Raadsvoorstel Omnibuzz jaarrekening 2021 begrotingswijziging 2022-1 en 2024-2026_3.docx (1).pdf

Voorstel gemeenteraad Heerlen, 22 juni 2022 Onderwerp - Concept jaarverslag en jaarrekening 2021 Omnibuzz - Concept begrotingswijziging 2022-1 Omnibuzz - Concept begroting 2023 & meerjarenperspectief 2024-2026 Omnibuzz

Inleiding/aanleiding Omnibuzz is een gemeenschappelijke regeling (verder: GR) die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het vraagafhankelijk- oftewel doelgroepenvervoer in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (verder: Wmo 2015) voor 30 Limburgse gemeenten. Omnibuzz heeft bijna 38.500 klanten; dit zijn inwoners van de deelnemende gemeenten die een indicatie hebben gekregen voor het vraagafhankelijk vervoer. Het dagelijks bestuur van de GR Omnibuzz zendt in overeenstemming met artikel 19 en 20 van de GR Omnibuzz aan de deelnemende gemeenten de voorlopige jaarrekening 2021, conceptbegroting 2023 en het meerjarenperspectief 2024-2026. Daarnaast ziet Omnibuzz aanleiding om de begroting 2022 te wijzigen c.q. te actualiseren. Het dagelijks bestuur heeft in de bestuursvergadering van 11 november 2021 de voorlopige jaarrekening en de ontwerpbegroting inclusief de begrotingswijziging 2022 goedgekeurd en op 6 april 2022 ter kennisname aan de colleges van B&W en de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten toegezonden. Op 14 april 2022 zijn in een digitale bijeenkomst de voorliggende verantwoordingsstukken door Omnibuzz inhoudelijk toegelicht en behandeld. Voor deze bijeenkomst waren alle beleids- en financiële medewerkers van de gemeenten uitgenodigd.

Relevante ontwikkelingen 1.Vervoer: aard en volume - De invloed van COVID-19 is overduidelijk en werkt op vele aspecten door. Tot 2020 was in de 30 deelnemende gemeenten op totaalniveau een stijging in het vervoer waar te nemen. Deze beweging is in 2020 tot stilstand gebracht; in 2021 was er eveneens sprake van een grote terugval weliswaar minder ernstig. Dit maakt het lastig om begrotingen strak op te stellen en compliceert het maken van passende (beleids-)keuzes. - Er is mogelijk een relatie tussen de inrichting/aanbod van het openbaar vervoer (verder: OV) en het gebruik van het doelgroepenvervoer via Omnibuzz. Dit is onderwerp van terugkerend overleg tussen de Provincie Limburg en Omnibuzz. - De gevolgen van COVID-19 dragen mogelijk bij aan een hogere drempel voor deelname aan het OV. Waarschijnlijk is de vraag naar Omnibuzz in verhouding hoger geweest dan het gebruik van het OV. Dit vanuit het feit dat Omnibuzz een gesloten systeem is en daardoor meer comfort en veiligheid kan bieden, dit in tegenstelling tot het open karakter van het OV. Dat maakt de ambitie om meer mensen toe te leiden naar het OV een toenemende uitdaging. - Er wordt een groeiende zorgbehoefte bij klanten geconstateerd. Het gaat hierbij vooral om mensen met dementie/verward gedrag. Dit heeft gevolgen voor de

Pagina 2 van 7 uitvoering van het vervoer en de dienstverlening aan klanten via de telefoon. Het uitvoeren van ritten en het verwerken van rit- en informatieaanvragen kost gemiddeld meer tijd. - In het voorgaande jaar heeft Omnibuzz goed ingehaakt op de behoefte aan corona gerelateerd vervoer. Denk daarbij aan het vervoeren naar huisartsen en vaccinatielocaties van senioren (met en zonder pas voor het collectief vraagafhankelijk vervoer). Doel hiervan was ouderen te stimuleren zich te laten inenten. 1. Tekorten aan personeel in de vervoerssector Veel chauffeurs zijn vetrokken en uitgeweken naar andere sectoren als gevolg van de terugval in het zorgvervoer door de coronapandemie. Terugkeren is niet vanzelfsprekend als het vervoer weer in omvang toeneemt. Voor veel vervoerder is het een uitdaging om voldoende gekwalificeerde chauffeurs aan te trekken en te behouden 2. Wijziging GR Omnibuzz Er is een wijziging van de GR Omnibuzz voorbereid naar aanleiding van een wetswijziging in de Wet gemeenschappelijke regelingen (verder: Wgr). De wijzigingen worden in een conceptwijzigingsvoorstel verwerkt dat medio 2022 zal worden voorgelegd aan het bestuur. Het streven is om in datzelfde wijzigingsvoorstel de uitwerking van de verdeelsystematiek en het uittredingsprotocol mee te nemen.

De uitgangspuntennotitie, opgenomen als bijlage, biedt het beleidsmatig en financieel kader voor de begrotingen 2022-1 en 2023 en het meerjarenperspectief 2024-2026. De notitie is gebaseerd op het Bedrijfsplan Doelgroepenvervoer van Omnibuzz. Op basis van de missie en visie uit dit stuk, een terugblik en evaluatie op reeds gerealiseerde zaken en een omgevingsanalyse, legt Omnibuzz in dit document vast wat in de periode 2022 en volgende de te realiseren doelstellingen zijn. Hiermee wordt invulling gegeven aan artikel 34 b van de wet GR. 1. Verantwoording van het begrotingsjaar 2021 (jaarrekening) Het jaar 2021 was net als 2020 ten gevolge van Covid 2019 een bijzonder jaar. Het effect op de vervoersvraag was aanzienlijk, zij het minder extreem dan in 2020. Als gevolg van een nieuwe opleving van het virus zette begin 2021 de daling van het vervoer door die in het laatste kwartaal van 2020 al was begonnen. Het vervoer zat in de eerste 2 maanden van het jaar op gemiddeld 41% en steeg vervolgens tot 73,5% in juli. Daarna vlakte dit weer af vanaf september als gevolg van noodzakelijke maatregelen door nieuwe besmettingsgolven. Omnibuzz heeft continu op deze bewegingen geanticipeerd om een veilige doorgang van het vervoer te borgen.

Samen met de taxibedrijven is continu aandacht geweest voor noodzakelijke beschermingsmaatregelen (voertuigen, digitaal afrekenen met klanten, duidelijk communiceren naar klanten). Omnibuzz heeft in 2020 met de vervoerders aanvullende continuïteitsafspraken gemaakt die zijn vastgelegd in een addendum. Deze afspraken zijn in lijn met Europese regels rondom staatsteun verlengd tot en met 31 december 2021. In 2021 hebben de Omnibuzz klanten in totaal 737.566 ritten gemaakt, daar waar dat in 2020 nog 687.847 ritten waren. Dit is een stijging ten opzichte van 2020 van 7,2% en een daling ten opzichte van 2019 van 44,4%. Voor Heerlen was dat een stijging van 5% (2021 81.199 ritten versus 2020 77.298 ritten); ten opzichte van 2019 is dit een daling

Versie 2018/10

Pagina 3 van 7 van 44%. Financieel gezien heeft de pandemie, door het fors minder uitgevoerde vervoer, ertoe geleid dat Omnibuzz ruim binnen de begroting is gebleven. Het belangrijkste verschil tussen de realisatie 2021 ten opzichte van de begroting 2021-1 wordt voornamelijk verklaard vanuit de lagere vervoerskosten. De vervoerskosten 2021 waren €2.256.569 lager ten opzichte van de begrotingswijziging 2021-1. Voor het aandeel van Heerlen betekent dit een positief bedrag van € 246.399. Ook de bedrijfsvoeringkosten vielen ongeveer 4 ton lager uit (onder andere loonkosten en automatiseringskosten). Voor Heerlen betekent dit een bedrag van € 34.381. De vervoerders ontvingen in 2021 in totaal €1.422.508 aan corona-compensatie (steun ten behoeve van continuïteit). Voor de gemeente Heerlen was dat een bedrag van in totaal € 145.465. Het dagelijks bestuur van Omnibuzz stelt voor om het positief jaarrekeningresultaat 2021 van €2.885.894 als volgt te bestemmen: a) Uitbetalen aan de deelnemende gemeenten: €2.820.894; voor Heerlen betekent dit € 291.316; b) Toevoegen aan de bestemmingsreserve ICT: €65.000; dit betekent voor Heerlen € 5.178. 2. Eerste begrotingswijziging 2022 (2022-1) Op basis van de vastgestelde financiële uitgangspunten zijn de begrotingen opgesteld. In de eerste wijziging van de begroting 2022-1 zijn de geactualiseerde inzichten aangaande de begroting 2022 verwerkt.

Het betreft zowel voortschrijdend inzicht betreffende de invulling van beleid als ook aanpassing van financiële parameters, die inmiddels veranderd zijn. De begrotingswijziging 2022-1 betekent opnieuw een neerwaartse aanpassing van het kostenniveau gezien het lagere vervoer. Ten opzichte van de vorige begroting 2022 vallen de totale kosten per saldo € 410.259 lager uit. Dit bedrag is grotendeels toe te schrijven aan de lagere vervoerskosten. Het vervoersvolume 2022-1 is gebaseerd op de gerealiseerde zones in de periode 1 januari tot en met 31 december 2019, verminderd met een afslag van 5%. Evenwel was het vervoerstarief geïndexeerd met 1% terwijl de uiteindelijke NEA-index op 3,5% is bepaald. Dus per saldo een kostenstijging van 2,5%. Voor de gemeente Heerlen betekent dit een bijstelling van 21.820 zones waardoor het vervoersresultaat daalt. Totaal daalt de bijdrage voor de gemeente Heerlen van € 2.477.699 (begroting 2022) naar € 2.432.824 (begrotingswijziging 2022-1), dus een daling van € 44.875. 3. Conceptbegroting 2023 & meerjarenperspectief 2024-2026 De begroting richt zich op 2023 en de daaropvolgende jaren De belangrijkste ontwikkelingen voor de begroting 2023 en het meerjarenperspectief zijn Covid-19, de maatregelen die daaruit voortvloeien en de actuele NEA- index (3,5%). Dit leidt tot een stijging van de vervoerskosten met € 1.028.973 voor 2023.

Voor 2023 en verdere jaren is volgens de vastgestelde financiële uitgangspunten gerekend met een vervoersvolume van 100% van het gerealiseerde volume 2019. Kader Wettelijk kader · Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) · Gemeentewet

Versie 2018/10

Pagina 4 van 7 · Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 · Gemeenschappelijke regeling Omnibuzz

Kernthema: Volwassenen maatwerkvoorzieningen Bevoegdheid Raad Voorstel In te stemmen met: Bij wijze van zienswijze in te stemmen met: 1. Concept jaarverslag en jaarrekening 2021 Omnibuzz 2. Concept begrotingswijziging 2022-1 Omnibuzz 3. Concept begroting 2023 & meerjarenperspectief 2024-2026 Omnibuzz Argumenten 1.1 Een rechtmatige verantwoording over 2021 met positief resultaat In de verantwoording over 2021 komen geen onjuistheden naar voren. De jaarrekening sluit aan op de kaders en de tussentijdse begroting(s)wijziging met de daaraan gestelde uitgangspunten. Covid 19 heeft opnieuw geleid tot een bijzondere situatie waarin Omnibuzz goed en accuraat heeft gehandeld ten aanzien van de continuïteit van het doelgroepenvervoer, zowel intern als extern. De vervoerders zijn in overeenstemming met de daarvoor geldende landelijke richtlijnen financieel gesteund. Het saldo van de algemene reserve bedraagt per 31 december 2021 €900.000 en komt hiermee tussen de afgesproken minimum- en maximumpositie (€520.000/ €1.308.000). Aanvulling van de reserve is daarmee niet aan de orde. De toevoeging aan de bestemmingsreserve ICT van €65.000 is bedoeld voor het afdekken van de noodzakelijke investeringen om het hybride werken binnen Omnibuzz te realiseren.

2.1 Een realistische, te verklaren, begrotingswijziging 2022-1 Door de sterk gewijzigde vervoersstromen, als gevolg van de pandemie, stelt Omnibuzz voor de initiële begroting 2022 bij te stellen omdat het vervoer duidelijk is gedaald. Het hanteren van de realisatie over 2019 met een afslag van 5% wordt realistisch geacht daar Covid ook in 2022 nog doorwerkt. 4.1 Een begroting 2023 met meerjarig perspectief die realistisch is. De stijgende vervoerskosten hebben doorwerking op de begroting 2023 en het meerjarig perspectief. Aanhouden van 100% van het gerealiseerde vervoer 2019 als maatstaf voor de begroting 2023 wordt gezien als een werkelijkheidsgetrouw kader. Tegenargumenten en risico’s Het voorgaande jaar heeft net als 2020 duidelijk gemaakt dat de toekomst onzeker is. Het valt niet uit te sluiten dat het vervoer weer zal aantrekken als corona geheel tot rust komt. Beschermende maatregelen zullen aan de orde blijven voor zowel het OV als ook het doelgroepenvervoer. Verder zijn er door onverwachte zaken zoals een virusuitbraak risico’s, denk daarbij aan failliet gaan van vervoersbedrijven waardoor een verminderde continuïteit van het vervoer.

Versie 2018/10

Pagina 5 van 7 Kosten en dekking Jaarrekening 2021 Het positieve resultaat wordt grotendeels bestemd voor terugbetaling aan de deelnemende gemeenten. Dit voordeel is al verwerkt in de cijfers van de jaarrekening 2021. Het overige deel wordt toegevoegd aan de reserves van Omnibuzz. Begrotingswijziging 2022-1 De begroting 2022 is door de impact van COVID-19 bijgesteld naar het vervoersvolume 2019 verminderd met een afslag van 5%. Daarnaast heeft er de jaarlijkse NEA index bijstelling plaatsgevonden, dit tezamen resulteert in een voordeel voor Heerlen van € 44.875. Begroting 2022 Begroot Geboekt Saldo Voorstel Eindsaldo Reserveringen

€ 2.477.699 € 0 € 2.477.699 € 2.432.824 € 44.875 € 0

Begroting 2023 e.v. De begroting 2023 is gebaseerd op 100% van het vervoersvolume van 2019. Alle kosten worden begroot op kostenplaats 434104.60671006 Vervoersvoorzieningen. Begroting 2023 Begroot Geboekt Saldo Voorstel Eindsaldo Reserveringen

€ 2.567.500 € 0 € 2.567.500 € 2.637.059 € -/- 69.559 € 0

Voor het jaar 2023 dient de begroting met een bedrag van € 69.559 te worden bijgesteld. De meerjarenraming van deze begroting nemen we mee bij de ontwikkelingen van de begroting 2023.

Communicatie De beleidsmedewerker draagt verdere zorg voor de communicatie van besluitvorming op dit voorstel naar Omnibuzz. Evaluatie Dit onderwerp is zowel intern geëvalueerd als met de regiogemeenten Parkstad. Alle gemeenten nemen ditzelfde voorstel ter harte en volgen deze lijn. Planning, procedure en uitvoering De eerste raadsvergadering staat gepland op 22 juni (23 mei is vervallen). De week daarvoor vindt de commissievergadering plaats. Dan is ook al duidelijk of de raad het

Versie 2018/10

Pagina 6 van 7 voorstel zal opvolgen. We hebben normaliter tot en met 1 juni 2022 de tijd om de zienswijze kenbaar te maken aan het dagelijks bestuur van Omnibuzz. Het dagelijks bestuur zal coulance betrachten bij reacties die ontvangen worden tot 3 weken na deze datum, 22 juni 2022. Omnibuzz zal deze ook meenemen in de beantwoording van de zienswijze ten behoeve van het algemeen bestuur. Bijlagen - Concept jaarverslag en jaarrekening 2021 Omnibuzz - Concept begrotingswijziging 2022-1 Omnibuzz - Concept begroting 2023 & meerjarenperspectief 2024-2026 Omnibuzz

Burgemeester en wethouders van Heerlen, de secretaris a.i., L. Schouterden

de burgemeester, drs. R. Wever

Versie 2018/10

Pagina 7 van 7

raadsbesluit

De raad der gemeente Heerlen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. registratienummer; gezien het advies van de raadscommissie ; besluit: bij wijze van zienswijze in te stemmen met: 1. Concept jaarverslag en jaarrekening 2021 Omnibuzz 2. Concept begrotingswijziging 2022-1 Omnibuzz 3. Concept begroting 2023 & meerjarenperspectief 2024-2026 Omnibuzz

Aldus besloten tijdens de vergadering van de raad van de gemeente Heerlen van

de griffier,

de voorzitter,

drs. T.W. Zwemmer

drs. R. Wever

Versie 2018/10