Raadsvoorstel Begroting 2027 GR VRZL

Raadsvoorstel

Heerlen, 12 mei 2026

Vergadering gemeenteraad

Onderwerp Zienswijze (concept)begroting 2027 Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Heerlen Datum raadsvergadering 24 juni 2026 Documentnummer 785934 Agendapunt

Inleiding/aanleiding Het Algemeen Bestuur (AB) van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid Limburg (VRZL) zal in haar vergadering van 10 juli 2026 beslissen omtrent de vaststelling van de begroting 2027. Alvorens deze begroting ter besluitvorming aan het AB wordt voorgelegd, krijgen raden van deelnemende gemeenten VRZL de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. De raad van Heerlen is in een brief d.d. 3 april 2026 (bijlage 0) verzocht om een zienswijze in te dienen op het financiële stuk. Als reactie hierop adviseert het college om bij wijze van zienswijze in te stemmen met de begroting 2027 VRZL (bijlage 1). Inhoudelijke toelichting Algemeen De begroting 2027 voorziet in het uitvoeren en het continueren van de wettelijke taken van de veiligheidsregio, namelijk het versterken van veiligheid, beperken van risico's waar het kan en bestrijden van incidenten wanneer dat nodig is. Hulpverlenen bij rampen en crises is de primaire taak. De VRZL kent daartoe een hybride vorm van financiering. Voor het grootste deel wordt de VRZL gefinancierd uit middelen die de Zuid-Limburgse gemeenten ter beschikking stellen. Daarnaast ontvangt de Veiligheidsregio een BDURbijdrage (Besluit Doeluitkering Rampenbestrijding) van de Rijksoverheid.

Deze specifieke uitkering wordt direct aan de VRZL ter beschikking gesteld en is een aanvullende bijdrage voor de uitgaven aan brandweer en rampenbestrijding, inclusief het gemeentelijke en geneeskundige deel. Om dit uit te kunnen voeren bestaat de organisatie van de VRZL uit twee primaire programma’s: Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert het programma Bedrijfsvoering. De VRZL staat hiermee klaar bij een brand, hulpverlening of ‘flitsramp’. Ook voor langdurige crises zijn we binnen de VRZL voorbereid. Daarnaast hoort het ‘gewone’ werk ook bij deze organisatie. De VRZL blijft zich inzetten om de organisatie meer robuust en toekomstbestendig te maken. De beweging van ‘regelgericht’ naar ‘risicogericht werken’ wordt voortgezet, talent wordt opgeleid en de GHOR (Geneeskundige Hulorganisatie in de Regio) is als onderdeel van de GGD sinds 2025 officieel overgebracht naar de VRZL. Het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 is bestuurlijk vastgesteld. Daarmee liggen de ambities voor de periode tot eind 2027 vast en wordt de vertaling naar acties en projecten in 2027 voortgezet. Daarmee wordt aangesloten bij de landelijke ontwikkeling

Pagina 2 van 6 ter versterking van het fundament van de veiligheidsregio’s en thema’s zoals de versterking van de weerbaarheid. Vanzelfsprekend blijft daarbij aandacht voor de bestrijding van incidenten, advisering bij vergunningverlening, risicobeheersing, risicoanalyse en continuïteit van de operationele organisatie. Begroting 2027 In de begroting 2027 zijn geen majeure beleidswijzigingen aangebracht. Het betreft een begroting die in het teken staat van de verdere implementatie van het vastgestelde beleid "een solide basis voor de toekomst. 2027 wordt het laatste jaar van het vigerende beleidsplan. We merken daarbij ook dat de dagelijkse werkelijkheid vaak anders is dan we aan de voorkant hebben ingeschat. Zo is het meerjarenbeleidsplan opgesteld in 2022 en 2023. De onderwerpen Maatschappelijke Weerbaarheid, Operationele continuïteit en noodcommunicatie speelden toen nog geen rol van betekenis en hebben ons veiligheidsregio’s en gemeenten in 2025 en 2026 flink beziggehouden. Op dit moment zijn we volop in gesprek over de inrichting en opzet van coördinatiepunten (veiligheidsregio) en noodsteunpunten (gemeenten) en hoe we dat goed op elkaar laten aansluiten. Dat zal ook in 2027 een thema zijn waar we met elkaar stappen in blijven zetten. In 2026 kenden we een korting op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) van 10%.

De daarmee gepaard gaande opgave (ongeveer € 1 miljoen bezuinigen) heeft de VRZL in de eigen begroting opgevangen. Deels door de inzet van incidentele middelen, deels door taken te faseren en uit te stellen. Vanaf 2027 zouden er weer aanvullende middelen beschikbaar komen (volgens het toenmalige kabinet Schoof) zodat we het toekomstgericht verder professionaliseren van het vak crisisbeheersing in de breedte van onze organisatie kunnen blijven vormgeven. De nieuwe uitdagingen die op ons afkomen maken dat we daar als organisatie ook meer op moeten investeren, maar gelukkig hebben we ook vanuit het Ministerie al de harde toezegging dat in 2027 extra middelen richting de veiligheidsregio’s komen. We investeren onder meer door een organisatie breed programma Mentale Veerkracht aan te bieden om onze medewerkers (ook de vrijwilligers) mentaal voor te bereiden en daarmee duurzaam inzetbaar te maken. In 2027 weten we weer iets beter hoe de wereld om ons heen er uitziet en ook welke aanvullende taken van de veiligheidsregio verwacht worden. We blijven over de wijze waarop we samen met de VRZL invulling kunnen geven aan die continu veranderende taak, ook met bestuurders en raadsleden in gesprek.

Kader Op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), meer specifiek artikel 34b (betreft de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening) en artikel 35 (betreft de ontwerpbegroting en wijzigingen van de begroting) heeft de gemeenteraad de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegroting. Daarnaast is in de artikelen 10.3 en 10.4 van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Limburg ook nog opgenomen dat de raden van de deelnemende gemeenten een zienswijze kunnen indienen over de ontwerpbegroting VRZL. Kernthema Veiligheid Bevoegdheid Raad

Pagina 3 van 6 Voorstel 1. Bij wijze van zienswijze in te stemmen met de Begroting 2027 van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Argumenten 1.1. Er is sprake van een overzichtelijke begroting o.b.v. bestuurlijke wensen. Conform afspraken heeft de VRZL een duidelijke programmabegroting opgesteld. Aanvullend is door de VRZL inzicht gegeven in de berekening en definitieve cijfers waaruit blijkt hoe de opbouw van de gemeentelijke bijdrage is samengesteld. Deze systematiek zorgt ervoor dat de VRZL en daarmee ook deelnemende gemeenten veel eerder inzicht hebben in de (mogelijke) financiële impact en wordt daarom gezien als een verbeterde systematiek. 1.2. De ontwerpbegroting heeft een koppeling met de gemeentelijke doelstellingen. Veel gemeenten zijn te klein om grote rampen en crisis aan te kunnen. Daarnaast beperkt een ramp of crisis zich niet tot de gemeentegrens. In de veiligheidsregio verenigen gemeenten zich, zodat ze gezamenlijk meer slagkracht hebben. De veiligheidsregio heeft zo een belangrijke verbindende en regiefunctie in de regio. De VRZL is daarmee ook een belangrijke partner voor Heerlen. Samen met de VRZL werken we aan een robuuste lokale en regionale crisisorganisatie, bereiden we ons voor op mogelijke ramp of incident en werken we aan het verbeteren van de zelfredzaamheid van onze inwoners, ondernemers, scholen en zorginstellingen. 1.3.

De begroting gaat uit van ongewijzigd beleid en vastgestelde afspraken. Het uitgangspunt van de begroting 2027 is bestaand beleid voortkomend vanuit het Meerjarenbeleidsplan (MJBP) 2024-2027. Het betreft een begroting die in het teken staat van verdere implementatie van het vastgestelde beleid “een solide basis voor de toekomst”. Bij de opstelling van de Begroting 2027 zijn daarnaast de door het AB VRZL in december 2025 vastgestelde “uitgangspunten begroting 2027” gehanteerd. Daartoe behoort onder andere: lopend beleid wordt voortgezet, de begroting wordt opgebouwd vanuit het bestaande beleid en risico’s worden conform de gemaakte afspraak herijkt.

Inhoudelijk zijn in het MJBP 2024-2027 zijn de overkoepelende beleidsambities vastgelegd, die ook in de begroting 2027 terugkomen: - Opzet van een flexibele, breed inzetbare crisisorganisatie, ook bij langdurige crises; - Versteviging van de netwerkrol tussen VRZL en (vitale) partners; - Doorontwikkeling van de informatiearchitectuur en -veiligheid; - Transformatie van de werk- en denkwijze, van regelgericht naar risicogericht; - Invoeren van een strategische personeelsplanning; - Doorontwikkeling van een professionele, vitale en wendbare brandweerorganisatie waarin de vrijwilligerspositie is verankerd en waarbij we rekening houden met de gevolgen van Europese regelgeving; - Kwaliteitsbehoud van de brandweerzorg zoals die tot uiting komt in het regionale dekkingsplan (effecten van Uitruk op Maat en de geplande nieuwbouw van kazernes); - Doorontwikkeling naar een integraal kwaliteitszorgsysteem. 1.4. De begroting is opgesteld conform de richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De begroting is opgesteld conform voorschriften BBV en voldoet aan de wettelijke eisen.

Pagina 4 van 6 1.5. Er wordt voldoende aandacht besteed aan nieuwe ontwikkelingen en risico's in het veiligheidsdomein, die vragen om een flexibele invulling van de rol van de VRZL. Afgelopen jaar is landelijk wederom beroep gedaan op de veiligheidsregio’s bij langdurige crises en grote maatschappelijke opgaven zoals de organisatie en coördinatie van noodopvang voor Oekraïense vluchtelingen, crisisnoodopvang van asielzoekers en andere voorzieningen. Zaken die het ministerie zal vergoeden, maar die wel moeten worden georganiseerd én voorgefinancierd. Dat levert een risico op, naast de ‘reguliere’ inzet in een maatschappij die onder druk staat op diverse gebieden (o.a. arbeidsmarkt en milieuvraagstukken). Daartoe zijn binnen de VRZL afspraken gemaakt en is in een projectorganisatie uitvoering gegeven aan deze taken. Desondanks: (taken van) veiligheidsregio’s blijven onderhevig aan (o.a. maatschappelijke en technologische) ontwikkeling, waarmee ook de VRZL rekening houdt. NB: Periodiek worden gemeenten geïnformeerd over de realisatie. Daar waar risico’s zich voordoen met een financieel effect, hebben deze altijd een plek en behandeling in de bestuurlijke cyclus VRZL. 1.6. De begroting heeft geen grote afwijkingen. In de ontwerpbegroting GR VRZL is enkel indexering toegepast. Er is slechts rekening gehouden met wijzigingen waarop de VRZL geen invloed of weinig keuze heeft.

Daarnaast is het bestuur continu op de hoogte gehouden van de (mogelijke) impact van (financiële) risico’s op de VRZL. Zo kunnen wij de financiële impact ook transparant vertalen in onze eigen begroting en jaarstukken. 1.7. Met een technische begrotingswijziging zorgt de VRZL ervoor dat in de begroting 2026 de laatste stand van zaken financieel is aangepast met nieuwe bestuursbesluiten. Het beoogd effect is om bestuursbesluiten vroegtijdig te verwerken in de begroting ten behoeve van de begrotingsrechtmatigheid. Technische begrotingswijzigingen kunnen zonder zienswijzetraject vastgesteld worden door het algemeen bestuur. In de 1e technische begrotingswijziging 2026 zijn o.a. indexafrekeningen en structurele bezuinigingen op de gemeentebijdragen verwerkt. Ter achtergrond en informatie is deze technische begrotingswijziging 2026 aan de bijlagen van dit raadsvoorstel toegevoegd. Tegenargumenten en risico’s N.v.t. Kosten en dekking Programma Veiligheid en Kernthema Crisisbeheer Kostenplaats 60110002 Brandweer Zuid-Limburg en 60110003 Bijdrage GHOR Het financieel effect van de begroting van de VRZL wordt meegenomen en verwerkt in de begroting 2027 van de gemeente Heerlen. De bijstelling zoals hieronder opgenomen wordt meegenomen in de begroting 2027 e.v. Bijdrage aan GR VRZL

2027

2028

2029

2030

Opgenomen in meerjarenraming

8.873.387

9.206.311

9.549.329

9.549.329

Begroting 2027 en mjr VRZL

9.020.864

9.364.723

9.705.688 10.055.059

Verschil

-147.477

-158.412

-156.359

-505.730

De gemeentelijke begroting 2027 is opgesteld op basis van de huidige meerjarenraming 2026–2029. Voor het jaar 2030 is de gemeentelijke bijdrage aan de VRZL in onze

Pagina 5 van 6 meerjarenraming nog gelijkgesteld aan het niveau van 2029, hierbij is nog geen rekening gehouden met de indexeringsvergoeding (accres) uit het gemeentefonds. De VRZL heeft inmiddels de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028–2030 voorgelegd. Op basis hiervan is een actualisatie van de gemeentelijke bijdrage noodzakelijk. Deze bijstelling bestaat hoofdzakelijk uit: • Bijstelling indexering van de bijdrage voor 2027–2030, conform de VRZL-begroting. • Extra kosten voor ingroeimodel huisvestingsdossier in 2030, zoals eerder toegelicht in de Raadsinformatiebrief mei 2025 (bijdrage 2030 € 220K- bijdrage 2029 € 157K = bijstelling 2030 € 64K). Communicatie Het besluit met betrekking tot de zienswijze wordt schriftelijk aan de VRZL medegedeeld op 24 juni 2026. Evaluatie N.v.t. Planning, procedure en uitvoering De gemeenteraad is in de aanbiedingsbrief (bijlage 0) verzocht om voor 26 juni 2026 een eventuele zienswijze in te dienen*. Na raadsbesluit op 24 juni 2025 wordt de zienswijze van de gemeenteraad van Heerlen direct aan de VRZL medegedeeld. Deze zienswijze is op tijd voor de (voorbereiding van de) definitieve besluitvorming in de vergadering van het Algemeen Bestuur VRZL op 10 juli 2026. In de statuten van de VRZL is bepaald dat in het AB besluiten worden genomen bij meerderheid van stemmen. Bijlagen 0. Aanbiedingsbrief Begroting 2027 VRZL 1.

Conceptbegroting 2027 VRZL (voor zienswijze) 2. Technische begrotingswijziging 2026 VRZL (ter informatie)

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Heerlen, de burgemeester,

de secretaris a.i.,

drs. R. Wever

drs. R. van Wuijtswinkel

Pagina 6 van 6

Raadsbesluit

De raad der gemeente Heerlen; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 12 mei 2026 documentnummer 785934; gezien het advies van de raadscommissie; besluit: 1. Bij wijze van zienswijze in te stemmen met de Begroting 2027 van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Aldus besloten tijdens de vergadering van de raad van de gemeente Heerlen van 24 juni 2026.

de griffier,

de voorzitter,

drs. T.W. Zwemmer

drs. R. Wever