riool en milieubeheer Wat is de stand van zaken van het onderzoek project Windenergie Parkstad-Zuid? Op welke manier wordt verduurzaming op scholen gestimuleerd?

Er lopen op dit moment gesprekken tussen provincie Limburg en Parkstad om het project Windenergie Parkstad Zuid weer vlot te trekken. De herziening van de provinciale omgevingsverordening speelt hier een nadrukkelijke rol in en wordt naar verwachting naar verwachting einde Q4 vastgesteld. De provinciale

Hoe wordt de uitrol van laadpalen opgepakt in de concessie van Vattenfall InCharge? Wordt er ook gekeken naar een evenwichtige dekking over de gemeente?

D66

Pagina 123 e.v. – Kernthema Centrum Waar in het raadsbesluit BMV-20000626 is de grondslag te vinden om resterende middelen van het

werkgroep Ruimte en Energie onderzoekt de juridisch mogelijkheden naar wat wel en niet kan in relatie tot de Einstein Telescoop. Zodra de juridische mogelijkheden in beeld zijn kan gestart worden met het onderzoek dat de RWTH Aachen worden uitgevoerd. Hierbij wordt ook de samenwerking opgezocht met Stawag die aan de andere kant van de grens werkt aan plannen voor nieuwe windenergie. De gemeente Heerlen stimuleert verduurzaming op scholen door onderwijsprojecten en -activiteiten te ondersteunen, die leerlingen bewust maken van duurzaamheid en innovatieve oplossingen stimuleren. Dit gebeurt door samenwerking met en tussen primair-, voorgezet- en middelbaarberoepsonderwijs aan verschillende projecten zoals het organiseren van duurzaamheidschallenges, een Kidshackathon, stages en evenementen zoals de ‘Fairtrade-beurs’ en kledingruilbeurzen. Scholen worden aangemoedigd om lesprogramma’s over duurzaamheid en circulaire economie te integreren. Deze programma’s behandelen thema’s zoals circulariteit, energietransitie en klimaatadaptatie op begrijpelijk taal (B1-niveau), zodat leerlingen kennis opdoen en betrokken raken bij milieuvraagstukken.

Vorengenoemde initiatieven ondersteunen de ontwikkeling van praktische, duurzame kennis en vaardigheden bij jongeren, vertellen het lokale, actuele narratief over duurzaamheid en maken hen bewust van hun rol in een toekomstgerichte samenleving, in een regio die vooruitkijkt. Evenwichtige verdeling wordt bereikt door plaatsing van laadpalen op basis van 1. Dekkend netwerk (witte vlekken worden opgevuld (dwz gebied met dichtheid lager dan 1 laadpaal per 125 huishoudens); 2. Best presterende locaties worden aangevuld; 3. Aanvullende locaties (dwz strategisch, tbv deelvervoer of status 'tbv gebruikers met beperking'). De uitrolstrategie van Vattenfall is als volgt opgepakt: • Een plankaart met nieuwe potentiële locaties tot 2030 is al beoordeeld en gevalideerd. • Vattenfall maakt een laaddrukanalyse. • Aanvragen van inwoners en gemeente worden meegenomen. • Elk half jaar wordt een selectie van locaties voor participatie vrijgegeven door Vattenfall. • Uitkomsten participatie worden teruggekoppeld naar Vattenfall, en verwerkt. • Verkeersbesluit wordt genomen door gemeente. • Vattenfall maakt een uitvoeringsplanning. - Dit is terug te vinden in de kosten en dekkingsparagraaf waar vermeld staat: Omdat na de aanbesteding van een project definitief duidelijk is hoeveel budget voor de realisatie per

Investeringskrediet projecten Centrum opnieuw toe te bedelen? En tot wanneer geldt dit? Waaruit bestaan de investeringen voor de herinrichting openbare ruimte Landsfort Herle? Waarom is voor een aparte investeringspost voor de inrichting van het Romeins Museum gekozen?

project noodzakelijk is, zal er één investeringskrediet aangemaakt worden voor de projecten binnen het programma Centrum. We sturen daarbij op het geheel van het krediet waarbij kredieten tussen projecten onderling verrekend worden. Na de aanbesteding zal het krediet worden toegekend aan het betreffende project. Dit maakt het mogelijk om flexibel met het budget om te gaan en zodoende een eventueel aanbestedingsnadeel van het ene project op te vangen met een aanbestedingsvoordeel bij een andere project. Dit blijft van toepassing tot het moment dat het investeringskrediet, dat door de raad gevormd is, volledig besteed is. - Bij het raadsbesluit ‘realisatie Het Romeins Museum, Cinema Royal en het Stadsbad’ van 26 juni jl. is aangegeven dat de regiodeal subsidie voort het Landsfort wordt ingezet voor Het Romeins Museum. Hiervoor is een herbeschikking aangevraagd bij Parkstad Limburg. We kunnen immers nooit alles tegelijkertijd doen en financieren en moeten ons voortdurend afvragen hoe we van grootst mogelijke betekenis kunnen zijn voor onze inwoners. Met andere woorden: hoe we onze stad nog meer een plek maken waar Heerlenaren graag verblijven, wonen en ondernemen. Dit betekent dat we binnen het Landsfort wel nog ingrepen doen bij Betaplein, Schelmentoren en Schelmenhofje en enkele kleinere ingrepen in de openbare ruimte.

D66

Pagina 225 e.v. – 4.2 Ontwikkelingen Op welke manier gaat de stadskrant budgetneutraal gemaakt worden? Welke risico’s brengt het minder toevoegen aan de behoedzaamheidsreserve Onderwijshuisvesting met zich mee? Brengt het incidenteel uitwisselen van de specifieke uitkering GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) met reguliere middelen het risico met zich mee dat dit alsnog aan het Rijk terugbetaald moet worden? Voor welke projecten in het centrum wordt het sloopfonds aangevuld?

- Om een andere afschrijvingsperiode (conform financiële verordening) mogelijk te maken. - De specifieke invulling voor het budgetneutraal maken van de stadskrant is nog niet vastgesteld. Indien er mogelijkheden zijn om extra inkomsten te genereren, kan de huidige opzet van de stadskrant mogelijk worden behouden. Als deze opties onvoldoende blijken, zal er aandacht worden besteed aan het optimaliseren van de uitgaven. -Binnen de reguliere begroting van de gemeente Heerlen doen we al diverse activiteiten die voldoen aan de gestelde eisen voor de inzet van deze GALA middelen. Zodoende kunnen we deze middelen uitwisselen zonder risico op terugbetaling aan het rijk

- Het risico is aanwezig dat de reserve, die in het leven is geroepen voor het dekken van de kosten die

voortvloeien uit onvoorziene gebeurtenissen c.q. calamiteiten, niet toereikend zal zijn. -

FVD

FVD

FVD

FVD

FVD

FVD

Pagina 13 tabel Strategische aankoop vastgoed centrum € 3.500.000 Betreft dit aankoop panden Promenade ivm verhuizing Zuyd Hogeschool en zo ja is dit een bedrag bovenop de € 12.000.000 Pagina 69 tabel Voor het centrumbad wordt in 2025 en 2026 € 5.980.000 geinvesteerd. In de jaren erna niet meer. Dit terwijl wordt ingeschat dat de verbouwing (exclusief aankoop) € 7.000.000 bedraagt. Kunt u dit nader uitleggen. Pagina 79 Wordt in de begroting voor Jeugdzorg, gezien de miljoenen die erbij moeten voor Jens, ook in 2025 rekening gehouden met een extra bedrag voor Jens (bovenop de lumpsum) en zo ja, voor welk bedrag?

Pagina 80 Uit de beleidsindicatoren menen wij te mogen concluderen dat het aantal beschikbare banen in Heerlen ver boven het gemiddelde liggen, terwijl onze netto-arbeidsparticipatie daar ruim onder het Nederlands gemiddelde. Daarbij liggen de werklozenuitkeringen en de bijstandsuitkeringen weer ruim boven het Nederlands gemiddelde. Zien wij dit juist? Pagina 133 Vanaf 2026 begint het ravijnjaar. Zijn wij het juist dat wij alweer in 2028 wat betreft de uitkeringen van het Rijk op ongeveer hetzelfde bedrag zitten als in 2025?

Wat houden de ombuigingen in de bezuinigingen concreet in?

Het sloopfonds wordt gevuld om extra afschrijvingen op de boekwaarde van gebouwen te doen indien die na aankoop gesloopt dienen te worden. Gelet op de lopende onderhandelingen over de verwerving kunnen we geen locatie benoemen.

Nee

De bedragen voor 2025 en 2026 zijn gebaseerd op het raadsvoorstel voor het stadsbad uit 2021 (BWV21001190). Dit is ontoereikend voor de realisatie van het stadsbad. In het voorjaar 2025 wordt u dan ook een aanvullend investeringskrediet voorgelegd. De autonome ontwikkelingen kunnen wij slechts beperkt beïnvloeden met maatregelen. Zo blijft de situatie rond de (basishulp) jeugd (JENS) een aandachtspunt, dit is ook landelijk de situatie. We verwijzen u naar de meest recente raadsinformatiebrieven van 8 en 15 oktober 2024 waarin we hebben aangegeven welke acties zijn en worden ingezet. Er wordt aangenomen dat er in 2025 compensatie van het Rijk komt, maar financieel wordt voorzichtigheid betracht in latere jaren. Vanaf 2026 hebben wij vooralsnog (in afwachting op uitkomst acties zie RIB) een bijstelling van € 5.140K meegenomen. Ja dat klopt.

De ontwikkeling van het gemeentefonds is via het accres gekoppeld aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De indexatie betreft een prijs- en een volumedeel en is benodigd om inflatie op te vangen, maar ook omdat de bevolking groeit en vergrijst. Na de terugval in middelen loopt de uitkering dan ook weer op, maar het ravijn is structureel. Bezuinigingen zijn directe maatregelen om uitgaven te verminderen, vaak door het schrappen of beperken van diensten en voorzieningen. Ombuigingen richten zich op

OPH

OPH

OPH

Nu wordt volstaan met een erg globale overzichten op blz 24 en 26 en met een meer gedetailleerd overzicht op blz 225-226, maar was ik mis een een specificatie per kernthema. Zowel in de programmabegroting bij de bewuste kernthema’s, zoals dat in het verleden ook gebeurde en nu ook nog bij de investeringen. Nu kunnen deze met moeite via de bijstellingen in de begroting afgeleid worden, maar dat is niet bepaald helder en een monnikenwerk. 2) Met alle respect, maar van de indexering van de baten en laten wordt dit jaar een potje gemaakt. Svp meer duidelijkheid en aanpassing van de teksten dmv een erratum. Bij de uitgangspunten (blz 223) staat het goed en helder (4e bullit ) : de baten conform de CBS/CPB percentages en de lasten conform CPI. Maar dan volgt op blz 141 en blz 142 bij de schatting van de OZB een berekening waarbij met %% geindexeerd is en dientengevolgede verwachte OZB € 600 miljoen te hoog is. Deze moet namelijk zijn:27,589 (OZB 2024) x 1.028 = € 28,361 miljoen ! Dit ipv de opgevoerd € 28, 969 miljoen. Dit is de laatste jaren altijd zo gebeurd en dus consistent. Dit wordt op blz 142 ook tekstueel zo vermeld in de telst direct boven het overzicht. Maar dan volgt op blz 143 opeens de opmerking dat niet met 2,8% maar met 5% geindexeerd gaat worden, in de toelichting in paragraaf 4.

Waar die 5% vandaan komt wordt niet verteld en waarom dus blijkbaar van de uitgangspunten afgeweken wordt, ook niet. Graag duidelijkheid hierover en een erratum met benedenwaartse bijstelling met € 600 miljoen. 3) In de paragraaf Weerstandsvermogen volgt op blz 149 een schematisch overzicht van de weerstandscapaciteit en risico’s. Prima, echter de post “Niet uit de balans blijkende verplichtingen” wordt verder niet gespecificeerd, terwijl het om een groot bedrag gaat van € 5,9 miljoen. Waar kan ik die € 5,9 miljoen vinden in de begroting en uit welke componenten bestaat deze? Dit heb ik vorig jaar trouwens ook al gevraagd, maar daar heb ik geen antwoord op gekregen.

het efficiënter inzetten van middelen door geld anders te verdelen, zonder het totale budget te verlagen. Bij bezuinigingen is er sprake van een vermindering van het aanbod, terwijl ombuigingen gericht zijn op herstructurering. Beide maatregelen worden ingezet om de begroting op orde te brengen, maar ombuigingen hebben een minder ingrijpende impact op de dienstverlening. Beide zijn beschreven in paragraaf 4.2 ontwikkelingen Zie tabel 3

Het klopt idd dat het CBS inflatiecijfer voor de baten 2,8% betreft, dit hebben we ook tekstueel vermeld in de tekst bij de lokale heffingen en een groot deel van de lokale heffingen hebben we ook met dit percentage geïndexeerd. Wat we in hetzelfde stukje tekst op blz. 142 ook vermeld hebben is dat daar waar we tarieven met een hoger percentage verhogen we streven naar (meer) kostendekkendheid. Dit geldt voor de producten afval en riool en in bredere zin voor de OZB als kostendekking voor de begroting. In het kader van de bezuinigingen is hierin gekozen voor een stukje lastenverzwaring.

De correctiepost “niet uit balans blijkende verplichtingen” is opgemaakt uit raadvoorstellen waarvoor geen dekking is meegenomen in de exploitatie maar die bekostigd worden uit de algemene reserve en de meest recente inschatting van het resultaat na bestemming ten tijde van de opmaak van het boekwerk. De opbouw van de €5,9 mln. betstaat uit samen maken we de stad 242K, Energiematrix a €2,1 mln., Duurzaamheid a €1,05 mln. en het verwachte resultaat na bestemming (verlies) per 26-9-2024 a €2,5 mln.

Tabel 1, vraag kengetallen

Tabel 2: Gemiddelde woonlasten meerpersoonshuishouden

Tabel 3: bezuinigingen per Kernthema Rijlabels Som van 2025 Som van 2026 Som van 2027 Som van 2028 0. KT Dienstverlening € € 255.000,00 € 255.000,00 € 255.000,00 0. KT Middelen en heffingen € 7.687.954,07 € 12.722.482,75 € 13.466.533,77 € 11.252.991,77 1. KT Crisisbeheer € 25.000,00 € 784.799,00 € 808.543,00 € 1.074.637,00 1. KT Veiligheid € 392.000,00 € 192.096,00 € 202.045,00 € 251.341,00 2. KT Wegen, straten en pleinen € 644.669,00 € 727.719,00 € 777.719,00 € 777.719,00 3. KT Economie € 337.165,00 € 420.165,00 € 420.165,00 € 420.165,00 4. KT Onderwijs € 629.000,00 € 1.125.000,00 € 950.000,00 € 950.000,00 5. KT Cultureel erfgoed € 77.511,00 € 97.511,00 € 97.511,00 € 97.511,00 5. KT Cultuur € 75.000,00 € 717.000,00 € 717.000,00 € 717.000,00 5. KT Sport € € 67.098,18 € 67.098,18 € 67.098,18 6. KT Arbeidsmarktbeleid € 172.000,00 € 222.000,00 € 422.000,00 € 422.000,00 6. KT Buurtgericht werken € € € 155.905,20 € 155.905,20 6. KT Inkomensondersteuning € € 1.620.000,00 € 1.960.000,00 € 1.960.000,00 6. KT Integraal ouderenbeleid € € 52.000,00 € 52.000,00 € 52.000,00 6. KT Jeugdzorg € 51.000,00 € 175.006,00 € 155.309,00 € 420.670,00 6. KT Sociale basisvoorzieningen € 48.354,00 € 756.804,00 € 756.804,00 € 756.804,00 6. KT Volwassenenzorg € 460.446,00 € 324.300,00 € 322.300,00 € 320.300,00 6. KT Volwassenzorg € € -166.588,00 € -74.791,00 € 20.000,00 7.

KT Duurzaamh, afval, riool, milieubeh € 239.499,20 € 89.205,34 € 50.456,12 € 50.456,12 8. KT Centrum € € 260.000,00 € 260.000,00 € 260.000,00 8. KT Ruimtelijke ordening € 1.065.401,73 € 565.401,73 € 715.401,73 € 715.401,73 Eindtotaal € 11.905.000,00 € 21.007.000,00 € 22.537.000,00 € 20.997.000,00