Raadsvoorstel legesverordening 2023 1e wijziging

Voorstel gemeenteraad Vergadering: gemeenteraad Heerlen

Heerlen, 7 maart 2023

Vergaderdatum:

Registratienummer: BWV-23002320 Agendapunt:

Onderwerp Wijziging legesverordening (vergroening leges) Inleiding/aanleiding Energietransitie en duurzaamheid is een van de belangrijkste onderwerpen van de afgelopen tijd. Door de oorlog in Oekraïne is de wens naar deze transitie in een stroomversnelling terechtgekomen. We zien steeds meer dat burgers zoeken naar mogelijkheden om te verduurzamen, een financiële tegemoetkoming kan daarbij aan veel burgers de benodigde extra steunmaatregel zijn om tot verduurzaming over te gaan. Het verduurzamen van woningen is ook onze hoogste prioriteit met het oog op het bestrijden van energiearmoede én het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen. De gemeente wil energieneutraal zijn in 2040. In veel gevallen zijn er (ver)bouwinitiatieven nodig om tot de beoogde doelstellingen te komen. Om het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente te bevorderen en daarnaast de burgers te helpen bij het verduurzamen van woningen middels een financiële tegemoetkoming, gaan we dit stimuleren middels de legesverordening. Vergroening leges Leges zijn verschuldigd voor een individueel geleverde tegenprestatie, waaronder ook het afgeven van omgevingsvergunningen om te mogen (ver)bouwen. Bij een omgevingsvergunning om te mogen bouwen worden de leges berekend op basis van een grondslag. Meestal vormen de bouw- of aanlegkosten de grondslag voor deze legesheffing.

Het toepassen van extra duurzaamheidsmaatregelen leidt doorgaans tot hogere bouw- of aanlegkosten doordat er bij duurzame bouw bijvoorbeeld gebruik wordt gemaakt van andere, doorgaans duurdere materialen. Lagere leges voor vergunningsaanvragen voor activiteiten die aan bepaalde duurzaamheidscriteria voldoen of die passen binnen de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen, kan een financiële prikkel voor burgers en organisaties zijn om (sneller) duurzaamheidsmaatregelen te treffen. Oftewel de “vergroening van de leges”.

Pagina 2 van 6

De VNG heeft in de handreiking “Legesverordening als instrument om duurzaamheidsdoelen te realiseren” het standpunt ingenomen dat het werken met een teruggaaf regeling na het gereedkomen van de bouw-of aanlegactiviteit de meest zuivere is, omdat dan vaststaat dat de duurzaamheidsmaatregelen ook daadwerkelijk zijn gerealiseerd. Dit betekent dat in eerste instantie een aanslag leges wordt opgelegd voor de totale bouwkosten, waarvan het deel dat voor teruggave in aanmerking vooralsnog niet betaalt hoeft te worden. Indien bij gereed melding wordt aangetoond dat de duurzaamheidseisen overeenkomstig de aanvraag zijn gerealiseerd zal het gereserveerde deel van betalingsverplichting komen te vervallen. Voor wat betreft deze teruggaafregeling in het kader van vergroening van leges hanteren we de volgende uitgangspunten en voorwaarden. Uitgangspunten: ▪ De lagere legestarieven, dan wel de teruggaaf moet alleen mogelijk worden gemaakt voor die maatregelen die “verder gaan dan de wettelijke duurzaamheidseisen”; ▪ Het dient een eenvoudige regeling te zijn, omdat dit duidelijkheid biedt aan de aanvragers en de toetsing van de aanvragen; ▪ De regeling is van toepassing voor nieuwe aanvragen welke per 01-04-2023 worden ingediend; ▪ Er hoeft geen onderscheid te worden gemaakt tussen bestaande bouw en nieuwbouw; ▪ Er hoeft geen onderscheid te worden gemaakt tussen gebouwtypen (b.v.

woningen, versus niet woningen); ▪ Er hoeft geen onderscheid te worden gemaakt tussen grote aanvragen en kleinere aanvragen; ▪ Er hoeft geen onderscheid te worden gemaakt tussen verschillende soorten duurzaamheidsmaatregelen. Voorwaarden ▪ Er is gekozen voor een koppeling met de verplicht gestelde duurzaamheidsmaatregelen uit het Bouwbesluit omdat die regeling het dichts ligt bij de huidige toetsing van aanvragen om een omgevingsvergunning activiteit bouwen. ▪ De maatregelen dienen 20% verder te gaan/beter te zijn dan wat volgens hoofdstuk 5 van het Bouwbesluit aan het betreffende bouwwerk of betreffende bouwwerken worden gesteld. ▪ Of het betreft een van de duurzaamheidmaatregelen zoals opgenomen in de bijlage van de legesverordening. ▪ Indien aan een of meer van bovengenoemde voorwaarden wordt voldaan zal de teruggaaf op de te betalen leges 20% bedragen. ▪ De teruggaaf van de leges kan niet meer zijn dan de extra investering in de duurzaamheidsmaatregelen. ▪ In de legesverordening worden de maatregelen benoemd die in aanmerking komen voor de teruggaaf. ▪ Het is aan de aanvrager om aan te tonen dat aan de eisen om in aanmerking te komen voor teruggaaf is voldaan. ▪ De mogelijkheid om in aanmerking te komen voor teruggaaf is beperkt tot 6 maanden na gereed melding van de bouw en dient voorafgaand bij de aanvraag van de omgevingsvergunning te worden aangegeven.

Pagina 3 van 6

Impact Omgevingswet Hoewel de inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024, zal de nieuwe wetgeving wel impact hebben op de genoemde teruggaafregeling. Deze nieuwe wetgeving heeft onder meer tot gevolg dat het voor veel van de huidige aanvragers onder de huidige Omgevingswet niet meer nodig is om een bouwtechnische bouwvergunning aan te vragen. Dit zal ongeveer het geval zijn voor 59% van alle huidige aanvragen om een omgevingsvergunning activiteit bouwen. Deze aanvragers zullen nog wel een ruimtelijke vergunning nodig hebben, maar daarbij spelen de bouwtechnische eisen van het Bouwbesluit en dus ook de daarin opgenomen duurzaamheidseisen geen rol. De teruggaafregeling kan hier dan ook niet voor worden gebruikt. Dit betekent dat met ingang van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging bouwen, de teruggaafregeling naar verwachting nog “slechts” voor 40% van de initiatiefnemers beschikbaar is. Dan gaat het bovendien veelal om de grotere en complexere (bouw) projecten waarvoor de regeling nog wel mogelijk is. Aantal rekenvoorbeelden teruggaafregeling Hieronder een aantal rekenvoorbeelden van de hoogte van teruggaaf bij het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen. 1.

Uitbreiden en verbouwen woning 120 m3 + 80 m3 inhoud Regulier te betalen bouwleges: € 2.025,25 De aanvrager voldoet aan de voorwaarden voor teruggaaf, dan worden de leges verlaagd met € 405,05 (20% van de bouwleges). 2. Bouwen vrijstaande woning 800 m3 inhoud Regulier te betalen bouwleges: € 8.830,95 De aanvrager voldoet aan de voorwaarden voor teruggaaf, dan worden de leges verlaagd met € 1.766,19 (20% van de bouwleges). 3. Bouwen bedrijfshal 30.000 m3 inhoud Regulier te betalen bouwleges: € 60.811,15 De aanvrager voldoet aan de voorwaarden voor teruggaaf, dan worden de leges verlaagd met € 12.162,23 (20% van de bouwleges). Kader Gemeentewet Kernthema: Middelen en heffingen Bevoegdheid Raad Voorstel

Pagina 4 van 6

1. 2.

De “Legesverordening 2023 1e wijziging” vast te stellen en in werking te laten treden met ingang van 1 april 2023; De “Legesverordening 2023” per 1 april 2023 in te trekken.

Argumenten 1.1 Lagere leges voor vergunningsaanvragen voor activiteiten die aan bepaalde duurzaamheidscriteria voldoen of passen binnen de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen kan een financiële prikkel voor burgers en organisaties zijn om (sneller) duurzaamheidsmaatregelen te treffen. Tegenargumenten en risico’s 1.1 De werkwijze kost administratief veel meerwerk, er dient rekening te worden gehouden met een toename van de lasten als gevolg van de benodigde controles op en toetsing van de duurzaamheidsmaatregelen. De impact hiervan is onvoldoende in te schatten, omdat er wat aantallen en omvang betreft geen ervaringscijfers beschikbaar zijn. 1.2 Het is vooraf niet zeker hoe vaak van de regeling gebruik zal worden gemaakt, noch om welke bedragen het zal gaan. Dit is een financieel risico. Kosten en dekking De legesbaten zullen afnemen als gevolg van de teruggaveregeling. Hoeveel de afname precies zal bedragen is niet aan te geven, dit is afhankelijk van het gebruik van de regeling. Daarnaast zullen we capaciteit moeten inzetten als gevolg van de toetsing aan de duurzaamheidseisen. Deze benodigde capaciteit zullen we in eerste instantie inzetten binnen de bestaande formatie. Naderhand moet blijken of deze oplossing ook structureel haalbaar is. Communicatie De nieuwe legesverordening wordt conform wettelijke verplichting online gepubliceerd.

De regeling wordt tevens bekendgemaakt via de communicatiekanalen van de gemeente. Evaluatie We zullen in 2023 monitoren in welke mate er gebruik van wordt gemaakt van de teruggaafregeling, wat de gevolgen zijn o.a. op financieel gebied en voor de praktische uitvoering, mede met het oog op de te wijzigen wetgeving. Planning, procedure en uitvoering N.V.T. Bijlagen 1. Legesverordening 2023 1e wijziging.

Burgemeester en wethouders van Heerlen,

Pagina 5 van 6

de wnd. secretaris,

de burgemeester,

drs. D. Huurdeman

drs. R. Wever

Dit raadsvoorstel is digitaal ondertekend en daarom staan er geen handtekeningen onder.

Pagina 6 van 6

raadsbesluit

De raad der gemeente Heerlen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 7 maart 2023 registratienummer BWV-23002320; gezien het advies van de raadscommissie ; besluit:

Aldus besloten tijdens de vergadering van de raad van de gemeente Heerlen van

de griffier,

de voorzitter,

drs. T.W. Zwemmer

drs. R. Wever