Raadsvoorstel energiecompensatie

Voorstel gemeenteraad Vergadering:

gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

Registratienummer: BWV-22002150 Agendapunt:

Heerlen,

Onderwerp Het beschikbaar stellen van €5.543.000 ter compensatie energiekosten voor burgers, bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen Inleiding/aanleiding De gestegen energiekosten zijn voor onze inwoners, verenigingen, ondernemers en (culturele) instellingen een grote bron van onzekerheid en onrust. Het onderwerp is in recente raads- en commissievergaderingen meermaals aan de orde gekomen. Het is belangrijk om op korte termijn een gedegen actieplan op te stellen waarin alle doelgroepen een plek hebben en omzichtig overwogen wordt welke maatregel het beste past bij welke doelgroep. Wij hebben dit gedaan in de vorm van een matrix die wij op 16 november jl. met uw commissie Maatschappij en Welzijn in combinatie met de commissie Ruimtelijke Ontwikkeling en Leefomgeving hebben besproken. Daarin is brede steun uitgesproken voor een aanvullend gemeentelijk maatregelenpakket en aangegeven dit te vervatten in een raadsvoorstel met financiële dekking. In de matrix focussen wij op de volgende doelgroepen. 1. Op de eerste plaats onze inwoners, onderverdeeld in: ❖ mensen met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm; ❖ mensen met een inkomen tussen de 120% en 130% van de bijstandsnorm; ❖ mensen met een inkomen tussen de 130% en 175% van de bijstandsnorm; ❖ mensen met een inkomen hoger dan 175% van de bijstandsnorm. 2.

Daarnaast onderscheiden wij: ❖ het MKB; ❖ de verenigingen; ❖ en de (culturele) instellingen. De matrix onderscheidt vervolgens drie soorten maatregelen namelijk: ❖ een tegemoetkoming in de energiekosten; ❖ een energieadvies; ❖ en een investering in duurzaamheid.

Pagina 2 van 6 Voorliggend voorstel gaat in op de kostendekking van het palet aan maatregelen dat de gemeente Heerlen ter beschikking stelt aan onze inwoners, ondernemers (MKB), verenigingen en (culturele) instellingen (voor een gedetailleerde toelichting op deze maatregelen verwijzen wij naar bijlage 1; voor een uitsplitsing per doelgroep zie bijlage 3). In aanvulling op onderstaande matrix wordt opgemerkt dat de gemeenteraad in haar vergadering van 19 oktober 2022 reeds heeft besloten een eenmalige energietoeslag uit te keren van €800 voor huishoudens met een inkomen tussen de 120% - 130% van de bijstandsnorm en het ophogen van de inkomensgrens tot 130% van de bijstandsnorm voor het aanvragen van individuele bijzondere bijstand voor energiekosten. Regeling Witgoedregeling plus energiecoach E-knip (voucher € 100) + energiecoach 130-175% bijstandsnorm Communicatie ondernemers Energiescans ondernemers Energiescans (culturele) instellingen Subsidieregel vrijwilligersorganisaties Korting op huurindexering Heerlens Vastgoed* Regeling tegemoetkoming energiekosten (culturele) instellingen Energiescans verenigingen LED-verlichting buitensportaccommodaties Heerlens vastgoed verduurzamen** Inkomens hoger dan 175% bijstandsnorm gratis energiecoach Noodfonds ondernemers TOTAAL

Kosten (indicatief) € 600.000 € 400.000 €25.000 €200.000 €100.000 €200.000 €468.000 €500.000 €50.000 €450.000 €2.000.000 €50.000 €500.000 €5.543.000

* Dit is geen kostenpost als zodanig, maar een (gedeeltelijke) inkomstenderving. Dit wordt binnen de begroting opgevangen. De oorspronkelijke huurindexering 2023 bedroeg 14%. Dit percentage wordt nu teruggebracht naar 2,4%. ** Dit betreft investeringen die leiden tot kapitaallasten in de jaren na afronding van de investering. Om die kosten af te dekken vormen wij, uit de nu beschikbare middelen, reserves ter afdekking van deze kapitaallasten. Het college zal de verschillende maatregelen uitwerken in regelingen. Het is de bedoeling dat deze regelingen eind dit jaar klaar zijn, zodat het maatregelpakket per januari 2023 kan ingaan. Kader Begroting 2022 Kernthema: Middelen en heffingen Bevoegdheid Raad

Versie 2018/10

Pagina 3 van 6 Voorstel 1.a. Een bedrag van €5.543.000 uit de Algemene Reserve ter beschikking te stellen voor een totaal pakket maatregelen ter compensatie van energiekosten voor burgers, bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen. 1.b. Kennis te nemen van de indicatieve verdeling van de middelen. 1.c. Een storting van €8.500.000 in de Algemene Reserve te doen uit de hogere rijksmiddelen die wij in 2022 ontvangen. Argumenten 1.a.1. Met dit maatregelenpakket als aanvulling op de rijksmaatregelen willen wij burgers, ondernemers, verenigingen en (culturele) instellingen op de korte termijn een extra helpende hand toesteken Het Rijk treft een heel pakket aan maatregelen. Uit de coronacrisis hebben wij geleerd dat in een aantal gevallen mensen toch tussen wal en schip driegen te vallen. Aangezien onze regio sowieso al kwetsbaarder is dan gemiddeld kan dat tot grote problemen leiden. Daarom doet de gemeente Heerlen een extra inspanning. 1.a.2. Met het voorgestelde maatregelenpakket is getracht een evenwichtige balans tussen de diverse doelgroepen te creëren Vrijwel iedereen heeft last van de sterk gestegen energiekosten. Wij hebben gekeken naar de behoefte bij de diverse doelgroepen. Er is op een rijtje gezet welke maatregelen het Rijk treft, welke maatregelen we als gemeente sowieso al doen, en wat aanvullend nodig is.

Hiermee denken wij aan alle doelgroepen zoveel als mogelijk tegemoet te komen. 1.a.3 In het maatregelenpakket is ook een stimulans opgenomen voor structurele energiemaatregelen, zoals een energiecoach voor verduurzaming Enkele maatregelen zijn gericht op energiebesparing op langere termijn. Zo kunnen huishoudens een energiecoach raadplegen die op maat advies geeft voor hun situatie. Voor ondernemers is dit de energiescan voor hun bedrijf. Ook verenigingen en (culturele) instellingen kunnen een beroep doen op energie-advies. 1.a.4 De energiecrisis en hoge inflatie dreigen ernstige financiële gevolgen te hebben voor burgers, ondernemers, verenigingen en (culturele) instellingen De bevolkingssamenstelling in onze gemeente maakt ons extra kwetsbaar voor energiearmoede. Ook ons MKB is niet even robuust als in economische groeiregio’s. Na de coronacrisis is dit een volgende tegenslag, waarvan wij de gevolgen iets willen verzachten. 1.a.5 Aanvullend op het eerder gepresenteerde maatregelenpakket wordt een Noodfonds voor ondernemers ingericht ter hoogte van €500.000 Het is te verwachten dat sommige ondernemers nét buiten alle landelijke regelingen zullen gaan vallen, zoals ook is gebeurd tijdens de coronacrisis. Voor schrijnende gevallen willen wij in ieder geval een vangnet hebben. De regeling met criteria wordt nog uitgewerkt.

1.a.6 Een tweede aanvulling op het eerder gepresenteerde maatregelenpakket betreft een regeling tegemoetkoming energiekosten (culturele) instellingen ter hoogte van €500.000

Versie 2018/10

Pagina 4 van 6 Weliswaar profiteren de culturele organisaties die een gebouw van de gemeente Heerlen huren van het feit dat de huurindexering van het Heerlens vastgoed beperkt blijft, maar dat is niet afdoende. De grote culturele instellingen zijn grootverbruikers van energie, die veel last hebben van de gestegen energieprijzen. Het is op dit moment nog niet duidelijk of zij in aanmerking zullen komen voor de landelijke TEK-regeling. Daarom wil de gemeente in ieder geval een regeling hiervoor in het leven roepen. 1.b.1 De financiële kaders van de voorgestelde maatregelen zijn indicatief. Op pagina drie van dit voorstel is een overzicht weergegeven van de voorgenomen maatregelen inclusief de indicatieve kosten hiervan. Het bedrag van €5.543.000 geldt als een maximum bedrag voor het totaal pakket aan maatregelen. Het exacte bedrag per maatregel ligt nog niet vast en wordt inzichtelijk gemaakt aan de hand van de nadere uitwerking van de desbetreffende maatregel. 1.c.1 Voor de dekking van de compensatie van energiekosten reserveren we geld in de Algemene Reserve In de Novembernota 2022 geven wij aan een positief jaarrekeningresultaat van €10.500.000 te verwachten. Van dat bedrag betreft € 8.500.000 hogere rijksmiddelen die wij in 2022 verwachten. Dat bedrag storten wij in de Algemene Reserve.

Met deze storting kunnen wij de kosten van de energiemaatregelen dekken en verhogen wij tevens onze eigen weerstandsvermogen voor de risico’s die wij zelf lopen als gemeente in het kader van de stijgende energieprijzen. Tegenargumenten en risico’s 1.1 Volledige compensatie van de gestegen energiekosten is niet mogelijk Er zullen altijd mensen, ondernemers, verenigingen of (culturele) instellingen zijn die ondanks dit aanvullende maatregelenpakket de gestegen kosten duidelijk zullen voelen. Het is helaas niet mogelijk iedereen volledig te compenseren. Kosten en dekking De kosten van de maatregelen betalen wij uit de Algemene Reserve. Dit is mogelijk doordat wij een bedrag van € 8.500.000 in de Algemene Reserve storten op basis van de Novembernota 2022. Voor maatregelen die investeringen betreffen in eigendom van de gemeente Heerlen maken wij investeringskredieten aan en vormen wij reserves ter afdekking van de kapitaallasten. De uitwerking hiervan nemen wij mee in de Jaarrekening 2022 of via de P&C-cyclus in 2023. Beginstand

€ 3.973.000

Mutaties tot voorstel

€ 2.526.000

Verplichtingen

€

Saldo

€ 6.499.000

Voorstel storting

€ 8.500.000

Voorstel maatregelen*

€ 5.075.000 -/-

Eindsaldo

€ 9.924.000

Reserveringen

€

Versie 2018/10

Pagina 5 van 6 * De totale kosten van de maatregelen zijn €5.543.000. Daarin zit een bedrag van €468.000 voor korting op huurindexering Heerlens Vastgoed dat wij uit onze reguliere begroting af dekken. Het resterende deel van €5.075.000 betalen wij uit de Algemene Reserve. Communicatie Zodra de verschillende maatregelen verder zijn uitgewerkt, zullen wij deze breed onder de aandacht brengen. Wij willen dat de aanvraagprocedure zo makkelijk mogelijk is. Doel is om zoveel mogelijk inwoners, ondernemers, verenigingen of (culturele) instellingen te bereiken. Over dit raadsvoorstel zal een persbericht worden verzonden (bijlage 2). Evaluatie Twee keer per jaar wordt de raad geïnformeerd over de stand van zaken. Planning, procedure en uitvoering Het raadsvoorstel wordt besproken in de Cie EBF van 6 december. Daarna beslist de raad op 21 december. Het college werkt intussen de regelingen uit en hoopt hierover op 20 december te kunnen besluiten (onder voorbehoud van een positief raadsbesluit op 21 december). De regelingen kunnen dan ingaan in januari 2023. Bijlagen 1: Memo Compensatie Energiekosten d.d. 9 november 2022, zoals besproken in de raadscommissie Maatschappij en Welzijn van 16 november jl. 2: Persbericht. 3: Overzicht maatregelenmatrix per doelgroep.

Burgemeester en wethouders van Heerlen, de secretaris a.i., L. Schouterden

De burgemeester, drs. R. Wever

Versie 2018/10

Pagina 6 van 6

raadsbesluit

De raad der gemeente Heerlen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 29 november 2022 registratienummer; gezien het advies van de raadscommissie Economie, Bestuur en Financiën d.d. 6 december 2022; besluit: 1.a.

1.b. 1.c.

Een bedrag van €5.543.000 uit de Algemene Reserve ter beschikking te stellen voor een totaal pakket maatregelen ter compensatie van energiekosten voor burgers, bedrijven, verenigingen en (culturele) instellingen. Kennis te nemen van de indicatieve verdeling van de middelen. Een storting van €8.500.000 in de Algemene Reserve te doen uit de hogere rijksmiddelen die wij in 2022 ontvangen.

Aldus besloten tijdens de vergadering van de raad van de gemeente Heerlen van 21 december 2022,

de griffier,

de voorzitter,

drs. T.W. Zwemmer

drs. R. Wever

Versie 2018/10