SPL Brief-burg. Vlecken-aan-BZK-inzake-herijkte-intergemeentelijke-samenwerking-27.01.2020.pdf

G Landgraaf Aan de minister van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijkrelaties Drs. R.W. Knops

Postbus 20011

2511 EZ DEN HAAG Bijlage(n) Uw brief van Uw kenmerk Zaaknummer Documentnummer Landgraaf, 19-1 1-2018 2018-0000877707 20.02411 24 januari 2020 Verzonden op

Onderwerp: Herijkte intergemeentelijke samenwerking Parkstad Limburg , Aod Excellentie,

Wij, burgemeesters van Parkstad, zijn aan de slag gegaan met de herijking van de intergemeentelijke samenwerking . Langs deze weg willen wij u informeren over de uitkomsten van onze verkenning. Zoals wij in onze brief van 26 juni jongstleden al hadden aangegeven, hebben wij afgezien van het schetsen van de denkbeelden en/of wenselijke vergezichten op het terrein van de bestuurlijke organisatie en de daarbij behorende bevoegdheden, maar heeft onze verkenning zich vooral toegespitst op de praktische en realistisch haalbare ontwikkelingen die in gang zijn gezet en waarvoor wij gezamenlijk tekenen. In het bijzonder gaat het hier om drie beleidsterreinen: duurzaamheid & energietransitie, grensoverschrijdende samenwerking en sociaal-economische structuurversterking.

1. Duurzaamheid & energietransitie We constateren dat de ingezette energietransitie ook in Parkstad aandacht vraagt, net zoals in de rest van Nederland. We zijn met elkaar overeengekomen dat we onze inspanningen intensiveren op het gebied van duurzaamheid en dan met name de energietransitie. We richten ons op het energiezuinig maken van gebouwen (isolatie), duurzame mobiliteit en hernieuwbare energie (zon, wind, water, bodem, lucht en biomassa). We doen dit door met elkaar het programma Palet aan te scherpen en binnen de stadsregio Parkstad een nieuwe bestuurscommissie in te richten. We zullen programmatisch de belangrijkste stakeholders betrekken bij het versnellen van de noodzakelijke transitie.

Goed om te vermelden is dat Parkstad Limburg inmiddels een prominente rol heeft gepakt bij het ontwikkelen van de RES-ZL.

Telefoon: 14 045 www.landgraaf.nl

gemeente@landgraaf.nl Postbus 31000, 6370 AA Landgraaf Bezoekadres: Sweelinckplein 1

IBAN: NL03 BNGH 0285 01 80 1 9 BIC: BNCHNL2G KvK-nummer: 14131528

Parkstad Limburg

2. Grensoverschrijdende samenwerking Als bestuurders van Parkstad beseffen we, net als de Nederlandse regering, dat het Duitse achterland ons enorme economische kansen biedt. We zijn met elkaar overeengekomen om werkte maken van het samenbrengen van de economie, de arbeidsmarkt en het onderwijs van de regio Parkstad met die van de Duitse regio s: (Kreis) Heinsberg, (Kreis) Düren en (Stadteregion) Aachen. De grensoverschrijdende samenwerking heeft inmiddels een prominente plek gekregen binnen de Regiodeal Parkstad Limburg.

Wij gebruiken deze (tijdelijke) impuls om dit thema verder aan te jagen en gaan het structureel borgen door het onder te brengen bij de taken van het DB van Parkstad Limburg. Het is onze ambitie om de potentie voor innovatie en economische ontwikkeling goed te benutten. We gaan er dan ook voor zorgen dat overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen de handen daarvoor ineen slaan.

3. Sociaal economische structuurversterking - fase 1 In onze verkenning constateren we opnieuw dat de regio Parkstad een onevenredig hoog percentage kwetsbare mensen heeft waaruit een kluwen van sociale problematiek voortkomt. Het gaat over problemen op het gebied van ondermijning, armoede, wonen, gezondheid, zelfredzaamheid, welzijn, ontwikkeling en werk. Problematiek die van generatie op generatie wordt overgedragen. De sociaal-economische structuurversterking kan alleen een succes worden als we een einde maken aan de versnippering, onze krachten bundelen, eensluidend en langjarig beleid inzetten en additionele middelen weten te vergaren. De regiodeal met een budget van 6 miljoen euro is een begin maar er is meer nodig. Voor de oplossing van de sociale problematiek, die de brede welvaart voor veel mensen buiten bereik plaatst, zetten we in op twee sporen: het preventieve en het curatieve spoor. Met het preventieve spoor richten we ons op kwetsbare mensen in de leeftijd van -1 tot 18+jaar. Nieuwe generaties met een betere start in het leven onge mensen die het anders gaan doen en gefaciliteerd worden door de overheid. Dit is de trendbreuk in de overdracht van de sociale achterstanden. Met de regiodeal zetten we vooral in op de trendbreuk door aan te sluiten op het Zuid-Limburgse programma Trendbreuk.

Dit programma is opgesteld door de GGD Zuid-Limburg en behelst het gezondheidsbeleid van alle Zuid-Limburgse gemeenten. De zestien gemeenteraden hebben het programma inmiddels vastgesteld. Het programma Trendbreuk zet in op de kwetsbare jeugd en richt zich op de elementen: gezondheid, zelfredzaamheid, (sociale) ontwikkeling en ouderschap. Het Zuid-Limburgse programma Trendbreuk zal voor Parkstad aangevuld worden met regionale elementen. Het sociaaleconomische programma van de Regiodeal vormt hiervoor de opmaat. De gemeenten kiezen, samen met triple-helix-partners, voor een langdurige, effectieve programmatische samenwerking, waarbij oog is voor de verschillen in dynamiek en problematiek

tussen landelijk en stedelijk gebied. Er wordt zoveel als mogelijk aangesloten bij bewezen (gezonde basisschool, Regionale Educatieve Agenda/Samenwerkingsconvenant) dan wel kansrijke nieuwe initiatieven zoals Centre Court Kerkrade.

4. Sociaal economische structuurversterking - fase 2 Met het curatieve spoor richten we ons op de oudere generaties vanaf 1 8 jaar. We schrijven hen niet af maar bieden hen een kans. We richten ons daarbij op het thema onderwijs en arbeidsmarkt. We gaan de mismatch tussen arbeidspotentieel en werkplekken aanpakken.

Zaaknummer: Documentnummer: 20.02411

Pagina 2 van 4

De sectorplannen zoals ze gemaakt zijn op het gebied van o.a. het medisch-technologisch cluster en Nedcar hebben afgelopen jaren bewezen effectief te zijn. De situatie voor het stedelijk gebied is uniek en urgent. Hier ondervinden we de meeste last van de omvang en complexiteit van de sociaal-economische opgaven en kansen die op de diverse

schaalniveaus liggen (Parkstad, Zuid Limburg en Grensregio). Het stedelijk gebied heeft dus ook de grootste behoefte aan instrumentarium om zijn slagkracht op deze terreinen en schaalniveaus te vergroten.

We zijn overeengekomen dat Heerlen vanuit haar positie als centrumgemeente de regie pakt om dit op de verschillende schaalniveaus (één economische eenheid), in tripool verband en samen met de triple-helix partners programmatisch verder vorm te geven. De gemeenten Heerlen, Kerkrade, Landgraaf en Brunssum willen daarom graag ingaan op het aanbod van de minister, zoals verwoord in de brief van 19 november 2018 om kennis en expertise maar ook experimenteerruimte beschikbaar te stellen voor maatwerkoplossingen vanuit het perspectief van de centrumgemeente.

5. Vervolgstappen Wij zullen de organisatorische betekenis voor de onderdelen 1 en 2 betrekken bij de reeds geplande kerntakendiscussie van het bureau Parkstad Limburg en deze uiteindelijk vertalen via de besluitvorming in de begroting.

Nu de gemeente Beekdaelen heeft besloten om bij Parkstad te blijven zullen wij hen actief betrekken bij de implementatie van deze samenwerkingsafspraken. Daarmee zal eind 2020 de versterking van de samenwerking in de regio Parkstad Limburg operationeel worden afgerond, conform uw oproep in 201 8.

6. Tenslotte Wij investeren in onze samenwerking, omdat wij zien en geloven dat het loont. Dat doen we niet door u mooie vergezichten voor te spiegelen, maar door concreet te laten zien dat we in grote gezamenlijkheid praktische ontwikkelingen en veranderingen in gang willen zetten die in onze regio Parkstad Limburg, maar ook op Zuid-Limburgs niveau effect sorteren. Ons adagium daarbij is dat we op Zuid-Limburgse schaal willen doen wat kan en in Parkstadverband wat moet, waarbij we zowel het belang van de centrumfunctie van de gemeente Heerlen onderkennen als de eigen identiteit en de kracht van de andere gemeenten van de regio. Een belangrijke aanjager die ons daarbij ondersteunt is de Regiodeal. Maar er is meer nodig en langjarig. Wij hebben een structurelere ondersteuning van het Rijk nodig om onze ambities te kunnen waarmaken en vragen u daarom te komen met een Nationaal Programma voor Zuid-Limburg en vernemen graag uw reflectie hier op.

Zaaknummer: Documentnummer: 20.02411

Pagina B van 4

In de komende maanden zullen wij starten met de implementatie van de afspraken zoals die gemaakt zijn in deze brief zodat in het najaar de herijkte intergemeentelijke samenwerking vorm zal krijgen. Voor ons zijn deze afspraken echter geen eindstation in verdergaande samenwerking maar een eerste fase in een langjarig traject waarin de Parkstadgemeenten de handen verder in ineen slaan. Voor een nader (mondelinge) toelichting zijn wij desgewenst gaarne beschikbaar.

Hoogachtend, Namens de burgemeesters van de gemeenten Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Brunssum, Voerendaal

Zaaknummer: Documentnummer: 20.02411

Pagina 4 van 4