Raadscommunicatieplan Gemeenteraad Heerlen

Raadscommunicatieplan

g n i d i e l n I

Raadscommunicatie

De gemeenteraad van Heerlen speelt een belangrijke rol in het bestuur van de stad. Goede communicatie met de inwoners, bedrijven en andere betrokkenen in Heerlen is daarom heel belangrijk. De raad moet open, duidelijk en betrokken communiceren, zodat inwoners goed weten welke besluiten er worden genomen en wat hun rechten en plichten zijn. Dit communicatieplan legt uit hoe de raad gaat communiceren en hoe dit in de toekomst beter kan worden afgestemd op wat de inwoners nodig hebben. Het doel van dit plan is om een duidelijke manier van communiceren op te zetten, zodat de afstand tussen de raad en de inwoners kleiner wordt. De raad wil met heldere, op tijd verstrekte informatie de betrokkenheid van de inwoners vergroten, zorgen voor meer openheid en het vertrouwen versterken. In dit plan staat hoe de raad steeds op een consistente en actieve manier kan communiceren, met oog voor verschillende groepen en moderne communicatiemiddelen. Met deze aanpak wil de gemeenteraad van Heerlen niet alleen reageren op vragen, maar ook zelf actief het gesprek aangaan met de inwoners, waarbij openheid en overleg belangrijk zijn.

n e t n u p s g n a g t i U Raadscommunicatie

Transparant De gemeenteraad communiceert op een heldere en open manier. Besluitvorming, beleidskeuzes en raadsbesluiten zijn toegankelijk en begrijpelijk voor alle inwoners. Dit vergroot niet alleen het vertrouwen, maar maakt het voor inwoners mogelijk om actief betrokken te blijven bij het lokale bestuur. Toegankelijk Raadscommunicatie is laagdrempelig en begrijpelijk voor een breed publiek. De informatie is makkelijk te vinden en beschikbaar via verschillende kanalen, zodat alle inwoners, ongeacht hun digitale vaardigheden of achtergrond, toegang hebben tot relevante informatie over de raad en haar werkzaamheden. A-politiek en neutraal De communicatie van de gemeenteraad is altijd onafhankelijk van politieke kleur of partijbelangen. De raad treedt op als een neutrale instantie en richt zich op objectieve en feitelijke informatievoorziening, zodat alle inwoners, ongeacht hun politieke voorkeur, zich correct geïnformeerd voelen en vertrouwen hebben in het democratische proces. Betrokken De communicatie van de gemeenteraad stimuleert actieve deelname van inwoners aan het lokale democratische proces. Dit houdt in dat inwoners worden uitgenodigd om mee te denken, vragen te stellen en hun stem te laten horen. De raad staat open voor dialoog en betrekt inwoners actief bij beleidsbeslissingen.

Consistent De boodschap van de raad is consistent en afgestemd op verschillende kanalen en media. Dit zorgt voor duidelijkheid en betrouwbaarheid in de communicatie, wat bijdraagt aan een eenduidig beeld van de gemeenteraad als betrouwbare en professionele organisatie. Proactief De gemeenteraad wacht niet alleen op vragen van inwoners, maar zoekt actief contact met de gemeenschap. Dit gebeurt door regelmatig updates te geven over belangrijke onderwerpen, inwoners te informeren over aanstaande besluiten en tijdig te reageren op zorgen of vragen vanuit de samenleving. Proactieve communicatie versterkt de positie van de raad en zorgt voor een betere relatie met inwoners van Heerlen.

n e l e Do

Raadscommunicatie

Het raadscommunicatieplan van de gemeenteraad van Heerlen is ontwikkeld om de communicatie tussen de raad en de inwoners te verbeteren en te versterken. Om effectief te kunnen opereren als volksvertegenwoordiging, is het van groot belang dat de gemeenteraad een breed draagvlak heeft onder de inwoners. Dit plan zet daarom concrete doelen uiteen die de betrokkenheid, zichtbaarheid en het vertrouwen in de gemeenteraad vergroten. De zichtbaarheid van de raad is het belangrijkste speerpunt binnen dit plan. Door zowel fysiek als digitaal meer aanwezig te zijn, wordt de raad bekender onder inwoners. Dit sluit aan op het bredere doel om inwoners te binden aan het lokale bestuur, waarbij inwoners zich niet alleen geïnformeerd voelen, maar ook het gevoel hebben invloed te kunnen uitoefenen op lokale beslissingen. Een ander belangrijk doel is het verhogen van de opkomst bij verkiezingen, zodat meer inwoners actief deelnemen aan het democratische proces. Daarnaast is het cruciaal om het vertrouwen in de gemeenteraad te versterken door open en eerlijk te communiceren. Dit draagt bij aan een positieve blik op de raad als betrouwbaar en toegankelijk orgaan. Ten slotte wordt er gewerkt aan de vindbaarheid van informatie, zodat inwoners gemakkelijk toegang hebben tot alle relevante documenten, besluiten en vergaderingen.

Hiermee wordt de raad transparanter en kunnen inwoners beter deelnemen aan het democratische proces. Deze doelen vormen de kern van het raadscommunicatieplan en bieden een duidelijke richting voor de toekomstige communicatie van de gemeenteraad van Heerlen.

Opkomst verhogen De opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen vormt een essentiële graadmeter voor de betrokkenheid van inwoners bij het lokale bestuur. Voor een stad als Heerlen is het van groot belang dat de stem van zoveel mogelijk inwoners wordt gehoord, aangezien de gemeenteraad directe invloed uitoefent op beleid dat het dagelijks leven van de inwoners beïnvloedt. Toch zien we in Heerlen, net als in veel andere gemeenten, dat de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen de laatste jaren terugloopt. Met een gemiddelde opkomst van 42,2% voor de gemeenteraadsverkiezingen ligt een belangrijk doel bij het verhogen van de opkomst. Het verhogen van de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen in Heerlen vereist een gelaagde aanpak, waarin bewustwording, educatie en praktische maatregelen gecombineerd worden. Door de toegankelijkheid te vergroten, de betrokkenheid te stimuleren en barrières weg te nemen, hopen we de opkomst in alle wijken van Heerlen minimaal een flinke stap richting het landelijk gemiddelde (50,4%) te brengen. Op dit moment zien we een enorm verschil in opkomst tussen verschillende buurten in Heerlen. Waar in Welten-Dorp 1788 inwoners (65%) naar de stembus ging in 2022, was dit in Heerlerheide-Passart over alle stemlocaties genomen gemiddeld 26% met 1602 inwoners.

We richten ons op de strategieën en acties die de gemeente Heerlen kan inzetten om de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen te verhogen. We onderzoeken wat inwoners nodig hebben om geïnformeerde keuzes te maken, hoe we drempels voor deelname kunnen verlagen en welke communicatiemiddelen effectief zijn om het belang van stemmen over te brengen.

Vertrouwen versterken Het vergroten van het vertrouwen van inwoners in de gemeenteraad van Heerlen begint met open en duidelijke besluitvorming. De gemeenteraad kan vertrouwen opbouwen door actief in gesprek te gaan met de inwoners en hen meer te betrekken bij belangrijke beslissingen. We doen dit bijvoorbeeld door elk kwartaal een bijeenkomst te houden voor inwoners, waar zij hun zorgen en ideeën kunnen delen. Ook zullen we beter uitleggen wat er met deze inbreng gebeurt. Daarnaast helpt het om inwoners duidelijk en op tijd te informeren over plannen, resultaten en hoe het belastinggeld wordt besteed. Zo voelen zij dat de raad samen met hen werkt. Het is ook belangrijk dat raadsleden beter zichtbaar zijn, zodat inwoners hen zien als toegankelijke en betrokken vertegenwoordigers.

Zichtbaarheid Het vergroten van de zichtbaarheid van de gemeenteraad van Heerlen is belangrijk om inwoners meer te betrekken bij de besluiten die lokaal worden genomen. Door duidelijke en open communicatie, via zowel traditionele als digitale kanalen, kunnen inwoners beter op de hoogte blijven van wat de raad doet. Dit doen we bijvoorbeeld door vergaderingen toegankelijker te maken, aankondigingen en besluiten via sociale media te delen, en interactieve platforms te bieden waar inwoners hun mening kunnen geven. We stellen ook de raadsleden voor en geven fracties de kans om zich via deze kanalen te laten zien. Verder organiseren we evenementen zoals een carnavalsraad, open monumentendag en debatten. Door de zichtbaarheid te vergroten, willen we niet alleen zorgen voor meer betrokkenheid van inwoners, maar ook voor een sterkere band tussen de gemeenteraad en de mensen van Heerlen. Om de zichtbaarheid van de raad en raadsleden te vergroten gaan we via diverse kanalen communiceren over het raadswerk. • • • •

Huis-aan-huis blad Social Media Lokale omroep Stadskrant

Vindbaarheid Op dit moment zijn er verschillende obstakels die de toegankelijkheid en vindbaarheid van raadsinformatie in Heerlen beperken. Het raadsinformatiesysteem bevat veel informatie, maar het is voor inwoners soms moeilijk om hun weg te vinden door de hoeveelheid documenten en de manier waarop deze zijn gestructureerd. Verslagen van raadsvergaderingen, notulen en beleidsplannen zijn vaak lang en technisch, wat de begrijpelijkheid bemoeilijkt. Daarnaast ontbreekt het aan een duidelijke, laagdrempelige samenvatting van de belangrijkste besluiten en discussies. Bovendien is het contact met de gemeenteraad voornamelijk beperkt tot fysieke vergaderingen en publieke inspraakmomenten, die niet altijd goed worden gecommuniceerd. Dit maakt het voor veel inwoners lastig om actief deel te nemen aan de lokale politiek. Om de vindbaarheid van informatie te verbeteren en de betrokkenheid van inwoners te vergroten, gaan we een aantal concrete stappen zetten: • • • •

We gaan de gemeenteraad pagina op de website van Heerlen en het raadsinformatiesysteem verbeteren om informatie laagdrempelig toegankelijk te maken. Op social media maken we gebruik van korte video’s en infographics om de raadsinformatie sneller en laagdrempeliger beschikbaar te stellen aan een breed publiek. We gaan de commissievergaderingen in zowel audio als video uitzenden. We onderzoeken of er behoefte is aan een jargonvrije podcast over het raadswerk.

f e ti c A k e ti i Pol Participatie

De betrokkenheid van onze inwoners bij ons lokale bestuur is van groot belang voor een gezonde democratie in Heerlen. Daarom is het essentieel dat de raad van Heerlen zich inzet om de cursus ‘Politiek Actief’ jaarlijks aan te bieden aan inwoners. Deze cursus biedt niet alleen inzicht in de werking van de politiek, maar ook de vaardigheden en kennis die nodig zijn om effectief deel te nemen aan het democratische proces. De cursus ‘Politiek Actief’ biedt inwoners kosteloos de mogelijkheid om te leren over het politieke systeem, de rol van de gemeenteraad, en hoe besluiten worden genomen. Door deze kennis over te dragen, worden inwoners beter voorbereid om actief deel te nemen aan het politieke proces. Een goed geïnformeerde bevolking is essentieel voor een levendige democratie, en door deze cursus jaarlijks aan te bieden, kan de gemeenteraad de participatie van haar inwoners versterken. Het jaarlijks aanbieden van de cursus ‘Politiek Actief’ door de gemeenteraad van Heerlen is een investering in de toekomst van de lokale democratie. Door inwoners de kennis, vaardigheden en kansen te bieden om actief deel te nemen aan het politieke proces, kan de raad de betrokkenheid en participatie van de gemeenschap versterken. Dit leidt tot een gezondere democratie, een sterker gevoel van gemeenschap en een grotere betrokkenheid bij lokale vraagstukken.

De gemeenteraad neemt hiermee de verantwoordelijkheid om haar inwoners te ondersteunen en aan te moedigen in hun politieke betrokkenheid, en de cursus ‘Politiek Actief’ is een uitstekende manier om dit te bereiken. Bureau griffie zal de organisatie en communicatie rondom de cursus verzorgen.

s j i w r e d n O

Participatie

Vanaf dit schooljaar gaat de griffie van Heerlen actief scholen in Heerlen benaderen om leerlingen uit het basis- en voortgezet onderwijs kennis te laten maken met de lokale democratie door middel van de educatieve programma’s van ProDemos. Via interactieve programma’s, zoals Democracity voor basisscholen en scholierenverkiezingen en klassenbezoeken voor het voortgezet onderwijs, willen we jongeren op een speelse en leerzame manier betrekken bij het werk van de gemeenteraad. Daarnaast bieden we structureel een stageplaats aan voor een hbo-afstudeerder, die ons ondersteunt bij diverse taken en zich kan richten op maatschappelijke opdrachten, zoals het verhogen van de opkomst bij verkiezingen. Zo versterken we de band tussen jongeren en lokale politiek. Basisonderwijs De gemeenteraad van Heerlen werkt samen met ProDemos om het Democracityspel aan te bieden voor basisschoolleerlingen. Democracity is een educatief spel waarin kinderen tussen 10 en 12 jaar leren over democratie, besluitvorming en de rol van de gemeenteraad. Deze samenwerking is nuttig omdat het kinderen kennis laat maken met lokale politiek en ze deze kennis wellicht ook mee naar huis nemen. Door hen actief te betrekken bij het bouwen van hun eigen stad, ontwikkelen ze vaardigheden zoals samenwerken, debatteren en het nemen van verantwoordelijkheid.

Dit versterkt hun inzicht in burgerschap en stimuleert maatschappelijke betrokkenheid. Voortgezet onderwijs Om de betrokkenheid bij de lokale democractie onder leerlingen uit het voortgezet onderwijs te vergroten gaan we in samenwerking met ProDemos aan de slag met het organiseren van klassenbezoeken en scholierenverkiezingen. Via klassenbezoeken krijgen leerlingen de kans om de gemeenteraad van dichtbij te ervaren en inzicht te krijgen in hoe politieke besluitvorming werkt middels onder andere een debat. Scholierenverkiezingen geven jongeren een stem en laten hen op een speelse manier ervaren hoe verkiezingen verlopen en wat de impact van hun stem is. Beroepsonderwijs De afstudeerstage bij de griffie van Heerlen biedt studenten een unieke kans om ervaring op te doen binnen de lokale overheid. Tijdens deze stage kunnen studenten zich richten op een maatschappelijk relevante opdracht: het verhogen van de opkomst bij verkiezingen. In samenwerking met de griffie onderzoeken ze barrières voor kiezersdeelname en ontwikkelen ze strategieën om inwoners beter te informeren en te motiveren om te stemmen. De minoropdracht voor derdejaars studenten kan bestaan uit het opzetten van campagnes, educatieprojecten of nieuwe communicatiemiddelen, waarmee de studenten direct bijdragen aan het versterken van de lokale democratie en betrokkenheid onder inwoners van Heerlen.

n e g n i z e i k r e V

GR 2026

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 bundelen de teams Burgerzaken, Communicatie, Burgerbetrokkenheid, de Griffie en externe partijen zoals Schunck hun krachten om een brede samenwerking op te zetten. Deze samenwerking heeft als doel de verkiezingen soepel en transparant te laten verlopen, met speciale aandacht voor het vergroten van de opkomst en het versterken van de betrokkenheid van alle inwoners. Elke afdeling brengt zijn eigen expertise in: van de organisatie van het verkiezingsproces en de registratie van kiezers, tot effectieve communicatiecampagnes en het bevorderen van actieve burgerparticipatie. Enkele voorbeelden die we hierbij vanuit de griffie zullen initiëren zijn: Verkiezingskrant Inwoners van Heerlen ontvangen eind februari een krant in hun brievenbus, waarin elke partij en lijsttrekker wordt voorgesteld op een manier die toegankelijk en begrijpelijk is voor iedereen. Geen ingewikkelde politieke taal, maar heldere uitleg over de standpunten en plannen die van invloed zijn op het dagelijks leven in de gemeente. Naast informatie over de verkiezingen, bevat de krant ook verhalen van inwoners die laten zien hoe de gemeente hun leven heeft veranderd, van succesvolle buurtaanpakken tot verbeterde voorzieningen. Dit laat zien dat de gemeentepolitiek écht van invloed is op de leefomgeving.

De verkiezingskrant verschijnt op papier en digitaal en bevat ook video’s zodat iedereen het kan bekijken. Debatten in de wijk In verschillende buurten van Heerlen worden laagdrempelige debatten georganiseerd met de lokale politici. Het doel is om niet alleen over algemene thema’s te praten, maar juist over kwesties die direct impact hebben op die wijk. Denk aan onderwerpen als veiligheid in de buurt, onderhoud van parken, of parkeerproblemen. Door de debatten naar de mensen toe te brengen en de gesprekken te laten draaien om hun dagelijkse zorgen, voelen inwoners zich meer gehoord en betrokken bij de keuzes die de gemeenteraad maakt. Scholierenverkiezingen Op middelbare scholen worden scholierenverkiezingen georganiseerd, waarbij leerlingen op een speelse maar serieuze manier kennismaken met het verkiezingsproces. In de weken voorafgaand aan de verkiezingen nemen leerling kennis van de standpunten van de deelnemende partijen op onderwerpen die voor hen belangrijk zijn zoals klimaat, onderwijs en vrijetijdsvoorzieningen. Tijdens deze verkiezingen mogen ze stemmen op hun favoriete partij, wat hen helpt begrijpen hoe democratie werkt en waarom hun stem belangrijk is. Daarnaast krijgen ze de kans om echte lokale politici te ontmoeten, zodat ze een beeld krijgen van wie de beslissingen in hun gemeente nemen.

Door de jongeren te betrekken, hopen we dat zij ook hun ouders aansporen om te gaan stemmen.

n e l e d d i M

Raadscommunicatie

De keuze voor een combinatie van de website, stadskrant, sociale media, huis-aanhuisbladen, de lokale omroep en nieuwsbrieven in de raadscommunicatie van de gemeenteraad van Heerlen is gericht op het bereiken van een zo breed mogelijk publiek. Elk van deze communicatiemiddelen heeft unieke voordelen en spreekt verschillende doelgroepen aan. De gemeenteraadspagina op de website van gemeente Heerlen is in de informatievoorziening de basis. Hier staat het meest actuele overzicht van vergaderingen, raadsleden en agendapunten. De Stadskrant is een vertrouwd medium dat inwoners gedetailleerde informatie biedt over gemeentelijke besluiten en plannen. Sociale media daarentegen zijn snel en interactief, en bieden een ideale manier om jongere en digitaal actieve inwoners te bereiken met korte updates, video’s, aankondigingen en samenvattingen van raadsvergaderingen. Huis-aan-huisbladen hebben het voordeel dat ze fysiek bij alle inwoners worden bezorgd, waardoor ook mensen die minder digitaal vaardig zijn, zoals ouderen, goed worden bereikt. De lokale omroep speelt een belangrijke rol in het verspreiden van nieuws en achtergronden over gemeentelijke onderwerpen, vooral voor inwoners die graag lokale televisie en radio volgen. Op deze manier bereiken we ook inwoners die onvoldoende geletterd zijn.

Ten slotte bieden nieuwsbrieven van gemeente Heerlen de mogelijkheid om periodiek een overzicht te geven van de belangrijkste ontwikkelingen, waarbij inwoners zich kunnen inschrijven om op de hoogte te blijven van onderwerpen die hen specifiek interesseren. Door deze mix van kanalen in te zetten, zorgt de gemeente Heerlen ervoor dat informatie over de gemeenteraad voor iedereen toegankelijk is, ongeacht leeftijd, voorkeur of digitale vaardigheden. Zo wordt er een inclusieve communicatiestrategie neergezet die bijdraagt aan een transparante en betrokken lokale democratie.

n ë e e d ti n e t n o C

Raadscommunicatie

In moderne raadscommunicatie is het belangrijk om diverse herkenbare contenttypen te benutten om de betrokkenheid van de inwoners te vergroten. Onderstaande voorbeelden kunnen maandelijks terugkeren in video, tekst, beeld of podcast vorm. Wat staat er op de raadsagenda? Elke maand staat er een raadsvergadering gepland waarin belangrijke onderwerpen worden besproken die de stad Heerlen aangaan. Om de inwoners op de hoogte te brengen van de agenda, publiceren we een overzicht in verschillende formats. Maak kennis met jouw raadslid Om de verbinding tussen de gemeenteraad en de inwoners te versterken, stellen we elke maand een raadslid voor in een persoonlijke introductievideo en tekst. Dit helpt om de raadsleden toegankelijker en herkenbaarder te maken voor de inwoners. Wat vinden de fracties van..? Elke maand krijgen verschillende fracties de kans om hun visie te delen over een specifiek onderwerp dat speelt in de raad. Op verschillende kanalen krijgen drie fracties de mogelijkheid om kort en bondig hun standpunt kenbaar te maken. Raadslid aan het woord Drie raadsleden krijgen individueel kort en bondig de mogelijkheid om een onderwerp aan te snijden waarvoor zij zich inzetten in de stad. Inspreken: Jouw stem in de raad We gebruiken een kort citaat van een van de insprekers van de maand ervoor en leggen kort uit waarover deze inspreker kwam inspreken.

Op deze manier vestigen we aandacht op de mogelijkheid om in te spreken in de commissievergaderingen. Werkbezoeken: De raad in de buurt Eens per maand maken we een verslag van een werkbezoek. Hierbij komt de organisator van het werkbezoek aan het woord alsmede enkele raadsleden. Hiermee laten we de betrokkenheid van onze raadsleden in de buurt zien. Raadgevers Maandelijkse video waarin we inwoners van Heerlen vragen wat zij vinden van een onderwerp dat speelt in de raad.

g n i v e g m r o V

Raadscommunicatie

Herkenbare vormgeving speelt een belangrijke rol in de raadscommunicatie van Heerlen. Een consistente en duidelijke visuele identiteit zorgt ervoor dat inwoners gemakkelijk informatie van de gemeenteraad herkennen en vertrouwen. In de zoektocht naar deze vormgeving hebben we een opdracht gegeven aan Zuiderlicht, het bureau dat ook de huisstijl voor Gemeente Heerlen heeft ontworpen. Zij hebben op basis van onze wensen een unieke draai gegeven aan deze vormgeving. Logo en lettertype In plaats van de dikgedrukte letters HEERLEN zoals u ze kent van de gemeente Heerlen, kiezen wij voor de omlijnde tekst. Handgeschreven tekst De handgeschreven tekst geeft een persoonlijke touch aan de raadscommunicatie. Het raadswerk gebeurt door mensen voor mensen en hiermee denken we dat te onderschrijven. Kleuren De kleuren die we gebruiken in de huisstijl van de raadscommunicatie zijn ook de kleuren van de gemeente Heerlen, aangevuld met de kleur geel. Deze kleur geel komt overeen met de adelaar uit de gemeentevlag van Heerlen en komt enkel terug in de raadscommunicatie. De kleur zit ook niet in het standaard pallet van de gemeente Heerlen. De basiskleur voor de communicatie is ‘petrol’, de groene kleur zoals u hier links ziet. Fotografie In de raadscommunicatie maken we veelvuldig gebruik van fotografie. Foto’s dienen herkenbaar te zijn voor het onderwerp waarover we communiceren.

Accenten Om bepaalde informatie te benadrukken of mensen te sturen naar een volgende pagina gebruiken we diverse getekende vormen. Deze vormen komen ook terug in dit plan.

g n ti o r g e B

Raadscommunicatie

In de begroting 2024 worden de eenmalige kosten voor het opstarten van de raadscommunicatie gedekt uit het budget van de griffie. Voor de jaarlijkse kosten van € 75.000 vragen we de raad om deze in 2025 incidenteel te dekken uit de post ‘onvoorzien’ en vanaf 2026 op te nemen als structurele post in het budget van de raad.

Opstartkosten (eenmalig) Fotografie raadsleden Vormgeving raadscommunicatie Video vormgeving Animatie ‘Hoe werkt de raad?’ Eerste Politiek Actief (2025)

€ 625 € 2.330 € 800 € 2.500 € 6.600

Totaal:

€ 12.855

Jaarlijkse kosten Fotografie Video ‘s

€ 3.000 € 18.000

Lokale omroep Huis-aan-huisblad

€ 4.000 € 17.500

Online advertenties

€ 3.000

Drukwerk

€ 2.500

Training en opleiding raadsleden

€ 5.000

Klassenbezoek voortgezet onderwijs Democracity basisonderwijs Politiek Actief Raad in de stad bijeenkomsten

€ 3.000 € 3.000 € 1.000 € 5.000

Verkiezingen reservering € 10.000 Totaal:

€ 75.000